'μεταφορά' - search in All Authors, Showing 1 to 48 of 48 hits

1Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 2, 2; 137 (opus c.400)
EXCESSIT MEDICINA MODVM μεταφορά.
2Anonymus, Scholia in orationes Ciceronis Gronouiana codicis Voss. lat. Q 138, p11; 34
Effluxerat: μεταφορὰ ab aquis.
3Aristoteles, De arte poetica, 21; 3 (auctor 384BC-322BC)
Ἅπαν δέ ὄνομά ἐστιν ἢ κύριον ἢ γλῶττα ἢ μεταφορά ἢ κόσμος ἢ πεποιημένον ἢ ἐπεκτεταμένον ἢ ὑφῃρημένον ἢ ἐξηλλαγμένον.
4Aristoteles, De arte poetica, 21; 5 (auctor 384BC-322BC)
Μεταφορά δ᾿ ἐστίν ὀνόματος ἀλλοτρίου ἐπιφορά ἢ ἀπό τοῦ γένους ἐπί εἶδος, ἢ ἀπό τοῦ εἴδους ἐπί γένος, ἢ ἀπό τοῦ εἴδους ἐπί εἶδος, ἢ κατά τό ἀνάλογον.
5Aristoteles, De arte poetica, 22; 10 (auctor 384BC-322BC)
Δεῖ ἄρα κεκρᾶσθαί πως τούτοις· τό μέν γάρ μή ἰδιωτικόν ποιήσει μηδέ ταπεινόν ἡ γλῶττα καί ἡ μεταφορά καί ὁ κόσμος καί τἆλλα τά εἰρημένα εἴδη, τό δέ κύριον τήν σαφήνειαν.
6Aristoteles, De arte poetica, 22; 26 (auctor 384BC-322BC)
Καί ἐν μέν τοῖς ἡρωϊκοῖς ἅπαντα χρήσιμα τά εἰρημένα· ἐν δέ τοῖς ἰαμβείοις, διά τό ὅτι μάλιστα λέξιν μιμεῖσθαι, ταῦτα ἁρμόττει τῶν ὀνομάτων ὅσοις κἂν ἐν λόγοις τις χρήσαιτο· ἔστι δέ τά τοιαῦτα τό κύριον καί μεταφορά καί κόσμος.
7Aristoteles, De sophisticis elenchis, 17; 45 (auctor 384BC-322BC)
Διά μέν γάρ τό ἄδηλον εἶναι ποτέρως ἔχει τἀληθές, οὐ δόξει σοφίζεσθαι, διά δέ τό ἀμφιδοξεῖν οὐ δόξει ψεύδεσθαι· ἡ δέ μεταφορά ποιήσει τόν λόγον ἀνεξέλεγκτον.
8Aristoteles, Ethica Eudemia, 2; 83 (auctor 384BC-322BC)
ὀργίλος μὲν γάρ ἐστιν ὁ μᾶλλον ἢ δεῖ ὀργιζόμενος καὶ θᾶττον καὶ πλείοσιν ἢ οἷς δεῖ, ἀνάλγητος δὲ ὁ ἐλλείπων καὶ οἷς καὶ ὅτε καὶ ὥς· καὶ θρασὺς μὲν ὁ μήτε ἃ χρὴ φοβούμενος μήθ' ὅτε μήθ' ὥς, δειλὸς δὲ ὁ καὶ ἃ μὴ δεῖ καὶ ὅτ' οὐ δεῖ καὶ ὡς οὐ δεῖ· ὁμοίως δὲ καὶ [ὁ] ἀκόλαστος καὶ ὁ ἐπιθυμητικὸς καὶ ὁ ὑπερβάλλων πᾶσιν ὅσοις ἐνδέχεται, ἀναίσθητος δὲ ὁ ἐλλείπων καὶ μηδ' ὅσον βέλτιον καὶ κατὰ τὴν φύσιν ἐπιθυμῶν, ἀλλ' ἀπαθὴς ὥσπερ λίθος· κερδαλέος δὲ ὁ πανταχόθεν πλεονεκτικός, ζημιώδης δὲ ὁ μηδαμόθεν, ἀλλ' ὀλιγαχόθεν· ἀλαζὼν δὲ ὁ πλείω τῶν ὑπαρχόντων προσποιούμενος, εἴρων δὲ ὁ ἐλάττω· καὶ κόλαξ μὲν ὁ πλείω συνεπαινῶν ἢ καλῶς ἔχει, ἀπεχθητικὸς δὲ ὁ ἐλάττω· καὶ τὸ μὲν λίαν πρὸς ἡδονὴν ἀρέσκεια, τὸ δ' ὀλίγα καὶ μόγις εὐθάδεια· [ἔτι δ' ὁ μὲν μηδεμίαν ὑπομένων λύπην, μηδ' εἰ βέλτιον, τρυφερός, ὁ δὲ πᾶσαν ὁμοίως ὡς μὲν ἁπλῶς εἰπεῖν ἀνώνυμος, μεταφορᾷ δὲ λέγεται σκληρὸς καὶ ταλαίπωρος καὶ κακοπαθητικός·] χαῦνος δ' ὁ μειζόνων ἀξιῶν αὑτόν, μικρόψυχος δ' ὁ ἐλαττόνων· ἔτι δ' ἄσωτος ὁ πρὸς ἅπασαν δαπάνην ὑπερβάλλων, ἀνελεύθερος δὲ ὁ πρὸς ἅπασαν ἐλλείπων· ὁμοίως δὲ καὶ ὁ μικροπρεπὴς καὶ ὁ σαλάκων, ὁ μὲν γὰρ ὑπερβάλλει τὸ πρέπον, ὁ δ' ἐλλείπει τοῦ πρέποντος· [καὶ ὁ μὲν πανοῦργος πάντως καὶ πάντοθεν πλεονεκτικός, ὁ δ' εὐήθης οὐδ' ὅθεν δεῖ·] φθονερὸς δὲ τῷ λυπεῖσθαι ἐπὶ πλείοσιν εὐπραγίαις ἢ δεῖ (καὶ γὰρ οἱ ἄξιοι εὖ πράττειν λυποῦσι τοὺς φθονεροὺς εὖ πράττοντες) , ὁ δ' ἐναντίος ἀνωνυμώτερος, ἔστι δ' ὁ ὑπερβάλλων [ἐπὶ] τῷ μὴ λυπεῖσθαι μηδ' ἐπὶ τοῖς ἀναξίοις εὖ πράττουσιν, ἀλλ' εὐχερὴς ὥσπερ οἱ γαστρίμαργοι πρὸς τροφήν, ὃ δὲ δυσχερὴς κατὰ τὸν φθόνον ἐστίν.
9Aristoteles, Metaphysica, 5, 4; 7 (auctor 384BC-322BC)
μεταφορᾷ δ' ἤδη καὶ ὅλως πᾶσα οὐσία φύσις λέγεται διὰ ταύτην, ὅτι καὶ ἡ φύσις οὐσία τίς ἐστιν.
10Aristoteles, Metaphysica, 5, 26; 6 (auctor 384BC-322BC)
ὕδωρ δὲ καὶ ὅσα ὑγρὰ καὶ ἀριθμὸς πᾶν μὲν λέγεται, ὅλος δ' ἀριθμὸς καὶ ὅλον ὕδωρ οὐ λέγεται, ἂν μὴ μεταφορᾷ.
11Aristoteles, Meteorologica, 2, II 3; 14 (auctor 384BC-322BC)
Ὁμοίως δέ γελοῖον καί εἴ τις εἰπών ἱδρῶτα τῆς γῆς εἶναι τήν θάλατταν οἴεταί τι σαφές εἰρηκέναι, καθάπερ Ἐμπεδοκλῆς· πρός ποίησιν μέν γάρ οὕτως εἰπών ἴσως εἴρηκεν ἱκανῶς (ἡ γάρ μεταφορά ποιητικόν), πρός δέ τό γνῶναι τήν φύσιν οὐχ ἱκανῶς· οὐδέ γάρ ἐνταῦθα δῆλον πῶς ἐκ γλυκέος τοῦ πόματος ἁλμυρός γίνεται ὁ ἱδρώς, πότερον ἀπελθόντος τινός μόνον οἷον τοῦ γλυκυτάτου, ἢ συμμιχθέντος τινός, καθάπερ ἐν τοῖς διά τῆς τέφρας ἠθουμένοις ὕδασιν.
