'bene' - search in All Authors, Showing 1 to 500 of 58290 hits      Show next 500

Nor id , p2, 18 found in
Nor id , p4, 10 found in
Nor id , p4, 22 found in
Nor id , p4, 27 found in
Nor id , p5, 8 found in
Nor id , p6, 18 found in
Nor id , p8, 51 found in
Nor id , p9, 20 found in
Nor id , p12, 37 found in
10Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345D (auctor fl. 1130)
Bene ergo de mortuis, si tamen post resurrectionem in aeternum cum Deo victuris dicitur: Omnes vivunt ei, quia ille immortalitatis status incommutabiliter eos manet: mors vero, quae eos nunc temporaliter tenet, aliquando non esse habet.
11Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0423B (auctor c.945–1004)
Translatos Patris cineres Bene nomine dicti, Mandant Hesperiis et tibi, Sancte Dei.
12Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0434A (auctor c.945–1004)
Idcirco ibidem Moyses prosequitur quod propitiationem Domini ipsa illa mulier meretur, quae periurii noxam incurrisse putabatur; sed et obstetricibus Hebraeorum Deus bene fecisse legitur, quae mendacio suo necandos filiorum Israel pueros a morte servasse dictae sunt (Exod. I, 20).
13Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0447A (auctor c.945–1004)
» Et post aliqua: « Haec itaque institutionis nostrae decreta, quae pro defensorum sunt privilegiis et ordinatione disposita, perpetua stabilitate et sine aliqua constituimus refragatione servari, sive quae scripto decrevimus, seu quae in eis in nostra praesentia videntur esse disposita, nec a quoquam pontificum in totum vel partem vel ex qualibet occasione convelli decernimus, vel mutari: nam nimis est asperum et praecipue bonis sacerdotum moribus inimicum, niti quempiam quacunque rationis excusatione, ut quae bene sunt ordinata rescindere, et exemplo suo docere caeteros sua quandoque posse constituta dissolvere.
14Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0455B (auctor c.945–1004)
Sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non obnoxium vino, non verberatorem, sed modestum; non litigiosum, non asperum, domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni charitate: talem hominem, qui haec custodiat quae enumerat bona, creari debere dicit episcopum: haec enim signa sunt dignitatis episcopalis.
15Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0456A (auctor c.945–1004)
« Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere; prius quippe semetipsum corrigere debet qui alios ad bene vivendum admonere studet, ita ut in omnibus semetipsum formam vivendi praebeat, cunctosque ad bonum opus et doctrina et opere provocet.
16Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0526A (auctor c.945–1004)
De eo quod est radico, sciendum est quod sicut fiunt verba ex obliquo casu nominis neutri generis, ut munus, muneris, munero, muneras, et decus, decoris, decoro, decoras; unde Flaccus: Ac bene nummatum decorat suadela Venusque.
17Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0529B (auctor c.945–1004)
Sed aspirationes bene vos, Angli, pervidere potestis; habent sonum vestrae litterae, et qui pro θ frequentius b scribitis, sicut pro digammate effertis l.
18Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0530B (auctor c.945–1004)
De prima quoque et secunda persona plurali praeteriti perfecti, et futuri coniunctivi modi, quas si bene memini semel tantum in metro, et hoc in Virgilio legi, hanc regulam esse sciatis quod, excepto tempore praesenti indicativi modi quartae coniugationis, et secunda persona plurali praeteriti eiusdem modi, in omni modo vel coniugatione i ante extremam litteram in secunda persona singulari, et ante novissimam syllabam primae vel secundae personae pluralis, ubique brevis sit, nisi tantum sis, simus, sitis, velis, velimus, velitis.
19Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0513B (auctor c.945–1004)
Ideo pernici gradu rediens festinus, domino tuo haec responsa perfer quantocius: Bene filius diaboli patrem tuum imitaris, qui, superbiendo intumescens, coelo corruit, et, mendacio suo humanum genus involvere gestiens, plurimos suae poenae obnoxios fecit.
20Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0477B (auctor 1000)
Quale ministerium regis sit, et ipse sui officii nomine prodit, et totius regni suscepta cura innotescit; nec magis ulla sententia animum regis ad bene agendum subrigit quam diversorum principum clementia proposita sub exemplis, quia et Constantini imperatoris mansuetudo laudatur inter dissidentes episcopos, et Marciani pura fides inter haereticos et orthodoxos.
21Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0482C (auctor 1000)
Quocirca, si bene memini, lex et mos species sunt iuris.
22Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0486C (auctor 1000)
): « Abbates per monasteria tales ordinentur, qui sibi subiectos bene regere possint; sacerdotalem quoque sint honorem adepti.
23Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0727C (auctor fl. 923)
Nil prorsus species turris renitens erat adhuc Perfectae, fundamentis tantum bene structis Ac modicum ductis sursum factisque fenestris Gaudebat; belli sed eadem nocte peracti Altius haec circumductis crevit tabulatis; Lignea sescuplae siquidem superadditur arci.
24Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0740D (auctor fl. 923)
Ergo suas ut Ainricus secessit ad aulas, Germani teretis contemnunt litora sancti, Aequivocique legunt, cuius factis bene vescor, Circumeunt castris aequor, seo et undique vallo Clauditur a dominusque meus, quasi carcere latro, Ipse nichil peccans; murus circumdedit eius Ecclesiam nostro celsam cogente reatu.
25Abbo Sangermanensis, Sermones, 132, 0769B (auctor fl. 923)
Nam vestra poenitentia, si bene fuerit facta, est magnum gaudium angelorum in coelo.
26Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0028D (auctor fl. 1150)
Sed ecce signum nobis est in sublimitate, utinam etiam signum sit in sua humilitate. Omnis enim Christi actio (ut dicit Scriptura) nostra est instructio. Vos, inquit Christus, vocatis me magister et Domine, et bene dicitis. Sum etenim (Ioan. XIII) . Certe si ipse magister et nos discipuli sumus, in nostro studio eius disciplinam debemus imitari.
27Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0029B (auctor fl. 1150)
Ista debent manare a domibus eburneis, hoc est, a conscientiis virtutibus et castitate dealbatis, ex quibus delectantur filiae regum, hoc est animae bene se regentium in timore tuo.
28Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0029C (auctor fl. 1150)
Exigitur mens humilis, ne per superbiam faciat contra mandata magistri, quam habebat ille qui dicebat: Domine non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei, neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me (Psal. CXXX) . Exigitur etiam vita quieta, ne tumultibus variis in diversa distracta, minus intente prosequatur finem sui studii quod bene inchoavit.
29Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0041A (auctor fl. 1150)
Quid ergo aliud dixerim imbrem matutinum, nisi quod cum se infundit Deus peccatori per compunctionem: vel imbrem serotinum, nisi cum bene inchoatum ducit in virum perfectum consummatione virtutis?
30Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0047B (auctor fl. 1150)
Ecce sapientia Dei clamat, dicens: Plange, plange, resipisce, resipisce, et dicunt omnes: Durus est hic sermo, et quis potest eum audire? (Ioan. VI.) Vociferatur sapientia humana: Fruere voluptatibus, sequere desideria cordis tui; et dicunt omnes, quoniam bene. Comedamus et bibamus, cras enim moriemur (Isa. XXII) . Quid tibi, o misera anima, in fluctibus vitae huius, vel ipsa vexatio non dat intellectum (Isa. XXVIII) , ubi non pax, non securitas, non ulla vitae certitudo?
31Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0052B (auctor fl. 1150)
Hunc extractum de ore leonis Emmanuel noster comedit: quoniam quae in sententiis philosophorum bene disputata fuerunt, quae pertinebant ad honestatem, vel ad morum aedificationem, ad utilitatem Ecclesiae, quae est corpus Christi, convertit.
32Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0052D (auctor fl. 1150)
An nescitis quia stultam fecit Deus huius mundi sapientiam (I Cor. I) , in qua pueris tantum radices proponuntur discendi, non provectis forma bene vivendi?
33Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0071A (auctor fl. 1150)
Lapis Dei praeceptum est: funda vero, sancta meditatio, quae Dei mandatum semper memoriter tenet: manus vero, qua funda vertitur, bona operatio intelligitur: quoniam qui bene Regi coelesti militare intendit, oportet ut in lege Dei meditetur die ac nocte (Psal. I) , et quod in sancta meditatione conceperit bene operando, hoc pie vivendo exequatur.
34Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0086A (auctor fl. 1150)
Et quoniam non omnes bene operando veniunt, dicamus quia alii veniunt, et stellam respiciunt: alii non veniunt, et stellam respiciunt.
35Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0099C (auctor fl. 1150)
Mulier ergo illa fimbriam vestimenti tetigit, quando anima peccatrix exemplo bonorum operum provocata, bene operando pristinos errores derelinquit.
36Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0100A (auctor fl. 1150)
Historia siquidem per mandatum homines foris instruit: tropologia per morum informationem animam intus regit: allegoria, quae est in contemplatione coelestium, ad perfectum perducit: historia viam bene operandi demonstrat: tropologia voluntatem informat: allegoria per fidem cor mundat: anagoge interiorem hominem sola ea quae Dei sunt, contemplando purificat.
37Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0109B (auctor fl. 1150)
Per secundas aquas quae a nubibus ad terras distillant, accipimus exempla sanctae conversationis, quae a viris iustis ad nos usque perveniunt: quia dum eorum vitae peccatores bene agendo student conformes fieri, quasi ab altitudine nubium usque ad terram aqua descendit.
38Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0110C (auctor fl. 1150)
Secundus similiter panis qui coctus est in clibano, et tertius assatus in craticula, ad bene vivendum pertinent, id est tolerantia tribulationis et compassionis affectus.
39Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0110C (auctor fl. 1150)
Omnis enim volens bene vivere ad hoc studere debet, ne in illatis iniuriis per impatientiam statum suae mentis immutet, et ut etiam proximorum iniuriis compassionis affectu condescendat.
40Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0111A (auctor fl. 1150)
Sumus enim, sicut dicit Apostolus, alter alterius membra (Rom. XII) . Quartus panis, qui oleo est defrixus, suavitas est divinae consolationis, qui non solum ad bonae vitae initium, verum etiam ad consummationem est necessarius; quod vos caeterique viri sancti bene nostis, qui gustatis quam suavis est Dominus.
41Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0115D (auctor fl. 1150)
Hoc triplex vestimentum omni claustrali decentissime congruit, videlicet ut dolore contritionis peccata sua defleat; per charitatem ea quae bona sunt affectuose diligat, per gravitatem conversationis aliis ad exemplum bene vivendo proficiat.
42Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0122B (auctor fl. 1150)
Quatuor ergo virtutes principales illam efficiunt, videlicet fortitudo, iustitia, temperantia, prudentia, ut sit in omnibus bene agendis fortitudo ad auxilium, iustitia ad directionem sive ad iudicium, temperantia ad solatium, prudentia ad consilium.
43Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0139D (auctor fl. 1150)
Oculus enim Christi est, qui locum regiminis bene administrat: lingua Christi est, quae divinis affluens eloquiis, alios erudit et informat: auris, qui praeceptis divinis et mandatis obedientiae libenter auditum inclinat: humerus, qui in vinea Domini portat pondus dici et aestus: pes Christi est, qui satagit circa frequens ministerium ad subveniendum necessitatibus aliorum, et sic de caeteris.
44Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0142D (auctor fl. 1150)
Et quis alius fuit iste viator, nisi Christus de quo scribitur: Exultavit ut gigas ad currendam viam (Psal. XVIII) . Et alibi: De torrente in via bibit, propterea exaltavit caput (Psal. CIX) . Pes eius viatoris est, sanctum animi desiderium, equo trahuntur viri iusti ad bene operandum, de quo pede scriptum est: Pes meus stetit in directo, in ecclesiis benedicam te Domine (Psal. XXV) . Vestigia igitur Christi sunt, viri sancti, qui per sanctum desiderium ducuntur ad militandum Deo viventi.
45Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0198B (auctor fl. 1150)
Et ut de visibilibus ad invisibilia fiat collatio, sicut dicit quidam: Serum [cum] bene sit clausae cavea Pandione natae hoc est Philomelae Nititur in silvas illa redire suas.
46Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0143B (auctor fl. 1150)
Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Iesu Christi, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo (Galat. VI) . Vos fratres charissimi, quos ipsa unctio docet de omnibus, sed et universi vos, qui scripturas memoriter retinetis, et hoc etiam bene recolitis, quoniam est tempus flendi, et tempus ridendi, et haec ipsa tempora spaciis quibusdam mediantibus a se invicem solent distingui.
47Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0147C (auctor fl. 1150)
Recordatio siquidem peccatorum in conspectu Dei facit eos humiles, memoria suppliciorum facit eos solicitos ad bene agendum et in mandatis Dei obedientes.
48Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0151A (auctor fl. 1150)
Nec incongrue omnes iustorum conscientias, quae virtutibus Christi bene institutae sunt, libros dixerim, eo quod in illis imago quaedam virtutum Domini Iesu repraesentetur, de quibus libris in Daniele dicitur: Sedit iudicium et aperti sunt libri (Dan. VII) . Et alibi: Audi Israel mandata Dei tui, et ea in corde tuo, quasi in libro scribe.
49Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0151B (auctor fl. 1150)
Videat ergo unusquisque si liber conscientiae eius recte scriptus, bene virtutibus distinctus sit: ne falsarius ille qui mendax fuit ab initio, aliquam maculam criminis superduxerit scripturae veritatis.
50Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0155C (auctor fl. 1150)
Sunt etiam et clavi necessarii, ut firmiter cohaereat machina totius operis, qui sunt quatuor virtutes principales: iustitia, fortitudo, prudentia, temperantia, in quibus vita bonorum operum consistit, ut in his quae bene agenda sunt, iustitia praebeat rectum iudicium: fortitudo, auxilium: prudentia, consilium: temperantia, solatium.
51Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0156C (auctor fl. 1150)
Qui vero directe per ipsum gradiuntur sunt hi, qui in terra huius mortalis vitae adhuc positi torrente interposito terram viventium voto et desiderio respiciunt: et exemplis sanctorum accensi, mandatis divinis eruditi, virtutes et opera, quae mente conceperunt, student bene vivendo adimplere, bibentes cum Christo de torrente passionis, ut cum ipso inebrientur gaudio futurae resurrectionis.
52Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0161C (auctor fl. 1150)
Si vero criminosum subditum praelatus videat albescere, hoc est, seipsum iustificare, aliis se anteferre, et tanquam re bene gesta caeteros iudicare, hunc non blanditiis, sed potius flagellis et scorpionibus caedi iustum est.
53Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0161C (auctor fl. 1150)
Ut autem de hac solicitudine pastorum colligamus aliqua ex rerum similium collatione operae pretium est: Bonus bubulcus, qui terram suam bene vult colere, diligenter aratrum suum sequitur, minat boves ut perficiat opus diei: ne forte torpens somno vel otio non recipiat fructum laboris sui, provida solicitudine boves aliquando cantu recreat, aliquando pungit aculeo, aliquando pabulo reficit, ut his omnibus adiuti, terram bene excolant reddituram fructum suum in tempore opportuno.
54Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0162D (auctor fl. 1150)
Sic ergo rectores ecclesiarum exemplo bonae operationis subditos trahere et sana eruditione informare debent, ut bene vivendo et recta docendo sibi ipsis praemium, subditis vero provectum acquirant, et pro bona administratione temporalis officii in die retributionis una cum subditis mereantur intrare in gaudium Domini sui, praestante Domino nostro Iesu Christo, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum.
55Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0164D (auctor fl. 1150)
Est et alia sapientia, quae dicitur industria in gerendis negotiis, de qua Paulus dicit: Quod oportet episcopum esse prudentem, et domus suae bene praepositum (I Tim. III) : et ista sapientia praelato necessaria est, ut possit claustralibus, qui contemplationi vacant, necessaria ministrare.
56Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0173B (auctor fl. 1150)
Quae panibus hordeaceis bene comparantur, quia sicut de hordeo, quod frigidae naturae esse dicitur, fit potus et esca febricitantibus ad caloris refrigerium, sic praedicta vota observantur contra incentiva vitiorum.
57Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0178D (auctor fl. 1150)
Est enim aurum fulgidum usque adeo, quod radio solis reverberatum res sibi vicinas fulgentes facit: Sic et praelatus fulgere debet exterius bona operatione, ita tamen ut radio divinae gratiae opera ipsius luceant, et tali luce illuminata caeteros ad bene agendum illuminent et accendant.
58Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0181B (auctor fl. 1150)
Sed sphaerula cum volvitur, triplex impedimentum habere potest ne bene currat, manum remissam quae negligenter impellit, viam asperam quae eam retardat et impedit; obstaculum quod eam procedere omnino non permittit.
59Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0181D (auctor fl. 1150)
Per lilia vero, quae sunt in candelabro, futurae vitae remuneratio significatur, quae et praelatis subditos suos bene regentibus, et literatis verbum Dei recte disserentibus, et simplicioribus qui sancte vivunt repromissa est, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit.
60Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0190B (auctor fl. 1150)
Tertio nascitur comparatio melioris, ut in omnibus bene agendis semper aestimet alium se meliorem, aliorum bona, sua mala ante oculos ponat, ut, perspectis bonis aliorum, amet et veneretur proximum: propriis vero malis consideratis, in conspectu divini Iudicis accuset seipsum.
61Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0190C (auctor fl. 1150)
Reverentia vero Creatoris est, ut omnia quae bene fecerit homo, Deo et non propriae virtuti attribuat, illum rectorem viae suae et auxiliatorem ponat: et si quid dubium vel suspectum, si quid laboriosum vel periculosum provenerit, illum primo loco aestimet consulendum.
62Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0212B (auctor fl. 1150)
Vis ergo bene psallere?
63Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0218C (auctor fl. 1150)
Vas purum et non politum habet, qui virtutibus animi bene institutus est, sed, dum saeculari quadam conversatione in victu et vestitu, et mundanis negotiis se egerit inter homines foris, quodammodo est impolitus.
64Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0229B (auctor fl. 1150)
Horae spiritales sunt virtutes animae, quae ipsam movent ad bene agendum, ut humilitas, charitas, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, modestia, continentia, castitas, et caeterae in hunc modum.
65Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0246B (auctor fl. 1150)
Qui ramus bene virentis olivae, quae signum pacis et concordiae esse dicitur, quia Christus pacificavit ea quae in coelo sunt et in terra, solvens medium parietem inimicitiarum in carne sua.
66Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0249D (auctor fl. 1150)
Cum enim contemplativa ad Deum, activa ad proximum pertineat, potest in hac vita auferri activa, quia deesse potest facultas et possibilitas bene operandi ad proximum.
67Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0251B (auctor fl. 1150)
Et terris quidem regina haec omnino appetenda, quae in via huius seculi, imo vitae huius dispendio triplici semita poenitentes ad Deum convertit, videlicet interventu reconciliationis, exemplo imitationis, et auxilio protectionis: quatenus peccatori intercedendo impetret veniam, ignoranti exemplo bene vivendi ostendat disciplinam, fortiter agendi opem impendendo praestet fiduciam.
68Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0257A (auctor fl. 1150)
Nam si humani generis primordia, primos scilicet parentes ad memoriam revocemus, ipsi fuerunt quaedam divinae plantationis virgulta in paradiso terrestri, ad hoc posita ut ibi crescerent, et bene operando fructum facerent in obsequium Creatoris sui.
69Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0261B (auctor fl. 1150)
Nam et beatus Gregorius de ipsis doctoribus dicit: Quia nosse debent ex suscepto officio, nec peccandi licentiam, sed bene vivendi necessitatem se esse assecutos.
70Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0264B (auctor fl. 1150)
Sunt enim alii qui discunt bene vivere et non scire, alii semper discunt scire et nunquam bene vivere, alii et scire et vivere discunt.
71Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0264C (auctor fl. 1150)
Qui vero semper scire et bene vivere discunt, sunt illi qui tumentes inani philosophia, gaudent se multa subtiliter investigasse, scilicet genera problematum, angulos syllogismorum, dispositionem orbis terrae, verticem elementorum, initium et consummationem temporum, vicissitudinum permutationes, anni cursus, dispositiones stellarum, naturas animalium, iras bestiarum, vim ventorum, differentias virgultarum, virtutem radicum, et his similia: finem studiorum suorum in hoc constituentes, ut rerum causas perspicaci mentis oculo videantur attigisse.
72Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0264D (auctor fl. 1150)
Verum causam illam causarum, quae est principium et finis omnium, lippo, imo caeco oculo potius respiciunt, utpote quam non philosophando, sed bene vivendo oportet investigare: quod genus studii solis iustis repositum nondum isti apprehenderunt, nisi forte bene vivere dicamus, eo modo quo perditi homines dicunt in seculo, quoniam bene vivit qui bene se pascit: vel eo loquendi modo, quo illi dicuntur habere bonum saeculum, qui de voluptatibus huius vitae in quantum valent nihil omittunt.
73Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0265B (auctor fl. 1150)
Quod si magis vitam quam mortem eligis, cave ne male vivendo ab illo, qui vera vita est, discedat, ipso dicente: Ego sum via veritas et vita (Ioan. X) . Quoniam ergo et hoc oportuit facere, et illud non omittere, sic discas ut etiam bene vivas, sic ama sapientiam ne perdas iustitiam.
74Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0265B (auctor fl. 1150)
Nam et si discere bonum est, sed certe bene vivere magis necessarium.
75Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0279D (auctor fl. 1150)
Sicut enim qui bene vivit et bene docet, alium instruit quomodo vivere debeat: sic bene docens et male vivens, Deum instruit quomodo se condemnare debeat.
76Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0287C (auctor fl. 1150)
Quibus omnibus significatur quoniam multi bene inchoantes miserabiliter consumantur, et propterea multiplicatio talenti usque in finem exigitur Salomone dicente: Quicquid potest manus tua, incessanter operare (Eccle. IX) , et maxime Domino praecipiente: Negotiamini, dum venio (Matth. XXV) . Qui istis circunspectionibus vitam suam munierit, sicut a laboribus sanctorum alienus non est, ita et mercedis illorum particeps erit.
77Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0291B (auctor fl. 1150)
Quae omnia uni tribuit, dum voluntate et possibilitate bene operandi concessa bene operatur quis ex dilectione, et in bono perseverans, in virum perfectum consummatur sine boni operis intermissione.
78Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211; (auctor fl. 1150)
Non satis autem habuisti pro magno singularique de proximo bene merendi studio, hunc authorem ex densissima caligine simpliciter mihi excudendum tradidisse, verum etiam, ne forte ab eo imprimendo cum authoris obscuritate, tum et exemplaris difficultate quae ex characterum exilitate scripturaeque ratione, ut quae infinitis breviaturis intricatisque litteris ceu Gordius quidam nodus constabat, colligebatur, absterreri posse viderer, pecuniam mihi, quo promptius in ipso cum castigando, tum imprimendo operam sumerem, praesto futurum praetulisti.
79Adalbero Remensis, Epistolae, 137, 0508B (auctor 969-988)
Ergo quia id legibus non valemus, nec ipsi facimus, nec alios ut faciant, hortamur: ne aut nos, aut de nobis bene meritos in praecipitium trahere videamur.
80Adalbero Remensis, Epistolae, 137, 0508C (auctor 969-988)
Si qua ergo vobis sunt viscera pietatis, si semper vos ut fratrem ac potius ut patrem coluimus, suscipite onus amici consilio et auxilio, ut qui in prosperis de vobis bene speravimus, in adversis ne desperemus.
81Adalbero Remensis, Epistolae, 137, 0510D (auctor 969-988)
Excellentiam acuminis vestri videor videre, pace inter principes stabilita, republica bene disposita ac per vos in melius commutata.
82Adalbero Remensis, Epistolae, 137, 0511C (auctor 969-988)
Nunc tandem ne bene meritis appareamus ingrati, clementiae vestrae ut possumus remittimus, hoc unum a solita benevolentia vestra expetentes, ut experiatur vestram affabilitatem ob nostram commendationem, et, si pace vestra fieri potest, ne careat studiis quibus impensius operam dare disposuit.
83Adalbero Remensis, Epistolae, 137, 0512A (auctor 969-988)
Sentiamus et nos gratiam iam bene fundatam, scilicet ut legato, et melius scriptis, de pace et pacis conditione cum nostro rege habenda dignemini significare nobis, per omnia paratis, quantum fas est fidem sincerissimam exhibere.
84Adalbero Remensis, Epistolae, 137, 0514B (auctor 969-988)
Aut librorum restitutione cum adiuncto charitas redintegrabitur, aut depositum male retentum bene merito supplicio condemnabitur.
85Adalbero Remensis, Introductio monachorum in monasterium Mosomense, 137, 0522A (auctor 969-988)
His relationibus acceptis episcopus (animo enim cupienti nihil satis festinatur) actutum sancti Remigii monasterium expetit; abbatem qui tunc praeerat, virum honestum, Rodulfum nomine, supra sua intentione multiplicibus, et ad persuadendum dulcibus evocatum moratur sermonibus, omnemque rem sui consilii secreto aperit, omnes difficultatis [al., difficultates] aditus sapientissimae rationis suae lima eradit, abiurandi limites excludit, nihilque dispendii loco sancti Remigii devenire, sed commutatis rebus, quae inter eos complacitis pactionibus cederent, opportunius repromittit esse; tanta videri negotia sua, utpote multis episcopiis, et rerum plenitudine, et dignitate nominis praestantia: hunc autem loculum modicum cum modico communicatum, opus habere vicinitate communium, et laboriosa vivacitate virium, sese bene et prudenter agere, si unde divinae servitutis honor cresceret, prompto et fideli animo ordinare et constituere satageret; seipsum autem qui haec expetere videbatur sibi unanimiorem efficeret.
86Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 4, 11; 3 (opus 1158-1170)
Spero etiam et opto, ut, quitquid in hoc opusculo minus bene dictum inveneritis, lima vestre prudentie in melius corrigatis, ne rusticitas mea legentibus fastidium generet, ut opusculum vestra auctoritate in cordibus audientium dulcescat et nichil falsitatis et deceptionis in se contineat.
87Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 17, 49; 2 (opus 1158-1170)
Ecclesiis itaque, quas regendas susceperat, bene dispositis et accepta licentia ab archiepiscopo secretum solitudinis petivit et ad partes illas, que Sualvelden nuncupantur, accessit et, cum diu hac et illac circumcursando locum suo desiderio conplacentem quererett, tandem divina providentia ita disponente inter densitates silvarum, inter convallia montium solitudinem multitudine fontium veloci impetu decurrentium irriguam et et qualitate sue magnitudinis monastice habitationi congruam invenit.
88Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 28, 82; 1 (opus 1158-1170)
Denique post mortem fratris sui sancta et venerabilis virgo Walpurga gubernacula et regimen regularis discipline in cella Heidinheimmensi, usque dum vixit, tenuit et se ipsam formam et exemplum bene vivendi ostendens omnem excessum strennue et, ut ita dicam, viriliter coercuit. Tante enim fuit, cum tempus et res exposcebat, gravitatis et tante suo tempore pietatis et mansuetudinis et omni tempore in omni conversatione tante extitit sanctitatis, ut ab omnibus merito veneraretur ut domina et a cunctis diligeretur ut mater amantissima.
89Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 41, 121; 1 (opus 1158-1170)
Contra quem Heidinheimenses canonici quemdam fratrem suum scilicet magistrum scolarium in scripturis bene fundatum et in facundia et honestate morum aput omnes commendatum ad Romanam curiam datis in via necessariis direxerunt, ut in presentia Eugenii pape assertiones predicti Ilsungi rescinderet et causam eorum sua sapientia defenderet.
90Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 76, 181; 2 (opus 1158-1170)
Quod quia omnipotenti deo gratum esse cognoscimus et anime tue saluti utilimum, paterna te in domino affectione monemus, hortamur et in peccatorum tuorum remissionem iniungimus, quatenus - sicut bene cepisti - predictum filium nostrum abbatem iuves ac manuteneas et ab infestationibus, que sibi contra iustitiam inferuntur, sicut bonus tutor protegas et defendas.
91Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 97, 228; 3 (opus 1158-1170)
Ipsi enim divina virtute roborati in omni adversitate predicto abbati immobiles astiterunt et tamquam fortes athlete Christi eternam gloriam et premium sibi et claustro suo bene vivendo conparaverunt.
92Adalbertus Pragensis, Homilia in natale S. Alexi confessoris, 137, 0898B (auctor 956-996)
Iure dictus est pro Roma orando exaudivi, qui in Roma singularem studuit ducere vitam; et bene ei congruit sermo Dominicus, qui dicit: Qui dimiserit uxorem aut filios propter nomen meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit.
93Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0916B (auctor fl. 964)
Mente solerti pertracta, ne hoc agas, unde tuo coelesti sponso displiceas, quia ipse tibi, si bene, ut coepisti, perseveraveris, inauditam laetitiam, invisum gaudium cum caeteris condonabit sanctis, Paulo apostolo affirmante, qui dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit; quae praeparavit diligentibus se Deus (I Cor. II, 9).
94Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0924C (auctor fl. 964)
Audiens autem haec senex, contristatus est et dixit: Siquidem patres et magni viri bene tibi imposuerunt onera, quibus gravaris; sed si me parvulum audire volueris, cito invenies requiem.
95Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0540B (auctor fl. 820)
Volumus ut annis singulis veniant de spelta bene ventilata atque mundata corbi DCCL, unusquisque corbus habens modia XII, bene coagitata et rasa, ad istum novum modium quem dominus imperator posuit.
96Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0542B (auctor fl. 820)
Ecce ut potuimus, non ut ita semper tenendo firmemus, sed ut incipiendo probare valeamus qualiter inantea tenere debeamus hoc quod ad monasterium de annona venire debet, sub has divisiones, quas supra posuimus, hoc bene invenire posse speramus: id est, prima famulorum nostrorum, vel matriculariorum, qui semper aequaliter habendi sunt; secunda fratrum, tertia vassallorum, quarta hospitum, quinta pulsantium vel scholariorum, sexta singulorum huc illucque provendariorum: ex quibus tamen, ut diximus, nullum qui semper aequaliter habeatur definire numerum possumus.
97Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0730B
Aliaque die mihi soli seorsum prophetico sic profatus ore inter caetera dixit: Haec mea, o Batthenee, intentius debes audire verba; statim namque post meum de hoc ad Christum saeculo exspectatum, et valde desideratum transitum, quidam de Scotia frater, qui nunc bene iuvenilem bonis moribus agens aetatem, sacrae lectionis satis studiis imbutus, nomine Fintenus, ad te, inquam, perveniens humiliter expostulabit, ut ipsum suscipiens inter caeteros annumeres monachos.
98Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0736C
Quo viso Sanctus ad eum taliter locutus, his compellat verbis: « O Cailtane, bene fecisti ad me obedienter festinando.
99Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0742A
Cui ad monasterium vespere reverso Sanctus, non interrogans, sed narrans, ait: « Benedicat te Deus, mi fili, qui peregrinae bene ministrasti hospitae, quae in peregrinatione non demorabitur, sed post ternos soles ad patriam repedabit.
100Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0749D
XVI. Alio quoque in tempore, vir beatus quadam nocte cum apud Columbanum tunc temporis inopem bene hospitaret, mane primo Sanctus de quantitate et qualitate substantiae plebeium hospitem interrogat.
101Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0764B
Et post interveniente biduo, ei revelante Spiritu: Bene, ait, Baitheneus auxiliante Deo, dispensavit, ut eiusdem Ecclesiae cui Deo auctore praeest in Campo Lunge, ieiuniis et orationibus collectio a Daemonum defendatur invasione; ubi nemo, excepto uno, qui mortuus est hac vice morietur.
102Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0764C
XIV. Alio itidem tempore vir sanctus in Iova conversans insula, quadam die subito oculos ad coelum dirigens haec profatus est verba: Felix mulier, felix, bene morata, cuius animam nunc angeli Dei ad paradisum evehunt.
103Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0768C
Sanctus vero Columba post non prolixam orationem egreditur ecclesiam, Virgnoumque valde timoratum ad se crastina advocat die, hisque brevibus compellat verbis consolatoriis: Bene, o filiole, ingeminans hac praeterita nocte in conspectu Dei placuisti; oculos ad terram deprimendo, claritatis timore perterritus eius.
104Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, cap.; 426 (auctor 1068-1081)
240. De bene Christianis et magis in Norvegia.
105Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, ad Liemarum; 8 (auctor 1068-1081)
Nempe tibi fateor, venerabilis et bone pastor, Si bene non potui, certe veracia scripsi, Testibus his utens, quibus haec notissima res est.
106Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 1, ded.; 15 (auctor 1068-1081)
In quo opere talibusque ausis (Aeneid. II, 535) sciant omnes, quod nec laudari cupio ut historicus, nec improbari metuo ut falsidicus; sed quod bene ego non potui, melius scribendi ceteris materiam reliqui.
107Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0533A (auctor 1068-1081)
Posthaec omnibus bene compositis, obiit beatus archimandrita Libentius, unaque Ferdensis episcopus, anno Domini 1013, et sepultus est in medio chori ante gradus sanctuarii, quod factum est pridie Nonas Ianuarii, indictione undecima.
108Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0539B (auctor 1068-1081)
Per quem ille suos etiam legatos ad Chnut regem transmittens cum muneribus, congratulatus est ei de rebus bene gestis in Anglia, sed corripuit eum de praesumptione episcoporum, quos transtulit ex Anglia; quod rex gratanter accipiens, ita postmodum coniunctus est archiepiscopo, ut ex sententia eius omnia deinceps facere maluerit.
109Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0559B (auctor 1068-1081)
Nam cum talis fuerit ab initio, circa finem deterior videbatur; ad quem virtutis suae defectum corruit vir non bene cautus tam sua negligentia, quam ceterorum inpellente malicia.
110Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0559C (auctor 1068-1081)
Quoniam vero difficile est omnes viri actus aut bene aut pleniter aut in ordinem posse diffiniri a me, praecipua gestorum eius summatim quaeque delibans, affectu condolentis ad eam pervenire desidero calumpniam, qua nobilis et dives parrochia Hammaburgensis et Bremensis, altera vastata est a paganis, altera discerpta est a pseudochristianis.
111Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0565B (auctor 1068-1081)
(Cap. 128.) Et res quidem domesticae a principio bene ac laudabiliter ab illo viro provisae sunt.
112Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0579B (auctor 1068-1081)
Tunc etiam sibi data est spes acquirendi vel accipiendi comitatus vel abbatias vel praedia, quae magno deinceps periculo ecclesiae mercati sumus, ut puta coenobia Lauressae vel Corbeiae, comitatus autem Bernardi et Ekibrecti , praedia vero Sincicum, Plisna , Groningon , Dispargum , et Lismona, quibus iam dubia re possessis, arbitrabatur se metropolitanus, sicut bene, dicitur de Xerse, aut per mare ambulaturum, aut per terram navigaturum, postremo quae in animo habuit facile omnia perfecturum.
113Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0581B (auctor 1068-1081)
Ad hunc nostrae felicitatis cumulum accessit hoc, quod fortissimus imperator Graecorum Monomachus, et Heinricus Francorum , transmissis ad nostrum caesarem muneribus, congratulati sunt archiepiscopo pro sapientia et fide eius rebusque bene gestis eius consilio.
114Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0584B (auctor 1068-1081)
([38.] Cap. 153.) Noster vero metropolitanus tamen pro nobilitate certans et gloria terrena, indignum habuit aliquem suorum exaltare, licet multos in obsequium traxisset egentes, arbitrans sibi hoc esse dedecus, si aut rex aut quisquam magnatium suis benefaceret, quos ipse, inquit, tam bene aut melius possum remunerare.
115Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0601A (auctor 1068-1081)
Est enim hoc genus hominum, ut bene Salustius describit, mobile et infidum, neque beneficio neque metu coercetur.
116Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0640A (auctor 1068-1081)
Nam sancte vivendo, bene docendo magnam gentilium multitudinem traxisse fertur ad christianam fidem.
117Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p1; 15 (auctor -1081)
In quo opere talibusque ausis sciant omnes, quod nec laudari cupio ut historicus nec improbari metuo ut falsidicus; sed quod bene ego non potui, melius scribendi ceteris materiam reliqui.
118Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 13, XXIII; 7 (auctor -1081)
Nam sancte vivendo, bene docendo magnam gentilium multitudinem traxisse fertur ad christianam fidem.
119Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, LXIII; 1 (auctor -1081)
Hic habeas libri, lector, bene gesta secundi.
120Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, XLVI; 7 (auctor -1081)
Post haec omnibus bene compositis obiit beatus archimandrita Libentius, unaque Ferdensis episcopus, anno Domini millesimo XIII°, et sepultus est in medio chori ante gradus sanctuarii, quod est pridie nonas Ianuarii, indictione XI.
121Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, LV; 7 (auctor -1081)
Per quem ille suos etiam legatos ad Chnud regem transmittens cum muneribus congratulatus est ei de rebus bene gestis in Anglia, sed corripuit eum de presumptione episcoporum, quos transtulit ex Anglia.
122Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, I; 12 (auctor -1081)
Ad quem virtutis suae defectum corruit vir non bene cautus tam sua negligentia quam ceterorum inpellente malicia.
123Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, I; 14 (auctor -1081)
Quoniam vero difficile est omnes viri actus aut bene aut pleniter aut in ordinem posse diffiniri a me, precipua gestorum eius summatim quaeque delibans affectu condolentis ad eam pervenire desidero calumpniam, qua nobilis et dives parrochia Hammaburgensis et Bremensis altera vastata est a paganis, altera discerpta est a pseudochristianis.
124Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, XI; 1 (auctor -1081)
Et res quidem domesticae a principio bene ac laudabiliter ab illo viro provisae sunt.
125Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, XXVIII; 4 (auctor -1081)
Quibus iam dubia re possessis arbitrabatur se metropolitanus, sicut bene de Xerse dicitur, aut per mare ambulaturum aut per terram navigaturum , postremo quae in animo habuit, facile omnia perfecturum.
126Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, XXXII; 2 (auctor -1081)
Ad hunc nostrae felicitatis cumulum accessit hoc, quod fortissimus imperator Grecorum Monomachus et Heinricus Francorum transmissis ad nostrum cesarem muneribus congratulati sunt archiepiscopo pro sapientia et fide eius rebusque bene gestis eius consilio.
127Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, XXXVI; 1 (auctor -1081)
Noster vero metropolitanus tantum pro nobilitate certans et gloria terrena indignum habuit aliquem suorum exaltare, licet multos in obsequium traxisset egentes, arbitrans sibi hoc esse [quasi] dedecus, si aut rex aut quisquam magnatium suis benefaceret, 'quos ipse', inquit, 'tam bene aut melius possum remunerare'.
128Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, LVI; 8 (auctor -1081)
Est enim hoc 'genus hominum', ut bene Salustius describit, 'mobile et infidum, neque beneficio neque metu coercetur'.
129Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 281; XLIIII (auctor -1081)
Nempe tibi fateor, venerabilis et bone pastor, Si bene non potui, certe veracia scripsi, Testibus his utens, quibus haec notissima res est.
130Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0583B (auctor 1145-1221)
Dilecto suo in Christo fratri OSMUNDO Mortuimaris monacho, frater ADAM, talis qualis abbas Perseniae, bene vivere et valere in Domino.
131Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0585D (auctor 1145-1221)
Laudantis Deum labia debent esse cymbala bene sonantia.
132Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0585D (auctor 1145-1221)
Sed cymbala non bene sonant quando cordis intentio et affectio labiis laudantibus non concordant.
133Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0589C (auctor 1145-1221)
Si bene affectus es et ad ea quae iusta sunt voluntarius, perficientis studio amica commonitio non nocebit.
134Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0597B (auctor 1145-1221)
Caeterum, sicut asseris in litteris tuis quod nihil a me requiras, prohibitionem meam bene servare videris.
135Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0624C (auctor 1145-1221)
Obsecro te, dilectissima, ut cum in Iesu tuo bene tibi fuerit, pro meis apud eum excessibus depreceris.
136Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0631C (auctor 1145-1221)
Bene recolis, amantissime, nec excidisse tibi existimo, quid tibi fuerit, te instante, promissum.
137Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0633B (auctor 1145-1221)
(Psal. XXX.) Obsecro, charissime, si, te promovente Spiritu sancto, ad id loci quandoque perveneris, amici tui memoriam in tantis deliciis non postponas: memento, inquam, mei, cum bene tibi fuerit, et licet introducere nuptiali veste carentem non audeas, ne confundaris, amicum quaerere vel indulgentiam delictorum.
138Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0636D (auctor 1145-1221)
Et bene quidem in tanta cordis solemnitate iucundas agimus ferias: sed tamen diei instans austeritas est horrori; nec immerito splendorem tantae sublimimatis obnubilat quod incontaminatae carnis teneritudinem circumcisionis duritia martyrizet.
139Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0637B (auctor 1145-1221)
Ecce interim festivitas nostra resplenduit, et mundi oriente splendidior ad verum orientem nos fidei stella perduxit: non bene dixi perduxit, nisi forte aliquid abduxerit nos ab illo.
140Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0645A (auctor 1145-1221)
Quatuor tibi, homo, discenda esse proposuit, si bene intelligis, et retines quae mandavit.
141Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0647B (auctor 1145-1221)
Cum promisisset se suis gratiam daturum et gloriam, et interim gratiam tribuat confidite, et gratia bene utentibus gloriam parat.
142Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0649B (auctor 1145-1221)
Ad hanc plenitudinem hominem condidit amor omnipotens; sed dum noluit intelligere ut bene ageret, devenit ad inopiam miserrimae paupertatis.
143Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0653C (auctor 1145-1221)
O iucunda temperies, in qua gloriae redivivum mortalitatis hiemem fugat, lacrymarum imbribus finem ponit, et aeternae renovationis immutatione coelis reflorentibus suavis illa in cymbalis bene sonantibus resonat cantilena: Hiems transiit, imber abiit et recessit, flores apparuerunt, vineae florentes odorem dederunt, etc.
144Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0664A (auctor 1145-1221)
Cum illuc perveneris, et bene tibi fuerit, vide ne sis immemor meae infelicitatis, cum teneriori amplexu Sponsum strinxeris, suscipe apud eum causam servi, ut de vestibulo timoris in thalamum introducatur amoris.
145Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0669A (auctor 1145-1221)
Si autem, quia verum est, potuit facere omnipotens, ut qui perfectionem evangelicam bene vivendo tenuerant, aequalitatem gloriae quoque sortirentur, quid impedit Martinum ne gradus apostolici sublimitate donetur?
146Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0677D (auctor 1145-1221)
Laudandi sunt isti, quia bene incipiunt, quia contra diabolum arma assumunt, qui vitiis suis certamen indicunt, quia cum diabolo conflictum inveniunt, quia Iesum peregrinum prius et hospitem intra se per poenitentiam colligunt, quia se coelesti medicinae sanandos offerunt, sed vehementer arguendi sunt, quia tam cito a pugna desistunt, arma reiiciunt.
147Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0699 (auctor 1145-1221)
Clarissimi ordinis Cisterciensis splendori atque ipsius Ecclesiae catholicae ornamento optime consuluisse censebuntur, seque ipsos de litteraria republica reddent, et praesentibus et posteris fructuosissime bene merentes.
148Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0715D (auctor 1145-1221)
Bene venit, qui in nomine Domini venit (Ioan. XII); bene venit, qui in nubibus coeli venit (Matth. XXIV); bene venit, qui « saliens in montibus, et transiliens colles venit (Cant. II).
149Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0715D (auctor 1145-1221)
Quam bene venit, qui totus in oleo venit.
150Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0717D (auctor 1145-1221)
» Bene, et congrue mediator ad medium, et ad silentium sermo accurrit.
151Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0719B (auctor 1145-1221)
Bene autem ei occurrimus, si quare venerit attendentes, et causam eius adventus fide non ficta approbantes, oblatum nobis nostrae redemptionis pretium gratanter et fideliter amplectamur.
152Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0722C (auctor 1145-1221)
» Quam bene, quam congrue ad cantandum nos manu fortis invitat!
153Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0727D (auctor 1145-1221)
» Bene et congrue pro agno aves offeruntur.
154Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0733A (auctor 1145-1221)
Verum felicius, et festivius hanc solemnitatem agemus, cum sub adventu sponsi, media nocte clamore facto, inter prudentes virgines accensis lampadibus procedemus obviam sponso et sponsae (Matth. XXV); nam bene illius professionis inenarrabile gaudium significat haec nostra hodierna processio.
155Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0736A (auctor 1145-1221)
Ille igitur sapientiam quaerit et invenit, qui bene quaerit; bene autem quaerit, qui, ut dictum est, ubi, quando, quomodo debeat, quaerit.
156Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0447C (auctor c.1140–1212)
Nimirum, quia non bene conveniunt, nec in una sede morantur.
157Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0457A (auctor c.1140–1212)
Ad haec quoque ea pertinent, quae a quodam in hunc modum dicta sunt: Tum bene pugnabis, cum cuncta subacta putabis: Quae post infestat, vincenda superbia, restat.
158Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0462A (auctor c.1140–1212)
Neque enim bene conveniunt, nec in una sede morantur quod regulare et quod saeculare est.
159Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0467C (auctor c.1140–1212)
Nam ipse nobis factus est a Deo iustitia (I Cor. I, 30) . Et beatus Iob dicit: Iustitia indutus sum, et vestivi me quasi vestimento (Iob XXIX, 14) . Horum vestimentorum, si vultis accipere, in sancto Iacob, pater caligans fragrantiam sensit, quando ipsius delectatus suavitate in hanc vocem prorupit: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni (Gen. XXVII, 27) . Et bene pleni, quia de eius plenitudine nos omnes accepimus (Ioan. I, 16) . Haec etiam indumenta sacerdotii novi, quae nullus habere dignus est, nisi exuto veteri homine cum actibus suis, qui et corrumpitur secundum desideria erroris, novum iam induere didicit, qui secundum Deum creatus est in iustitia, et sanctitate veritatis (Ephes. IV, 24) . Qui haec indumenta non habet, vere monachus vel canonicus non est.
160Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0468A (auctor c.1140–1212)
Et bene dicitur, ut locuples fias; quia tunc solum verae divitiae acquiruntur, cum illa, quae desursum est, sapientia possidetur; sed cum haec interius fulget in mente, oportet nimirum, ut sanctitatis etiam claritas splendeat in opere.
161Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0482B (auctor c.1140–1212)
Et bene prius iubetur pius pater ad terram visionis ire, et tunc demum filium offerre, ut ad spiritualem aggrediendam perfectionem merces invitet, si forte labor deterret.
162Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0494B (auctor c.1140–1212)
Bene igitur et congrue, oblato teipso a te et tradito Ecclesiae Dei, morum quoque tuorum conversionem promittis; quatenus ab eo, quod ante hanc tui ipsius oblationem et traditionem fuisti, in melius te transferas, et mores, quos hactenus asperos habuisti et perversos, in placidos et compositos convertas.
163Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0515C (auctor c.1140–1212)
Et bene principaliter asserit data: quia in eis, ipso Domino attestante, tota lex pendet, et prophetae (Matth. XXII, 40) . Et ut B. Gregorius dicit: Quidquid praecipitur, in sola dilectione solidatur.
164Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0515C (auctor c.1140–1212)
Item bene monet ut ante omnia diligatur Deus, et proximus: quia nimirum Dei et proximi dilectio, sicut universis aliis virtutibus statum tenet sublimiorem; ita et prae cunctis locum in nobis debet habere priorem.
165Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0516B (auctor c.1140–1212)
Propter hanc, inquam, instituta sunt: videlicet ut acquiras eam, cum forte non habes; vel ut retineas, cum habes; vel ut melius et plus habeas, cum non bene et parum habes; vel ut recuperes, quam fortassis amisisti; vel ut aliquid agas in hunc modum, quod ad charitatis pertineat acquisitionem, possessionem, augmentationem, ordinationem, restaurationem.
166Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0523C (auctor c.1140–1212)
Quia enim ad pravam eos operationem pertrahere non valet, ut saltem occulte de ipsis suis bonis operibus in mente glorientur, persuadet: studens in eis, quae bene perpetrata sunt, per occultam elationem corrumpere: dum eos ad committenda, quae mala sunt, in aperta non valet operatione instigare.
167Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0551C (auctor c.1140–1212)
Et bene quantocius: ne mora aliqua tardare satisfactionem aliquam patiamur.
168Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0553B (auctor c.1140–1212)
De quibus orationibus bene dicitur quod, quanto eas crebriores habemus, tanto et sanctiores habere debemus, quia multum quoque spiritualis sanctitatis conferre ipsa earum frequentia debet.
169Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0561A (auctor c.1140–1212)
Ipse quippe, a quo ei est, ut sit ipse, et in quo ei est, ut bene ac beate sit.
170Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0572C (auctor c.1140–1212)
Bene ergo beatus dicit Augustinus; ut non potestate dominante, se existimet, qui praeest, felicem; sed charitate, inquit, serviente.
171Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0575B (auctor c.1140–1212)
Et pulchre ei praecipitur, ut primum seipsum exemplum praebeat, deinde ut inquietos corripiat (I Thess. V, 14) ; quatenus praecedat vita, et succedat doctrina. Primumque induat, qui vult esse sacerdos superhumerale, deinde rationale (Exod. XXIX, 5) , illumque imitetur, qui non venit docere, et facere; sed facere, et docere (Act. I, 1) : qui Propheta dictus est, non quidem potens sermone et opere; sed opere et sermone (Luc. XXIV, 19) . Nam et de sancto Esdra scriptum est: quod paravit cor suum, ut investigaret legem Domini (I Esd. VII, 10) : et non doceret, et faceret; sed faceret, et doceret in Israel praeceptum, et iudicium (ibid.) . Quatenus et praelatus noster non prius inquietos corripiat, et postmodum bonorum seipsum exemplum praebeat; sed primo exemplo intendat in opere, et deinde correptioni, in sermone Et bene circa omnes; ut sicut omnibus praesidet in cathedra, sic et omnes nihilominus praeeat in vita.
172Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0596C (auctor c.1140–1212)
IV. Sed esto: haec custodisti ab ipsa hora promissionis tuae, currens bene in via hac, nec adhuc hodie declinas ad dextram, vel ad sinistram.
173Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0607D (auctor c.1140–1212)
XIX. Sed aliquis forte eorum, qui haec mandata litteris lecturus est, sic me alloquens respondebit ad haec: Quae de excusatione dicis, ipse quidem, qui veraciter et charitative clamatur, bene debet observare; sed si is, qui malitiose et falso, ut nonnunquam evenit, accusatur, semetipsum excuset, nunquid in hoc peccat?
174Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0617C (auctor c.1140–1212)
Et aurum terrae illius optimum est (Gen. II, 11) . Cuius terrae? Utique Hevilath. Nunquid terrae illorum aurum optimum fuit, de quibus dicitur: Sapientes sunt, ut faciant mala; bene autem facere nescierunt (Ierem. IV, 22) . Sed terrae, quam circuit Phison, aurum optimum est; quia novitii nostri, et propter dolorem dolentes de praeterito, orant, ut debitum dimittatur; et propter parturitionem caventes de futuro, orant nihilominus, ut in tentationem non inducantur (Matth. VI, 12) . Sed fulgorem sapientiae decet inesse spirituali conversationi, quam virtus commendet humilitatis, et robur stabilis perseverantiae exornet atque confirmet.
175Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0639C (auctor c.1140–1212)
Binae vero bases singulis tabulis per duos angulos subiiciebantur, ut bene diffultis angulis tota recte et indeclinabiliter posset tabula consistere.
176Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0644D (auctor c.1140–1212)
Bene etiam dicitur, quod ansas cortinae in utraque parte haberent, ut videlicet proximas sibi ex utroque latere cortinas singulae quaeque cortinae quasi extensis hinc inde brachiis amplecterentur.
177Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0626B (auctor c.1140–1212)
In hoc ergo, nullius sententiam contra Exodum inserens, ne per errorem in diversis multorum opinionibus aliquanto diutius immorari videaris, textum istius Exodi plerumque innecte: quatenus sic discurrente manifesta ratione, liber bene formetur, contraque aemulos Scripturarum congregentur testimonia; quod nondum « obstructum sit os loquentium iniqua (Psal. LXII, 12) . » Prima igitur pars huius libri, quis artifex fuerit aedificii, quibusve materiis illud vetus tabernaculum constabat quaerentibus, vel scire volentibus, aperte indicet, totumque aedificium cum universis ad illud pertinentibus, intrinsecus, sive forinsecus evidentissime describat; singulisque proprio loco positis parietibus, per capita vectium coniunctis, aedificium extensio cortinarum caeterorumque tegumentorum novissime cooperiat.
178Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0691D (auctor c.1140–1212)
Ubi vero Patrum dicta ponimus, ibi eorum nomina in margine superscribimus; sed ad dicta nostra, nostrum superscribere nomen idcirco non placuit; ne forte, quamvis bene in aliquo diceremus, hac sola causa abiiceretur, si a nobis dictum fuisse agnosceretur.
179Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0695B (auctor c.1140–1212)
Columnae namque illae, quibus tentorium suspendebatur, sancti sunt illius temporis doctores, de quibus Lucas: Virtute magna reddebant apostoli testimonium resurrectionis Iesu Christi, Domini nostri (Act. IV, 33) . Quae nimirum bene quinque factae sunt propter totidem libros legis, quos quidem libros sub basibus earumdem columnarum posuimus; quibus necesse est, ut sancti doctores praedicationis suae verba praemuniant, et maxime qui primitivam Ecclesiam instituere, quae ex Hebraeorum populo congregata sola Mosaicae legis auctoritate noverat institui, cum necdum evangelica, et apostolica doctrina per orbem fulgeret.
180Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0698A (auctor c.1140–1212)
qui de ipso ait: Ego sum lux mundi (Ioan. II, 12) . Quod bene, et aureum, et ductile fuit; quia Redemptor noster Dominus Iesus et ab omni peccato alienus fuit, et tamen passionis in se persecutiones suscepit.
181Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0706D (auctor c.1140–1212)
Quae bene de bysso retorta erant, quia prima incipientibus cura impendenda est, ut illecebras carnis simul ac spiritus refraenent.
182Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0729D (auctor c.1140–1212)
Idcirco iuxta unius tubam scribitur: Quiescite agere perverse (Isa. I, 12) . Iuxta alterius vero: Discite bene facere (ibid.) ; quia sanctae Ecclesiae doctores et mala omitti, et bona suadent admitti.
183Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0627C (auctor c.1140–1212)
Cum certum sit, pater dilecte et domine venerande, unicuique corporaliter itineranti, ut ad locum quem adire desiderat, bene pertingere possit, viae, qua illic itur, necessariam esse cognitionem: profecto nos, quotquot Spiritu Dei agimur, gloriantes in spe gloriae filiorum eius, qui ad illam supernam Ierusalem quae aedificatur ut civitas, cuius participatio eius in idipsum (Psal. CXXI, 3) pertingere exoptamus, eo ad plenum de recta via, quae illo ducit, erudiri indigemus; quia constat, quod sine eius ductu, ad praedictam civitatem pervenire funditus nequimus; videlicet ut non solum non ignoremus, quo nobis perveniendum sit; sed et agnoscamus, qua in via eundum sit.
184Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0634C (auctor c.1140–1212)
Quem quidem librum, quia iam, si non ut debui, tamen ut potui, utcunque explevi, vobis, cuius praecepto eum scribere aggressus sum, una cum pictura transmisi, obnixe deprecans vos, ut in quibus via regia incessi, et in quibus ab ea forte declinavi, vestra diligenter sagacitas attendat; quatenus auctoritas vestra sic bene dicta mea confirmet, ut etiam errata inemendata non relinquat.
185Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0747C (auctor c.1140–1212)
Intus denique ad conscientiam; foris ad famam; quia iuxta Psalmistae vocem: Qui diligit iniquitatem, odit animam suam (Psal. X, 6) , licet bona de eo inter homines habeatur opinio; et ut quidam sanctus ait: Qui famam suam negligit, crudelis est; licet quantum ad se bene vivat coram Deo.
186Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0747D (auctor c.1140–1212)
Itaque perfectus non est, qui cum male in occulto vivat, falsa bona de se praedicari gloriatur in publico, vel suam inter homines aestimationem habet pro nihilo, quamvis bene vivat in occulto.
187Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0750B (auctor c.1140–1212)
Vectes, ut scias quam bene tibi vivendum sit; annulos, ut scias quare tibi bene vivendum sit.
188Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0752A (auctor c.1140–1212)
Mens namque secundum voluntatem suam se movet, et ex se, et per se movetur; quia eius est se movere, sive bene moveatur, sive male.
189Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0752A (auctor c.1140–1212)
Bene movetur, quando ad bonum movetur, id est ad iustitiam: et male, quando ad malum, id est ad culpam.
190Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0758A (auctor c.1140–1212)
Si autem ipsius Redemptoris nostri conversationem sanctam et passionem duram; si ordinem praedicatorum, si obedientiam auditorum, si rectitudinem bene operantium, si denique immarcessibile illius sempiternae virtutis, ad quam suspiramus, patriae gaudium per contemplationis puritatem sedulo apud te in mente pertractes: candelabrum profecto et ex auro purissimo factum et ductile, et in eodem candelabro scyphos, sphaerulas et lilia posita in sancta tua habes.
191Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0779D (auctor c.1140–1212)
Electi itaque, licet cunctis pleni videantur peccatis, quodammodo nunquam deliquerunt; reprobi autem, quamvis nullis cernantur astricti, quodammodo tamen nunquam bene egerunt; dum nec illos damnari, nec istos salvari contingit.
192Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0781A (auctor c.1140–1212)
Ille autem Levita, qui clamat: Quiescite agere perverse (Isa. I, 16) , timorem designat, qui nos a malo retrahit; ille vero, qui dicit: Discite bene facere, amorem, qui nos ad bonum excitat.
193Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0782D (auctor c.1140–1212)
Qui idcirco a nobis diligendi non sunt, quia ab illo bono, in quo omnis diligitur, qui bene diligitur, irrecuperabiliter corruerunt.
194Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0786A (auctor c.1140–1212)
Unde et Apostolus ait: Et inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium (Rom. II, 15) . Cor namque nostrum bene sibi conscium cogitatio defendit; male vero conscium accusat.
195Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0787B (auctor c.1140–1212)
Per Moysen vero, qui ad australem tabernaculi partem, a dextris nubis iuxta Christianos prope ipsam nubem positos, depictus est, mentis sanctae bene sibi consciae interna exprimitur consolatio, quae mentem sanctam per conversationem religiosam Redemptori suo, qui per nubem designatur, approximantem leniter demulcet.
196Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0789D (auctor c.1140–1212)
Sicque dispersa et dissipata, per inania visibilium et invisibilium phantasmata vagatur: nunc bona bene et mala male: nunc male bona et bene mala cogitat, nec tamen his vel illis cogitationibus insidet et inhaeret; sed huc illucque vaga et erronea discurrit, nec usquam in cogitatione aliqua quiescit.
197Adamus Scotus, De triplici genere contemplationis, 198, 0818D (auctor c.1140–1212)
Et cum invocantem me audieris, non credo quod exaudieris vocem meam (Iob IX, 11 et seqq.) . Quidquid bene egi, damnabile a te iudicatur, si a te sine misericordia discutitur.
198Adamus Scotus, De triplici genere contemplationis, 198, 0802D (auctor c.1140–1212)
Si bene tibi sapimus nos, melius tibi sapiat omnium saporum sapidissimus sapor, Deus tuus.
199Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0844B (auctor c.1140–1212)
Bene quidem dicis; sed speravi, quando saeculo renuntiavi et ad vitam religiosam veni, ad pacem me et quietem debere venisse.
200Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0844C (auctor c.1140–1212)
Habent quidem tribulationem religiosi sicut et saeculares, sed non bene inter utramque discernis.
201Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0846D (auctor c.1140–1212)
Bene dicis.
202Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0849C (auctor c.1140–1212)
Sed quod de excusatione dicis, ipse quidem qui veraciter et charitative proclamatur, bene debet observare.
203Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0850D (auctor c.1140–1212)
Quod autem in fine querelae quae capitulum et ergastulo assimilasti et inferno, bene quidem dixisses, si male non sensisses.
204Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0851A (auctor c.1140–1212)
Bene dicis Ratio.
205Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0855C (auctor c.1140–1212)
Bene mones et dicis.
206Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0858A (auctor c.1140–1212)
Bene haec omnia a te dicta sunt.
207Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0858A (auctor c.1140–1212)
Etsi bene dico, non tamen haec ita dico, quin patiaris iugum occupationis tibi imponi, quando ob domus tuae necessitatem tuus id tibi praelatus imponere decreverit.
208Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0858D (auctor c.1140–1212)
Fateor, bene et congrue omnia dixisti.
209Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0862D (auctor c.1140–1212)
Si ergo odio te habent, bene debes eos odire.
210Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0863B (auctor c.1140–1212)
Quia enim sanctitatis perfectionem cum cordis unitate sine omni proprietate, de quibus nimirum beati Augustini tractat Regula, et Ecclesiae dicitur, tradidisti, et conversionem morum tuorum, et in loco stabilitatem vovisti; haec etiam secundum Evangelium Christi et apostolicam institutionem et secundum canonicam Regulam beati Augustini bene fecisti.
211Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0865B (auctor c.1140–1212)
Bene dicis.
212Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0870A (auctor c.1140–1212)
Bene dicis.
213Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0870D (auctor c.1140–1212)
Bene et salubriter hortaris.
214Adamus Scotus, Libri soliloquiorum de instructione animae, 198, 0871A (auctor c.1140–1212)
Fateor, bene et congrue omnia dixisti, Beatus qui sic viveret, ut tu hic exhortaris.
215Adamus Scotus, Sermones, 198, 0095B (auctor c.1140–1212)
Sed cum facis convivium voca pauperes, ac debiles, caecos, et claudos: et beatus eris, quia non habent retribuere tibi. Retribuetur autem tibi in resurrectione mortuorum (Luc. XIV, 13 et 14) . Erit autem in eadem resurrectione et retributio vestra, quia et illi bene fecistis, qui non habet reddere vobis.
216Adamus Scotus, Sermones, 198, 0101A (auctor c.1140–1212)
et idem in Evangelio: Vos, inquit, vocatis me magister et Domine, et bene dicitis: sum etenim (Ioan. XIII, 13) . Quia, qui verba vitae accepit dare nobis, consilium gessit magistri, sive magisterium consiliarii: et qui solus disponit omnia suaviter; solus etiam exercet dominium Dei.
217Adamus Scotus, Sermones, 198, 0101B (auctor c.1140–1212)
Quod bene sensit ille, qui ait: Omnis, qui natus est ex Deo non peccat, quia generatio coelestis servat illum, et malignus non tanget illum (I Ioan. V, 18) . Omnino non peccat, qui ex Deo natus est, quia si quae deliquisse videretur in tempore, non apparent in aeternitate: pro eo quod charitas Patris eius operit multitudinem peccatorum suorum (I Petr. IV, 8) . Ut idem ipse et amicus sit, vel a peccatis, ne committantur, eum conservando, vel iam commissa ex toto remittendo, qui ei Pater est, ad futurum saeculum praedestinando.
218Adamus Scotus, Sermones, 198, 0102A (auctor c.1140–1212)
XIII. Quod autem Filius Dei vocetur, quid lucidius eo, quod Angelus ait: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei? (Luc. I, 35.) Et bene non sanctificatus quasi de praeterito, nec sanctificandus quasi in futuro, sed iam sanctum.
219Adamus Scotus, Sermones, 198, 0106A (auctor c.1140–1212)
Quid formidabo me ex toto committere tibi, qui nihil vis, nisi quod mihi bonum est; eoque [al. eo quod] amicus meus es? et omne quod vis bonum, bene conferre vales, quia omnipotens es?
220Adamus Scotus, Sermones, 198, 0106A (auctor c.1140–1212)
Ubi enim male mihi tecum, et ubi bene poterit esse sine te?
221Adamus Scotus, Sermones, 198, 0107A (auctor c.1140–1212)
- 12. Fercula varia, ac instrumenta bene sonantia.
222Adamus Scotus, Sermones, 198, 0111C (auctor c.1140–1212)
Absit omnino ut silenat ibi cymbala bene (Psal. CL) sonantia, sanctorum contubernia; superiora sibi invicem arbitrantia; et ideo honore invicem praevenientia.
