'Cato' - search in All Authors, Showing 1 to 500 of 1920 hits      Show next 500

1Adalbertus Samaritanus, Praecepta dictaminum, 3; 3 (auctor -c.1150)
Non enim, ut ait Marcus Cato, Platonis sententiam imitans, solis nobis nati sumus, sed toti mundo natura nos peperit, educavit et docuit.
2Ado Viennensis, Chronicon, 123, 0072B (auctor -875)
Cato sese apud Uticam occidit.
3Alanus de Insulis, Anticlaudianus, 210, 0505C (auctor 1128-1203)
Ut Zeuxis pingit chorus hic, ut Milo figurat, Ut Fabius loquitur, ut Tullius ipse perorat, Ut Samius sentit, sapit ut Plato, quaerit ut Hermes, Dividit ut Socrates, ut Zeno colligit, instat Ut Brisso, studet ut Crisias, speculatur ut Argus, Temporis excursus ut Caesar cogit, ut Atlas Sidera perquirit, ut Zetus pondera librat, Tanquam Chrysippus numerat, metitur ut alter Euclides, canit ut Phoebus, citharizat ut Orpheus, Circinat ut Perdix, ut Daedalus erigit arces, Fabricat ut Cyclops, ut Lemnius arma monetat, Instruit ut Seneca, blanditur ut Appius, urget Ut Cato, succendit ut Curio, velat ut alter Persius, ut Crassus simulans, ut Iulius alter Dissimulans, ut Soldius implicat, explicat idem Ut Naso, vernat ut Statius, ut Maro dictat.
4Alanus de Insulis, Anticlaudianus, 210, 0544B (auctor 1128-1203)
Cur Cicero rhetor, cur Typhis navita, pictor Milo, pugil Pollux, rigidus Cato, Naso poeta.
5Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0366A (auctor 1128-1203)
Vel Cathari dicuntur a cato, quia, ut dicitur, osculantur posteriora catti, in cuius specie, ut dicunt, apparet eis Lucifer.
6Alanus de Insulis, De planctu naturae, 210, 0479D (auctor 1128-1203)
Illic Cato pudicae sobrietatis nectare debriabatur mirabili.
7Alanus de Insulis, Liber parabolarum, 210, 0583C (auctor 1128-1203)
Si Cato sis, et vis in candida vertere nigra, Curia sit curae: dives et esse potes.
8Alanus de Insulis, Explanatio in Prophetia Merlini Ambrosii, 5, 35; 1 (auctor 1128-1203)
Quod et Romuleȩ genti quondam contigit experiri, cum uidelicet interfecto Pompeio Cato Romanum per illas regiones ductitaret exercitum atque in id locorum subito incidisset, sicut proprius eorum poeta Lucanus luculentis uersibus explicat dicens: Finibus extremis Libiȩ gens unica terras incolit a seuo serpentum innoxia morsu, Marmaridȩ Psilli.
9Albericus Casinensis, Flores rhetorici, 1, 4, 1; 15 (auctor fl.c.1250)
Fit autem casu, ut: Aio te, Eacida, Romanos vincere posse ; distinctione, ut: Bellum ingens geret Italia. .; per verbum commune, ut << osculatur Cato, criminatur Cicero.
10Albertanus Brixiensis, Liber de doctrina dicendi et tacendi, 2; 10 (auctor -1246)
Quare et Cato dixit: « Iratus de re incerta contendere noli.
11Albertanus Brixiensis, Liber de doctrina dicendi et tacendi, 2; 25 (auctor -1246)
Et etiam Cato dixit: « Virtutem primam puto compescere linguam.
12Albertanus Brixiensis, Liber de doctrina dicendi et tacendi, 2; 30 (auctor -1246)
Et Cato dixit: « Que culpare soles, ea tu ne feceris ipse.
13Albertanus Brixiensis, Liber de doctrina dicendi et tacendi, 2; 33 (auctor -1246)
Et alibi idem Cato ait: « Alterius dictum vel factum ne carpseris umquam, exemplo simili ne te derideat alter ».
14Albertanus Brixiensis, Liber de doctrina dicendi et tacendi, 4; 20 (auctor -1246)
Et Cato dixit: « Consilium archanum tacito committe sodali.
15Albertanus Brixiensis, Liber de doctrina dicendi et tacendi, 4; 65 (auctor -1246)
Quare Cato dixit: « Contra verbosos noli contendere verbis.
16Albertus Miliolus, Liber de temporibus et etatibus. Continuatio Regina et Cronica Imperatorum, 3, 2; 11 (auctor -1286)
His temporibus Marcus Pontius Cato stoycus phylosophus agnoscitur.
17Alcuinus, De grammatica, 101, 0862B (auctor 730-804)
Cato: Ex sale, qui apud Carthaginenses fit.
18Alexander Nequam, Anthologia poetica, 1991, 12; 6 (auctor 1157-1217)
Ebrius historias texit, fit orosius alter Pectore zenoni preminet, ore cato.
19Alexander Nequam, Tractatus super parabolas Salomonis, p2, 1, 2; 41 (auctor 1157-1217)
tam hanibal secundus cum a romanis reposceretur~ quam cato censo rinus quam socrates; ueneno sumpto periit.
20Alexander Nequam, Tractatus super parabolas Salomonis, p2, 1, 2; 49 (auctor 1157-1217)
pompeium a pho tino et achilla nesciat fuisse peremptum; itam amonius cuius imperio paruit oriens~ quam pilatus, quam nero ignominiosum nature dedecus~ quam cato uticensis; propria se manu intere mit.
21Ambrosius Mediolanensis, De Tobia [CSEL], 46; 14 (auctor 340-397)
sed utique non Cato prior quam Moyses, qui legem accepit.
22Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2173D (auctor 340-397)
quos Cato Romanae assertor facundiae, et veritatis sincerus interpres, asseruit cum exsultatione ad bellum processisse: sed quo se redituros arbitrarentur, universosque libenter procubuisse, ne mutarent sententiam.
23Ambrosius Mediolanensis, De Tobia, 14, 0777C (auctor 340-397)
Hoc quoque foris sero est dictum a quibusdam eorum prudentibus: Quid est, fenerare? Hominem, inquit (Cicero, lib. II Offic., in fine) , occidere. Sed utique non Cato prior quam Moyses, qui legem accepit.
24Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 14, 6; 11 (auctor c.330–c.391)
Quam autem sit pulchrum exigua haec spernentem et minima ad ascensus verae gloriae tendere longos et arduos, ut memorat vates Ascraeus, Censorius Cato monstravit.
25Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 16, 5; 2 (auctor c.330–c.391)
Id enim etiam Tusculanus Cato prudenter definiens, cui Censorii cognomentum castior vitae indidit cultus: "magna", inquit, "cura cibi, magna virtutis incuria".
26Ammianus Marcellinus, Res gestae, 14, 6, 8; 12 (auctor c.330–c.391)
Quam autem sit pulchrum, exigua haec spernentem et minima, ad ascensus verae gloriae tendere longos et arduos, ut memorat vates Ascraeus, Censorius Cato monstravit.
27Ammianus Marcellinus, Res gestae, 16, 5, 2; 3 (auctor c.330–c.391)
Id enim etiam Tusculanus Cato prudenter definiens, cui Censorii cognomentum, castior vitae indidit cultus: Magna inquit cura cibi, magna virtutis incuria.
28Angelomus Luxovensis, Enarrationes in libros Regum, 115, 0394C (auctor -c.895)
Si enim Cato Romani generis disertissimus, (ut quidam doctorum protulit) centenarius iam et senex Graecas litteras nec erubuerit, nec discere desperaverit: et si certe (ut aiunt) Homerus refert quod de lingua Nestoris, iam vetuli et pene decrepiti, « dulcior melle oratio fluxerit: » et sapiens quidam Graeciae, cum completis centum et septem annis se cerneret mori, dixisse fertur, dolere quod tunc egrederetur e vita quando sapere coepisset; Plato etiam octogesimo anno, scribens mortuus est; Socrates septuaginta et novem annos in docendi scribendique labore complevit, quanto magis calescente corporis iuventute, inter bella corporis, et inter incentiva vitiorum sapientiam ediscere debemus, ut in senectute etiam frigescentibus membris, in sinu mentis nostrae requiescat et foveat dormiatque nobiscum, imo cibum spiritalis intelligentiae nobis ministret.
29Anonymi, Ars Bobiensis, p. 2, l. 5 (auctor c.450)
propriorum nominum alia sunt praenomina, quae nominibus gentilicis praeponuntur, ut Marcus Puplius, alia propria gentilicia, quae a familia et gente descendunt, ut Porcius Cornelius, alia cognomina, quae nominibus gentiliciis subiunguntur, ut Cato Scipio (ordinantur enim sic: Marcus Porcius Cato, Puplius Cornelius Scipio), alia agnomina, quae cognominibus ex aliqua ratione aut uirtute adduntur, ut Africanus.
30Anonymi, Ars Bobiensis, p. 3, l. 10 (auctor c.450)
numeri sunt duo: singularis et pluralis, ut hic Cato {ut} hi Catones.
31Anonymi, Ars Bobiensis, p. 17, l. 26 (auctor c.450)
in o masculina et feminina, neutralia nulla nisi quae ex communione ueniunt; masculina hic Cato Catonis, feminina Iuno Iunonis.
32Anonymi, De dubiis nominibus, p. 771, l. 225 (opus c.600)
culeum generis neutri, ut Cato: culea uini; dicebant alii culeos, sed non recipitur.
33Anonymi, De dubiis nominibus, p. 794, l. 591 (opus c.600)
puteum generis neutri, ut Cato et Varro; puteus generis masculini, ut in euangelio; unde putei mira in reliquo differentia: putea enim aquarum Italis fontanas appellari certum est, sed in euangelio fons Iacob et puteus altus dicitur.
34Anonymi, Frg. Bobiense de nomine et pronomine, p. 7, l. 2 (opus c.700)
omnia nomina o terminata et ablatiuo singulari e finientur et eadem in u commutata et adsumpta m littera facient genitiuum pluralem, ut hic Cato ab hoc Catone horum Catonum, haec uirgo ab hac uirgine harum uirginum.
35Anonymi, Frg. Vaticanum de positura de chria etc., p. 273, l. 11
dicti autem chria in tres species diuiditur: est enim praepositiua, ut Titus † Genetius cyrus dixit uiros bonos scire oportere male agere, sed non agere, percunctatiua, ut Marcus Porcius Cato interrogatus, quid ita post quadragesimum annum litteras Graecas disceret, dixit: non ut doctus, sed ut ne indoctus moriar; refutatiua, ut Antisthenes, cynicus philosophus, cum oluscula lauaret et animaduertisset Aristippum Cyrenaeum philosophum cum Dionysio, tyranno Siculorum, ingredientem, dixit: Aristippe, si his contentus esses, non regis pedes sequereris.
36Anonymus, Carmina de gente Portensi, 1, 2; 5 (opus c.1490)
Hic gravitate Cato genitus vitaque pudicus Franciscus, recti cultor, honos patriae.
37Anonymus, Carmina de gente Portensi, 1, 2; 17 (opus c.1490)
Ioannes verum est imitator nominis huius, Alter erit vestra censor in urbe Cato.
38Anonymus, Carmina saec. XIII, 1, 19; 1 (auctor fl.ca.1290)
P. Tu, Cato, si livor fuerit da noscere; nam vos Pollutos tali dicere labe pudet.
39Anonymus, Carmina saec. XIII, 1, 20; 1 (auctor fl.ca.1290)
Cato Sit licet hoc crimen, non sic dixisse nefandum Censeo; nam species utilitatis habet.
40Anonymus, Carmina saec. XIII, 1, 21; 1 (auctor fl.ca.1290)
P. Porci Cato pater, hac in re subdivide quid sit Utile, quid sumas in ratione mali.
41Anonymus, Carmina saec. XIII, 1, 22; 1 (auctor fl.ca.1290)
Cato Si delatorem rigidum cuiusque reatus Ante oculos videat quisque, resumo bonum.
42Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 705 (opus c.400?)
Iste Cato religiosissimus erat atque piissimus, qui semper Pompeio favebat, qui eo mortuo se ipsum iugulavit.
43Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 1534 (opus c.400?)
(D1) Virgilius ‘quis te, magne Cato, tacitum’.
44Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 1536 (opus c.400?)
Marcus Portius Cato senatum sua sententia rexit et fuit omnium prudentissimus; postea Pompeianas partes secutus in Affricae civitate Vtica gladio se interfecit, cum divus Caesar extitisset victor.
45Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 2629 (opus c.400?)
ARENTEMQ. FEROR L. (V) qua Cato et Sextus Pompeius duxerunt exercitum fugientes per Libyam.
46Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 2630 (opus c.400?)
(DR) Illuc enim fugerat Cato cum exercitu Pompei.
47Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 579 (opus c.400?)
IAM SOLA F. (aA) o Cato, qui es.
48Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 590 (opus c.400?)
DVX BRVTO CATO S. E. (a) id est te sequar in omnibus.
49Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 610 (opus c.400?)
PROFVIT (aDR) tibi, (a) o Cato.
50Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 628 (opus c.400?)
. AGES (a) o Cato.
51Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 845 (opus c.400?)
IVNGVNTVR (a) Cato et Martia.
52Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 847 (opus c.400?)
ILLE (aADR) Cato.
53Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 852 (opus c.400?)
VIDERAT (a) scilicet Cato.
54Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VI; 653 (opus c.400?)
VTICAE (ADR) apud Vticam Cato periit.
55Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VI; 654 (opus c.400?)
(V) Vtica civitas est Affricae ubi Cato periit.
56Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VI; 668 (opus c.400?)
NEC SANCTO C. V. C. (ADR) vita perdidit Catonem, non Cato vitam.
57Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VI; 1824 (opus c.400?)
CATO (ADR) qui Censorius dictus est.
58Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VII; 1379 (opus c.400?)
(aADR) Ibi enim Cato occisus est.
59Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 60 (opus c.400?)
(D1) Et ipse Cato.
60Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 62 (opus c.400?)
AT POST ETC. (D1) sed ille Cato.
61Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 64 (opus c.400?)
EXCEPIT (D1) et ipse Cato.
62Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 66 (opus c.400?)
ILLE (aADR) Cato.
63Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 78 (opus c.400?)
(D1) Ipse Cato petit.
64Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 94 (opus c.400?)
PHYCVNTA (ADR) Phicon (aADR) civitas est Graeciae (ADR) iuxta Asiam, (aADR) quam vastavit Cato (ADR) eo quod rebellaverat.
65Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 101 (opus c.400?)
Nam Ausoniae locum ubi sepultus est Palinurus non possumus accipere, cum Cato non ad Italiam tunc revertebatur, sed ad Africam ibat: hoc enim sequenti versu explanatur.
66Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 110 (opus c.400?)
TENDENTES (V1) prospicientes Cato et socii eius.
67Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 113 (opus c.400?)
(V1) Ordinem historiae dicit quia occiso Pompeio dum coepissent reverti Cornelia et qui cum ea erant et appropinquassent Vticam, ad quam praeibat Cato cum Gnaeo Pompeio, dubitabant utrum naves, quas videbant, socios an hostes veherent.
68Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 388 (opus c.400?)
IN SOCIAE PERVENIT L. T. (aDRV) ubi Cato et Sextus Pompeius erant.
69Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 427 (opus c.400?)
INQVIT (a) Cato.
70Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 509 (opus c.400?)
NOS CATO ETC. (ADR) ordo: nos duxit.
71Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 510 (opus c.400?)
CATO (V) o.
72Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 547 (opus c.400?)
CATO (V) o.
73Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 641 (opus c.400?)
(D1) Et Cato.
74Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 642 (opus c.400?)
(V) Id est non receptus Cato.
75Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 643 (opus c.400?)
NVLLA SE VINDICAT IRA (aDR) ipse Cato.
76Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 913 (opus c.400?)
ILLE (aADR) scilicet Cato.
77Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 917 (opus c.400?)
INVASIT LIBYE ETC. (R) Cato invasit securus fata, id est mortem in Libia, quae erat sacrum nomen eius clausura parvo sepulchro.
78Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 1067 (opus c.400?)
SIC CONCITVS IRA (a) scilicet Cato.
79Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 1232 (opus c.400?)
IPSE (ADRV) Cato.
80Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 1235 (opus c.400?)
(D1) Et ipse Cato.
81Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 1254 (opus c.400?)
PARENS V. P. (aADRV) pater: Cato.
82Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 1274 (opus c.400?)
DVCTOR (DV) Cato.
83Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 1284 (opus c.400?)
DIXIT (aADRV) Cato.
84Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 1755 (opus c.400?)
VINCIT (aA) scilicet Cato.
85Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 1794 (opus c.400?)
IVSSIT (a) Cato.
86Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, X; 917 (opus c.400?)
BRVTORVMQ. T. T. (V) quod vult Cato et Brutus.
87Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 1; 526 (opus c.400)
ARENTEMQVE F. L. ad hanc enim Cato fugit.
88Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 2, 2; 214 (opus c.400)
ATRIA COGNATI soror enim Catonis nupta Bruto maiori fuerat, unde natus est Brutus, cuius Cato avunculus fuit.
89Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 2, 2; 220 (opus c.400)
IAM SOLA F. o Cato.
90Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 2, 2; 223 (opus c.400)
CIVILE ABSOLVERE B. ‘absolvere’ ‘innocens facere’; [et] est defensio omnium ad haec bella venientum, si idem fecerit Cato.
91Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 2, 2; 294 (opus c.400)
IVSSA CATO id est tua, Hortensi.
92Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 2, 2; 296 (opus c.400)
De hac postquam tres filios accepit Cato, tamquam satis fecisset coniugio liberis datis, Hortensio eam iunxit et ipsi liberos procreavit, quibus omnibus mortuis et ipso Hortensio redit, ut recipiatur a Catone.
93Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 3, 3; 139 (opus c.400)
QVOD CATO hic rogatione Claudii missus est Cyprum, ut cerneret hereditatem regis Ptolomei, qui defunctus vita populum Romanum heredem fecerat.
94Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 6, 6a; 249 (opus c.400)
NON VTICAE L. C. id est non flesset postea, si tu nunc perisses; nam Cato ibi occiditur.
95Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 6, 6a; 257 (opus c.400)
SANCTO C. V. C. quasi vita Catonem perdiderit, non Cato vitam.
96Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 6, 6a; 704 (opus c.400)
MAERET CATO F. N. id est Catonis, qui se apud Vticam occidit; ideo ‘non servituri’ dictum.
97Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, ptext9; 1 (opus c.400)
Advectam Vticam Corneliam cum Sexto filio; cognitum Catoni et Gnaeo Pompeio fatum Magni; discessum Tarchondimoti et aliorum sociorum: Catonis in fugam eorum convicia; Cyrenas expugnatas a Catone; naufragium in Syrtibus exercitus Catonis et iter per harenas petentis Iubae regnum; non inpetrasse Labienum, ut Cato consuleret Hammona de belli eventu; descriptionem Gorgonis occisae et sanguine eius nata omnia genera serpentum et vim uniuscuiusque et Psyllorum adversus eas potentiam naturalem; et adventum Caesaris in Aegyptum conspectoque Magni capite lacrimasse exitum tanti viri.
98Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 17 (opus c.400)
ILLE VBI PENDEBANT ‘ille’ id est Cato.
99Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 144 (opus c.400)
VT PRIMVM IN SOCIAE ubi Cato et unus ex filiis Magni.
100Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 241 (opus c.400)
Sic ergo Cato fugientes milites sua voce revocavit, ut errantes apes aeris sono retinentur.
101Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 243 (opus c.400)
CONSTITVIT id est Cato constituit, et erit ordo: iamque mentes actu belli et serie laborum quietem ferre non doctas agitare constituit.
102Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 323 (opus c.400)
INGRESSVRVS id est Cato.
103Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 345 (opus c.400)
CLAVSVRA S. hic enim periturus est Cato.
104Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 408 (opus c.400)
INVIDIOSVS ERAT hoc est: cum Cato parum aquae nescio quid accepisset, grandi tamen invidia laborabat.
105Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 461 (opus c.400)
ILLE Cato scilicet.
106Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 492 (opus c.400)
STAT DVM LIXA BIBAT id est Cato.
107Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 496 (opus c.400)
HVNC EGO PER SYRTIS quem nunc Cato ducit laude patientiae atque virtute triumphum.
108Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 497 (opus c.400)
Acute dictum ‘per Syrtes’; sic mavult triumphare ut Cato quam per Romam, ut ante Pompeius, transire, ne loci celebritate moveatur.
109Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 615 (opus c.400)
HOC POSSE SITIM id est neminem Cato scrutari passus est, utrum Aulus siti moreretur an veneno.
110Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 701 (opus c.400)
VNVS id est Cato.
111Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 703 (opus c.400)
CONTVLIT IN LETVM VIRES hoc est: vires, quibus uti deberet ad vitam, his Cato utebatur ad mortem, quod meritum plus apud eum quam salus ipsa constabat.
112Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 728 (opus c.400)
SIMVL mox ubi iussit statui Cato tentoria, Psyllus hoc fecit.
113Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 729 (opus c.400)
DVCTOR id est Cato.
114Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p1, 1, 313; 258 (opus c.400)
* * * * * ET NOMINA VANA CATONIS quod semper dicebatur Cato sapiens.
115Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p3, 2, 242; 296 (opus c.400)
OMNIBVS EXPVLSE TERRIS ordo: omnibus terris (olim) expulsae et fugatae uirtutis o sola fides Cato.
116Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p3, 2, 247; 301 (opus c.400)
DVX BRVTO CATO SOLVS ERIT exemplo tuo militabo.
117Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p3, 2, 250; 305 (opus c.400)
(quasi esset) defensio ad bella uenientium, si idem fecisse probetur et Cato.
118Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p3, 2, 308; 362 (opus c.400)
Huius modi exemplo se quoque etiam Cato promittit.
119Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p5, 164; 186 (opus c.400)
QVOD CATO LONGINQVA VEXIT S • AE • CYPRO Cypri rex Ptolomaeus populum Romanum fecit heredem.
120Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p5, 164; 187 (opus c.400)
Cato iussu senatus abiit ad exequendam hereditatem.
121Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p8, 62; 78 (opus c.400)
LIVICEQ • TENENTVR quas Cato est habiturus.
122Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 19; 38 (opus c.400)
ILLE VBI PENDEBANT CASVS Cato scilicet.
123Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 46; 49 (opus c.400)
Cum enim uenisset Cato in Libyam, apparuerunt Corneliae naues.
124Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 219; 115 (opus c.400)
LINQVENDI SIGNA CATONIS sustulit signa, ut Cato relinqueretur.
125Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 224; 116 (opus c.400)
LITVS INEXTREMVEM TALI C • V • N • * * * * [IAM PELAGO] TVNC RESPICIT OMNES Cato scilicet.
126Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 563; 244 (opus c.400)
QVAERE QVID EST VIRTVS ideo sub figura Labienus exigit, ut ex oraculo sciat Cato quid sit uirtus et quid honestum, quoniam Epicurei sine substantia uirtutem esse dicunt uanumque ei nomen, et ideo neminem posse ex praecepto Stoicorum sapientem fieri, sed tantum polliceri.
127Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 884; 374 (opus c.400)
QVOCVMQ • VOCATVS A • quando aliquis uocabatur, Cato ueniebat, tamquam ipse uocaretur.
128Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p13, 10, 475; 188 (opus c.400)
Cato sese apud Vticam occidit, Iuba percussori iugulum praebuit, Petreius eodem se gladio interfecit.
129Anonymus, Excerpta rhetorica e codice Parisino 7530 edita, p3; 8
Aut enim historiae bonum generaliter commendamus, ut Cato, aut pro persona scribentis rationem eius quod hoc officium adsumpserit reddimus, ut Sallustius eo loco, ubi dicit: sed ego adulescentulus initio, sicuti plerique, studio ad rem publicam latus sum, aut eam rem, quam relaturi sumus, dignam quae et scribatur et legatur ostendimus, ut Livius ab urbe condita.
130Anonymus, Periochae Livii, 34; 3 (opus fl.c.350)
bello Punico de finiendis matronarum cultibus tulerat, cum magna contentione abrogata est, cum Porcius Cato auctor fuisset ne ea lex aboleretur.
131Anonymus, Periochae Livii, 34; 10 (opus fl.c.350)
M. Porcius Cato ex Hispania triumphauit.
132Anonymus, Periochae Livii, 41; 14 (opus fl.c.350)
Suasit legem M. Cato.
133Anonymus, Periochae Livii, 48; 4 (opus fl.c.350)
Cum in finibus Carthaginiensium ingens Numidarum exercitus duce Arcobarzane, Syphacis nepote, diceretur esse, M. Porcius Cato suasit ut Carthaginiensibus, qui exercitum specie contra Masinissam, re contra Romanos accitum in finibus haberent, bellum indiceretur.
134Anonymus, Periochae Livii, 48; 9 (opus fl.c.350)
M. Porcius Cato filii in praetura mortui funus tenuissimo ut potuit (nam pauper erat) sumptu fecit.
135Anonymus, Periochae Livii, 48; 15 (opus fl.c.350)
Cum Cato suaderet ut his bellum indiceretur, P. Cornelio Nasica dicente nihil temere faciundum, placuit X legatos mitti exploratum.
136Anonymus, Periochae Livii, 49; 17 (opus fl.c.350)
Quam uirtutem eius et Cato, uir promptioris ad uituperandum linguae, in senatu sic prosecutus est ut diceret reliquos, qui in Africa militarent, umbras uolitare, Scipionem uigere, et populus R. eo fauore complexus ut comitiis plurimae eum tribus consulem scriberent, cum hoc per aetatem non liceret.
137Anonymus, Periochae Livii, 49; 20 (opus fl.c.350)
rogationem promulgasset, ut Lusitani, qui in fidem populo R. dediti ab Seruio Galba in Galliam uenissent, in libertatem restituerentur, M. Cato acerrime suasit.
138Anonymus, Periochae Livii, 50; 3 (opus fl.c.350)
Cum III legati ad pacem inter Nicomeden et Prusiam faciendam ab Romanis missi essent, cum unus ex his multis cicatricibus sartum caput haberet, alter pedibus aeger esset, tertius ingenio socors haberetur, M. Cato dixit eam in legationem, nec caput nec pedes nec cor habere.
139Anonymus, Periochae Livii, 105; 2 (opus fl.c.350)
M. Cato in petitione praeturae praelato Vatinio repulsam tulit.
140Anonymus, Periochae Livii, 108; 3 (opus fl.c.350)
In petitione consulatus M. Cato repulsam tulit, creatis coss.
141Anonymus, Periochae Livii, 113; 2 (opus fl.c.350)
Et cum de diruenda urbe Vtica propter fauorem ciuitatis eius in Caesarem deliberaretur, idque ne fieret M. Cato tenuisset, Iuba suadente ut dirueretur, tutela eius et custodia mandata est Catoni.
142Anonymus, Periochae Livii, 114; 3 (opus fl.c.350)
Cato audita re cum se percussisset Vticae et interueniente filio curaretur, inter ipsam curationem rescisso uulnere expirauit anno aetatis XLVIII. Petreius Iubam seque interfecit.
143Anonymus, Scholia in orationes Ciceronis codicum Cluniacensis 498 et Ambrosiani C 29, 2a; 15
Sed penuaria cella cotidianum praebet alimonium, non redundat ad copiam; hinc intulit postea: "nos vero experti sumus Siciliani nobis Italico bello pro aerario illo maiorum vetere ac referto fuisse", id est usque adeo iudicatum est leve quod Cato de Sicilia iudicarit, ut bello sociali, quo nostrum aerarium exhaustum erat, aerarium nobis maximum Sicilia fuerit.
144Anonymus, Scholia in orationes Ciceronis Gronouiana codicis Voss. lat. Q 138, p2; 10
Necdum Caesaris sententiam solvit Cicero; nam postea Cato solvit sententiam Caesaris.
145Anonymus, Scholia in orationes Ciceronis Gronouiana codicis Voss. lat. Q 138, p3; 24
Victus est in Africa postea Iuba rex, occisus est Petreius, occisus Cato, occisus Scipio.
146Anonymus, Tractatus de adtributis personae et negotio (siue Commentarius in Ciceronis de Inuentione), p2; 15 (opus c.500)
Et haec est, quam Cato in libro suo appellat uires causae.
147Anonymus, Aurea gemma oxonensis, 1, 2; 2
"Non enim", ut ait Marcus Cato, Platonis sententiam imitans, "solis nobis nati sumus", sed toti mundo natura nos peperit, educavit et docuit.
148Anonymus, Carmen de Ambrosio grammatico, p10i; 1
Dolens pro Ambrosio plorat Priscianus, Donatus, Virgilius, Prosper et Lucanus, Cato et Boetius Statius, Alanus, Seneca, Ovidius, Plato, Claudianus. .
149Anonymus, Vitae Landiberti episcopi Traiectensis, 385, 4; 2
Nam a quibusdam nobiscum agentibus festum sancti Lantberti, qui litteraria videbantur sibimet scientia praediti, non minimum sumus despectuosis risuum iniuriis lacessiti, quandoquidem priscorum haudquaquam cato eloquio edita legebatur apud nos praefati patris vita et passio atque nulla propria officiorum cantabatur modulatio.
150Aphthonius, De metris omnibus, p. 67, l. 22 (auctor c.350)
cui qui medentur, finalis syllabae excusatione succurrunt, ne media uersus sede iambus habeatur, causantes, quod parte orationis terminata pro longa posita o accipienda sit, ut quam Iuno fertur et quis te, magne Cato, tacitum, item classe ueho mecum.
151Apuleius, De mundo, 14; 5 (auctor c.125–c.180)
Cato autem in libris Originum non circium, sed cercium dicit.
152Apuleius, Apologia, 17, 11; 11 (auctor c.125–c.180)
M. autem Cato nihil oppertus, ut alii de se praedicarent, ipse in o[pe]ratione sua scriptum reliquit, cum in Hispaniam consul proficisceretur, tris seruos solos ex urbe duxisse; quoniam ad uillam publicam uenerat, parum uisum qui uteretur, iussisse duos pueros in foro de mensa emi, eos quinque in Hispaniam duxisse.
153Apuleius, Apologia, 42, 26; 8 (auctor c.125–c.180)
itemque Fabium, cum quingentos denarium perdidisset, ad Nigidium consultum uenisse; ab eo pueros carmine instinctos indicauisse, ubi locorum defossa esset crumina cum parti eorum, ceteri ut forent distributi; unum etiam denarium ex eo numero habere M. Catonem philosophum; quem se a pedisequo in stipe Apollinis accepisse Cato confessus est.
154Apuleius, Apologia, 95, 26; 5 (auctor c.125–c.180)
quamcumque orationem struxerit Auitus, ita illa erit undique sui perfecte absoluta, ut in illa neque Cato grauitatem requirat neque Laelius lenitatem nec Gracchus impetum nec Caesar calorem nec Hortensius distributionem nec Caluus argutias nec parsimoniam Salustius nec opulentiam Cicero: prorsus, inquam, ne omnis persequar, si Auitum audias, neque additum quicquam uelis neque detractum neque autem aliquid commutatum.
155Aquila Romanus, De figuris, p1; 233 (auctor fl.c.275)
Itaque si dicas 'M. Cato ille', quamvis sufficiat nomen tantummodo posuisse, videaris plus significasse addito 'ille'.
156Aristoteles Boetius, In Categorias Aristotelis, 64, 0168D (auctor 480-525)
Multivoca sunt quorum plura nomina una diffinitio est, ut est scutum, clypeus: his enim plura nomina, sed una diffinitio est; et Marcus Portius Cato, his enim tot nominibus res una subiecta est.
157Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0448A (auctor 480-525)
Fit autem hoc in huiusmodi orationibus, ut cum dico: Cato philosophus est, haec oratio non est una, non enim unum significat; potest enim monstrare et Catonem Uticensem esse philosophum, potest etiam ostendere et Catonem Censorium oratorem esse philosophum, qua in re non una est oratio, atque idcirco in Uticensi quidem Catone est vera, in oratore vero falsa.
158Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0450B (auctor 480-525)
Quod autem ait, vel inconiunctae, totum complexus est, multiplex est enim propositio vel si fuerit incomposita, quemadmodum est, Cato philosophus est.
159Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0459D (auctor 480-525)
Si quis enim nomen aequivocum subiiciat, et aliud praedicet, ut si quis contra huiusmodi affirmationem constituat negationem, non faciet oppositionem: ut cum dico, Cato se Uticae occidit, nomen hoc quod dicitur Cato aequivocum est.
160Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0459D (auctor 480-525)
Si quis igitur dicat, Cato se Uticae occidit, potest fortasse intelligi de Catone Marciae.
161Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0459D (auctor 480-525)
Si quis respondeat, Cato se Uticae non occidit, potest de Catone Censurio constituisse negationem.
162Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0459D (auctor 480-525)
Sed quoniam diversus est Cato Censorius a Catone Marciae, et nomen ipsum Catonis diversa significat, diversae a se affirmatio et negatio.
163Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0460A (auctor 480-525)
Nam utrumque verum est, et quod se Cato Uticae occidit, scilicet Marciae, et quod se Cato Uticae non occidit, scilicet Orator, atque hic aequivocum subiectum fecit, ut haec affirmatio et negatio oppositionem nullo modo constituerent.
164Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0460B (auctor 480-525)
Dicat enim quisquam, Cato fortis est, et de Catone praedicet fortitudinem mentis, aliusque respondeat, Cato fortis non est, ad imbecillitatem corporis spectans, ita igitur aequivocatio fortitudinis ambiguitatem fecit, quae oppositionem nulla ratione componeret; et si uterque terminus subiectus et praedicatus aequivoci fuerint, multo magis diversae a se erunt propositiones et non oppositae, nec inter se verum falsumque dividentes, sed utrasque veras, interdum utrasque falsas esse contingit.
165Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Maior, 64, 0468B (auctor 480-525)
Aut de singulari subiecto affirmatio et negatio, ut Cato iustus est, Cato iustus non est.
166Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Minor, 64, 0305B (auctor 480-525)
Quod autem inflectitur, ab eo quod ipsa inflexio fit prius est, quare cum id quod dicimus Cato nomen sit, et sit primum, distat ab inflexionibus suis.
167Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Minor, 64, 0305B (auctor 480-525)
Si enim id quod dicimus Cato alicuius casus sit, cuius casus esse possit, oportet ostendi, sed ante id quod dicimus Cato, nullus praedicatur casus: igitur quoniam Cato nomen nullius inflexionis est, nec omnino casus est.
168Aristoteles Boetius, In librum De interpretatione Aristotelis Minor, 64, 0305C (auctor 480-525)
Caeteri autem casus qui dicuntur nominativi inflexione formantur, Catonis, et Catoni, et Catonem; quare si distant ea quae ab inflexione nascuntur ab his quae inflectuntur, distant quoque hi qui omnes casus, qui sunt Catonis, Catoni, Catonem, ab eo quod est Cato, id est a nomine principali: sed hic Cato nomen est, casus igitur nomina non sunt.
169Atto Vercellensis Incertus, Polypticum, 134, 0874A
Sedulo et cato proficit nempe sub duce popellus, quo sine legio exinanitur instructa.
170Atto Vercellensis Incertus, Textus alter Polyptici, 134, 0889D
Nempe popellus proficit sub sedulo et Cato duce sine quo instructa regio exinanitur.
171Auctores varii 088, Testimonia, 88, 0057C
Multa tamen habet variam lectionem arguentia, et non mediocrem eruditionem, quare non plane nobis insuper habendus videtur . . . . . . . . . . . . . De eruditione autem huius praesulis, quod dixi, facile auctores probant, quos nominatim citat: Homerus, Menander, Aratus, Cato, Pythagoras, Chrysippus, Plato, Cleantes, Ovidius, Virgilius, Horatius, Cicero, Pindarus, Sappho; denique quicunque celebriores inter Graecos, Latinosque Patres, quorum tam gentilium quam Christianorum non solum nomina ponit, sed phrasim saepius exprimit, doctrinamque numeris concludit.
172Auctores varii 089, Diplomata, 89, 0549B
Cato comes.
173Auctores varii 099, Fragmenta ex collectoribus canonum, 99, 0974A
Qui comedit et bibit contaminatum a bestia domestica, id est, a cane vel cato, duos dies poeniteat.
174Auctores varii 150, Testimonia veterum, 150, 0098D
Primum Cadomi, ubi et Lanfrancum abbatem, post etiam Cantuariae archiepiscopum instituit, virum antiquis scientia, et religione comparandum, de quo serio dici potest: Tertius e coelo cecidit Cato: adeo coelestis sapor pectus eius, et palatum infecerat, etc.
175Auctores varii, Carmina Burana, 187, 221; 1 (auctor fl.1230)
1. «Cum animadverterem» dicit Cato.
176Audax, Excerpta de Scauro et Palladio, p. 334, l. 7 (auctor c.400)
huic contrarius est pyrrichius siue dibrachys, qui constat ex duabus breuibus: exemplum, ut Cato.
177Audax, Excerpta de Scauro et Palladio, p7; 61 (auctor c.400)
huic contrarius est pyrrichius siue dibrachys, qui constat ex duabus breuibus: exemplum, ut Cato.
178Augustinus Hipponensis, De bono coniugali [CSEL], 21; 15 (auctor 354-430)
nec causa ergo numerosioris prolis fecerunt sancti nostri, quod Cato dicitur fecisse Romanus, ut traderet uiuus uxorem etiam alterius domum filiis inpleturam.
179Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 1, 5 (auctor 354-430)
CAPUT V. – De generali consuetudine hostium uictas ciuitates euertentium quid Cato senserit.
180Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 1, 5; 1 (auctor 354-430)
Quem morem etiam Cato, sicut scribit Sallustius, nobilitatae ueritatis historicus, sententia sua, quam de coniuratis in senatu habuit, conmemorare non praetermittit: 'rapi uirgines pueros, diuelli liberos a parentum conplexu, matres familiarum pati quae uictoribus conlibuisset, fana adque domos spoliari, caedem incendia fieri: postremo armis cadaueribus cruore adque luctu omnia conpleri'.
181Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 1, 23; 3 (auctor 354-430)
Hoc et ipse Cato in suo carissimo filio iudicauit.
182Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 1, 23; 6 (auctor 354-430)
Nam si eum filium, qui contra imperium in hostem pugnauerat, etiam uictorem laudabiliter Torquatus occidit, quur uictus uicto filio pepercit Cato, qui non pepercit sibi?
183Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 1, 23; 8 (auctor 354-430)
Nullo modo igitur Cato turpe esse iudicauit sub uictore Caesare uiuere; alioquin ab hac turpitudine paterno ferro filium liberaret.
184Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 1, 24; 2 (auctor 354-430)
Cato enim numquam Caesarem uicerat, cui uictus dedignatus est subici et, ne subiceretur, a se ipso elegit occidi: Regulus autem Poenos iam uicerat imperioque Romano Romanus imperator non ex ciuibus dolendam, sed ex hostibus laudandam uictoriam reportauerat; ab eis tamen postea uictus maluit eos feiTe seruiendo quam eis se auferre moriendo.
185Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 2, 7; 7 (auctor 354-430)
Omnes enim cultores talium deorum, mox ut eos libido perpulerit feruenti, ut ait Persius, tincta ueneno, magis intuentur quid Iuppiter fecerit, quam quid docuerit Plato uel censuerit Cato.
186Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 12; 28 (auctor 354-430)
a Melius laudatus est Cato.
187Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 12; 34 (auctor 354-430)
Unde et honores, quos petiuit Cato, petere non debuit, sed eos ciuitas ob eius uirtutem non petenti dare.
188Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 12; 35 (auctor 354-430)
Sed cum illa memoria duo Romani essent uirtute magni, Caesar et Cato, longe uirtus Catonis ueritati uidetur propinquior fuisse quam Caesaris.
189Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 12; 48 (auctor 354-430)
Hinc erat domi industria, quam commemorauit Cato, ut aerarium esset opulentum, tenues res priuatae.
190Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 19, 4; 50 (auctor 354-430)
Utrum, obsecro, Cato ille patientia an potius inpatientia se peremit?
191Augustinus Hipponensis, De fide et operibus [CSEL], 10; 5 (auctor 354-430)
absit ergo, ut sensu plane non humano, sed plane uano sic doleamus, cum flagitia corriguntur, tamquam conubia dirimantur, maxime in ciuitate dei nostri, in monte sancto eius, hoc est in ecclesia, ubi nuptiarum non solum uinculum, uerum etiam sacramentum ita commendatur, ut non liceat uiro uxorem suam alteri tradere, quod in republica tunc Romana non solum minime culpabiliter, uerum etiam laudabiliter Cato fecisse perhibetur.
192Augustinus Hipponensis, Contra Iulianum, 44, 0807 (auctor 354-430)
Intuere honesto corde, si potes, quid de Catone poeta cecinerit: Urbi (inquit) pater est, urbique maritus; Iustitiae cultor, rigidi servator honesti, In commune bonus; nullosque Catonis in actus Subrepsit partemque tulit sibi nata voluptas. (Lucan. Pharsal. lib. 2, vers. 388-391). Qualis enim vir Cato fuerit, et utrum in eo vera virtus honestasque laudata sit, alia quaestio est: ad quemlibet tamen finem sua referret officia, non utique sine voluptate filios procreavit; et tamen nullos Catonis in actus subrepsit partemque tulit sibi nata voluptas: quoniam et quod non faciebat sine voluptate, non faciebat propter voluptatem; nec in morbo huius desiderii suum vas possidebat, quamvis ignoraret Deum; si talis fuit qualis praedicatur.
193Augustinus Hipponensis, Contra Iulianum, 44, 0810 (auctor 354-430)
Ego autem (quia liberorum procreandorum causa uxores esse ducendas, honestas consentit humana, quolibet modo libidini cedat infirmitas), praeter fidem quam sibi debent coniuges, ne fiant adulteria, et prolem cuius generandae causa sexus uterque miscendus est, adverti etiam tertium bonum quod esse in coniugibus debet, maxime pertinentibus ad populum Dei, quod mihi visum est esse aliquod sacramentum, ne divortium fiat vel ab ea coniuge quae non potest parere, vel sicut fecisse Cato prehibetur (Plutarch. in eius Vita, et Lucan. lib. 2) , ne ab eo viro qui plures non vult suscipere filios, alteri fetanda tradatur (De Nuptiis et Concupiscentia, lib. 1, n. 11). Propter hoc in illo quod secundum Evangelium coniugium nuncupavi, omnia tria bona nuptiarum dixi esse completa; « fidem, quia nullum adulterium; prolem, ipsum Dominum Christum; sacramentum, quia nullum divortium.
194Augustinus Hipponensis, De bono coniugali, 40, 0388 (auctor 354-430)
Nec causa ergo numerosioris prolis fecerunt sancti nostri, quod Cato dicitur fecisse Romanus, ut traderet vivus uxorem etiam alterius domum filiis impleturam.
195Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0037 (auctor 354-430)
Hoc et ipse Cato in suo charissimo filio indicavit.
196Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0037 (auctor 354-430)
Nam si eum filium, qui contra imperium in hostem pugnaverat, etiam victorem laudabiliter Torquatus occidit ; cur victus victo filio pepercit Cato, qui non pepercit sibi?
197Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0037 (auctor 354-430)
Nullo modo igitur Cato turpe esse iudicavit, sub victore Caesare vivere; alioquin ab hac turpitudine paterno ferro filium liberaret.
198Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0037 (auctor 354-430)
Cato enim nunquam Caesarem vicerat, cui victus dedignatus est subiici, et ne subiiceretur, a se ipso elegit occidi: Regulus autem Poenos iam vicerat, imperioque Romano Romanus imperator non ex civibus dolendam, sed ex hostibus laudandam victoriam reportaverat; ab eis tamen postea victus, maluit eos ferre serviendo, quam eis se auferre moriendo.
199Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0053 (auctor 354-430)
Omnes enim cultores talium deorum, mox ut eos libido perpulerit, « ferventi » ut ait Persius, « tincta veneno, » (Satira 3, vers. 37) magis intuentur quid Iupiter fecerit, quam quid docuerit Plato, vel censuerit Cato.
200Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0156 (auctor 354-430)
Melius laudatus est Cato. De illo quippe ait, Quo minus petebat gloriam, eo illum magis sequebatur (Ibid., cap. 54) . Quandoquidem gloria est, cuius illi cupiditate flagrabant, iudicium hominum bene de hominibus opinantium.
201Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0156 (auctor 354-430)
Unde et honores quos petivit Cato, petere non debuit, sed eos civitas ob eius virtutem non petenti dare.
202Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0156 (auctor 354-430)
Sed cum illa memoria duo Romani essent virtute magni, Caesar et Cato, longe virtus Catonis veritati videtur propinquior fuisse, quam Caesaris.
203Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0158 (auctor 354-430)
Hinc erit domi industria, quam commemoravit Cato, ut aerarium esset opulentum, tenues res privatae.
204Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0630 (auctor 354-430)
Utrum, obsecro, Cato ille patientia, an potius impatientia se peremit?
205Augustinus Hipponensis, De fide et operibus, 40, 0203 (auctor 354-430)
Absit ergo ut sensu plane non humano, sed plane vano sic doleamus cum flagitia corriguntur, tanquam connubia dirimantur: maxime in civitate Dei nostri, in monte sancto eius (Psal. XLVII, 2, 3) , hoc est in Ecclesia, ubi nuptiarum non solum vinculum, verum etiam sacramentum ita commendatur, ut non liceat viro uxorem suam alteri tradere; quod in republica tunc Romana, non solum minime culpabiliter, verum etiam laudabiliter Cato fecisse perhibetur ( Plutarch. in Catone minore ). Neque hinc diutius modo disputare opus est, cum et illi quibus respondeo non audeant affirmare, nullum hoc esse peccatum, neque negent esse adulterium, ne ipsi Domino sanctoque Evangelio aperte convincantur obsistere.
206Augustinus Hipponensis, De vera religione, 34, 0157 (auctor 354-430)
Cineris et stercoris laudem verissime atque uberrime plerique dixerunt ( Cato apud Ciceronem, in Catone maiore ). Quid ergo mirum est, si hominis animam, quae ubicumque sit et qualiscumque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis eius alias pulchritudines fieri, cum ibi non sit quando misera est, ubi beatos esse decet, sed ibi sit ubi esse miseros decet?
207Augustinus Hipponensis Incertus, De grammatica, 32, 1386
A proprio nomine, ut Cato, Cicero, Maro, Nero, Tubero, et caetera talia.
208Aulus Gellius, Noctes Atticae, p1, 2; 16 (auctor c.125–c.180)
XIV: Quod M. Cato, in libro qui inscriptus est Contra Tiberium Exulem, stitisses vadimonium per i litteram dicit, non stetisses; eiusque verbi ratio reddita . . . . . . . . . . . 158 Cap.
209Aulus Gellius, Noctes Atticae, p1, 6; 14 (auctor c.125–c.180)
XIII: Quem classicum dicat M. Cato, quem infra classem.
210Aulus Gellius, Noctes Atticae, p1, 10; 16 (auctor c.125–c.180)
XIV: Iniuria mihi factum itur quali verborum ordine Cato dixerit 246 Cap.
211Aulus Gellius, Noctes Atticae, p1, 11; 10 (auctor c.125–c.180)
VIII: Quid senserit dixeritque M. Cato de Albino, qui homo Romanus Graeca oratione res Romanas, venia sibi ante eius imperitiae petita, composuit 318 Cap.
212Aulus Gellius, Noctes Atticae, p1, 16; 15 (auctor c.125–c.180)
XIV: Quod M. Cato differre dixit properare et festinare; et quam incommode Verrius Flaccus verbi quod est festinat ἔτυμον interpretatus est 180 Cap.
213Aulus Gellius, Noctes Atticae, p1, 20; 12 (auctor c.125–c.180)
Matii; et quid significet M. Cato in oratione quam scripsit de innocentia sua, cum ita dictitat: numquam vestimenta a populo peposci 444 Cap.
214Aulus Gellius, Noctes Atticae, 1, 12, 17; 17 (auctor c.125–c.180)
M. Cato de Lusitanis, cum Servium Galbam accusavit : Tamen dicunt deficere voluisse.
215Aulus Gellius, Noctes Atticae, 1, 15, 8; 8 (auctor c.125–c.180)
Cumprimis autem M. Cato atrocissimus huiusce vitii insectator est.
216Aulus Gellius, Noctes Atticae, 1, 15, 10; 13 (auctor c.125–c.180)
Idem Cato in eadem oratione eidem M. Caelio tribuno plebi vilitatem obprobrans non loquendi tantum, verum etiam tacendi: Frusto, inquit, panis conduci potest, vel uti taceat vel uti loquatur.
217Aulus Gellius, Noctes Atticae, 1, 16, 4; 6 (auctor c.125–c.180)
M. Cato in primo Originum: Inde est ferme mille passum.
218Aulus Gellius, Noctes Atticae, 2, 6, 7; 10 (auctor c.125–c.180)
M. Catonis verba sunt ex oratione quam De Achaeis scripsit: ' Cumque Hannibal terram Italiam laceraret atque vexaret "; vexatam Italiam dixit Cato ab Hannibale, quando nullum calamitatis aut saevitiae aut immanitatis genus reperiri queat quod in eo tempore Italia non perpessa sit; M. Tullius IV. In Verrem: Quae ab isto sic spoliata atque direpta est, non ut ab hoste aliquo, qui tamen in bello religionem et consuetudinis iura retineret, sed ut a barbaris praedonibus vexata esse videatur.
219Aulus Gellius, Noctes Atticae, 2, 14, 5; 1 (auctor c.125–c.180)
Quod M. Cato, in libro qui inscriptus est Contra Tiberium Exulem, stitisses vadimonium per i litteram dicit, non stetisses; eiusque verbi ratio reddita.
220Aulus Gellius, Noctes Atticae, 2, 17, 6; 14 (auctor c.125–c.180)
Nam et Cato et Sallustius: faenoribus, inquiunt, copertus est.
221Aulus Gellius, Noctes Atticae, 2, 19, 9; 8 (auctor c.125–c.180)
M. Cato in quarto originum:Deinde dictator iubet postridie magistrum equitum arcessi: 'mittam te, si vis, cum equitibus.
222Aulus Gellius, Noctes Atticae, 2, 22, 28; 30 (auctor c.125–c.180)
Sed, quod ait ventum qui ex terra Gallia flaret circium appellari, M. Cato in libris Originum eum ventum cercium dicit, non circium.
223Aulus Gellius, Noctes Atticae, 2, 28, 5; 6 (auctor c.125–c.180)
Quippe M. Cato, vir in cognoscendis rebus multi studii, incerta tamen et incuriose super ea re opinatus est.