12Aristoteles, Meteorologica, 4, IV 3; 3 (auctor 384BC-322BC)
Περικαρπίου μέν οὖν αὕτη πέπανσις, λέγεται δέ καί ἄλλα πολλά πέπονα τῶν πεπεμμένων, κατά μέν τήν αὐτήν ἰδέαν, μεταφορᾷ δέ, διά τό μή κεῖσθαι, καθάπερ εἴρηται καί πρότερον, ὀνόματα καθ’ ἑκάστην τελείωσιν περί τά ὁριζόμενα ὑπό τῆς φυσικῆς θερμότητος καί ψυχρότητος.
13Aristoteles, Meteorologica, 4, IV 3; 23 (auctor 384BC-322BC)
Λέγεται δέ καί χρυσός ἕψεσθαι καί ξύλον καί ἄλλα πολλά, κατά μέν τήν ἰδέαν οὐ τήν αὐτήν, μεταφορᾷ δέ· οὐ γάρ κεῖται ὀνόματα ταῖς διαφοραῖς.
14Aristoteles, Rhetorica, 3, 2, 6; 5 (auctor 384BC-322BC)
ὄντων δ' ὀνομάτων καὶ ῥημάτων ἐξ ὧν ὁ λόγος συνέστηκεν, τῶν δὲ ὀνομάτων τοσαῦτ' ἐχόντων εἴδη ὅσα τεθεώρηται ἐν τοῖς περὶ ποιήσεως, τούτων γλώτταις μὲν καὶ διπλοῖς ὀνόμασι καὶ πεποιημένοις ὀλιγάκις καὶ ὀλιγαχοῦ χρηστέον (ὅπου δέ, ὕστερον ἐροῦμεν, τό τε διὰ τί εἴρηται· ἐπὶ τὸ μεῖζον γὰρ ἐξαλλάττει τοῦ πρέποντος) , τὸ δὲ κύριον καὶ τὸ οἰκεῖον καὶ μεταφορὰ μόνα χρήσιμα πρὸς τὴν τῶν ψιλῶν λόγων λέξιν.
15Aristoteles, Rhetorica, 3, 2, 8; 8 (auctor 384BC-322BC)
τί μὲν οὖν τούτων ἕκαστόν ἐστι, καὶ πόσα εἴδη μεταφορᾶς, καὶ ὅτι τοῦτο πλεῖστον δύναται καὶ ἐν ποιήσει καὶ ἐν λόγοις, [αἱ μεταφοραί,] εἴρηται, καθάπερ ἐλέγομεν, ἐν τοῖς περὶ ποιητικῆς· τοσούτῳ δ' ἐν λόγῳ δεῖ μᾶλλον φιλοπονεῖσθαι περὶ αὐτῶν, ὅσῳ ἐξ ἐλαττόνων βοηθημάτων ὁ λόγος ἐστὶ τῶν μέτρων· καὶ τὸ σαφὲς καὶ τὸ ἡδὺ καὶ τὸ ξενικὸν ἔχει μάλιστα ἡ μεταφορά, καὶ λαβεῖν οὐκ ἔστιν αὐτὴν παρ' ἄλλου.
16Aristoteles, Rhetorica, 3, 2, 10; 12 (auctor 384BC-322BC)
καὶ ὁ μὲν διονυσοκόλακας, αὐτοὶ δ' αὑτοὺς τεχνίτας καλοῦσιν (ταῦτα δ' ἄμφω μεταφορά, ἡ μὲν ῥυπαινόντων ἡ δὲ τοὐναντίον) , καὶ οἱ μὲν λῃσταὶ αὑτοὺς ποριστὰς καλοῦσι νῦν (διὸ ἔξεστι λέγειν τὸν ἀδικήσαντα μὲν ἁμαρτάνειν, τὸν δ' ἁμαρτάνοντα ἀδικῆσαι, καὶ τὸν κλέψαντα καὶ λαβεῖν καὶ πορίσασθαι) .