223Adamus Scotus, Sermones, 198, 0114A (auctor c.1140–1212)
Quia et propheta ille potens in opere, et sermone, qui te de sublimi coelorum monte matris miserae precibus devictus descendens, ad mortuum venit, nec iacentem ullatenus erigeret, nec defunctum suscitaret; nisi ita se ei, superincumbens, conformaret, ut caro eius calefieret (IV Reg. IV, 34) . VI. Fortassis aliquis vestrum dicit: Bene loqueris, sed, si de his tractares quae pertinent ad materiam tuam.
224Adamus Scotus, Sermones, 198, 0129D (auctor c.1140–1212)
Sed quia qualiter vel contemplando viri sancti excedere Deo, vel bene operando sobrii esse debeant, nobis matris charitatis disponere est, postquam [al. et ideo postquam] regit Israel, postquam deducit Ioseph, etiam sedere Dominus super cherubim perhibetur.
225Adamus Scotus, Sermones, 198, 0137C (auctor c.1140–1212)
Et bene in montibus suis; sunt enim montes quidam, quos alloquens in libro Regum propheta.
226Adamus Scotus, Sermones, 198, 0144B (auctor c.1140–1212)
indignus profecto pace est qui tempore pacis ab opere iustitiae vacat. Praesertim cum tali haec duo (de pace loquor et iustitia) invicem foedere coniuncta sint, ut dicat Psalmista: Iustitia, et pax osculatae sunt. (Psal. LXXXIV, 11) . Praemiserat quidem: Misericordia, et veritas obviaverunt sibi; et bene quidem haec omnia dicta sunt.
227Adamus Scotus, Sermones, 198, 0148A (auctor c.1140–1212)
bene quidem facies, sed non audiet te.
228Adamus Scotus, Sermones, 198, 0148C (auctor c.1140–1212)
Tu vis ut pascatur in croceis, et ille amplexatur stercora (Thren. IV, 5) ; et cupit ventrem implere siliquis porcorum; ad quos pascendos in villam suam misit eum civis ille, cui adhaeret; nec quidquam aliud novit desiderare in hac valida fame, quae facta est in regione ista longinqua: ubi dissipavit omnem substantiam suam cum meretricibus, vivendo luxuriose (Luc. XV, 13) , pascens sterilem, et viduae bene non faciens (Iob XXIV, 21) . Nam, quomodo abiiciet quod tam dulce sentit, pro eo quod penitus nescit, maxime cum, quod tam ardenter diligit prae manibus habeat?
229Adamus Scotus, Sermones, 198, 0154A (auctor c.1140–1212)
Et in Domino, quo roborante vicerunt, de praeteritis vitiorum triumphis bene sibi conscii, exsultant.
230Adamus Scotus, Sermones, 198, 0155D (auctor c.1140–1212)
Et bene epulantis, quia faciet Dominus eos discumbere (Luc. XII, 37) , ut edant et bibant super mensam suam, in regno suo, et praecinctus transiens ministrabit eis.
231Adamus Scotus, Sermones, 198, 0159A (auctor c.1140–1212)
Responsorium siquidem, ut scitis, a respondendo dicitur: et quodammodo audita lectione responsorium dicis, dum alloquenti te per praedicationem suam, doctori bene operando respondes.
232Adamus Scotus, Sermones, 198, 0159B (auctor c.1140–1212)
Quia per praedicationem credes; credens bene operaris, ut idem, de quo superius memoriam fecimus, ait.
233Adamus Scotus, Sermones, 198, 0166B (auctor c.1140–1212)
Eorum, inquit, qui veritatem Dei in iniustitia detinent (ibid., 19) . Ergo veritatem Dei habuerint; sed in iniustitia eam detinuerunt, quia, cum docti fuerint in cognitione, iniusti autem in actione, sapientes fuerunt ut facerent mala; bene autem facere nescierunt (Ier. IV, 22) . Quid eis profuit veritatem Dei habuisse, cum eos constet in iniustitia eam detinuisse?
234Adamus Scotus, Sermones, 198, 0174D (auctor c.1140–1212)
I. Qui de arte medicinali se intromittit, tanta talique sollicitudine medicaminum suorum confectionibus debet insistere, ut in aegro suo, qui purgatione duntaxat indiget, qualia purganda sint purget, quatenus iuxta quod peritissimus ille medicorum Hippocrates asseruit, conferat et bene ferat.
235Adamus Scotus, Sermones, 198, 0177A (auctor c.1140–1212)
Et est prima confessio peccati, et pertinet ad poenitentes; secunda meriti, et vindicant eam sibi bene viventes; tertia fidei, et exercent eam sancti martyres; quarta praemii, et exercent eam sine omni defectu cives in coelesti patria felices.
236Adamus Scotus, Sermones, 198, 0178A (auctor c.1140–1212)
Sed et apud continenter viventes et bene operantes quis eum neget epulari, cum dicat ipse suum esse panem, ut impleatur voluntas Patris sui? (Ioan. IV, 34) . Hoc idem et alibi innuit, ubi asserit eum qui plena obedientia audierit vocem exhortationis suae, et fidei, atque confessionis ei aperuerit ianuam, intrabit ad illum, et coenabit cum illo, et ipse cum eo (Apoc. III, 20) . Ut sit iam mens eius quaedam Bethlehem, dum veram, per tantum ac talem hospitem, nacta securitatem, sapidam intra se gaudet celebrare refectionem, iuxta illud Salomonis, quod secura mens iuge convivium (Prov. XV, 15) . Si quis fidei, in athleta spirituali, fervorem suum asserat panem, neminem, ut arbitror, sane sapientem, in hoc habebit contradictorem.
237Adamus Scotus, Sermones, 198, 0178D (auctor c.1140–1212)
Cuius tibi idem Psalmista facit mentionem, ubi dicit quod labores manuum tuarum manducabis, et ideo beatus es, et bene tibi erit (Psal. CXXVII, 2) . De craticula quoque est panis, qui in tertia domo est, eo quod igne magni agonis frigitur, qui usque ad sanguinem et usque ad ipsam etiam mortem, pro fidei defensione stare et certare conatur, et est panis tribulationis.
238Adamus Scotus, Sermones, 198, 0183A (auctor c.1140–1212)
Nam aliquando bene aliquid dicere studemus, ut vobis, qui auditis placeamus; vel [al. qui] etsi forte placere non multum exoptamus, displicere tamen formidamus. Aliquando delectamur [al. delectari] turpiter in laude, quam offertis nobis; licet nec corde, nec ore quaesita fuerit a nobis.
239Adamus Scotus, Sermones, 198, 0183C (auctor c.1140–1212)
Infirma siquidem mens, suavia laudis verba libenter et gaudenter suscipit, quae etiam plerumque, et cum nihil fortassis exterius et ad laudem pertinens audit, bene a se dicta in occulto apud se revolvit, et aliis per se haec nota recogitans, illisque haec valde placere sibi renuntians, privata quadam apud se laetitia inaniter hilarescit.
240Adamus Scotus, Sermones, 198, 0183D (auctor c.1140–1212)
Ad hoc totus in hac eius exteriore accusatione intendens, ut alios ad laudem suam excitet, quatenus dum tam anxie ore eum conqueri audiunt, et turpem inanis gloriae appetitum, qui in corde tam impatienter exspectat, tamque ardenter expetit, non conspiciunt, quasi consolantes bene dixisse asserant, et iure eum laudandum pro verbis tam laudabiliter prolatis affirment.
241Adamus Scotus, Sermones, 198, 0184D (auctor c.1140–1212)
Bene, inquiunt, et acute sensit in mente: sed quidquid dixit minus est probabile, minusque acceptabile, dum sua vulgarem hanc locutionem assumpsit in prolatione, cum ipsi nihil omnino intelligant ex omnibus quae dicuntur, nisi vulgariter eis exponantur.
242Adamus Scotus, Sermones, 198, 0192B (auctor c.1140–1212)
Et pertransivit hoc modo bene faciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo (Act. X, 38) , quos ad hanc sanitatem elegit ambulans super aquas redemptionis Iudae.
243Adamus Scotus, Sermones, 198, 0195C (auctor c.1140–1212)
II. Venit in novitiis, qui vel ab ipsa pueritia, quasi ab ipso incipientis aetatis oriente, vel in aetate iam senili quasi ab occidente veniunt, ut recumbant cum fidelibus et obedientibus, quos designat Abraham, cum his, qui sibi bene conscii de firma gaudent spe futurorum, ad quos Isaac pertinet: cum his, qui contra vitia viriliter pugnantes, eorum modis omnibus supplantationem intendunt, quos Iacob exprimit; et ad hoc veniunt, ut cum his obedientibus, sperantibus, pugnantibus recumbant in hoc regno coelorum (Matth. VIII, 11) , spiritualiter videlicet in hac sancta epulentur, quam coram video, congregatione iustorum, panem vitae edentes in hac sancta Bethlehem.
244Adamus Scotus, Sermones, 198, 0199C (auctor c.1140–1212)
Non enim potest male mori, ut vulgo dicitur, qui bene vixerit.
245Adamus Scotus, Sermones, 198, 0228D (auctor c.1140–1212)
ac si id refectioni comparet cuidam sapidissimi panis: et ideo si ab hac vitae praesentis aerumna, in qua tibi bene vivendo revelatur modus, qui est in merito, ad illam amoris et desiderii passibus ascendis felicitatem, in qua Dei in aeternum laudibus insistas in praemio: profecto a Galilaea ascendis ad Iudaeam: hic enim Dominus incerta et occulta sapientiae suae manifestans revelat tibi condensa (Psal. XXVIII, 9) , in quibus diem illic constituas solemnem, sed ibi in templo suo omnes dicent gloriam: quod est in illa superna Iudaea, quia coelestis illa, quam Deus inhabitat, Ierusalem, in divinae semper laudis confessione est.
246Adamus Scotus, Sermones, 198, 0232D (auctor c.1140–1212)
Diei timoris succedit dies poenitentiae, quia tum bene vides, quantum poenitere debes de perpetratione culpae, cum primum plene videris supplicia poenae: hanc sequitur Iustitia, quae et ipsa dies esse non dubitatur, quam sol charitatis, ut unicuique reddere possit, quod suum est, illuminat, ut qui in hac die honeste ambulat sciat reprobare malum et eligere bonum: illud quidem ne alicui noceat, istud vero ut prosit omnibus.
247Adamus Scotus, Sermones, 198, 0239B (auctor c.1140–1212)
Haec est Maria Ioseph desponsata uxor, lex videlicet illi antiquo populo, quasi in quodam spirituali matrimonio data, quae etiam bene praegnans dicitur, ob profunda scilicet mysteria, quae in se lex continebat occulta.
248Adamus Scotus, Sermones, 198, 0250C (auctor c.1140–1212)
Aurum vero terrae illorum propheta optimum esse negavit, de quibus ait: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere, nescierunt (Ier. IV, 22) . IX. Per hoc autem quod secundus fluvius circuire dicitur omnem terram Aethiopiae, et tertius ire contra Assyrios, innuitur tibi quanta utilitas ex secundo et tertio dono gratiae provenit, quia in relictione mali, quodcunque illicitae in te nigredinis contraxisti, a te abiicis, et in exsecutione boni, in operibus bonis pugnantibus contra te daemonibus resistis.
249Adamus Scotus, Sermones, 198, 0260C (auctor c.1140–1212)
IV. Et videte quomodo triplex hoc debitum, quo subiecto obstrictus tenetur praelatus, cum bene persolvitur, cogit quidem et efficit, ut triplex illud, de quo superius egimus, quod praelato debet subiectus, persolvatur.
250Adamus Scotus, Sermones, 198, 0261A (auctor c.1140–1212)
Sed nunquid, quia illi incumbit suscipere, si impossibilia iniungis, tu bene facis cum impossibilia, et maxime hoc tempore iniungis?
251Adamus Scotus, Sermones, 198, 0261D (auctor c.1140–1212)
Cui autem bene credis, hinc consequenter in occultorum tuorum revelatione secure te committis.
252Adamus Scotus, Sermones, 198, 0276B (auctor c.1140–1212)
Et bene temperantia luminare maius, patientia luminare minus, quia difficilius est cum pacata fortuna non dissolvi, quam sub offensa non frangi.
253Adamus Scotus, Sermones, 198, 0301D (auctor c.1140–1212)
Hoc et Apocalypsis clamat Iesu Christi, quam dedit ei Deus palam facere servis suis, et signavit, mittens (ut ipse scribit) per angelum suum servo suo Ioanni: qui testimonium perhibuit Verbo Dei, et testimonium Iesu Christi in his quaecunque vidit (Apoc. I, 1) . IV. Bene et congrue cantamus ei et dicimus de eo: Cibavit eum Dominus pane vitae et intellectus, et aqua sapientiae salutaris potavit illum (Eccli. XV, 3) . Dicta sunt quidem haec de viro, qui timet Deum, sed aptissime referri possunt ad eum.
254Adamus Scotus, Sermones, 198, 0304A (auctor c.1140–1212)
VII. Quod bene perpendens ipse apostolorum primus, cum uni eorum proditionem suam imponeret Iesus: quis tam immane esset scelus acturus, scire quidem cupiens, sed interrogare nullatenus praesumens, conveniendum super hoc negotio censuit dilectum, ut ipse quis esset, interrogaret Dominum.
255Adamus Scotus, Sermones, 198, 0305C (auctor c.1140–1212)
Quam bene, inquiunt, iste est cum rege!
256Adamus Scotus, Sermones, 198, 0310D (auctor c.1140–1212)
Qui etiam bene ostendit se esse de domo David, dum curiositate sobria, et aviditate pia domum illam non manufactam aeternam in coelis, quantum ei in hoc saeculo possibile est, perlustrare et circuire studet, lucidas illas beatorum spirituum mansiones perambulans, ut illam sibi Pauli vocem vindicare possit: Nostra autem conversatio in coelis est (Phil. III, 20) . Circuit enim incessanter iste Ioseph ordinem angelorum, curantium de nobis et providentium de nobis, utpote quos non ignorat spiritus esse administratorios, in ministerium missos propter eos qui haereditatem capiunt salutis (Hebr. VIII, 14) . Circuit colloquium archangelorum interna nobis colloquia revelantium, virtutum miracula et prodigia operantium, potestatum, daemonum hominumque reproborum malitiam atque tyrannidem coercentium et debellantium: admiratur regiam principatuum, dominationum praerogativam, placidissimam aequitatem in thronis, plenitudinem scientiae in cherubim, et indeficiens divini amoris incendium in seraphim.
257Adamus Scotus, Sermones, 198, 0312A (auctor c.1140–1212)
De quo etiam bene dicitur, quod habebat aetatis plurimos dies, pro eo quod devotus animus multas in sancta conversatione possidet virtutes.
258Adamus Scotus, Sermones, 198, 0320A (auctor c.1140–1212)
Unde bene de hoc filio dicitur, quod recturus erat omnes gentes in virga ferrea (ibid.) , pro eo quod discretio virtutes non quidem aliquas sed omnes inflexibili gubernet Iustitia.
259Adamus Scotus, Sermones, 198, 0331D (auctor c.1140–1212)
Dic ergo obsecro, quod soror mea sis: ut bene sit mihi, vivamque ob gratiam tui (ibid.) . Ut breviter percurramus, quae est haec pulchra uxor Abrae, nisi prudentia, quam vir sapiens vocat amicam suam (Prov. VII, 4) , quae in interna illa domo principatur?
260Adamus Scotus, Sermones, 198, 0332C (auctor c.1140–1212)
Nonne bene tibi videtur esse soror Abrae ipsa Sarai; et quia sic apud eum vivitur, et in talibus vita spiritus eius (Isai. XXXVIII, 16) , etiam animam vivere ob hanc gratiam sui, cum hoc modo se eius dicat esse sororem?
261Adamus Scotus, Sermones, 198, 0353D (auctor c.1140–1212)
Bene ergo dicitur quod iustus accusator est sui.
262Adamus Scotus, Sermones, 198, 0355D (auctor c.1140–1212)
Et quid tenebris prodest si lux lucet in eis: et tenebrae eam non comprehendant? (Ioan. I, 5.) Tales profecto sunt, qui sapientes sunt, ut faciant mala, bene autem facere nescierunt (Ierem. IV, 22) . Sunt et illi qui seminant multum, et inferunt parum: comedunt, et non sunt satiati; bibunt, et non inebriati; operiunt se, et non sunt calefacti: mercedes congregant, et mittunt eas in sacculum pertusum (Agg. I, 6) . Ideo curavit Apostolus dilectum admonere discipulum, ut gratiam, quae in eo erat, resuscitaret: ne datam negligeret: dicens et de se ipso, nolle se abiicere eam (Gal. II, 21) . VI. Videtis ergo quod magis expediret gratia carere, quam eam inutiliter habere.