224Aulus Gellius, Noctes Atticae, 3, 7, 1; 2 (auctor c.125–c.180)
PULCRUM, dii boni, facinus Graecarumque facundiarum magniloquentia condignum M. Cato libris Originum de Q. Caedicio tribuno militum scriptum reliquit.
225Aulus Gellius, Noctes Atticae, 3, 7, 6; 6 (auctor c.125–c.180)
Censeo, inquit, si rem servare vis, faciundum ut quadringentos aliquos milites ad verrucam illam, sic enim Cato locum editum asperumque appellat, ire iubeas, eamque uti occupent imperes horterisque; hostes profecto ubi id viderint, fortissimus quisque et promptissimus ad occursandum pugnandumque in eos praevertentur unoque illo negotio sese alligabunt atque illi omnes quadringenti procul dubio obtruncabuntur.
226Aulus Gellius, Noctes Atticae, 3, 7, 20; 24 (auctor c.125–c.180)
Hanc Q. Caedici tribuni virtutem M. Cato tali suo testimonio decoravit.
227Aulus Gellius, Noctes Atticae, 3, 14, 17; 14 (auctor c.125–c.180)
M. etiam Cato in libro quem De Agricultura conscripsit: Semen cupressi serito crebrum, ita uti linum seri solet.
228Aulus Gellius, Noctes Atticae, 3, 14, 19; 19 (auctor c.125–c.180)
Item M. Cato de Carthaginiensibus ita scripsit: Homines defoderunt in terram dimidiatos ignemque circumposuerunt, ita interfecerunt.
229Aulus Gellius, Noctes Atticae, 4, 1, 20; 32 (auctor c.125–c.180)
Praeterea de penu adscribendum hoc etiam putavi, Servium Sulpicium In Reprehensis Scaevolae Capitibus scripsisse Cato Aelio placuisse, non quae esui et potui forent, sed thus quoque et cereos in penu esse, quod esset eius ferme rei causa comparatum.
230Aulus Gellius, Noctes Atticae, 4, 9, 12; 15 (auctor c.125–c.180)
Quod si, ut ait Nigidius, omnia istiusmodi inclinamenta nimium ac praeter modum significant et idcirco in culpas cadunt, ut vinosus, mulierosus, morosus, verbosus, famosus, cur ingeniosus et formosus " et officiosus et speciosus, quae pariter ab ingenio et forma et officio et specie, inclinata sunt, cur etiam disciplinosus, consiliosus, victoriosus, quae M. Cato ita affiguravit, cur item facundiosa, quod Sempronius Asellio XIII Rerum Gestarum ita scripsit: facta sua spectare oportere, non dicta, si minus facundiosa essent — cur, inquam, ista omnia numquam in culpam, sed in laudem dicuntur, quamquam haec item incrementum sui nimium demonstrent?
231Aulus Gellius, Noctes Atticae, 4, 10, 8; 11 (auctor c.125–c.180)
Cato rem quae consulebatur, quoniam non e republica videbatur, perfici nolebat.
232Aulus Gellius, Noctes Atticae, 4, 12, 3; 4 (auctor c.125–c.180)
Culus rei utriusque auctoritates sunt et M. Cato id saepenumero adtestatus est.
233Aulus Gellius, Noctes Atticae, 4, 17, 15; 18 (auctor c.125–c.180)
Id ipsum autem verbum M. Cato sub alia praepositione dicit in oratione quam De Consulatu Suo habuit: Ita hos, inquit, fert ventus ad primorem Pyrenaeum, quo proicit in altum.
234Aulus Gellius, Noctes Atticae, 5, 6, 24; 23 (auctor c.125–c.180)
Marcus Cato obicit M. Fulvio Nobiliori quod milites per ambitum coronis de levissimis causis donasset.
235Aulus Gellius, Noctes Atticae, 5, 13, 4; 6 (auctor c.125–c.180)
M. Cato in oratione, quam dixit apud censores In Lentulum, ita scripsit: Quod maiores sanctius; habuere, defendi pupillos quam clientem non fallere.
236Aulus Gellius, Noctes Atticae, 5, 21, 6; 7 (auctor c.125–c.180)
Ibi ille amicus ridens, Amabo te, inquit, vir bone, quia nunc mihi a magis seriis rebus otium est, velim doceas nos cur 'pluria' sive 'compluria,' nihil enim differt, non Latine sed barbare dixerint M. Cato, Q. Claudius, Valerius Antias, L. Aelius, P. Nigidius, M. Varro, quos subscriptores approbatoresque huius verbi habemus praeter poetarum oratorumque veterum multam copiam.
237Aulus Gellius, Noctes Atticae, 5, 21, 17; 20 (auctor c.125–c.180)
Item M. Cato in IV. Originum eodem in loco ter hoc verbum posuit: Compluriens eorum milites mercennarii inter se multi alteri alteros in castris occidere, compluriens multi simul ad hostis transfugere, compluriens in imperatorem impetum facere.
238Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 3, 7; 7 (auctor c.125–c.180)
Legati postquam Romam venerunt et in senatum intromissi sunt, verbisque suppliciter pro causa sua factis e curia excesserunt, sententiae rogari coeptae; cumque partim senatorum de Rodiensibus quererentur maleque animatos eos fuisse dicerent bellumque illis faciendum censerent, tum M. Cato exsurgit et optimos fidissimosque socios, quorum opibus diripiendis possidendisque non pauci ex summatibus viris intenti infensique erant, defensum conservatumque pergit orationemque inclutam dicit, quae et seorsum fertur inscriptaque est Pro Rodiensibus et in quintae Originis libro scripta est.
239Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 3, 12; 12 (auctor c.125–c.180)
Culpavit autem primum hoc, quod Cato inerudite et ἀναγώγως, ut ipse ait, principio nimis insolenti nimisque acri et obiurgatorio usus sit, cum vereri sese ostendit ne patres, gaudio atque laetitia rerum prospere gestarum de statu mentis suae deturbati, non satis consiperent neque ad recte intellegendum consulendumque essent idonei.
240Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 3, 15; 18 (auctor c.125–c.180)
Quae deinde Cato iuxta dicit, ea, inquit, confessionem faciunt, non defensionem, neque propulsationem translationemve criminis habent, sed cum pluribus aliis communicationem, quod scilicet nihili ad purgandum est.
241Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 3, 24; 33 (auctor c.125–c.180)
Non enim Cato confitetur noluisse Rodienses victoriam esse populi Romani, sed sese arbitrari dixit id eos noluisse, quod erat procul dubio opinionis suae professio, non Rodiensium culpae confessio.
242Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 3, 44; 58 (auctor c.125–c.180)
Haec Tiro in Catonem non nimis frigide neque sane inaniter; sed enim Cato non nudam nec solitariam nec inprotectam hanc ἐπαγωγήν facit, sed multis eam modis praefulcit multisque aliis argumentis convelat et, quia non Rodiensibus magis quam reipublicae consultabat, nihil sibi dictu factuque in ea re turpe duxit, quin omni sententiarum via servatum ire socios niteretur.
243Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 3, 52; 70 (auctor c.125–c.180)
Non enim, inquam, distincte nimis atque compte atque modulate res acta est, sed quasi in ancipiti certamine, cum sparsa acies est, multis locis Marte vario pugnatur, sic in ista tum causa Cato, cum superbia illa Rodiensium famosissima multorum odio atque invidia flagraret, omnibus promisce tuendi atque propugnandi modis usus est, et nunc ut optime meritos commendat, nunc tamquam si innocentes purgat, nunc ne bona divitiaeque eorum expetantur obiurgat, nunc quasi sit erratum deprecatur, nunc ut necessarios reipublicae ostentat, nunc clementiae, nunc mansuetudinis maiorum, nunc utilitatis publicae commonefacit.
244Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 4, 5; 6 (auctor c.125–c.180)
Sed id magis verum esse quod supra dixi, M. Cato in libro quem composuit De Re militari docet.
245Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 13, 7; 1 (auctor c.125–c.180)
Quem classicum dicat M. Cato, quem infra classem.
246Aulus Gellius, Noctes Atticae, 6, 22, 3; 4 (auctor c.125–c.180)
Tamen Cato, in oratione quam De Sacrificio Commisso scripsit, obicit hanc rem criminosius, uti magis videri possit cum ignominia fuisse.
247Aulus Gellius, Noctes Atticae, 9, 12, 8; 10 (auctor c.125–c.180)
Suspiciosum enim Cato hoc in loco suspectum significat, non suspicantem: formidulosum autem, qui formidetur, Sallustius in Catilina ita dicit: Igitur talibus viris non labor insolitus, non locus ullus asper aut arduus erat, non armatus hostis formidulosus.
248Aulus Gellius, Noctes Atticae, 9, 14, 10; 12 (auctor c.125–c.180)
M. enim Cato in oratione, quam De Bello Carthaginiensi composuit, ita scripsit: Pueri atque mulieres extrudebantur fami causa.
249Aulus Gellius, Noctes Atticae, 10, 3, 18; 52 (auctor c.125–c.180)
Quod Cato dixit: Bruttiani verberavere, ne qui fortasse de Bruttianis requirat, id significat: Cum Hannibal Poenus cum exercitu in Italia esset et aliquot pugnas populus Romanus adversas pugnavisset, primi totius Italiae Bruttii ad Hannibalem desciverunt.
250Aulus Gellius, Noctes Atticae, 10, 13, 2; 4 (auctor c.125–c.180)
M. Cato in oratione De Re Floria ita scripsit: Ibi pro scorto fuit, in cubiculum subrectitavit e convivio, cum) partim illorum iam saepe ad eundem modum erat.
251Aulus Gellius, Noctes Atticae, 10, 14, 4; 1 (auctor c.125–c.180)
Iniuria mihi factum itur quali verborum ordine Cato dixerit.
252Aulus Gellius, Noctes Atticae, 10, 14, 3; 4 (auctor c.125–c.180)
M. Cato Pro Se contra C. Cassium: Atque evenit ita, Quirites, uti in hac contumelia quae mihi per huiusce petulantiam factum itur, rei quoque publicae medius fidius miserear, Quirites.
253Aulus Gellius, Noctes Atticae, 10, 21, 2; 3 (auctor c.125–c.180)
Nam cum et M. Cato et Sallustius et alii quoque aetatis eiusdem verbo isto promisce usitati sint, multi etiam non indocti viri in libris id suis scripserint, abstinuisse eo tamen tamquam non Latino videtur, quoniam qui doctissimus eorum temporum fuerat, L. Aelius Stilo, ut novo et inprobo verbo uti vitaverat.
254Aulus Gellius, Noctes Atticae, 10, 23, 3; 4 (auctor c.125–c.180)
Atque haec quidem in his quibus dixi libris pervulgata sunt, sed Marcus Cato non solum existimatas, set et multatas quoque a iudice mulieres refert, non minus si vinum in se, quam si probrum et adulterium admisissent.
255Aulus Gellius, Noctes Atticae, 10, 24, 10; 15 (auctor c.125–c.180)
Sed ut plerique die pristini, ita M. Cato in oratione Contra Furium die proximi dixit, die quarto autem Cn.
256Aulus Gellius, Noctes Atticae, 10, 26, 8; 12 (auctor c.125–c.180)
Atqui Cato De Re Rustica: Fundus, inquit, eo in loco habendus est, ut et oppidum prope amplum sit et mare aut amnis, qua naves ambulant.
257Aulus Gellius, Noctes Atticae, 11, 1, 6; 11 (auctor c.125–c.180)
Cum autem usus et mos sermonum is sit, ut ita et nunc loquamur, ut plerique veterum locuti sunt: multam dixit et multa dicta est, non esse abs re putavi notare quod M. Cato aliter dixit.
258Aulus Gellius, Noctes Atticae, 11, 8, 9; 1 (auctor c.125–c.180)
Quid senserit dixeritque M. Cato de Albino, qui homo Romanus Graeca oratione res Romanas, venia sibi ante eius imperitiae petita, composuit.
259Aulus Gellius, Noctes Atticae, 11, 8, 1; 2 (auctor c.125–c.180)
IUSTE venusteque admodum reprehendisse dicitur Aulum Albinum M. Cato.
260Aulus Gellius, Noctes Atticae, 11, 8, 4; 5 (auctor c.125–c.180)
Ea cum legisset M. Cato: Ne tu, inquit, Aule, nimium nugator es, cum maluisti culpam deprecari quam culpa vacare.
261Aulus Gellius, Noctes Atticae, 11, 18, 18; 24 (auctor c.125–c.180)
Sed enim M. Cato in oratione, quam De Praeda Militibus Dividenda scripsit, vehementibus et inlustribus verbis de inpunitate peculatus atque licentia conqueritur.
262Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 20, 2; 3 (auctor c.125–c.180)
Tum quaeri coeptum est quisnam is fuisset M. Cato Nepos.
263Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 20, 3; 4 (auctor c.125–c.180)
Atque ibi adulescens quispiam, quod ex eius sermonibus coniectare potui, non abhorrens a litteris, Hic, inquit, est M. Cato, non cognomento Nepos, sed M. Catonis Censorii ex filio nepos, qui pater fuit M. Catonis, praetorii viri, qui bello civili Uticae necem sibi gladio manu sua conscivit, de cuius vita liber est M. Ciceronis, qui inscribitur Laus Catonis, quem in eodem libro idem Cicero pronepotem fuisse dicit M. Catonis Censorii.
264Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 20, 4; 5 (auctor c.125–c.180)
Eius igitur quem Cicero laudavit pater hic fuit M. Cato, cuius orationes feruntur inscriptae M. Catonis Nepotis.
265Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 20, 7; 7 (auctor c.125–c.180)
Non unus autem, sed conplures M. illius Catonis Censorii nepotes fuerunt, geniti non eodem patre; duos enim M. ille Cato, qui et orator et censor fuit, filios habuit, et matribus diversos et aetatibus longe dispares.
266Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 20, 8; 8 (auctor c.125–c.180)
Nam iam adulescente altero, matre eius amissa, ipse quoque iam multum senex, Saloni clientis sui filiam virginem duxit in matrimonium, ex qua natus est ei M. Cato Salonianus; hoc enim illi cognomentum fuit a Salonio, patre matris, datum.
267Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 20, 9; 9 (auctor c.125–c.180)
Ex maiore autem Catonis filio, qui praetor designatus patre vivo mortuus est, et egregios De luris Disciplina libros reliquit, nascitur hie de quo quaeritur, M. Cato, M. filius, M. nepos.
268Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 20, 13; 13 (auctor c.125–c.180)
Ex altero autem illo Censorii filio, longe natu minore, quem Salonianum esse appellatum dixi, duo nati sunt L. Cato et M. Cato.
269Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 20, 14; 14 (auctor c.125–c.180)
Is M. Cato tribunus plebis fuit et praeturam petens mortem obiit ex eoque natus est M. Cato praetorius, qui se bello civili Uticae interemit, de cuius vita laudibusque cum M. Tullius scriberet, pronepotem eum Catonis Censorii dixit fuisse.
270Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 24, 1; 2 (auctor c.125–c.180)
M. CATO, consularis et censorius, publicis iam privatisque opulentis rebus, villas suas inexcultas et rudes, ne tectorio quidem praelitas fuisse dicit ad annum usque aetatis suae septuagesimum.
271Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 25, 12; 25 (auctor c.125–c.180)
"Hoc ornatus genus in crimine uno vocibus multis atque saevis extruendo ille iam tunc M. Cato antiquissimus in orationibus suis celebravit, sicuti in illa, quae inscripta est De Decem Hominibus, cum Thermum accusavit quod decem liberos homines eodem tempore interfecisset, hisce verbis eandem omnibus rem significantibus usus est, quae quoniam sunt eloquentiae Latinae tunc primum exorientis lumina quaedam sublustria, libitum est ea mihi ἀπομνημονεύειν : 'Tuum nefarium facinus peiore facinore operire postulas, succidias humanas facis, tantam trucidationem facis, decem funera facis, decem capita libera interficis, decem hominibus vitam eripis, indicta causa, iniudicatis, incondemnatis.
272Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 25, 13; 26 (auctor c.125–c.180)
' Item M. Cato in orationis principio, quam dixit in senatu Pro Rodiensibus, cum vellet res nimis prosperas dicere, tribus vocabulis idem sentientibus dixit.
273Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 25, 15; 28 (auctor c.125–c.180)
' Itidem Cato ex Originum VII., in oratione quam Contra Servium Galbam dixit, conpluribus vocabulis super eadem re usus est: ' Multa me dehortata sunt huc prodire, anni, aetas, vox, vires, senectus; verum enimvero cum tantam rem peragier arbitrarer . . .' "Sed ante omnis apud Homerum eiusdem rei atque sententiae luculenta exaggeratio est: (́εκτορα δ' ἐκ βελέων ὕπαγε ζεύς ἔκ τε κονίης ἐκ τ' ἀνδροκτασίης ἔκ θ' αἵματος ἔκ τε κυδοιμοῦ.
274Aulus Gellius, Noctes Atticae, 15, 9, 4; 6 (auctor c.125–c.180)
Quippe M. Cato in primo Originum ita scripsit: 'Postridie signis conlatis, aequo fronte, peditatu, equitibus atque alis cum hostium legionibus pugnavimus.