17Aristoteles, Rhetorica, 3, 2, 11; 14 (auctor 384BC-322BC)
ἔστιν δὲ καὶ ἐν ταῖς συλλαβαῖς ἁμαρτία, ἐὰν μὴ ἡδείας ᾖ σημεῖα φωνῆς, οἷον Διονύσιος προσαγορεύει ὁ χαλκοῦς ἐν τοῖς ἐλεγείοις κραυγὴν Καλλιόπης τὴν ποίησιν, ὅτι ἄμφω φωναί· φαύλη δὲ ἡ μεταφορὰ † ταῖς ἀσήμοις φωναῖς † .
18Aristoteles, Rhetorica, 3, 3, 3; 6 (auctor 384BC-322BC)
οἱ δ' ἄνθρωποι τοῖς διπλοῖς χρῶνται ὅταν ἀνώνυμον ᾖ καὶ ὁ λόγος εὐσύνθετος, οἷον τὸ χρονοτριβεῖν· ἀλλ' ἂν πολύ, πάντως ποιητικόν· διὸ χρησιμωτάτη ἡ διπλῆ λέξις τοῖς διθυραμβοποιοῖς (οὗτοι γὰρ ψοφώδεις) , αἱ δὲ γλῶτται τοῖς ἐποποιοῖς (σεμνὸν γὰρ καὶ αὔθαδες) , ἡ δὲ μεταφορὰ τοῖς ἰαμβείοις (τούτοις γὰρ νῦν χρῶνται, ὥσπερ εἴρηται) .
19Aristoteles, Rhetorica, 3, 4, 1; 1 (auctor 384BC-322BC)
ἔστιν δὲ καὶ ἡ εἰκὼν μεταφορά· διαφέρει γὰρ μικρόν· ὅταν μὲν γὰρ εἴπῃ [τὸν Ἀχιλλέα] ὡς δὲ λέων ἐπόρουσεν , εἰκών ἐστιν, ὅταν δὲ « λέων ἐπόρουσε » , μεταφορά· διὰ γὰρ τὸ ἄμφω ἀνδρείους εἶναι, προσηγόρευσεν μετενέγκας λέοντα τὸν Ἀχιλλέα.
20Aristoteles, Rhetorica, 3, 6, 3; 3 (auctor 384BC-322BC)
καὶ μεταφορᾷ δηλοῦν καὶ τοῖς ἐπιθέτοις, εὐλαβούμενον τὸ ποιητικόν.
21Aristoteles, Rhetorica, 3, 10, 2; 5 (auctor 384BC-322BC)
αἱ μὲν οὖν γλῶτται ἀγνῶτες, τὰ δὲ κύρια ἴσμεν· ἡ δὲ μεταφορὰ ποιεῖ τοῦτο μάλιστα· ὅταν γὰρ εἴπῃ τὸ γῆρας καλάμην, ἐποίησεν μάθησιν καὶ γνῶσιν διὰ τοῦ γένους· ἄμφω γὰρ ἀπηνθηκότα.
22Aristoteles, Rhetorica, 3, 10, 3; 7 (auctor 384BC-322BC)
ἔστιν γὰρ ἡ εἰκών, καθάπερ εἴρηται πρότερον, μεταφορὰ διαφέρουσα προθέσει· διὸ ἧττον ἡδύ, ὅτι μακροτέρως· καὶ οὐ λέγει ὡς τοῦτο ἐκεῖνο· οὐκοῦν οὐδὲ ζητεῖ τοῦτο ἡ ψυχή.
23Aristoteles, Rhetorica, 3, 10, 7; 23 (auctor 384BC-322BC)
καὶ Κηφισόδοτος τὰς τριήρεις ἐκάλει μύλωνας ποικίλους, ὁ Κύων δὲ τὰ καπηλεῖα τὰ Ἀττικὰ φιδίτια· Αἰσίων δέ, ὅτι εἰς Σικελίαν τὴν πόλιν ἐξέχεαν· τοῦτο γὰρ μεταφορὰ καὶ πρὸ ὀμμάτων.
24Aristoteles, Rhetorica, 3, 10, 7; 24 (auctor 384BC-322BC)
καὶ « ὥστε βοῆσαι τὴν Ἑλλάδα » , καὶ τοῦτο τρόπον τινὰ μεταφορὰ καὶ πρὸ ὀμμάτων.