263Adamus Scotus, Sermones, 198, 0362C (auctor c.1140–1212)
XVI. Bene itaque et congrue haec vidua usque ad annos octoginta quatuor in viduitate permansisse legitur: quia et si subtrahere se videatur ipse Spiritus ad tempus, quantum ad iucunditatem, non se tamen omnino subtrahit, quantum ad utilitatem: tenens et exercens apud Annam, etiam cum vidua est, per gratiam suam, iuxta nominis huius expressionem, septiformem, et denarium legis, et binarium charitatis.
264Adamus Scotus, Sermones, 198, 0367B (auctor c.1140–1212)
Quod bene intellexit Apostolus: qui cum videret aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et captivum eum trahentem in lege peccati, quae erat in membris suis, unde exclamare coactus est: Infelix ego homo, quis me liberabit a corpore mortis huius (Rom. VII, 23) ? invento consilio salubri statim subiunxit: gratia Dei per Iesum Christum Dominum nostrum (ibid. 24) : quam, quidem gratiam profundius atque profusius in subsequentibus applicavit, dicens: Deus Filium suum mittens, in similitudinem carnis peccati, de peccato damnavit peccatum in carne: ut iustitia legis in nobis impleretur (Rom. VIII, 3, 4) . Itaque si scis non habitare in te, hoc est in carne tua bonum: si vides in ea etsi non regnare peccatum, esse tamen: scito quia ipse illud damnat in carne, qui non in veritate, sed in carnis peccati apparuit similitudine.
265Adamus Scotus, Sermones, 198, 0372C (auctor c.1140–1212)
Et habetis firmam eius de utraque felicitate promissionem: dicente eo, qui sicut falli non potest, ita nec fallere vult, quia palam de Patre annuntiabit vobis (Ioan. XVI, 25) , o Ioseph et Maria, in Galilaea; et manifestabit seipsum vobis, in civitate vestra Nazareth: tunc puer vester, qui quis sit satis audistis, quando Ioseph et Mariam matrem eius mirantes fuisse super his, quae dicebantur de illo, intellexistis: tunc, inquam, puer vester crescet et confortabitur plenus sapientia, et gratia Dei erit in illo: quando videlicet occurretis in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi (Ephes. IV, 13) . Idem vero et secundum alium intellectum intelligere potestis, quem in sermonibus praecedentibus huic Ioseph et Mariae assignavimus: quod videlicet, ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, revertantur et ipsi in Galilaeam, in civitatem suam Nazareth: ubi et puer Iesus crescet et confortabitur plenus sapientia, et habens secum gratiam Dei: qui nobis et hic bene vivendi gratiam conferat, et ibi suae gloriae praesentia perfrui concedat in saecula saeculorum.
266Adamus Scotus, Sermones, 198, 0381A (auctor c.1140–1212)
Et bene dico indesinenter molestas nobis tentationes: quia tentatio est vita hominis super terram (Iob VII, 1) . Hanc itaque tentationum instantiam, quemdam non minus bonum quam acutum dixerim cultrum: quo mala et reproba in nobis superfluitas circumcidenda est.
267Adamus Scotus, Sermones, 198, 0384C (auctor c.1140–1212)
Expleto namque iam desiderio, ipsam, quam ex sorore fecerat uxorem, nec oculis videre sustinuit quam necdum expleto, supra modum amavit: maximo in eo amori maximo succedente odio (II Reg. XIII, 10) . De qua bene legitur, quod fuit et speciosa, et Thamar appellata, intimante per ista fortassis Spiritu sancto, qui ea ad utilitatem legentium suae inseri voluit Scripturae, quod cuius peccati speciositas abstrahit animam et allicit, illius quoque consequenter, post peccati eiusdem perpetrationem, amaritudo punit et affligit.
268Adamus Scotus, Sermones, 198, 0385D (auctor c.1140–1212)
Sapiens itaque es: sed ut facias mala, bene autem facere nescis (Ierem. IV, 22) . Nam quo pacto, quove fructu sapiens es, si tibi non es: et fortis, si fortitudo tua quasi favilla stuppae? (Isa. I, 31) quam enim stuppa in igne, talem tu habes fortitudinem in tentatione.
269Adamus Scotus, Sermones, 198, 0388D (auctor c.1140–1212)
Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, similis erit Deo in filiis Dei? (Psal. LXXXVIII, 7) . O! inquam, quem invenit Deus Pater secundum cor suum, iuxta illud verax testimonium: Hic est Filius meus dilectus in quo bene mihi complacui (Matth. XVII, 5) . Inveni virum secundum cor meum, ait Deus de nostro David (Act. XIII, 22) . Et bene virum quem apprehenderunt septem mulieres (Isai. IV, 1) ; quia non ad mensuram dat Deus Spiritum, cuius gloriam vidimus, gloriam quasi Unigeniti a Patre plenum gratiae et veritatis (Ioan. I, 14) . De cuius plenitudine nos omnes accepimus (ibid., 16) . XII. Virum utique, quem vidit Ezechiel vestitum lineis inter viros sex (Ezech. IX, 2) , qui veniebant a porta quae respicit ad aquilonem, et uniuscuiusque vas interitus in manu eius, insinuans, ut scitis, fortem hunc et potentem David, utpote Dominum virtutum, mundissima ex Virgine matre, assumpta carne vestitum, inter homines apparuisse, qui omnes per sex aetates mundi, et a peccato per nativitatem corruptibilem procedebant, et in proprio opere nonnihil ad peccatum pertinens mortiferum habebant: quod fortassis tunc erat, quando commendato grege custodi, missus a Patre abiit onustus ad fratres suos (I Reg. XVII, 20 et seqq.): relictis videlicet illis nonaginta novem in deserto, nihil funditus periculi metuens eis, utpote quos in tuto dimiserat loco, missus ad ovem, quae perierat, descendit plenus gratia et veritate visitare, et consolari omnes, qui eum de toto corde desiderabant (Matth. XVIII, 2) ; nec rediit ad Patrem suum, priusquam superbum illum Gethaeum, qui procedebat mane et vespere, stans quadraginta diebus, proprio gladio peremisset, quia ipse nullum habuit, et detulisset caput in Ierusalem.
270Adamus Scotus, Sermones, 198, 0389D (auctor c.1140–1212)
Quod bene sensit, qui ait: Ego autem in Domino gaudebo, et exsultabo in Deo Iesu meo (Hab. III, 18) . Quam dulce faucibus suis nomen hoc: super mel et favum ori eius (Psal. XVIII, 11) . Quis mihi tribuat ut in hoc nomine indesinenter occupetur, non modo mens mea, sed et lingua mea?
271Adamus Scotus, Sermones, 198, 0396B (auctor c.1140–1212)
Itaque tertio Dominus noster Iesus spiritualem hanc aquam in vinum aeque spirituale convertens, internos illos mentis convivas, cogitationes dico mundas, eo plene securas, quo sibi bene conscias ( secura quippe mens, ut ait Salomon, iuge convivium [Prov. XV, 15] ), illos, inquam, convivas in manifestatione gloriae suae quadam admirabili et exhilaratos reddit exsultatione, et glorificatis exhibet revelatione.
272Adamus Scotus, Sermones, 198, 0396C (auctor c.1140–1212)
Ut qui caecati fuimus longe, illuminati simus prope; qui sanctitatis insignibus eramus vacui, iustitiae operibus simus repleti qui cauteriatam habentes conscientiam per appetitum impurae voluptatis, aliquando exstitimus ignominiosi: bene nobis per omnia conscii, per stabile ac perseverans sanctitatis propositum indefaecata internae contemplationis puritate simus gloriosi.
273Adamus Scotus, Sermones, 198, 0398A (auctor c.1140–1212)
Si enim cum zelo bonae devotionis, de vitiis bene operando ad virtutes, de praesentibus ad superna pie desiderando passibus amoris transmigras; si ardenter amas per affectum, quidquid tibi evidenter revelatum est per intellectum: internam hanc a Iesu consecutus es glorificationem, qui in Cana Galilaeae manifestavit gloriam suam.
274Adamus Scotus, Sermones, 198, 0417D (auctor c.1140–1212)
Quid etiam iam de sui reparatione superest, nisi ut firmam de venia fiduciam bene sibi conscia concipiat, speique certitudine subnixa, postremos ab eo errores suos plene sibi indultos non discredat, a quo tam in ablutione, quam in reparatione sua, tot taliaque dona sibi prorogata non ignorat?
275Adamus Scotus, Sermones, 198, 0426D (auctor c.1140–1212)
Et bene sine ulla dicit exceptione, quodcunque: quia non potest salubre non esse quod dicit Iesus, quod divina inspirat gratia.
276Adamus Scotus, Sermones, 198, 0431A (auctor c.1140–1212)
Ille etiam, qui tanti talisque desiderii erat vir, ut bene sibi conscius cuperet dissolvi, ingemiscit gravatus, nolens utique despoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod mortale est a vita (II Cor. V, 4) . Tristis est anima mea usque ad mortem (Matth. XXVI, 38) , ait Agnus incontaminatus et immaculatus, Christus Iesus, cum imminere sibi sentiret mortem: et ego mortis non expavescam horam?
277Adamus Scotus, Sermones, 198, 0437A (auctor c.1140–1212)
At vero Sponsus animae Deus, servat bonum vinum usque adhuc: quia metuenti eum, ut ait Scriptura, bene erit ei in extremis (Eccle. I, 13) . Et disciplina eius primum non videtur esse gaudii, sed, moeroris: postea vero fructum pacatissimum exercitatis, per eam, reddit iustitiae (Hebr. XII, 11) . XV. Venimus iam ad finem miraculi, quod in tertia sua apparitione, seu manifestatione operatus est Dominus Iesus.
278Adelboldus Traiectensis, De rebus gestis S. Henrici, 140, 0089A (auctor 1010-1026)
Odium enim, et invidiam bene gesta aut omnino tacent, aut dicendo transcurrunt, aut calumniose transmutant.
279Adelboldus Traiectensis, De rebus gestis S. Henrici, 140, 0089A (auctor 1010-1026)
Carnalis autem dilectio et infernalis adulatio, quae male gesta sunt, scientes ignorant, et ignorantiam simulantes, veritatem occultant; bene gesta autem placere quaerentes, spatiose dicunt, et plus iusto magnificant.
280Adelboldus Traiectensis, De rebus gestis S. Henrici, 140, 0089B (auctor 1010-1026)
Sic per haec quatuor, aut in bene gestis, aut in male gestis veritas evanescit, falsitas superducto colore nitescit.
281Adelboldus Traiectensis, De rebus gestis S. Henrici, 140, 0089B (auctor 1010-1026)
Spiritualis autem dilectio veritatis amica, nec male gesta celat, nec bene gesta pompose dilatat; sciens quia et gesta saepe prosunt ad correctionem; et bene gesta frequenter obsunt, dum ducuntur in elationem.
282Adelboldus Traiectensis, De rebus gestis S. Henrici, 140, 0091B (auctor 1010-1026)
Unde quidam Philosophus interrogatus a discipulo suo qualiter vivere posset, ut invidiorum corrosiones devitare valeret, respondit: Nil bene, nil strenue, nil prudenter agas, et ita te posse detractiones invidorum declinare scias.
283Adelboldus Traiectensis, De rebus gestis S. Henrici, 140, 0101A (auctor 1010-1026)
Dominus Bruno quoque parmula non bene relicta, qua extra se positus utebatur, hos, quibus imperare posset, si cum fratre maneret, turpiter fugit, et fit risus, qui honor esse debebat et decus.
284Adelboldus Traiectensis, Vita S. Walburgis, 140, 1091B (auctor 1010-1026)
Ibique continuis orationibus munitus, spe roboratus, fide armatus, eamdem, quam cum fratre, monachicam susceperat conversationem, strenuissime usque ad exitum animae finiens multos post se ad bene vivendi regulam praevius exhortatus est.
285Adelgorius Magdeburgensis, Epistola ad episcopos, 157, 0485D (auctor fl. 1105)
Huiusmodi afflictiones sine intermissione vel toleramus vel formidamus, quoniam eos semper progredi et in omnibus ingemiscimus bene prosperari.
286Adelgorius Magdeburgensis, Epistola ad episcopos, 157, 0486D (auctor fl. 1105)
Qui Gallos ab extremo Occidente progressos in brachio virtutis suae contra inimicos suos in remotissimo triumphavit Oriente, ipse tribuat vobis voluntatem et potentiam, hos affines et inhumanissimos gentiles subiugare, et in omnibus bene prosperari.
287Adelmannus Brixiensis, Epistola de Eucharistae sacramento, 143, 1291A (auctor 1050-1062)
Sive ergo vere, sive aliter hoc agebat, ego eum a Domino praeparatum mihi esse non diffidens, nolui diutius dissimulare quin ipse mente ac spiritu meo (praesentibus litteris tanquam pennis induto) per tanta terrarum spatia transvolarem, obsecrans per misericordiam Dei, per suavissimam memoriam Fulberti, ut pacem catholicam diligas, neque conturbes rempublicam Christianae civitatis bene compositam a maioribus nostris: pro qua tot millia martyrum contra idololatriam et regnum diaboli fortiter certantes triumphaverunt, subindeque sancti doctores bella civilia ab haereticis commota salutaris eloquentiae fluminibus restinxerunt, itaque eam circumquaque munierunt, ut iam novus hostis nullus oboriri queat qui, adversus eam aliquid nitens, non continuo mille iaculis desuper ruentibus obruatur.
288Ademarus Cibardi, Epistola de apostolatu S. Martialis, 141, 0090A
Imitabamur vestrum imo antiquissimorum Patrum veterem, bonum et laudabilem morem in litaniis et in omnibus diurnis agendis de eodem sancto apostolo: et ecce serpens veternosus omnia haec, quae ad laudem Dei et profectum sanctae Ecclesiae bene fuerant ab authenticis viris inchoata ac potius recuperata, perturbavit; ac praeter me solum et Gauzbertum vestrum, omnes a veritate aversi sunt.
289Ademarus Cibardi, Epistola de apostolatu S. Martialis, 141, 0094B
Ille respondit: « Tu bene loqueris et rationabiliter, et tecum scio loqui, sed cum monachis illis nescio ratiocinari, quia irrationabiliter loquuntur; et dico tibi per Deum, antequam tu advenires, nihil locuti eramus de sancto Martiale; sed tui monachi dicebant Paulum non esse apostolum, et ideo scandalizabar cum eis.
290Ademarus Cibardi, Epistola de apostolatu S. Martialis, 141, 0101A
Quia vero sine dubio Gallia proprie apostolatus est Martialis tam Dei quam ipsius, tantocius Aquitaniae quam etiam priscorum Patrum nostrorum catholicorum intemerabilia testimonia multa sunt; ita ex omni parte Martialis perfecte apostolus est, quia et a Christo accepit ligandi dissolvendique potestatem, et in Galliam non sua propria voluntate, non suo arbitrio, non sua praesumptione, sed praecipiente Domino et cogente Petro ingressus est evangelizare; insuper quod bene coepit, melius perseveravit, et apostolatum proprium, id est gratiam et annuntiationem fidei in gentibus Galliarum pro nomine Christi habet.
291Ademarus Cibardi, Epistola de apostolatu S. Martialis, 141, 0107C
Ego sum prior de Clusa, et scio bene facere sermonem de littera.
292Ademarus Cibardi, Epistola de apostolatu S. Martialis, 141, 0107D
Ego totum unum concilium bene scio disponere, tam sapiens sum.
293Ademarus Cibardi, Epistola de apostolatu S. Martialis, 141, 0110B
Nulli etenim papae data est potestas vel absolvendi vel excommunicandi sanctos apostolos Dei, vel prohibendi Ecclesiam Dei a bene faciendo et recte loquendo.