275Aulus Gellius, Noctes Atticae, 15, 9, 5; 7 (auctor c.125–c.180)
' 'Recto' quoque fronte' idem Cato in libro eodem dicit.
276Aulus Gellius, Noctes Atticae, 15, 12a, 5; 7 (auctor c.125–c.180)
M. Cato in quinta Origine: Exercitum, inquit, suum pransum, paratum, cohortatum eduxit foras atque instruxit.
277Aulus Gellius, Noctes Atticae, 16, 14, 9; 1 (auctor c.125–c.180)
Quod M. Cato differre dixit properare et festinare; et quam incommode Verrius Flaccus verbi quod est festinat ἔτυμον interpretatus est.
278Aulus Gellius, Noctes Atticae, 16, 14, 2; 3 (auctor c.125–c.180)
Sed M. Cato id differre existimat eaque hoc modo divisa — verba sunt ipsius ex oratione, quam De Suis Virtutibus habuit —: Aliud est ' properare,' aliud ' festinare.
279Aulus Gellius, Noctes Atticae, 17, 2, 20; 38 (auctor c.125–c.180)
Sanctitas quoque et sanctimonia non minus Latine dicuntur, sed nescio quid maioris dignitatis est verbum sanctitudo, sicuti M. Cato In L. Veturium duritudinem quam duritiam dicere gravius putavit: Qui illius, inquit, impudentiam norat et duritudinem.
280Aulus Gellius, Noctes Atticae, 17, 6, 1; 2 (auctor c.125–c.180)
M. CATO Voconiam legem suadens verbis hisce usus est: Principio vobis mulier magnam dotem adtulit; tum magnam pecuniam recipit, quam in viri potestatem non conmittit, eam pecuniam viro mutuam dat; postea, ubi irata facta est, servum recepticium sectari atque flagitare virum iubet.
281Aulus Gellius, Noctes Atticae, 17, 6, 5; 8 (auctor c.125–c.180)
Recepticius enim servus, in ea re quam dicit Cato, aliud omnino est quam Verrius scripsit.
282Aulus Gellius, Noctes Atticae, 17, 6, 8; 11 (auctor c.125–c.180)
Ipse etiam Cato mulierem demonstrare locupletem volens: Mulier, inquit, et magnam dotem dat et magnam pecuniam recipit, hoc est: et magnam dotem dat et magnam pecuniam retinet.
283Aulus Gellius, Noctes Atticae, 17, 13, 4; 8 (auctor c.125–c.180)
In secunda quoque Origine M. Cato non longe secus hac particula usus est: Neque satis, inquit, habuit quod eum in occulto vitiaverat, quin eius famam prostitueret.
284Aulus Gellius, Noctes Atticae, 17, 21, 47; 42 (auctor c.125–c.180)
Ac deinde annis fere post quindecim bellum adversum Poenos sumptum est atque non nimium longe M. Cato orator in civitate et Plautus poeta in scaena floruerunt; isdemque temporibus Diogenes Stoicus et Carneades Academicus et Critolaus Peripateticus ab Atheniensibus ad senatum populi Romani negotii publici gratia legati sunt.
285Aulus Gellius, Noctes Atticae, 18, 7, 3; 6 (auctor c.125–c.180)
Ego enim grammaticus vitae iam atque morum disciplinas quaero, vos philosophi mera estis, ut M. Cato ait, 'mortualia'; glossaria namque conligitis et lexidia, res taetras et inanes et frivolas, tamquam mulierum voces praeficarum.
286Aulus Gellius, Noctes Atticae, 18, 12, 7; 12 (auctor c.125–c.180)
M. Cato in Originibus:Eodem convenae conplures ex agro accessitavere.
287Aulus Gellius, Noctes Atticae, 19, 10, 10; 11 (auctor c.125–c.180)
At enim Fronto, iam voce atque vultu intentiore: Itane, inquit, magister, dehonestum tibi deculpatumque hoc verbum videtur, quo et M. Cato et M. Varro et pleraque aetas superior ut necessario et Latino usi sunt?
288Aulus Gellius, Noctes Atticae, 20, 9, 7; 2 (auctor c.125–c.180)
Matii; et quid significet M. Cato in oratione quam scripsit de innocentia sua, cum ita dictitat: numquam vestimenta a populo poposci.
289Aulus Gellius, Noctes Atticae, 20, 11, 5; 8 (auctor c.125–c.180)
Cato De Ptolomaeo contra Thermum:Per deos immortalis, nolite vos atque. . . .
290Aurelius Victor Ps, Liber de viris illustribus urbis Romae, 47; 1
Marcus Porcius Cato, genere Tusculanus, a Valerio Flacco Romam sollicitatus, tribunus militum in Sicilia, quaestor sub Scipione fortissimus, praetor iustissimus fuit: in praetura Sardiniam subegit, ubi ab Ennio Graecis litteris institutus.
291Aurelius Victor Ps, Liber de viris illustribus urbis Romae, 53; 3
M. Cato censor equum ei ignominiae causa ademit.
292Aurelius Victor Ps, Liber de viris illustribus urbis Romae, 80; 1
Cato praetorius Catonis censorii pronepos cum in domo avunculi Drusi educaretur, nec pretio nec minis potuit adduci a Q. Popedio Silone Marsorum principe, ut favere se causae sociorum diceret.
293Aurelius Victor Ps, Origo gentis Romanae, 12; 7
At Cato in Origine generis Romani ita docet: suem triginta porculos peperisse in eo loco ubi nunc est Lavinium, cumque Aeneas urbem ibi condere constituisset propterque agri sterilitatem maereret, per quietem ei visa deorum Penatium simulacra adhortantium ut perseveraret in condenda urbe quam coeperat: nam post annos totidem, quot fetus illius suis essent, Troianos in loca fertilia atque uberiorem agrum transmigraturos et urbem clarissimi nominis in Italia condituros.
294Aurelius Victor Ps, Origo gentis Romanae, 15; 5
Igitur Latini Ascanium ob insignem virtutem non solum Iove ortum crediderunt, sed etiam per diminutionem declinato paululum nomine primo Iolum, dein postea Iulum appellarunt: a quo Iulia familia manavit, ut scribunt Caesar libro secundo et Cato in Originibus.
295Ausonius Burdigalensis, Parentalia, 19, 0849A (auctor 309-394)
Nec solus semper Censor Cato, nec sibi solus Iustus Aristides his placeant titulis.
296Ausonius Burdigalensis, Opuscula, 41, 24; 1 (auctor c.310-c.395)
SEVERVS CENSOR IVLIANVS CONSOCER. Desinite, o veteres, Calpurnia nomina, Frugi ut proprium hoc vestrae gentis habere decus: nec solus semper censor Cato nec sibi solus iustus Aristides his placeant titulis.
297Ausonius Burdigalensis, Parentalia, 22; 1 (auctor 309-394)
DESINITE, o veteres, Calpurnia nomina, Frugi ut proprium hoc vestrae gentis habere decus, nec solus semper censor Cato nec sibi solus iustus Aristides his placeant titulis, nam sapiens quicumque fuit verumque fidemque qui coluit, comitem se tibi, Censor, agat.
298Balbi Girolamo, Carmina, 1, 1; 338 (auctor 1450-1530)
Cedat ponte Cocles, concedat Mutius igne, Cum totidem Deciis cedat uterque Cato.
299Balbi Girolamo, Carmina, 1, 81; 7 (auctor 1450-1530)
Cui Cato iustitia cedit, probitate Metellus, Caesareum cedit nobilitate genus.
300Balbi Girolamo, Carmina, 1, 179; 1 (auctor 1450-1530)
Cum primum liquidas peperit te mater in auras, Risit in Elysiis tetricus ille Cato.
301Balde Iacob, Poemata, 1, 2, 15; 15 (auctor 1604-1668)
Clementiam terrore muni: Atticus et Cato misceantur.
302Balde Iacob, Poemata, 1, 2, 47; 10 (auctor 1604-1668)
Pauper Fabricius, quam Populi favor Alto pectore condidit: Et Brutus Deciis additus, et Cato, Gypsatusque Britannicus, Haud nardum redolent: turicremis tamen Praestant mille Neronibus.
303Balde Iacob, Poemata, 1, 4, 28; 7 (auctor 1604-1668)
At non eadem mente domabilis Vultum tyranni sustinuit Cato.
304Balde Iacob, Poemata, 1, 4, 42; 12 (auctor 1604-1668)
Sis rigidus Cato, Sis Marcus quoque Tullius.
305Balde Iacob, Poemata, 1, 4a, p0; 56 (auctor 1604-1668)
Burrhus, Thrasea, Cato in unum commigrasse videntur.
306Balde Iacob, Poemata, 1, 6, 2; 39 (auctor 1604-1668)
P. At non Marmaricos Romuleus Cato.
307Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 3; 103 (auctor 1604-1668)
At non infractus cedet Cato talibus.
308Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 5, 3, 1; 73 (auctor 1604-1668)
Ut caesarem sua purpura tegeret; Patria, Cives, Senatus, et alter Senatus Cato, tingendae chlamydi sanguinem dederunt.
309Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 5, 3, 1; 281 (auctor 1604-1668)
Quotus iam Cato, exercitus sitim sua restinguit!
310Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 5, 3, 2; 109 (auctor 1604-1668)
Non decessurus maiestati tuae; bibe, ut Cato in Africa: (stat, dum lixa bibit) salta, ut Scipio Africanus Romae: calca terram, sed vestigio Pompeii M. pedum pulsu Italiam excitantis armatam.
311Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 5, 3, 2; 141 (auctor 1604-1668)
Quid stas ignave miles, aiebat Cato ad suum: imitare passus Ducis Serpens, sitis, ardor, arenae, Dulcia virtuti.
312Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 5, 3, 5; 39 (auctor 1604-1668)
quam utique Cato non affatus esset verbis, quibus Porciam suam.
313Balde Iacob, Poemata, 3, p12, 7; 99 (auctor 1604-1668)
Ne Cato serviret, rapuit mortem sibi liber.
314Balde Iacob, Poemata, 4, p17, 19, p0; 2 (auctor 1604-1668)
Salve BRUTE, Pater Patriae fortissime: salue Fortunae Domitor invidiaeque CATO. Primo laurigerae debeatur origo securis Quosque gerit fasces Lictor et arma manu.
315Balde Iacob, Poemata, 4, p17, 19, p0; 7 (auctor 1604-1668)
Tunc Cato, tunc Brutus, rerum legumque periti, Finibus Imperium continuere suis.
316Balde Iacob, Poemata, 4, p17, 57, p0; 15 (auctor 1604-1668)
Tamne tibi videor, Mome, fuisse Cato?
317Balde Iacob, Poemata, 4, 3, 48; 2 (auctor 1604-1668)
En luxum RUDOLPHI I. rabioso latrante Sirio, qui provocaverat sitim; in expeditione oblatum aquae haustum respuit hoc dicto: NON MIHI, SED EXERCITUI SITIVI. Sic Cato quondam Excussit latices, suffecitque omnibus unda.
318Baldricus Dolensis, Carmina, 166, 1184B (auctor c.1050–1130)
Praesul Agennensis vir canus nomine Simon In causis Cicero, moribus ipse Cato.
319Baptista Guarinus, De ordine docendi ac studendi, 1, 9; 9
Nos autem, et veterum doctissimorum exempla, quorum nemo graecae linguae expers fuit, et Quintiliani auctoritatem, qui nostras a Graecis effluxisse ait, et Ciceronis, qui si Cato in libro De senectute eruditius loquatur quam consuevit in suis ipse libris attribuendum esse litteris graecis censet, et Flacci exhortationem sequentes: «vos exemplaria graeca / nocturna versate manu, versate diurna», quia «Graiis ingenium, Graiis dedit ore rotundo / Musa loqui», quo pacto eam linguam discere possint, pro ingenioli nostri iudicio commonstrabimus.
320Baptista Guarinus, De ordine docendi ac studendi, 1, 17; 8
Cato quoque, qui post mortem Uticensis est cognominatus, ne tempus perderet interim dum Senatus cogeretur, in curiae vestibulo aliquid lectitasse fertur.
321Baratella Antonio, Polydoreis, 3, 1; 388 (auctor 1385-1448)
Abstineat Veneri dapibusque verenda propago Si famam servare cupit; Cato Drusus opimis Indulsere epulis, sic indulsere Dioni.
322Beda, De orthographia, p. 43, l. 893 (auctor 672-735)
pulmentum et pulmentarium dicitur; nam Cato, originum III, laserpiceum pro pulmentario habet; idem multo pulmento usi.
323Beda, De ratione computi, 90, 0589C (auctor 672-735)
Quia veteres annum pro circum ponere solebant, ut Cato dicit in Originalibus oratorum.
324Beda, De ratione temporum, 90, 0462A (auctor 672-735)
Annus vel ab innovando cuncta quae naturali ordine transierant, vel a circuitu temporis nomen accepit, quia veteres am pro circum ponere solebant, ut Cato dicit in Originibus, oratorum amterminum, id est, circumterminum; et ambire dicitur, pro circumire.
325Beda Incertus, De linguis gentium, 90, 1180D (auctor c.820)
Romana, quae post reges exactos a populo Romano gesta est, qua Nevius, Plautus, Ennius, Virgilius poetae: et ex oratoribus Graecus Cato et Cicero vel caeteri effuderunt.
326Beda Incertus, De octo partibus orationis, 90, 0634D (auctor c.820)
Est autem nominativus, ut, hic Cato; genitivus, huius Catonis; dativus, huic Catoni; accusativus, hunc Catonem; vocativus, o Cato; ablativus, ab hoc Catone.
327Beda Incertus, Sententiae philosophicae collectae ex Aristotele atque Cicerone, 90, 1082B (auctor c.820)
Cato autem sic abiit e vita, ut causam moriendi nactum se esse gauderet.
328Bene Florentinus, Candelabrum, 8, 4; 1 (auctor -1239)
(2) Sciendum vero quod nomen fixum intransitive a suo mobili determinatur sed a casu quem exigit transitive, ut si transsummas hoc modo: 'Hic est Paris facie, Tullius ore, Cato mente, Pirrus vigore' (3) aut determinatione genitivi utaris, hoc modo: 'Ad oscula me invitant rosa vultus, dentis ebur, labiorum flamma, oris balsamus et lilia frontis' (4) vel proprium cum genitivo determinante coniungas, ut: 'Hic est Tiphis amoris, hic est Ganimedes Iovis, hic est Davus Simonis'.
329Bene Florentinus, Candelabrum, 8, 9; 1 (auctor -1239)
(2) Eidem tamen supposito pulcerrime diversa verba redduntur sicut eidem fixo diversa consonant adiectiva, (3) hoc modo: 'Iste sapit ut Cato, dicit ut Cicero, viget ut Pirrus, nitet ut Paris, audet ut Capaneus, modulatur ut Orpheus, amat ut Theseus, monet ut Gregorius, probat ut Augustinus, asserit ut Ieronimus'.
330Benedictus Nursiae, Regula cum commentariis, 66, 0779A (auctor c.480–547)
» Boherius in primo commentario, relata Bernardi et Smaragdi sententia, addit: « Ego credo cum Cato quod pedules, lis, dicitur a pes, et est pars caligarum quae pedem capit, licet largius forsan hoc magister hic intellexerit, ut supra dicitur.
331Benzo Albensis, Ad Heinricum IV. imperatorem libri VII, 2, 2, p0; 23 (auctor c.1010-c.1085)
Dicit tibi Cato: Multa legas facito; perlectis perlege multa, ut dives et gloriosus regnes in aeternum et ultra.
332Benzo Albensis, Ad Heinricum IV imperatorem libri VII, p1, 100; 23 (auctor c.1010-c.1085)
Dicit tibi Cato: Multa legas facito; perlectis perlege multa, ut dives et gloriosus regnes in aeternum et ultra.
333Bernardus Claraevallensis, Epistolae, 182, 0081A (auctor 1090-1153)
Fugit ovis tremebunda, veniente lupo; abscondit se columba tremens, accipitre viso; de cavernula sua mus esuriens exire non audet, ambiente cato: et tu cum videbas furem, currebas cum eo?
334Bernardus Claraevallensis, Epistolae, 182, 0627 (auctor 1090-1153)
Hunc tu vere dixisses eloquentem, qui non destruit opere, quod praedicat ore, qui non est intus Nero, foris Cato.
335Boetius, De differentiis topicis, p1; 31 (auctor 480-525)
Singulares vero sunt quae individuum aut quid singulare proponunt, ut Cato iustus est, Cato iustus non est; etenim Cato individuus est ac singularis.
336Boetius, De syllogismo categorico, p1; 214 (auctor 480-525)
Si quis enim dicat, Cato se Vticae occidit, et respondeatur, Cato se Vticae non occidit, utraeque verae sunt.
337Boetius, De syllogismo categorico, p1; 215 (auctor 480-525)
Nam et Cato Minor se peremit, et Cato Censorius se Vticae non occidit.