25Aristoteles, Rhetorica, 3, 10, 7; 27 (auctor 384BC-322BC)
καὶ οἷον ἐν τῷ ἐπιταφίῳ, διότι ἄξιον ἦν ἐπὶ τῷ τάφῳ τῷ τῶν ἐν Σαλαμῖνι τελευτησάντων κείρασθαι τὴν Ἑλλάδα ὡς συγκαταθαπτομένης τῇ ἀρετῇ αὐτῶν τῆς ἐλευθερίας· εἰ μὲν γὰρ εἶπεν ὅτι ἄξιον δακρῦσαι συγκαταθαπτομένης τῆς ἀρετῆς, μεταφορὰ καὶ πρὸ ὀμμάτων, τὸ δὲ « τῇ ἀρετῇ τῆς ἐλευθερίας » ἀντίθεσίν τινα ἔχει.
26Aristoteles, Rhetorica, 3, 10, 7; 28 (auctor 384BC-322BC)
καὶ ὡς Ἰφικράτης εἶπεν « ἡ γὰρ ὁδός μοι τῶν λόγων διὰ μέσων τῶν Χάρητι πεπραγμένων ἐστίν » μεταφορὰ κατ' ἀναλογίαν, καὶ τὸ διὰ μέσου πρὸ ὀμμάτων ποιεῖ.
27Aristoteles, Rhetorica, 3, 10, 7; 29 (auctor 384BC-322BC)
καὶ τὸ φάναι παρακαλεῖν τοὺς κινδύνους τοῖς κινδύνοις βοηθήσοντας, πρὸ ὀμμάτων καὶ μεταφορά.
28Aristoteles, Rhetorica, 3, 10, 7; 30 (auctor 384BC-322BC)
καὶ Λυκολέων ὑπὲρ Χαβρίου « οὐδὲ τὴν ἱκετηρίαν αἰσχυνθέντες αὐτοῦ, τὴν εἰκόνα τὴν χαλκῆν » · μεταφορὰ γὰρ ἐν τῷ παρόντι, ἀλλ' οὐκ ἀεί, ἀλλὰ πρὸ ὀμμάτων· κινδυνεύοντος γὰρ αὐτοῦ ἱκετεύει ἡ εἰκών, τὸ « ἔμψυχον δὴ ἄψυχον » , τὸ ὑπόμνημα τῶν τῆς πόλεως ἔργων.
29Aristoteles, Rhetorica, 3, 11, 2; 2 (auctor 384BC-322BC)
λέγω δὴ πρὸ ὀμμάτων ταῦτα ποιεῖν ὅσα ἐνεργοῦντα σημαίνει, οἷον τὸν ἀγαθὸν ἄνδρα φάναι εἶναι τετράγωνον μεταφορά, (ἄμφω γὰρ τέλεια) , ἀλλ' οὐ σημαίνει ἐνέργειαν· ἀλλὰ τὸ « ἀνθοῦσαν ἔχοντος τὴν ἀκμήν » ἐνέργεια, καὶ τὸ « σὲ δ' ὥσπερ ἄφετον » [ἐλεύθερον] ἐνέργεια, καὶ τοὐντεῦθεν οὖν Ἕλληνες ᾄξαντες ποσίν· ευρ.
30Aristoteles, Rhetorica, 3, 11, 2; 3 (auctor 384BC-322BC)
ια 80 τὸ ᾄξαντες ἐνέργεια καὶ μεταφορά· ταχὺ γὰρ λέγει.
31Aristoteles, Rhetorica, 3, 11, 6; 26 (auctor 384BC-322BC)
καὶ τὰ εὖ ᾐνιγμένα διὰ τὸ αὐτὸ ἡδέα (μάθησις γάρ ἐστι καὶ μεταφορά) , καὶ (ὃ λέγει Θεόδωρος) τὸ καινὰ λέγειν.
32Aristoteles, Rhetorica, 3, 11, 8; 36 (auctor 384BC-322BC)
ἐν ἅπασι δὲ τούτοις, ἐὰν προσηκόντως τὸ ὄνομα ἐνέγκῃ ὁμωνυμίᾳ ἢ μεταφορᾷ, τότε τὸ εὖ.