294Ademarus Cibardi, Fragmentum Sermonis in Concilio Lemovicensi, 141, 0111C
Perlongum est tot Patrum rata testimonia de eius ( id est sancti Martialis ) . . . ad medium deducere. Unum tamen ex priscis auctoribus super hoc memorasse satis sit: illum certe nominatissimum Patrem ( S. Abbonem ), cui in pastorali regimine ille totius scientiae vir gravisque auctoritatis successit archiepiscopus Bituricensis ( Gauzlinus ), orthodoxae fidei defensorem, catholicae pietatis cultorem, bene nostis, etsi non visu, sed auditu.
295Ademarus Cibardi, Historiae, 141, 0022C
. . . . ordo sacratissimus paschalis turbatus est per multas regiones per errorem et ignorantiam calculatorum, qui bene nesciebant terminum paschalem reperire, et per multas civitates celebratum est pascha vel in Marcio vel in Aprili vel in Maio . . . . Carolus . . . obiit in pace anno septingentesimo quadragesimo primo ab incarnatione Domini.
296Ademarus Cibardi Incertus, Sermones in Concilio Lemovicensi, 141, 0117B
Astabat ei splendidus in veste fulgenti vir quidam qui urceum plenum aqua porrigebat ei, dicens: « Mandat tibi Martialis discipulus Domini nostri Iesu Christi ut de hac lympha refrigeres populum aestuantem flammis, et bene habebunt.
297Ademarus Cibardi Incertus, Sermones in Concilio Lemovicensi, 141, 0118B
In translatione beati Martialis, quae Lotharii temporibus facta est, ut bene nostis, dilectissimi, in Montem Gaudii propter illuc primum translata eiusdem membra patroni omnis populus Aquitanicus cum episcopis et maioribus natu ac principibus ascendebat ad orationem, ut non incongrue illis diebus laetitiae illud congrueret prophetiae vaticinium: « Venite, ascendamus ad montem Domini et ad domum Dei Iacob, et docebit nos vias suas, et ambulabimus in semitis eius, quia de Sion exibit lex et verbum Domini de Hierusalem.
298Adeodatus papa, Epistola, 87, 1144B
Bene valete dilectissimi fratres.
299Ado Viennensis, Martyrologium, 123, 0318C (auctor -875)
Respondit Sixtus: Scio, et bene scio.
300Ado Viennensis, Martyrologium, 123, 0349B (auctor -875)
Vere iam securus pergis ad Christum, bene recondens in ipso divitias, quas invenies in tempore necessitatis, ubi de poenis damnatorum neminem quisquam liberabit: non pater filium, non mater filiam, non divitiae transeuntes, non ulla servorum ambitio et patrimonii amplitudo, ad extremum nec amicus amicum.
301Ado Viennensis, Martyrologium, 123, 0349D (auctor -875)
Cumque pergeret, vidit eum qui bene illum noverat, et praecurrens domum, nuntiavit eum venire.
302Ado Viennensis, Martyrologium, 123, 0391B (auctor -875)
Cum itaque tempore quodam essent quadraturis marmorum intenti, et artem suam signo crucis munirent, et ad voluntatem ipsorum artificium fieret, horum unus Simplicius, qui adhuc pagano errore tenebatur, dixit ad quatuor reliquos: Adiuro vos per deum Solem, ut quis iste Deus sit dicatis mihi, in cuius nomine vos tam bene operamini.
303Ado Viennensis, Martyrologium, 123, 0327B (auctor -875)
Accingere nunc, o sceleratissime, utere carnificis officio, vindica tibi et ipsius iudicis vocem, applica equuleos, appende Christianos, damna, percute, incende, bene nos accipis; si exsilium minaris, hoc philosophantibus totus est mundus.
304Ado Viennensis, Martyrologium, 123, 0329B (auctor -875)
Beatus Euplus respondit: Bene dixisti, Calvisiane, ut adorarem Trinitatem inseparabilem, unum Deum.
305Ado Viennensis, Martyrologium, 123, 0288C (auctor -875)
Quibus cum diceret insanus Iudex: Infelices ac miseri, deponite amentiam, et liberate vosmetipsos a cruciatibus imminentibus, responderunt: Nunquam tam bene epulati sumus, modo coepimus esse fixi in amore Christi: utinam nos sic esse, sicut sumus, tandiu permittas, quandiu huius regimur corporis indumento.
306Adrianus I, Epistola, 98, 1253B
» Item eiusdem sancti Hilarii ex libro XI de Fide, inter caetera: « A nobis bene intelligitur et creditur: nam ipsa sermonum enuntiatione eum natum confitemur, non tamen non natum praedicamus.
307Adrianus I, Epistola, 98, 1256B
Quam praesumptionis audaciam bene praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem. » (Rom. XII.) Et ideo praedecessores eorum plus quam oportet sapere se extollentes, et novitate imponere molientes, haeretici deteriores effecti, ad nihilum redacti sunt.
308Adrianus I, Epistola, 98, 1282C
Quod non bene Ioannes presbyter senserit qui, ut imaginum adorationem astrueret, dixit: « Et Iesu Nave duodecim lapides statuit in Dei memoria (Iosue IV) . » Responsio.
309Adrianus I, Epistola, 98, 1288C
De eo quod non bene intelligant hoc, quod dictum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies: ut adorationem quasi absolute diceret, et servitium ipsi soli dixisset.
310Adrianus I, Epistola, 98, 1254D
» Item ex divo Augustino in praefatione in psalmum XXXI, inter caetera: « Debemus nulla opera proponere fidei, id est, ut ante fidem quisquam dicatur bene operatus.
311Adrianus I, Epistola, 98, 1265D
Bene prophetice dixerunt, cum Psalmista canentes, sicut beatus Augustinus in eodem explanavit psalmo, dicens: « Disperdat Dominus universa labia dolosa, etc. (Ibid.) Universa dixit, quis se exceptum putet?
312Adrianus I, Epistola, 98, 1288A
» Et post pauca: « Prophetae dicunt: Splendor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei maiestatis, et imago bonitatis illius, etc. » (Sap. 7.) Item ex epistola sancti Gregorii papae Leontio exconsuli missa (Lib. VII, epistola 34) , inter caetera: « Oleum quippe sanctae crucis et aloes lignum suscepimus: unum, quod tactu benedicat; aliud, quod per incensum bene redoleat.
313Adrianus I, Epistolae, 96, 1212C
Scriptum per manum Christophori notarii et scriniarii sedis nostrae, in mense Iunio, indictione IX. Bene valete.
314Adrianus I, Epistolae, 96, 1212D
Quia ad petitionem spiritalis filii nostri et gloriosi regis Francorum Caroli, praebente tibi bonum testimonium de sanctitate et doctrina Fulrado amabilissimo abbate, Franciae archipresbytero, pallium secundum consuetudinem tibi transmisisse nos, cum privilegio, ut metropolis ecclesia Rhemensis in suo statu maneret, bene memoramus.
315Adrianus I, Epistolae, 96, 1215A
Bene vale.
316Adrianus I, Epistolae, 96, 1236A
Et nisi vestram sinceram et orthodoxam fidem in praedictis synodicis sacri symboli secundum ritum sanctarum sex universalium synodorum, et de venerabilibus imaginibus bene se invenissemus habere, nullatenus auderemus huiuscemodi obaudire synodica.
317Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1266D
Optamus sanctitatem vestram in Christo bene valere.
318Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1263C
Sanctam fraternitatem vestram optamus nunc et semper in Christo bene valere.
319Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1269B
Oramus gloriam nostram nunc et semper in Christo bene valere, dilectissime fili.
320Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1272C
Bene vale.
321Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1273A
Praeterea sanctitas tua bene novit, quanta sedes habuerit apostolica in causa Lotharii regis certamina, et per praesules suos, Benedictum scilicet et Nicolaum, quot hinc labores assumpserit.
322Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1273D
Nam scriptum est: Ubi plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo boum (Prov. II) . Optamus fraternitatem tuam nunc et semper in Christo bene valere.
323Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1274C
De his vero, quae de ecclesiae tuae, vel dioeceseos privilegiis idem venerabilis Actardus praecipue suggessit, Salomoni duci et populo Britannorum sufficienter descripsimus: quod etiam in exemplari, quod secum idem antistes deferet, experientia tua quibit agnoscere: nihilque quod contra rationem postulabunt, si fortassis ad nos eorum aliqui venerint, agnoveris eos a nobis, opitulante Domino, fore penitus adepturos Optamus fraternitatem tuam in Christo bene valere.
324Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1275B
Nam ut beatus papa docet Gregorius, nimis est asperum, et praecipue bonis sacerdotum moribus inimicum, nisi quempiam quacunque rationis excusatione et quae bene sunt ordinata rescindere, et exemplo suo docere caeteros sua quandoque post se constituta dissolvere, sane si forte sunt quae idem sacratissimus et vere Deo plenus antistes pro temporis vel causarum qualitate magistra aequitate gessit, veluti si quemquam zelo iustitiae studio corrigendi percussit, et nos ea rursus pro temporis aeque vel causarum imitatione aliter moderando mitigamus, non illa cassare, sed quae ipse coepit consummare dignoscimur.
325Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1276A
Optamus sanctitatem tuam in Christo nunc et semper bene valere.
326Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1276B
Quoniam, tranquillissime imperator, audisti vocem Dei, per apostolicae sedis officium tibi delatam, et honorasti eximios eius apostolos, et restituisti Ecclesiae Constantinopolitanae throno proprium pastorem, repellens adulterum, benedictus sis ab omnipotente Deo, et videas subiectionem inimicorum, et temporis longitudinem, ac in solio tuo de lumbis tuis haeredem, atque in futuro vitam perpetuam; si tamen ab iis quae bene coepisti non discesseris, sed usque in finem in eis perseveraveris, o spiritalis et dilectissime fili; licet, vobis quolibet modo agentibus, a decretis sanctae memoriae praecipui decessoris mei papae Nicolai, quae de Photii depositione, et recuperatione Ignatii fratris et consacerdotis nostri promulgavit, nunquam quoquomodo discedamus.
327Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1278C
Optamus tuam sanctitatem nunc et semper bene valere, dilectissime frater et comminister.
328Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1281A
Quapropter et Nortmannum scito auctoritate apostolica continuo ab ecclesiastica communione, nisi praesentialiter se omnibus Lugdunensis Ecclesiae rebus exuerit, per tui oris officium repellendum, et venerabilem virum Hincmarum episcopum, si proposito Romam veniendi abusus, quod bene vovit, reddere non studuerit, transgressoris iudicio, quod Deus averterit, puniendum.
329Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1281B
Optamus sanctitatem tuam in Christo bene valere.
330Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1281D
Quapropter et Nortmannum scito auctoritate apostolica continuo ab ecclesiastica communione, nisi se praesentialiter omnibus Lugdunensis ecclesiae rebus exuerit, repellendum; et venerabilem virum Hincmarum episcopum, si proposito Romam veniendi abusus, quod bene vovit, reddere non studuerit, transgressoris iudicio, quod Deus averterit, puniendum.
331Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1285D
Sanctam fraternitatem vestram optamus nunc, et semper, et in Christo bene valere, dilectissime ac sacratissime comminister.
332Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1293A
Optamus gloriam vestram in Christo bene valere.
333Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1294B
Optamus sanctam fraternitatem vestram in Christo bene valere.
334Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1295B
Optamus sanctitatem tuam in Christo bene valere.
335Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1299D
Optamus gloriam tuam in Christo nunc et semper bene valere.
336Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1301A
Optamus sanctitatem vestram in Christo bene valere.
337Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1302C
Optamus sanctitatem tuam in Christo bene valere.
338Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1303C
Optamus industriam vestram in Christo bene valere.
339Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1304B
Iam vero si idem rex ab invasione illa cessaverit, et suae tyrannidi cesserit, ecce bene.
340Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1305A
Optamus gloriam tuam in Christo nunc et semper bene valere.
341Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1305D
Optamus sanctitatem vestram in Christo bene valere.
342Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1306A
Quod praesentem presbyterum Herlefridum, potestate sui praesulis plus quam canonica veritate perculsum, ad sedem apostolicam, utpote caput omnium ecclesiarum, venire passi estis, bene quidem fecistis; sed nunc melius faceretis, si quod in civili concilio apud suum episcopum perperam gestum est, in provinciali synodo apud vos rationabiliter, et apud fratrem nostrum Hincmarum archiepiscopum cassaretur.
343Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1306C
Optamus fraternitatem tuam in Christo bene valere.
344Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1308B
Optamus vos in Christo bene valere.
345Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1309C
Optamus fraternitatem vestram in Christo bene valere.
346Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1314D
» Hinc etiam ad Marinum quemdam scholasticum (lib. eod., epist. 61) scripsit dicens: « Quia, sicut praefati sumus, causarum origo et qualitas omnino nobis ignota est, pronuntiare aliquid definitive non possumus: ne, quod reprehensibile nimis est, de rebus non bene cognitis proferre sententiam videamur.
347Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1315C
Generalitatem vestram optamus in Christo bene valere.
348Adrianus III, Epistola, 126, 0974D
Vos ita agite sicuti nos per vos bene confidimus.
349Adrianus III, Epistola, 126, 0974D
Bene valete.
350Adrianus III, Privilegium, 126, 0974C
Bene valete.
351Adrianus IV, Epistolae et privilegia, 188, 1630C
(Bene valete.)
352Adrianus IV, Epistolae et privilegia, 188, 1513A
Insuper dispositionem illam, quam bonae memoriae Henricus IV imperator et Lotharius rex de monasterii vestri libertate et advocatia constituerunt, et praedecessores nostri felicis recordationis Calixtus, Honorius et Innocentius Romani pontifices, episcoporum et cardinalium deliberatione firmarunt, vobis nihilominus confirmamus, videlicet ut in advocati electione abbas liberam habeat potestatem cum fratrum suorum consilio talem eligere, quem ad defensionem libertatis monasterii bonum et utilem esse cognoverit, qui non pro terreno commodo, sed pro Dei amore, et peccatorum suorum venia, necnon et aeternae benedictionis mercede advocatiam ipsam bene habere cupiat et tractare.
353Adrianus IV, Epistolae et privilegia, 188, 1516A
Ad haec dispositionem illam, quam bonae recordationis Henricus imperator quartus de monasterii vestri libertate et advocati electione constituit, et felicis memoriae papa Innocentius suo privilegio confirmavit, nos apostolicae sedis auctoritate firmamus, ut videlicet abbas cum consilio fratrum suorum utilem eligat advocatum, qui non pro terreno commodo, sed pro Dei amore et peccatorum suorum venia advocatiam ipsam bene habere cupiat et tractare, et nunquam haereditario iure in aliquem perveniat.
354Adrianus IV, Epistolae et privilegia, 188, 1405C
Ego Adrianus catholicae Ecclesiae episcopus ( Bene valete in monogrammate.)
355Adrianus IV, Epistolae et privilegia, 188, 1577A
Caeterum confidimus de vobis in Domino, si bene novimus vestri interioris hominis charitatem, qua praedecessorum vestigia imitantes, cum non sapiatis, quae vestra sunt, sed quae Iesu Christi, qui de tenebris et umbra mortis vocavit vos in admirabile lumen suum (I Petr. II) , inimici astutia in vobis minime praevalebit, neque ab eius obsequio, cui estis indissolubili charitate devincti, ipsius vos poterit iniqua persuasio retardare.
356Adrianus IV, Epistolae et privilegia, 188, 1612C
Bene valete.
357Adrianus IV, Epistolae et privilegia, 188, 1556D
Et tua quidem magnificentia liquido recognoscit, quod nos ita bene et honorifice imperialis dignitatis insigne tuo capiti imposuimus, ut bonum factum valeat ab omnibus iudicari.
358Adso Dervensis, Vita S. Basoli, 137, 0653D (auctor c.910-c.992)
Nam cum diuturna examinatione in congregatione fratrum communis exercitio pugnae bene probatus et undique perfecte fuisset elimatus, ut secundum Scripturam iustior esset, et magis adhuc sanctificari potuisset (Apoc. XXII, 11) , ad singulare certamen properat contra diabolum pugnaturus, Domini virtute sapienter armatus 18. Volens itaque humanam per omnia vitare conversationem et ingredi vitam solitariam, in nemorosi montis cacumine locum rursus sibi elegit alterum, in quo cellam cum oratorio construxit, singulariter conversari desiderans, quo mandatis coelestibus perfectius esset intentus, et contemplativos suavius et purius posset decerpere fructus.