338Boetius, De syllogismo categorico, p1; 216 (auctor 480-525)
Sed hoc idcirco evenit, quod Catonis nomen aequivoce dicitur, dicitur enim et Maior Cato Censorius, et Minor Vticensis.
339Boetius, In categorias Aristotelis commentarius, I, 3; 21 (auctor 480-525)
Multivoca sunt quorum plura nomina una diffinitio est, ut est scutum, clypeus: his enim plura nomina, sed una diffinitio est; et Marcus Portius Cato, his enim tot nominibus res una subiecta est.
340Boetius, Introductio ad syllogismos cathegoricus, p1; 52 (auctor 480-525)
Omne enim nomen iunctum cum est verbo, enuntiationem reddit ac suscipit mendacii veritatisque naturam, ut Cato est, vel dies est, at si est verbum casibus adiungatur, neque enuntiatio sit, neque plena sententia orationis absolvitur, ut Catonis est, nec sententiam habet absolutam, nec veri aliquid potest notare nec falsi, atque idcirco non nomina, sed casus nominum nuncupantur.
341Boetius, Introductio ad syllogismos cathegoricus, p1; 250 (auctor 480-525)
Age enim aequivocum terminum sumat affirmatio, dicatque, Cato Vticae se peremit, negetque negatio, Cato se Vticae non peremit.
342Boetius, Introductio ad syllogismos cathegoricus, p1; 251 (auctor 480-525)
Hic igitur utraeque sunt verae, quoniam Cato aequivocum est.
343Boetius, Introductio ad syllogismos cathegoricus, p1; 252 (auctor 480-525)
Namque Cato praetorius Vticae sibi manus intulit, Cato vero censorius minime.
344Boetius, Philosophiae consolatio, 2, VII (metplaceholderfordot); 4 (auctor 480-525)
Vbi nunc fidelis ossa Fabricii manent, quid Brutus aut rigidus Cato?
345Boetius, Commentaria in Porphyrium a se translatum I [CSEL], 1, 16; 50 (auctor 480-525)
sed quoniam sub speciebus singillatim indiuidua sunt — indiuidua autem uocamus quae in nullas species neque in aliquas iam alias partes diuidi possunt, ut est Cato uel Plato uel Cicero et quicquid hominum singulorum est; hos enim in nullis partibus diuidis, ut animal in species, hominem scilicet atque equum, hominem ipsum specialem et singulos circumplectentem in Catonem, Platonem, Virgilium et omnes singillatim homines distributos; hominem uero ipsum singulum, id est Ciceronem, in nullos alios distribuere possumus atque ideo άτομον, id est indiuiduum, uocitatum est —.
346Boetius, Commentaria in Porphyrium a se translatum II [CSEL], 3, 4; 6 (auctor 480-525)
sub homine uero indiuidui singularesque homines ut Plato, Cato, Cicero et ceteri, quorum numerum pluralitas infinita non recipit.
347Boetius, Commentaria in Porphyrium a se translatum II [CSEL], 3, 4; 8 (auctor 480-525)
| substantia corporea | incorporea corpus animatum | inanimatum animatum corpus sensibile | insensibile animal rationale | inrationale rationale animal mortale | inmortale homo Plato | Cicero Cato Superius posita descriptio omnem ordinem a generalissimo usque ad indiuidua praedicationis ostendit.
348Boetius, Commentaria in Porphyrium a se translatum II [CSEL], 3, 4; 9 (auctor 480-525)
in qua quidem substantia generalissimum dicitur genus, quoniam praeposita est omnibus, nulli uero ipsa supponitur, et solum genus propter eandem scilicet causam, homo autem species solum, quoniam Plato, Cato et Cicero, quibus est ipsa praeposita, non differunt specie, sed numero tantum.
349Boetius, Commentaria in Porphyrium a se translatum II [CSEL], 3, 9; 15 (auctor 480-525)
sed in hoc conuenienti utitur exemplo dicens quoniam participatione speciei, id est hominis, Cato, Plato et Cicero pluresque reliqui homines unus, id est milia hominum in eo quod sunt homines, unus homo est; at uero unus homo, qui specialis est, si ad hominum multitudinem qui sub ipso sunt consideretur, plures fiunt.
350Boetius, Commentaria in Porphyrium a se translatum II [CSEL], 5, 8; 1 (auctor 480-525)
Generis autem et proprii commune quidem est sequi species - nam si homo est, animal est, et si homo est, risibile est et - aequaliter praedicari genus de speciebus et proprium de his quae illo participant; aequaliter enim et homo et bos animal et Cato et Cicero risibile, commune autem et uniuoce praedicari genus de propriis speciebus et proprium quorum est proprium.
351Boetius, Commentaria in Porphyrium a se translatum II [CSEL], 5, 8; 5 (auctor 480-525)
Cato etiam et Cicero aequaliter risibiles sunt, etiamsi aequaliter non rideant; in eo enim quod apti ad ridendum sunt, dici risibiles possunt, non quod iam rideant, aequaliter ergo ea quae sub genere sunt, suscipiunt genus, sicut ea quae sub propriis, propria.
352Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 2, 7a; 4 (auctor 480-525)
Ubi nunc fidelis ossa Fabricii manent, quid Brutus aut rigidus Cato?
353Boetius, Commentaria in Porphyrium, 64, 0103B (auctor 480-525)
Substantia igitur generalissimum genus est; hoc enim de cunctis aliis praedicatur, ac primum huius species duae sunt, corporeum et incorporeum, nam et quod corporeum est substantia dicitur, et item quod incorporeum est substantia praedicatur; sub corporeo vero animatum atque inanimatum corpus ponitur; sub animato corpore, animal ponitur: nam si sensibile adiicias animato corpori, animal facis, reliqua vero pars, id est, species, continet inanimatum et sensibile corpus; sub animali autem rationale atque irrationale; sub rationali Deus et homo, nam si rationali mortale subieceris, hominem constitues; si immortale, Deum; Deum vero dico corporeum, hunc enim mundum veteres Deum vocabant, et Iovis eum appellatione dignati sunt, Deumque, solem, caeteraque coelestia corpora, quae animata esse cum Plato, tum plurimus doctorum chorus arbitratus est, sub homine vero individui singularesque homines sunt, ut Plato, Cato, Cicero, quorum numerum pluralitas infinita non recipit, cuius rei subiecta descriptio sub oculis ponat exemplum.
354Boetius, Commentaria in Porphyrium, 64, 0103C (auctor 480-525)
Superius posita descriptio ordinem a generalissimo usque ad individua praedicationis ostendit, in qua quidem substantia generalissimum dicitur genus, quoniam praeposita est omnibus, nulli vero ipsa supponitur, et solum genus propter eamdem scilicet dicitur causam, homo autem species solum, quoniam Plato, Cato, Cicero, quibus est ipsa praeposita non differunt specie, sed numero tantum; corporeum vero quod secundum a substantia collocatur, et species esse probatur, et genus, substantiae species, genus animati; at vero animatum, genus est animalis, corporei species.
355Boetius, Commentaria in Porphyrium, 64, 0112B (auctor 480-525)
Genus vero tam species quam ipsarum quoque specierum individuas contrahit singularesque personas, sed in hoc convenienti utitur exemplo dicens, participatione speciei, id est hominis Cato, Plato, Cicero pluresque reliqui homines: unus, id est millia hominum in eo quod sunt homines, unus homo est.
356Boetius, Commentaria in Porphyrium, 64, 0143A (auctor 480-525)
Aequaliter enim et homo et bos animal est, et Cicero et Cato sunt risibiles.
357Boetius, Commentaria in Porphyrium, 64, 0143C (auctor 480-525)
Cato enim et Cicero aequaliter risibiles sunt, etiam si aequaliter non rideant; in eo enim quod apti ad ridendum sunt, dici risibiles possunt, non quod semper rideant.
358Boetius, Commentaria in Topica Ciceronis, 64, 1051C (auctor 480-525)
Earumque aliae sunt universales, ut omnis homo iustus est, nullus homo iustus est; aliae particulares, ut quidam homo iustus est; aliae indefinitae, ut homo iustus est, homo iustus non est; aliae singulares aliquid atque individuum continentes, ut Cato iustus est, Cato iustus non est.
359Boetius, De consolatione philosophiae, 63, 0715A (auctor 480-525)
Quid Brutus, aut rigidus Cato?
360Boetius, De differentiis topicis, 64, 1175A (auctor 480-525)
Singulares vero sunt quae individuum aut quid singulare proponunt, ut Cato iustus est, Cato iustus non est; etenim Cato individuus est ac singularis.
361Boetius, De syllogismo categorico, 64, 0765A (auctor 480-525)
Omne enim nomen iunctum cum est verbo, enuntiationem reddit ac suscipit mendacii veritatisque naturam, ut Cato est, vel dies est, at si est verbum casibus adiungatur, neque enuntiatio sit, neque plena sententia orationis absolvitur, ut Catonis est, nec sententiam habet absolutam, nec veri aliquid potest notare nec falsi, atque idcirco non nomina, sed casus nominum nuncupantur.
362Boetius, De syllogismo categorico, 64, 0778C (auctor 480-525)
Age enim aequivocum terminum sumat affirmatio, dicatque, Cato Uticae se peremit, negetque negatio, Cato se Uticae non peremit.
363Boetius, De syllogismo categorico, 64, 0778C (auctor 480-525)
Hic igitur utraeque sunt verae, quoniam Cato aequivocum est.
364Boetius, De syllogismo categorico, 64, 0778C (auctor 480-525)
Namque Cato praetorius Uticae sibi manus intulit, Cato vero censorius minime.
365Boetius, De syllogismo categorico, 64, 0803C (auctor 480-525)
Si quis enim dicat, Cato se Uticae occidit, et respondeatur, Cato se Uticae non occidit, utraeque verae sunt.
366Boetius, De syllogismo categorico, 64, 0803C (auctor 480-525)
Nam et Cato Minor se peremit, et Cato Censorius se Uticae non occidit.
367Boetius, De syllogismo categorico, 64, 0803C (auctor 480-525)
Sed hoc idcirco evenit, quod Catonis nomen aequivoce dicitur, dicitur enim et Maior Cato Censorius, et Minor Uticensis.
368Boetius, De Trinitate, 64, 1249D (auctor 480-525)
Idem vero dicitur tribus modis: aut genere, ut idem homo quod equus, quia his idem genus, ut animal; vel specie, ut idem Cato quod Cicero, quia eadem species ut homo; vel numero, ut Tullius et Cicero, quia unus est numero.
369Boetius, Dialogi in Porphyrium, 64, 0029C (auctor 480-525)
Sed quoniam sub speciebus sigillatim individua sunt: individua autem vocamus quae in nullas species, neque in aliquas iam alias partes dividi possunt, ut est Cato, vel Plato, vel Cicero, et quidquid hominum singulorum est: hos enim in nullis partibus dividis, ut animal in species, hominem scilicet, atque equum, hominem quoque ipsum specialem, et singulos circumplectentem, in Catonem, Platonem, Virgilium, et omnes sigillatim homines distributos, hominem vero ipsum singularem, id est Ciceronem, in nullos alios distribuere possumus, atque ideo ἄτομον, id est individuum vocitatum est.
370Cambini C Aurelio, Opusculum elegiarum, 1, 1; 21 (auctor 1463-1494)
Scaurus et Aemilius caruere libidine habendi Et Cato Fabricius Attiliique duo.
371Cardanus Hieronymus, De subtilitate, 8, p334; 8 (auctor 1501-1576)
Cato vero et hos, et vuas nondum maturas vasis vitreis sub terra reconditis seruari docuit.
372Carolus Magnus, De imaginibus, 98, 1172A (auctor 742–814)
Ait enim philosophus Cato: Somnia ne cures: nam mens humana quod optat, Cum vigilat sperat, per sumnum cernit id ipsum.
373Cassiodorus Vivariensis Auctores varii, Variae, 69, 0545C (auctor 485-580)
Fuit quidam nostrorum temporum Cato, qui abstinendo vitiis, alios formaret exemplis.
374Cassiodorus Vivariensis, Chronica, 363; 4 (auctor 485-580)
L. Valerius Flaccus et M. Cato
375Cassiodorus Vivariensis, Chronica, 446; 4 (auctor 485-580)
M. Cato et Q. Marcius
376Cassiodorus Vivariensis, Chronica, 451; 4 (auctor 485-580)
M. Acilius Balbus et C. Cato
377Cassiodorus Vivariensis, Chronica, 478; 5 (auctor 485-580)
Pompeius et L. Porcius Cato
378Cassiodorus Vivariensis, Chronicon, 69, 1222D (auctor 485-580)
L. Valerius Flaccus et M. Porcius Cato.
379Cassiodorus Vivariensis, Chronicon, 69, 1224B (auctor 485-580)
M. [Cusp., Porcius] Cato et Q. Marcius.
380Cassiodorus Vivariensis, Chronicon, 69, 1224C (auctor 485-580)
M. Acilius Balbus et C. [Cusp., Porcius] Cato.
381Cassiodorus Vivariensis, Chronicon, 69, 1225A (auctor 485-580)
Cn. Pompeius et L. Porcius Cato.
382Cassiodorus Vivariensis, Commentarium de oratione, 70, 1225C (auctor 485-580)
Genera nominum sunt sex: masculinum, ut hic Cato; femininum, ut haec musa; neutrum, ut hoc monile; commune duorum generum, ut hic et haec sacerdos: trium generum, ut hic, et haec, et hoc felix; epicoenon, quod Latine promiscuum dicitur, ut passer, aquila.
383Cassiodorus Vivariensis, De artibus et disciplinis liberalium litterarum, 70, 1176C (auctor 485-580)
Singulares vero sunt, quae de individuo aliquid singularique proponunt: ut, Cato iustus est, Cato iustus non est; etenim Cato individuus est ac singularis.
384Cassiodorus Vivariensis, Variae, p1, 2; 119 (auctor 485-580)
fuit quidam nostrorum temporum Cato, qui abstinendo vitiis alios formaret exemplis.
385Catullus, Carmina, p1, 56; 1 (auctor c.84BC–c.54BC)
O rem ridiculam, Cato, et iocosam dignamque auribus et tuo cachinno.
386Catullus, Carmina, p1, 56; 2 (auctor c.84BC–c.54BC)
ride, quidquid amas, Cato, Catullum: res est ridicula et nimis iocosa.
387Censorinus ps, Fragmentum Censorini: epitoma disciplinarum, 13; 8
Pyrrichius ex duabus brevibus, cuius exemplum Cato; iambus ex brevi et longa, cuius exemplum salus; chorius ex longa et brevi, ut Roma; spondius ex duabus longis, cuius exemplum vates.
388Cicero, De legibus, 2, 5; 5 (auctor 106BC–43BC)
Marcus: Ego mehercule et illi et omnibus municipibus duas esse censeo patrias, unam naturae, alteram civitatis: ut ille Cato, quom esset Tusculi natus, in populi Romani civitatem susceptus est, itaque quom ortu Tusculanus esset, civitate Romanus, habuit alteram loci patriam, alteram iuris; ut vestri Attici, priusquam Theseus eos demigrare ex agris et in astu quod appellatur omnis conferre se iussit, et sui erant idem et Attici, sic nos et eam patriam dicimus ubi nati, et illam a qua excepti sumus.
389Cicero, De legibus, 3, 40; 6 (auctor 106BC–43BC)
Nam brevitas non modo senatoris sed etiam oratoris magna laus est in sententia, nec est umquam longa oratione utendum — quod fit ambitione saepissime —, nisi aut peccante senatu nullo magistratu adiuvante tolli diem utile est, aut cum tanta causa est ut opus sit oratoris copia vel ad hortandum vel ad docendum; quorum generum in utroque magnus noster Cato est.
390Cicero, Academica, p5, 46; 94 (opus 45BC)
ἀκατάληυπτον , conprehendere Cato v.
391Cicero, Academica, p5, 46; 488 (opus 45BC)
5 62, 5 M. (Porcius) Cato (Censorius, cos.
392Cicero, Brutus, p3, 15, 60; 4 (opus 46BC)
At hic Cethegus consul cum P. Tuditano fuit bello Punico secundo quaestorque his consulibus M. Cato modo plane annis CXL ante me consulem; et id ipsum nisi unius esset Enni testimonio cognitum, hunc vetustas, ut alios fortasse multos, oblivione obruisset.
393Cicero, Brutus, p3, 15, 61; 8 (opus 46BC)
Hunc igitur Cethegum consecutus est aetate Cato, qui annis ix post eum fuit consul.
394Cicero, Brutus, p3, 17, 68; 20 (opus 46BC)
— Cur igitur Lysias et Hyperides amatur, cum penitus ignoretur Cato?
395Cicero, Brutus, p3, 17, 69; 24 (opus 46BC)
Ornari orationem Graeci putant, si verborum immutationibus utantur, quos appellant τρόπους, et sententiarum orationisque formis, quae vocant σχήματα : non veri simile est quam sit in utroque genere et creber et distinctus Cato.