33Aristoteles, Rhetorica, 3, 11, 10; 44 (auctor 384BC-322BC)
ὅσῳ δ' ἂν πλείω ἔχῃ, τοσούτῳ ἀστειότερον φαίνεται, οἷον εἰ καὶ τὰ ὀνόματα μεταφορὰ εἴη καὶ μεταφορὰ τοιαδὶ καὶ ἀντίθεσις καὶ παρίσωσις, καὶ ἔχοι ἐνέργειαν.
34Aristoteles, Rhetorica, 3, 11, 11; 45 (auctor 384BC-322BC)
εἰσὶν δὲ καὶ αἱ εἰκόνες, ὥσπερ εἴρηται καὶ ἐν τοῖς ἄνω, αἱ εὐδοκιμοῦσαι τρόπον τινὰ μεταφοραί· ἀεὶ γὰρ ἐκ δυοῖν λέγονται, ὥσπερ ἡ ἀνάλογον μεταφορά, οἷον « ἡ ἀσπίς » , φαμέν, « ἐστι φιάλη Ἄρεως » , καὶ « τὸ τόξον φόρμιγξ ἄχορδος » .
35Aristoteles, Rhetorica, 3, 11, 13; 48 (auctor 384BC-322BC)
τὸ δὲ εὖ ἐστὶν ὅταν μεταφορὰ ᾖ· ἔστιν γὰρ εἰκάσαι τὴν ἀσπίδα φιάλῃ Ἄρεως καὶ τὸ ἐρείπιον ῥάκει οἰκίας, καὶ τὸ τὸν Νικήρατον φάναι Φιλοκτήτην εἶναι δεδηγμένον ὑπὸ Πράτυος, ὥσπερ εἴκασεν Θρασύμαχος ἰδὼν τὸν Νικήρατον ἡττημένον ὑπὸ Πράτυος ῥαψῳδοῦντα, κομῶντα δὲ καὶ αὐχμηρὸν ἔτι.
36Aristoteles, Topica, 4, IV 3; 6 (auctor 384BC-322BC)
Σκοπεῖν δέ καί εἰ τό μεταφορᾷ λεγόμενον ὡς γένος ἀποδέδωκεν, οἷον τήν σωφροσύνην συμφωνίαν· πᾶν γάρ γένος κυρίως κατά τῶν εἰδῶν κατηγορεῖται, ἡ δέ συμφωνία κατά τῆς σωφροσύνης οὐ κυρίως ἀλλά μεταφορᾷ· πᾶσα γάρ συμφωνία ἐν φθόγγοις.
37Aristoteles, Topica, 6, VI 2; 12 (auctor 384BC-322BC)
Ἔστι δέ τά τοιαῦτα χείρω τῆς μεταφορᾶς· ἡ μέν γάρ μεταφορά ποιεῖ πως γνώριμον τό σημαινόμενον διά τήν ὁμοιότητα· πάντες γάρ οἱ μεταφέροντες κατά τινα ὁμοιότητα μεταφέρουσιν· τό δέ τοιοῦτον οὐ ποιεῖ γνώριμον· οὔτε γάρ ἡ ὁμοιότης ὑπάρχει, καθ᾿ ἣν μέτρον ἢ εἰκών ὁ νόμος ἐστίν, οὔτε κυρίως εἴωθε λέγεσθαι.
38Augustinus Hipponensis, Quaestiones in Heptateuchum, 34, 0709 (auctor 354-430)
An quemadmodum transferuntur verba modo locutionis, quae graece appellatur μεταφορὰ, ab animali ad inanimale, sicut dicitur improbus ventus, vel iratum mare; ita et hic translatum est a rationali ad irrationale?
39Dositheus, Hermeneumata Leidensia, II, 29; 1 (auctor c.350)
ῥήτωρ orator γραμματικός grammaticus ἀναφώνησις declamatio ἀπόφασις sententia quae reis datur διήγησις enarratio ἀνάγνωσις lectio μῦθος fabula διάλεκτος disputatio ἀκροατήριον auditorium ἀκροαταί auditores ὄνομα nomen προσηγορικόν appellativum ποσότης quantitas εἶδος species τύπος forma πτῶσις casus χρόνος tempus ἁπλοῦς simplex ὁμοιότης similitudo ἀριθμός numerus ῥήμα verbum σύνδεσμος coniunctio ἑνικόν singulare ἀμφίβολον anceps σημεῖον signum βιβλίον librum τεῦχος volumen στίχον versum ἅμιλλα dictatum σελίδες paginae ἑλληνικόν grecum ῥωμαικόν latinum ὁρθόν rectum μεταφορά translatio δίκη causa κρίσις iudicium ὅρος terminum διάθεσις dispositio τόπος locus μνήμη memoria γεῦσις gustum ἀκοή auditus καθηγητής praeceptor διδάσκαλος magister μαθηταί discentes / discipuli συμμαθηταί condiscipuli διδαχή doctrina διδασκαλία eruditio ἐπιστήμη disciplina διόρθωσις emendatio / correctio στοιχεῖα elementa μέλη membra πύξον buxum ἔλεγχος titulus λόγος ratio
40Eugyppius Africae, Thesaurus, 62, 0846C (auctor c.465-c.533)
Nam qui hoc putat tropicis etiam tam multis locutionibus omnibus potest hanc importare calumniam, ita ut et ipsa quae appellatur μεταφορά, hoc est, de re propria ad rem non propriam verbi alicuius usurpata translatio, posset ista ratione mendacium nuncupari.
41Eugyppius Africae, Thesaurus, 62, 0967A (auctor c.465-c.533)
Quis enim non dicit sic floreas? quorum [qui] tropus μεταφορά vocatur. Quis non dicit piscinam, etiam quae non habet pisces, nec facta est propter pisces, et tamen a piscibus nomen accepit?
42Hieronymus Stridonensis, In Hieremiam Prophetam [CSEL], 2, 9, 2; 3 (auctor 340-420)
satisque eleganter in Hebraeo uerbum, quod quattuor litteris scribitur 'res, ain, iod, mem', si legatur 'reim', 'amatores', si 'roim', 'pastores' significat, ut uel iuxta μεταϕορὰν pulchrae mulieris amatores uel iuxta euersionem urbis pastores intellegantur, quorum alii scortum polluere festinant.
43Hieronymus Stridonensis, In Hieremiam Prophetam [CSEL], 4, 36, 4; 1 (auctor 340-420)
quia ad domum regiam loquebatur, per μεταϕορὰν loquitur ad templum siue ad domum stirpis Iuda, quod ipsa sit in excelso siue quod de templo atque sacrario omnium peccatorum remedia poscebantur; unde et hic idem propheta commemorat: numquid resina non est in Galaad aut medicus non est ibi?
44Hieronymus Stridonensis, In Hieremiam Prophetam [CSEL], 6, 7, 3; 2 (auctor 340-420)
cui supra dixerat: castigabo te in indicio, ut non tibi uidearis innoxius sine innoxia; et per μεταϕορὰν loquitur ad Hierusalem, quod dei indicio pessime uulnerata sit et nequaquam alio nisi ipso.
45Ioannes Scotus Erigena, De divisione naturae, 122, 0706B (auctor 810-877)
Verbum Dei vocatur caro, et caro verbum, et similia, in quibus simul et συνεκδοχή intelligitur, et μεταφορά.
46Quintilianus, Institutio Oratoria, 8, 6, 4; 6 (auctor 35-c.96)
Incipiamus igitur ab eo, qui cum frequentissimus est tum longe pulcherrimus, translatione dico, quae μεταφορά Graece vocatur.
47Quintilianus, Institutio Oratoria, 9, 1, 5; 8 (auctor 35-c.96)
Quare in tropis ponuntur verba alia pro aliis, ut in μεταφορᾷ, μετωνυμίᾳ, ἀντονομασἰᾳ, μεταλήμψει, συνεκδοχῄ, καταχρήσει, ἀλληγορίᾳ, plerumque ὑπερβολῇ· namque et rebus fit et verbis.
48Rabanus Maurus, Commentaria in Ezechielem, 110, 0714D (auctor 780-856)
Perspicuumque est sub μεταφόρᾳ leaenae et leunculorum et leonis, rursumque alterius leonis, illa describi quae eo tempore iam facta erant, quo haec propheta dicebat.