396Cicero, Brutus, p3, 19, 75; 4 (opus 46BC)
Atque utinam exstarent illa carmina, quae multis saeculis ante suam aetatem in epulis esse cantitata a singulis convivis de clarorum virorum laudibus in Originibus scriptum reliquit Cato!
397Cicero, Brutus, p3, 23, 89; 3 (opus 46BC)
Galba praetore contra interpositam, ut existimabatur, fidem interfectis L. Libone tribuno plebis populum incitante et rogationem in Galbam privilegi similem ferente, summa senectute, ut ante dixi, M. Cato legem suadens in Galbam multa dixit; quam orationem in Origines suas rettulit, paucis ante quam mortuus est [an] diebus an mensibus.
398Cicero, Brutus, p3, 23, 90; 4 (opus 46BC)
Tum igitur nihil recusans Galba pro sese et populi Romani fidem implorans cum suos pueros tum C. Galli etiam filium flens commendabat, cuius orbitas et fletus mire miserabilis fuit propter recentem memoriam clarissimi patris; isque se tum eripuit flamma, propter pueros misericordia populi commota, sicut idem scriptum reliquit Cato.
399Cicero, Brutus, p3, 28, 108; 8 (opus 46BC)
Erat in aliquo numero etiam M. Fulvius Flaccus et C. Cato, Africani sororis filius, mediocres oratores; etsi Flacci scripta sunt, sed ut studiosi litterarum.
400Cicero, Brutus, p3, 97, 333; 11 (opus 46BC)
Galba fuit inter tot aequalis unus excellens, cui, quem ad modum accepimus, et Cato cedebat senior et qui temporibus illis aetate inferiores fuerunt, Lepidus postea, deinde Carbo; nam Gracchi in contionibus multo faciliore et liberiore genere dicendi, quorum tamen ipsorum ad aetatem laus eloquentiae perfecta nondum fuit; Antonius Crassus, post Cotta Sulpicius Hortensius.
401Cicero, Brutus, p4, 333; 8 (opus 46BC)
Calpurnius Bestia (L.) 128. Calpurnius Bibulus (M.) 267. Calpurnius Piso (C.) 239. Calpurnius Piso Frugi (C.) 272. Calpurnius Piso Frugi (L.) 106. Canachus 70. Cannensis calamitas 12. Canuleius (M.) 317. Canutius (P.) 205. Carmentalis flamen 56. Cassia lex tabellaria 97, 106. Cassius Longinus (L.) 97, 106. Cato v.
402Cicero, Brutus, p4, 333; 69 (opus 46BC)
Pontidius (M.) 246. Popilius Laenas (C.) 95. Popilius Laenas (M.) 56. Popilius Laenas (P.) 95, 128. Porcius Cato (C.) (censoris nepos) 108, 128. Porcius Cato (M.) 60, 65, 68, 75, 77, 81 sq.
403Cicero, Brutus, p4, 333; 72 (opus 46BC)
, 298, 333. Porcius Cato (M.) 222: cuius filius fuit Porcius Cato (M.) (Vticensis) 118. Porcius Licinus (L.) 60. Postumius (T.) 269. Postumius Albinus flamen 135. Postumius Albinus (A.) (cons. B.C. 151) 81. Postumius Albinus (A.) (cons. B. C. 99) 135. Postumius Albinus (Sp.) (cons. B.C. 148) 94. Postumius Albinus (Sp.) (cons. B.C. 110) 128. Prodicus 30, 292. Protagoras 30, 46, 292. Protogenes 70. Punicum bellum 57, 60, 75, 76. Pupius Piso Frugi Calpurnianus (M.) 230, 236, 240, 308, 310. Pyrrhus rex Epiri 55, 61. Quinctius (L.) 223. Quinctius Flamininus (T.) 109, 259. Rhodii 51, 79, 312. Rhodus I, 151, 316. Roma 39, 127, 169, 171, 258, 306, 307, 314, 316. Romulus 40. Roscius (Q.) 290. Roscius (Sex.) 312. Rubrius Varro (Q.) 168. Rusius (C.) 259, 260. Rusticelius (C.) 169. Rutilius Rufus (C.) 147. Rutilius Rufus (P.) 85, 87, 89, 110 113, 116, 118. Sabellius (L.) 131. Sacer Mons 54. Samos 156. Scribonius Curio (C.) 110, 122, 123: cuius filius fuit Scribonius Curio (C.) 182, 192, 210, 213, 216, 217, 220, 227, 234, 305, 311: cuius filius fuit Scribonius Curio (C.) 218, 280, 283. Scribonius Libo (L.) 89, 90. Sempronius Gracchus (C.) 99 sq.
404Cicero, Cato Maior: de Senectute (opus 44BC)
Cato Maior: de Senectute
405Cicero, Cato Maior: de Senectute, 2, 3; 1 (opus 44BC)
SCIPIO. Saepe numero admirari soleo cum hoc C. Laelio cum ceterarum rerum tuam excellentem, M. Cato, perfectamque sapientiam, tum vel maxime quod numquam tibi senectutem gravem esse senserim, quae plerisque senibus sic odiosa est, ut onus se Aetna gravius dicant sustinere.
406Cicero, Cato Maior: de Senectute, 2, 3; 2 (opus 44BC)
CATO. Rem haud sane, Scipio et Laeli, difficilem admirari videmini.
407Cicero, Cato Maior: de Senectute, 2, 6; 13 (opus 44BC)
LAELIUS. Atqui, Cato, gratissimum nobis, ut etiam pro Scipione pollicear, feceris, si, quoniam speramus, volumus quidem certe, senes fieri, multo ante a te didicerimus quibus facillime rationibus ingravescentem aetatem ferre possimus.
408Cicero, Cato Maior: de Senectute, 2, 6; 14 (opus 44BC)
CATO. Faciam vero, Laeli, praesertim si utrique vestrum, ut dicis, gratum futurum est.
409Cicero, Cato Maior: de Senectute, 2, 6; 16 (opus 44BC)
Cato, tamquam longam aliquam viam confeceris, quam nobis quoque ingrediendum sit, istuc, quo pervenisti, videre quale sit.
410Cicero, Cato Maior: de Senectute, 3, 6; 1 (opus 44BC)
CATO. Faciam ut potero, Laeli.
411Cicero, Cato Maior: de Senectute, 3, 8; 7 (opus 44BC)
LAELIUS. Est, ut dicis, Cato; sed fortasse dixerit quispiam tibi propter opes et copias et dignitatem tuam tolerabiliorem senectutem videri, id autem non posse multis contingere.
412Cicero, Cato Maior: de Senectute, 3, 8; 8 (opus 44BC)
CATO. Est istuc quidem, Laeli, aliquid, sed nequaquam in isto sunt omnia; ut Themistocles fertur Seriphio cuidam in iurgio respondisse, cum ille dixisset non eum sua, sed patriae gloria splendorem assecutum: nec hercule, inquit, si ego Seriphius essem, nec tu, si Atheniensis, clarus umquam fuisses.
413Cicero, De Divinatione, 1, 15, 28; 10 (opus 44BC)
Itaque multa auguria, multa auspicia, quod Cato ille sapiens queritur, neglegentia collegi amissa plane et deserta sunt.
414Cicero, De Divinatione, 2, 1, 3; 12 (opus 44BC)
Interiectus est etiam nuper liber is, quem ad nostrum Atticum de Senectute misimus; in primisque, quoniam philosophia vir bonus efficitur et fortis, Cato noster in horum librorum numero ponendus est.
415Cicero, De Fato, 12, 28; 7 (opus 44BC)
Nec, si omne enuntiatum aut verum aut falsum est, sequitur ilico esse causas inmutabilis, easque aeternas, quae prohibeant quicquam secus cadere, atque casurum sit; fortuitae sunt causae, quae efficiant, ut vere dicantur, quae ita dicentur: Veniet in senatum Cato, non inclusae in rerum natura atque mundo; et tamen tam est inmutabile venturum, cum est verum, quam venisse, nec ob eam causam fatum aut necessitas extimescenda est.
416Cicero, De Finibus, p3, 96; 63 (opus 45BC)
Cato v.
417Cicero, De Finibus, p3, 96; 64 (opus 45BC)
Porcius Cato Ceramicus 17 21 Charmides Epicureus 202 28sqq.
418Cicero, De Finibus, p3, 96; 293 (opus 45BC)
T. Pontius centurio 4 23 M. Porcius Cato (consul a. 195),Catonis Uticensis proavus103 12 156 23 M.Porcius Cato (Uticensis),pronepos Catonis Censorii,(praetor a. 54) loquens inducitur in libris de finibus(cf. praefat. p. XIII) 89 9sqq.
419Cicero, De Finibus, 3, 2, 8; 23 (opus 45BC)
et quidem, Cato, hanc totam copiam iam Lucullo nostro notam esse oportebit; nam his libris eum malo quam reliquo ornatu villae delectari.
420Cicero, De Finibus, 3, 3, 10; 9 (opus 45BC)
Dicuntur ista, Cato, magnifice, inquam, sed videsne verborum gloriam tibi cum Pyrrhone et cum Aristone, qui omnia exaequant, esse communem?
421Cicero, De Finibus, 3, 4, 12; 1 (opus 45BC)
Quae adhuc, Cato, a te dicta sunt, eadem, inquam, dicere posses, si sequerere Pyrrhonem aut Aristonem.
422Cicero, De Finibus, 3, 12, 40; 1 (opus 45BC)
Ne tu, inquam, Cato, verbis illustribus et id, quod vis, declarantibus!
423Cicero, De Finibus, 4, 1, 1; 2 (opus 45BC)
ego autem: Ne tu, inquam, Cato, ista exposuisti, ut tam multa memoriter, ut tam obscura, dilucide.
424Cicero, De Finibus, 4, 1, 2; 13 (opus 45BC)
Atqui, inquam, Cato, si istud optinueris, traducas me ad te totum licebit.
425Cicero, De Finibus, 4, 2, 3; 1 (opus 45BC)
Existimo igitur, inquam, Cato, veteres illos Platonis auditores, Speusippum, Aristotelem, Xenocratem, deinde eorum, Polemonem, Theophrastum, satis et copiose et eleganter habuisse constitutam disciplinam, ut non esset causa Zenoni, cum Polemonem audisset, cur et ab eo ipso et a superioribus dissideret.
426Cicero, De Finibus, 4, 6, 14; 3 (opus 45BC)
hoc igitur loco, quamquam a te, Cato, diligenter est explicatum, finis hic bonorum [qui continet philosophiam] et quis a Stoicis et quem ad modum diceretur, tamen ego quoque exponam, ut perspiciamus, si potuerimus, quidnam a Zenone novi sit allatum.
427Cicero, De Finibus, 4, 8, 19; 1 (opus 45BC)
Habes, inquam, Cato, formam eorum, de quibus loquor, philosophorum.
428Cicero, De Finibus, 4, 10, 24; 1 (opus 45BC)
Sed ut propius ad ea, Cato, accedam, quae a te dicta sunt, pressius agamus eaque, quae modo dixisti, cum iis conferamus, quae tuis antepono.
429Cicero, De Finibus, 4, 14, 37; 5 (opus 45BC)
Vos autem, Cato, quia virtus, ut omnes fatemur, altissimum locum in homine et maxime excellentem tenet, et quod eos, qui sapientes sunt, absolutos et perfectos putamus, aciem animorum nostrorum virtutis splendore praestringitis.
430Cicero, De Finibus, 4, 16, 44; 6 (opus 45BC)
nunc reliqua videamus, nisi aut ad haec, Cato, dicere aliquid vis aut nos iam longiores sumus.
431Cicero, De Finibus, 4, 18, 50; 8 (opus 45BC)
placet igitur tibi, Cato, cum res sumpseris non concessas, ex illis efficere, quod velis?
432Cicero, De Finibus, 4, 22, 60; 1 (opus 45BC)
Si de re disceptari oportet, nulla mihi tecum, Cato, potest esse dissensio.
433Cicero, De Finibus, 4, 22, 61; 7 (opus 45BC)
Nos cum te, M. Cato, studiosissimum philosophiae, iustissimum virum, optimum iudicem, religiosissimum testem, audiremus, admirati sumus, quid esset cur nobis Stoicos anteferres, qui de rebus bonis et malis sentirent ea, quae ab hoc Polemone Zeno cognoverat, nominibus uterentur iis, quae prima specie admirationem, re explicata risum moverent.
434Cicero, De Finibus, 4, 23, 63; 1 (opus 45BC)
Atque, si verum respondere velles, Cato, haec erant dicenda, non eos tibi non probatos, tantis ingeniis homines tantaque auctoritate, sed te animadvertisse, quas res illi propter antiquitatem parum vidissent, eas a Stoicis esse perspectas, eisdemque de rebus hos cum acutius disseruisse, tum sensisse gravius et fortius, quippe qui primum valitudinem bonam expetendam negent esse, eligendam dicant, nec quia bonum sit valere, sed quia sit non nihilo aestimandum — neque tamen pluris [quam] illis videtur, qui illud non dubitant bonum dicere —; hoc vero te ferre non potuisse, quod antiqui illi quasi barbati, ut nos de nostris solemus dicere, crediderint, eius, qui honeste viveret, si idem etiam bene valeret, bene audiret, copiosus esset, optabiliorem fore vitam melioremque et magis expetendam quam illius, qui aeque vir bonus multis modis esset, ut Ennii Alcmaeo, 'ci/rcumventus mo/rbo, exilio atque i/nopia'.
435Cicero, De Finibus, 4, 24, 65; 1 (opus 45BC)
ista similia non sunt, Cato, in quibus quamvis multum processeris tamen illud in eadem causa est, a quo abesse velis, donec evaseris; nec enim ille respirat, ante quam emersit, et catuli aeque caeci, prius quam dispexerunt, ac si ita futuri semper essent.
436Cicero, De Officiis, 1, 11, 36; 12 (opus 44BC)
[Popilius imperator tenebat provinciam, in cuius exercitu Catonis filius tiro militabat. Cum autem Popilio videretur unam dimittere legionem, Catonis quoque filium, qui in eadem legione militabat, dimisit. Sed cum amore pugnandi in exercitu remansisset, Cato ad Popilium scripsit, ut, si eum patitur in exercitu remanere, secundo eum obliget militiae sacramento, quia priore amisso iure cum hostibus pugnare non poterat. Adeo summa erat observatio in bello movendo.] M. quidem Catonis senis est epistula ad M. filium, in qua scribit se audisse eum missum factum esse a consule, cum in Macedonia bello Persico miles esset.
437Cicero, De Officiis, 1, 31, 112; 7 (opus 44BC)
Num enim alia in causa M. Cato fuit, alia ceteri, qui se in Africa Caesari tradiderunt?
438Cicero, De Officiis, 2, 25, 89; 5 (opus 44BC)
, tum Cato: Quid hominem, inquit, occidere?
439Cicero, De Officiis, 3, 1, 1; 1 (opus 44BC)
P. Scipionem, M. fili, eum, qui primus Africanus appellatus est, dicere solitum scripsit Cato, qui fuit eius fere aequalis, numquam se minus otiosum esse, quam cum otiosus, nec minus solum, quam cum solus esset.
440Cicero, De Officiis, 3, 4, 16; 3 (opus 44BC)
Nec vero, cum duo Decii aut duo Scipiones fortes viri commemorantur, aut cum Fabricius [aut Aristides] iustus nominatur, aut ab illis fortitudinis aut ab hoc iustitiae tamquam a sapiente petitur exemplum; nemo enim horum sic sapiens, ut sapientem volumus intellegi, nec ii, qui sapientes habiti et nominati, M. Cato et C. Laelius, sapientes fuerunt, ne illi quidem septem, sed ex mediorum officiorum frequentia similitudinem quandam gerebant speciemque sapientium.
441Cicero, De Officiis, 3, 16, 66; 6 (opus 44BC)
Itaque Calpurnius cum demolitus esset cognossetque Claudium aedes postea proscripsisse, quam esset ab auguribus demoliri iussus, arbitrum ilium adegit, QUICQUID SIBI DARE FACERE OPORTERET EX FIDE BONA. M. Cato sententiam dixit, huius nostri Catonis pater (ut enim ceteri ex patribus, sic hic, qui illud lumen progenuit, ex filio est nominandus) — is igitur iudex ita pronuntiavit: cum in vendendo rem eam scisset et non pronuntiasset, emptori damnum praestari oportere.
442Cicero, De Oratore, 1, 160, 171; 23 (opus 55BC)
Quid vero ille [M.] Cato?
443Cicero, De Oratore, 1, 204, 215; 20 (opus 55BC)
Neque vero, si quis utrumque potest, aut ille consili publici auctor ac senator bonus ob eam ipsam causam orator est aut hic disertus atque eloquens, si est idem in procuratione civitatis egregius, illam scientiam dicendi copia est consecutus: multum inter se distant istae facultates longeque sunt diversae atque seiunctae neque eadem ratione ac via M. Cato, P. Africanus, Q. Metellus, C. Laelius, qui omnes eloquentes fuerunt, orationem suam et rei publicae dignitatem exornabant.
444Cicero, De Oratore, 1, 219, 227; 14 (opus 55BC)
Itaque haec cum a te divinitus ego dicta arbitrarer, P. Rutilius Rufus, homo doctus et philosophiae deditus, non modo parum commode, sed etiam turpiter et flagitiose dicta esse dicebat; idemque Servium Galbam, quem hominem probe commeminisse se aiebat, pergraviter reprehendere solebat, quod is, L. Scribonio quaestionem in eum ferente, populi misericordiam concitasset, cum M. Cato, Galbae gravis atque acer inimicus, aspere apud populum Romanum et vehementer esset locutus, quam orationem in Originibus suis exposuit ipse.
445Cicero, De Oratore, 2, 12, 52; 89 (opus 55BC)
' 'Atqui, ne nostros contemnas,' inquit Antonius, 'Graeci quoque ipsi sic initio scriptitarunt, ut noster Cato, ut Pictor, ut Piso; erat enim historia nihil aliud nisi annalium confectio, cuius rei memoriaeque publicae retinendae causa ab initio rerum Romanarum usque ad P. Mucium pontificem maximum res omnis singulorum annorum mandabat litteris pontifex maximus referebatque in album et proponebat tabulam domi, potestas ut esset populo cognoscendi, eique etiam nunc annales maximi nominantur.
446Cicero, De Oratore, 2, 12, 53; 90 (opus 55BC)
Hanc similitudinem scribendi multi secuti sunt, qui sine ullis ornamentis monumenta solum temporum, hominum, locorum gestarumque rerum reliquerunt; itaque qualis apud Graecos Pherecydes, Hellanicus, Acusilas fuit aliique permulti, talis noster Cato et Pictor et Piso, qui neque tenent, quibus rebus ornetur oratio — modo enim huc ista sunt importata — et, dum intellegatur quid dicant, unam dicendi laudem putant esse brevitatem.
447Cicero, De Oratore, 2, 253, 256; 11 (opus 55BC)
Alterum genus est, quod habet parvam verbi immutationem, quod in littera positum Graeci vocant παρονομασίαν , ut "Nobiliorem mobiliorem" Cato; aut, ut idem, cum cuidam dixisset "eamus deambulatum" et ille "quid opus fuit de?
448Cicero, De Oratore, 2, 253, 279; 76 (opus 55BC)
" Huic generi quasi contrarium est ridiculi genus patientis ac lenti, ut, cum Cato percussus esset ab eo, qui arcam ferebat, cum ille diceret "cave," rogavit "num quid aliud ferret praeter arcam.
449Cicero, De Republica, 1, 17, 27; 4 (opus 51BC)
cui soli vere liceat omnia non Quiritium, sed sapientium iure pro suis vindicare, nec civili nexo, sed communi lege naturae, quae vetat ullam rem esse cuiusquam nisi eius, qui tractare et uti sciat; qui inperia consulatusque nostros in necessariis, non in expetendis rebus, muneris fungendi gratia subeundos, non praemiorum aut gloriae causa adpetendos putet; qui denique, ut Africanum avum meum scribit Cato solitum esse dicere, possit idem de se praedicare, numquam se plus agere, quam nihil cum ageret, numquam minus solum esse, quam cum solus esset.
450Cicero, De Republica, 3, 28, 40; 16 (opus 51BC)
522M,68M Cuius etiam focum Cato ille noster, cum venerat ad se in Sabinos, ut ex ipso audiebamus, visere solebat, apud quem sedens ille Samnitium, quondam hostium, tum iam clientium suorum, dona repudiaverat.
451Cicero, Epistolae ad Atticum, 1, 13, 3; 21 (auctor 106BC–43BC)
Boni viri precibus Clodi removentur a causa, operae comparantur, nosmet ipsi, qui Lycurgei a principio fuissemus, cotidie demitigamur, instat et urget Cato.
452Cicero, Epistolae ad Atticum, 1, 14, 5; 34 (auctor 106BC–43BC)
Hic tibi in rostra Cato advolat, convicium Pisoni consuli mirificum facit, si id est convicium, vox plena gravitatis, plena auctoritatis, plena denique salutis.
453Cicero, Epistolae ad Atticum, 1, 17, 9; 43 (auctor 106BC–43BC)
Neque adhuc res confecta est, sed voluntas senatus perspecta; unus enim contra dixerat Metellus consul designatus, atque erat dicturus, ad quem propter diei brevitatem perventum non est, heros ille noster Cato.
454Cicero, Epistolae ad Atticum, 1, 18, 7; 39 (auctor 106BC–43BC)
Unus est qui curet constantia magis et integritate quam, ut mihi videtur, consilio aut ingenio, Cato; qui miseros publicanos quos habuit amantissimos sui tertium iam mensem vexat neque iis a senatu responsum dari patitur.
455Cicero, Epistolae ad Atticum, 2, 1, 8; 58 (auctor 106BC–43BC)
Censuit hoc Cato, adsensit senatus; equites curiae bellum, non mihi; nam ego dissensi.
456Cicero, Epistolae ad Atticum, 2, 1, 8; 61 (auctor 106BC–43BC)
Restitit et pervicit Cato.
457Cicero, Epistolae ad Atticum, 2, 5, 1; 9 (auctor 106BC–43BC)
Πουλυδάμας μοι πρῶτος ἐλεγχείην ἀναθήσει , Cato ille noster qui mihi unus est pro centum milibus.
458Cicero, Epistolae ad Atticum, 4, 15, 4; 16 (auctor 106BC–43BC)
iiii Nonas Quintilis Sufenas et Cato absoluti, Procilius condemnatus.
459Cicero, Epistolae ad Atticum, 4, 15, 8; 52 (auctor 106BC–43BC)
Quae si, ut putantur, gratuita fuerint, plus unus Cato potuerit quam omnes leges omnesque iudices.
460Cicero, Epistolae ad Atticum, 4, 17, 4; 39 (auctor 106BC–43BC)
Ibi loquetur praeter Antium et Favonium libere nemo; nam Cato aegrotat.
461Cicero, Epistolae ad Atticum, 4, 18, 4; 49 (auctor 106BC–43BC)
Huic obviam Cato et Servilius praetores ad portam et Q. Mucius tribunus.
462Cicero, Epistolae ad Atticum, 4, 18, 4; 52 (auctor 106BC–43BC)
Cato tamen adfirmat se vivo illum non triumphaturum.
463Cicero, Epistolae ad Atticum, 7, 1, 7; 56 (auctor 106BC–43BC)
Cato autem et scribendo adfuit et ad me de sententia sua iucundissimas litteras misit.
464Cicero, Epistolae ad Atticum, 7, 2, 7; 43 (auctor 106BC–43BC)
Hortensius quid egerit aveo scire, Cato quid agat; qui quidem in me turpiter fuit malevolus.
465Cicero, Epistolae ad Atticum, 7, 3, 5; 41 (auctor 106BC–43BC)
Quem cum ornavit Cato, declaravit iis se solis non invidere quibus nihil aut non multum ad dignitatem posset accedere.
466Cicero, Epistolae ad Atticum, 7, 15, 2; 11 (auctor 106BC–43BC)
Cato enim ipse iam servire quam pugnare mavult; sed tamen ait in senatu se adesse velle cum de condicionibus agatur, si Caesar adductus sit ut praesidia deducat.
467Cicero, Epistolae ad Atticum, 10, 16, 3; 21 (auctor 106BC–43BC)
Cato, qui Siciliam tenere nullo negotio potuit (et, si tenuisset, omnes boni ad eum se contulissent), Syracusis profectus est ante diem viii K. Mai.
468Cicero, Epistolae ad Atticum, 12, 5, 2; 11 (auctor 106BC–43BC)
Cato me quidem delectat, sed etiam Bassum Lucilium sua.
469Cicero, Epistolae ad Atticum, 12, 21, 1; 12 (auctor 106BC–43BC)
Quae omnia quia Cato laudibus extulerat in caelum perscribendaque censuerat, idcirco in eius sententiam est facta discessio.
470Cicero, Epistolae ad Atticum, 14, 21, 3; 21 (auctor 106BC–43BC)
Legendus mihi saepius est Cato maior ad te missus.
471Cicero, Epistolae ad Atticum, 16, 7, 4; 34 (auctor 106BC–43BC)
tu mihi, sicut esse soles, fuisses Cato.
472Cicero, Epistolae ad Familiares, 1, 2, 4; 26 (auctor 106BC–43BC)
De his rebus pridie, quam haec scripsi, senatus auctoritas gravissima intercessit, cui quom Cato et Caninius intercessissent, tamen est perscripta; eam ad te missam esse arbitror.
473Cicero, Epistolae ad Familiares, 1, 4, 1; 8 (auctor 106BC–43BC)
Eo die acerbum habuimus Curionem, Bibulum multo iustiorem, paene etiam amicum; Caninius et Cato negarunt se legem ullam ante comitia esse laturos.
474Cicero, Epistolae ad Familiares, 4, 6, 2; 12 (auctor 106BC–43BC)
nam et Q. Maximus, qui filium consularem clarum virum et magnis rebus gestis, amisit, et L. Paullus, qui duo septem diebus, et vester Galus et M. Cato, qui summo ingenio, summa virtute filium perdidit, iis temporibus fuerunt, ut eorum luctum ipsorum dignitas consolaretur ea, quam ex re publica consequebantur; mihi autem amissis ornamentis iis, quae ipse commemoras, quaeque eram maximis laboribus adeptus, unum manebat illud solacium, quod ereptum est.
475Cicero, Epistolae ad Familiares, 9, 18, 2; 11 (auctor 106BC–43BC)
At Cato praeclare.
476Cicero, Epistolae ad Familiares, 15, 5, 16; 9 (auctor 106BC–43BC)
M. CATO S. D. M. CICERONI IMP. Quod et res p.
477Cicero, Epistolae ad Quintum, 1, 2, 15; 87 (auctor 106BC–43BC)
Rem publicam funditus amisimus, adeo ut Cato, adulescens nullius consili sed tamen civis Romanus et Cato, vix vivus effugerit quod, cum Gabinium de ambitu vellet postulare neque praetores diebus aliquot adiri possent vel potestatem sui facerent, in contionem escendit et Pompeium 'privatum dictatorem' appellavit.
478Cicero, Epistolae ad Quintum, 2, 1, 2; 22 (auctor 106BC–43BC)
Adprobata valde sententia C. Cato contra dixit et ‹C.› Cassius maxima acclamatione senatus, cum comitia iudiciis anteferrent.
479Cicero, Epistolae ad Quintum, 2, 3, 1; 18 (auctor 106BC–43BC)
Interim reiectis legationibus in Idus referebatur de provinciis quaestorum et de ornandis praetoribus; sed res multis querelis de re publica interponendis nulla transacta est C. Cato legem promulgavit de imperio Lentulo abrogando.
480Cicero, Epistolae ad Quintum, 2, 3, 3; 55 (auctor 106BC–43BC)
Eo die Cato vehementer est in Pompeium invectus et eum oratione perpetua tamquam reum accusavit; de me multa me invito cum mea summa laude dixit; cum illius in me perfidiam increparet, auditus est magno silentio malevolorum.
481Cicero, Epistolae ad Quintum, 2, 4, 6; 44 (auctor 106BC–43BC)
C. Cato contionatus est comitia haberi non siturum si sibi cum populo dies agendi essent exempti.
482Cicero, Epistolae ad Quintum, 2, 14, 4; 28 (auctor 106BC–43BC)
Quae quidem comitia si gratuita fuerint, ut putantur, plus unus Cato potuerit quam omnes leges omnesque iudices.
483Cicero, Epistolae ad Quintum, 3, 1, 15; 111 (auctor 106BC–43BC)
Quod Cato non valebat, adhuc de pecuniis repetundis non erat postulatus.
484Cicero, Epistolae ad Quintum, 3, 4, 1; 11 (auctor 106BC–43BC)
Duo praetorii sederunt, Domitius Calvinus (is aperte absolvit ut omnes viderent) et Cato (is diribitis tabellis de circulo se subduxit et Pompeio primus nuntiavit).
485Cicero, Epistolae ad Quintum, 3, 4, 6; 38 (auctor 106BC–43BC)
Etenim erit nescio quid negotioli; nam Cato et Servilius praetores prohibituros se minantur nec quid possint scio (ille enim et Appium consulem secum habebit et praetores et tribunos pl.), sed minantur tamen in primisque Ἄρη πνέων Q. Scaevola.
486Cicero, Laelius de Amicitia, 1, 5; 14 (auctor 106BC–43BC)
Tum est Cato locutus, quo erat nemo fere senior temporibus illis, nemo prudentior; nunc Laelius et sapiens, sic enim est habitus, et amicitiae gloria excellens de amicitia loquetur.
487Cicero, Laelius de Amicitia, 2, 6; 2 (auctor 106BC–43BC)
Sed existimare debes omnium oculos in te esse coniectos unum; te sapientem et appellant et existimant Tribuebatur hoc modo M. Catoni, scimus L. Acilium apud patres nostros appellatum esse sapientem, sed uterque alio quodam modo: Acilius quia prudens esse in iure civili putabatur, Cato quia multarum rerum usum habebat et multa eius et in senatu et in foro vel provisa prudenter vel acta constanter vel responsa acute ferebantur; propterea quasi cognomen iam habebat in senectute sapientis.
488Cicero, Laelius de Amicitia, 2, 9; 11 (auctor 106BC–43BC)
Memineram Paulum, videram Gallum; sed hi in pueris, Cato in perfecto et spectato viro.
489Cicero, Laelius de Amicitia, 11, 39; 23 (auctor 106BC–43BC)
Gracchum sequebantur C. Carbo, C. Cato, et minime tum quidem Gaius frater, nunc idem acerrimus.
490Cicero, Orationes 1, Mur., 2; 2 (auctor 106BC–43BC)
Negat fuisse rectum Cato me et consulem et legis ambitus latorem et tam severe gesto consulatu causam L. Murenae attingere.
491Cicero, Orationes 1, Mur., 2; 4 (auctor 106BC–43BC)
A quo tandem, M. Cato, est aequius consulem defendi quam a consule?
492Cicero, Orationes 1, Mur., 6; 6 (auctor 106BC–43BC)
Saltatorem appellat L. Murenam Cato.
493Cicero, Orationes 1, Mur., 6; 8 (auctor 106BC–43BC)
Qua re cum ista sis auctoritate, non debes, M. Cato, adripere maledictum ex trivio aut ex scurrarum aliquo convicio neque temere consulem populi Romani saltatorem vocare, sed circumspicere quibus praeterea vitiis adfectum esse necesse sit eum cui vere istud obici possit.
494Cicero, Orationes 1, Mur., 14; 9 (auctor 106BC–43BC)
Verum haec Cato nimium nos nostris verbis magna facere demonstrat et oblitos esse bellum illud omne Mithridaticum cum mulierculis esse gestum.
495Cicero, Orationes 1, Mur., 16; 7 (auctor 106BC–43BC)
Hunc tu hostem, Cato, contemnis quocum per tot annos tot proeliis tot imperatores bella gesserunt, cuius expulsi et eiecti vita tanti aestimata est ut morte eius nuntiata denique bellum confectum arbitrarentur ?
496Cicero, Orationes 1, Mur., 27; 8 (auctor 106BC–43BC)
Accusat M. Cato qui cum a Murena nulla re umquam alienus fuit, tum ea condicione nobis erat in hac civitate natus ut eius opes, ut ingenium praesidio multis etiam alienis, exitio vix cuiquam inimico esse deberet .
497Cicero, Orationes 1, Mur., 29; 1 (auctor 106BC–43BC)
Ego tuum consilium, Cato, propter singulare animi mei de tua virtute iudicium vituperare non possum ; non nulla forsitan conformare et leviter emendare possim.
498Cicero, Orationes 1, Mur., 30; 1 (auctor 106BC–43BC)
Hoc homo ingeniosissimus, M. Cato, auctoribus eruditissimis inductus adripuit, neque disputandi causa, ut magna pars, sed ita vivendi.
499Cicero, Orationes 1, Mur., 30; 15 (auctor 106BC–43BC)
' Nostri autem illi — fatebor enim, Cato, me quoque in adulescentia diffisum ingenio meo quaesisse adiumenta doctrinae — nostri, inquam, illi a Platone et Aristotele, moderati homines et temperati, aiunt apud sapientem valere aliquando gratiam; viri boni esse misereri; distincta genera esse delictorum et disparis poenas; esse apud hominem constantem ignoscendi locum; ipsum sapientem saepe aliquid opinari quod nesciat, irasci non numquam, exorari eundem et placari, quod dixerit interdum, si ita rectius sit, mutare, de sententia decedere aliquando; omnis virtutes mediocritate quadam esse moderatas .
500Cicero, Orationes 1, Mur., 31; 1 (auctor 106BC–43BC)
Hos ad magistros si qua te fortuna, Cato, cum ista natura detulisset, non tu quidem vir melior esses nec fortior nec temperantior nec iustior — neque enim esse potes — sed paulo ad lenitatem propensior.