359Adso Dervensis, Vita S. Basoli, 137, 0658D (auctor c.910-c.992)
Nepos vero eius Balsemius et ipse sanctissimus in eadem cella usque ad exitum suum mansit, bene Patris sui per omnia vestigia secutus.
360Adventius Metensis, Epistola ad Theutgaudum, 121, 1146A
Bene vos valere optamus, dilectissime Pater.
361Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2; 1
Cum omnis doctrina et omnis disciplina ex praexistenti fiat cognitione, ut dicitur, I. Posteriorum, bene se habet narrare ordinem dicendorum, ut de ipsis quaedam praecognitio habeatur.
362Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2; 26
Nam cum bene vivere, et bene regere seipsum, esse non possit nisi quis se det bonis actibus, et bonis operibus regulatis ordine rationis: volens tractare de regimine sui, oportet ipsum notitiam tradere de omnibus his quae vult Philosophus 2. Ethic.
363Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 1; 21
Tertio, in talibus potentiis non sunt habitus, et virtutes, qui habitus sunt ad determinandum potentias, ut bene vel male agant.
364Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 1; 22
ut per habitus votiosos determinatur potentia ad agendum male, per virtuosos ad agendum bene: cum ergo natura sit determinata ad unum, et potentiae naturales sufficienter determinentur ad agendum, ex natura sua secundum eas nec sumus vitiosi, nec virtuosi, ut hic de vitio, et virtute loquimur: quare in eis huiusmodi virtutes esse non possunt.
365Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 1; 25
Nam sicut nullus laudatur tanquam bonus homo, ex eo quod bene digerit, vel bene crescit: sic non laudatur ex eo quod acute videt, vel subtiliter audit, nisi forte hoc esset per accidens, ut si quis ex superflua comestione, vel ex nimia potatione incurrisset ophthalmiam oculorum, ne bene videret, vel debilitatem stomachi, ne bene digereret: increparetur ille, non quia male digerit, vel quia non clare videt, quia clarem videre, et bene digerere (per se loquendo) non est in potestate hominis: sed increparetur ex nimio potu, vel ex superfluo cibo, nam erat in potestate sua, ut posset uti potu, et cibo moderate.
366Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 2; 35
Propter quod bene dictum est, quod concupiscibilis respicit bonum, et malum secundum se: irascibilis vero respicit bonum, et malum inquantum habent rationem difficilis, et ardui.
367Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 2; 38
Imperfecte ergo egisset natura, si dedisset animalibus concupiscibilem, per quam vitarent mala, et prosequerentur bona, nisi dedisset eis irascibilem, per quam aggrederentur impedientia delectationem illam: ut igitur animalia, secundum modum sibi convenientem, prout bene possint delectari per concupiscibilem, data est eis irascibilis, per quam resistant, et aggrediantur impedientia delectationem illam.
368Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 3; 1
Philosophus circa finem V. Ethicorum praeter Prudentiam, et iustitiam, enumera 10. virtutes morales, videlicet, Fortitudinem, Temperantiam, Honoris amativam, Magnanimitatem, Largitatem, Magnificentiam, Mansuetudinem, Veritatem, Affabilitatem, et Eutrapeliam, quam bene vertibilitatem, vel societatem appellare possumus.
369Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 3; 39
Affabilitas vero est, quando quis bene se habet circa conversationem vitae, ut quando non est adulator, non est discolus, sed est affabilis, et curialis.
370Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 3; 40
Eutrapelia vero sive bona versio, est, quando aliquis sic se habet in ludis, ut non sit histrio, quod de omnibus velit ludere: nec sit agrestis, quod de nullo velit ludere: sed sit Eutrapelus et bene se vertens, ut se habeat circa ludos prout expedit.
371Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 4; 5
Nihilominus tamen quaedam bonae dispositiones ancillantur virtuti, ut bene consiliari, et bene iudicare de consiliatis, ancillantur Prudentiae: qui ergo bene dispositus est ad hoc, aptus est ut sit prudens.
372Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 4; 8
Continens autem dicitur, qui passionatur et habet passiones fortes, tamen continet se, et non cedit passioni, sed rationi, non ergo continens est plene virtuosus, qia propter passiones fortes licet bene agat, non tamen est ei delectabile bene agere.
373Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 6; 7
Secundo potest comparari Prudentia ad virtutes intellectuales, respectu quorum est praeceptiva: prout enim ad praesens spectat, si circa agibilia bene negociari volumus, tria habere debemus.
374Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 6; 15
una per quam bene inveniamus et bene consiliemur, quam Philosophus Ethic. 6. appellat eubuliam, idest bene consiliativa.
375Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 6; 16
Alia vero bene iudicamus de inventis, quam Philosophus appellat synesin, idest bene iudicativam.
376Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 9; 18
Bene igitur dictum est, quod scribitur Ethicorum 6. quod impossibile est prudentem esse, non existentem bonum.
377Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 11; 51
Bene ergo dictum est, quod dicitur I. Magnorum moralium, cap.
378Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 13; 1
Quia circa quodcunque contingit peccare, et bene agere, oportet dare virtutem aliquam, per quam regulentur in agendo.
379Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 13; 43
Quare si virtus principalius est circa difficile, bene dictum est, Fortitudinem principalius esse circa repressionem timorum, quam circa moderantiam audaciarum.
380Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 14; 27
) Nullus attentare dubitat, quod se bene didicisse confidit.
381Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 14; 36
quia in pluribus bellis fuerunt, in quibus forte bene accidit eis, ex hac consuetudine assumunt quandam spem victoriae, et accipiunt, quandam audaciam bellandi.
382Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 17; 34
Aleator enim et omnis lusor taxillorum illiberalis est: lucratur enim ab amicis, quibus oportet bene facere.
383Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 17; 47
Maius autem bonum est benefacere, quam bene pati, et bene operari, quam turpia non operari.
384Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 17; 48
Qui autem debite expendit et aliis dona largitur, bene facit.
385Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 17; 49
custodiens vero proprios redditus, et accipiens pecuniam a propriis possessionibus, bene patitur sive bene recipit eo modo quo debet.
386Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 17; 51
Si ergo melius est benefacere, quam non malefacere, vel quam bene pati: melius est bene expendere, quam aliena non surripere vel quam propria custodire.
387Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 17; 53
Maior autem laus consurgit in bene expendendo, et aliis benefaciendo, quam in custodiendo propria, vel in non usurpando aliena.
388Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 17; 66
Quare in bene expendendo, et laiis bona retribuendo principaliter liberalitas consistit.
389Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 19; 18
Inde est ergo, quod quia in quocunque statu homo sit, et quascumque facultates habeat, sive multas, sive mediocres: difficile est bene uti illis et bene aequare sumptus facultatibus.
390Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 19; 25
Liberalitas igitur, quae respicit sumptus proportionatos facultatibus, se extendit ad quascunque facultates: quia etiam in mediocribus facultatibus difficile est bene se habere in illis.
391Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 22; 34
Opera pusillanimitatis esse, quae neque honorem, neque inhonorationem, neque bonam fortunam, neque infortunium possit ferre: sed honoratum quidem intumescere, et parum bene fortunatum extolli.
392Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 23; 3
Prima proprietas magnanimi, est bene se habere circa pericula.
393Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 23; 4
Bene autem se habere circa ea, est non esse amatorem periculorum, neque se exponere pro parvis periculis, sed pro magnis, ut pro iis ex quibus potest consurgere magna utilitas.
394Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 23; 6
Secundo competit magnanimo se habere bene circa retributiones.
395Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 23; 16
Has autem proprietates narratas a Philosopho, si bene intelligantur, habere decet reges, et principes.
396Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 24; 40
Parvi enim si habent membra bene proportionata, et conformia, formosi sunt: non tamen pulchri, quia pulchritudo non est nisi in magno corpore.
397Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 24; 42
Ut igitur reges et principes nec in negociis arduis, nec in mediocribus faciant aliquid turpe; sed ut semper agant opera honore digna: bene dictum est, quod decet eos esse magnanimos, et honoris amativos.
398Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 27; 2
Dicebatur enim supra, quod, quia circa quaecunque contingit peccare, et bene agere, vel contingit abundare, et deficere, oportet ibi dare virtutem aliquam, per quam dirigamur ad bene agendum, reprimentem defectus, et moderantem superfluitates.
399Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 28; 13
Communicando igitur cum aliis, si bene conversari volumus, debemus esse debite iocundi, veraces, et amicabiles.
400Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 30; 9
Quare cum in talibus contingat peccare, et bene facere, oportet circa ipsos iocos virtutem aliquam, per quam debite nos habeamus ad ludos.
401Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 31; 42
Nam proponentes nobis bonum finem per virtutes morales, per prudentiam bene ratiocinamur de iis quae sunt ad finem, et eligimus nobis rectam viam, ut debite tendamus in finem illum.
402Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 31; 51
Nam cum virtus moralis sit habitus bonus, et electivus, et perficiat habentem, et opus suum bonum reddat: cum ad bene eligere, et ad bonum opus, sufficiat proponere bonum finem, nisi per bonam viam eatur in finem illum, virtus moralis per quam nobis proponimus bonum finem, non potest esse sine prudentia per quam recte tendimus in finem illum.
403Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 32; 22
Sic molles et incontinentes proponunt benefacere, et eligunt ire in dextram: tamen quia habent potentias animae dissolutas, nec habent eas bene regulatas et ordinatas secundum ordinem rationis, non vadunt in dextram, sed cadunt et tendunt in sinistram.
404Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 33; 4
Virtutes autem politicas, esse virtutes acquisitas, per quas homines bene se habent in rebus humanis.
405Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 33; 5
Sed virtutes purgatorias, et purgati animi dicunt esse virtutes infusas, per quis bene se habet ad divina.
406Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 33; 21
Quare bene dictum est, quod perseverantibus competunt virtutes politicae, quia perseverantes (ut dicebatur) opponuntur mollibus.
407Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 33; 41
Bene ergo eis competunt exemplares virtutes, quibus secundum Plotinum nefas est turpia nominari: sed cum tantae bonitatis nullus esse possit absque Dei gratia, et eius auxilio: quanto reges, et principes alios excellere debent, tanto ardentius decet eos divinam gratiam postulare.
408Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 34; 11
Bene ergo dictum est, quod bonarum dispositionum quaedam sunt adminiculantes, et annexae virtutibus: sed quaedam sunt disponentes ad virtutem, ut perseverantia, et continentia.
409Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 34; 22
Cum ergo prudentia, iustitia, et alia, de quibus superius tractavimus, sint virtutes: consiliativa, et iudicativa sint annexae virtutibus, quia sunt adminiculantes et annexae prudentiae: continentia vero, et perseverantia sint dispositiones ad virtutem: heroica sit supra virtutem: bene dictum est, quod bonarum dispositionum quaedam sunt virtutes, quaedam annexae virtutibus, quaedam disponentes ad virtutes, quaedam vero sunt supra virtutes.
410Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 4; 27
In his ergo non bene senserunt.
411Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 8
Primo, quod agat bene.
412Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 11
Si enim non ageret bene sed male, non consequeretur finem, sed contrarium finis: nam finis ut dicitur 2. Physic.
413Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 16
Immo non solum male agentes non consequuntur finem, sed potentes bene agere, nisi bene agant, non debitur eis corona, nec debetur eis finis, vel felicitas.
414Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 19
oportet igitur actu bene agere, ut per opera nostra mereamur consequi finem, vel felicitatem.
415Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 21
nam qui casu vel fortuitu bene agit, ex hoc non est laudandus, nec debetur ei ex hoc finis vel felicitas: nam quae ex electione non fiunt, non sunt voluntaria.
416Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 30
vult, quod non sufficit agere bona, sed bene: nec sufficit operari iusta, sed iuste.
417Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 31
contingit enim aliquos pravos facere aliqua de genere bonorum, tamen quia non faciunt ea bene et delectabiliter, non oportet per huiusmodi opera eos consequi finem vel felicitatem.
418Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 36
non apprehenso ergo aliquo sub ratione finis, non contingit nos bene agere: quia hoc posito cessat omnis humana actio.
419Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 37
ut ergo agamus, oportet nobis praestituere aliquem finem: sed ut bene agamus, oportet nobis praestituere fenem bonum et debitum: quia ex fine opera nostra speciem summunt: non enim esse posset quod esset bonum opus, si ordinaretur in malum finem: praecognitio ergo finis requiritur, ut bene agamus.
420Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 39
nam sicut sagittantes non videntes signum, si signum percutiant, hoc est casu et fortuitu: sic non praecognoscentes finem, si bene agant, et finem consequantur, hoc non est ex electione, sed a fortuna.
421Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 42
Tertio praecognitio finis non solum facit nos agere bene, et ex electione, sed etiam delectabiliter.
422Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 44
Cuilibet ergo homini, ut agat bene, ex electione, et delectabiliter, expedit suam felicitatem praecognoscere: sed maxime hoc expedit regiae maiestati, quia in operibus suis debet intendere bonum gentis et commune, quod est magis expediens et divinius, quam bonum aliquod singulare.
423Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 5; 45
Patet ergo, quod maxime decet regiam maiestatem cognoscere suam felicitatem, ut opera communia, quae sunt quodammodo divina, exerceat bene, delectabiliter, et ex electione.
424Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 7; 47
Ponens igitur suam felicitatem in divitiis, non erit sibi curae, si opprimat viduas, et pupillos, si depraedetur Populum et Rem publicam, dum tamen possit pecuniam congregare, qui enim bene intelligit, quid importatur nomine finis, non potest eum latere quemlibet, omni via qua potest, velle consequi suum finem.
425Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 10; 16
Impossibile est autem in aliquo esse maximum bonum, nisi ille bene vivat, et sit maxime bonus: sicut impossibile est in aliquo esse intensam albedinem, nisi ille fit intense albus.
426Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 10; 23
Unde Philosophus 7 Politicorum ait, quod ridiculum est aliquem putare esse felicem, si abiiciat bene vivere.
427Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 10; 38
nam cum felicitas sit finis omnium operatorum, quilibet totam vitam suam, et omnia opera sua ut plurimum ordinat ad illud in quo suam felicitatem ponit: ponens ergo suam felicitatem in civili potentia, et in subiiciendo sibi nationes, forte bene se habebit tempore belli: tempore tamen pacis nesciet bene vivere.
428Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 11; 8
quod si bene eam cognoscerent, non solum non increparent dantes se scientiis et virtutibus, sed etiam deriderent quicunque talibus non vacarent.
429Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 12; 7
et in vita contemplativa sit perfecta Virtus Sapientia, sive Metaphysica, secundum ipsum, quicunque scit alios bene regulare secundum Prudentiam, est felix politice: qui vero scit bene speculari secundum Metaphysicam, est felix contemplative.
430Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 13
Quantum sit praemium regis bene regentis populum sibi commissum. Cap. XIV.
431Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 13; 7
Tunc enim apparet qualis homo sit, cum in principatu existens, in quo potest bene et male facere, cogitat qualiter se habeat.
432Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 13; 15
reges ergo si bene regant gentem sibi commissam, ex operibus eorum consequenter mercedem magnam: quia pro bono gentis.
433Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 13; 18
Cum ergo magnae virtuti debeatur magna merces, magnum erit meritum bene regentium regnum suum.
434Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 2; 1
Quia nullus bene seipsum regere potest, nisi sciat quae passionem sunt fugiendae, et quae prosequende: et quia in hoc primo libro determinare intendimus de regimine sui, videndum est quot sunt passiones, et quem ordinem habent adinvicem, et quae sunt magis principales, et quae minus, et quomodo una passio reducitur ad aliam: quia ex omnibus his magis innotescit nobis natura ipsarum passionum, qua inspecta cognoscere possumus quae sunt laudabiles, et quae sunt vituperabiles, et quae sunt sequendae et quae sunt fugientes.
435Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 4; 24
Quare si desiderium debet mensuram sumere ex amore, principaliter reges et principes debent desiderare bonum statum regni: ut quod in regno sunt, bene se habent ad divina, quod agant opera virtuosa, quod sint in eis pax tranquillitas, quod inter eos debita servetur iustitia, et caetera talia, a quibus per se et essentialiter dependet bonus status regni.
436Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 5; 7
Sunt autem in spe, ut communiter ponitur, quatuor consideranda, propter quae arguere possumus, quod decet reges et principes esse bene sperantes.
437Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 5; 20
Quare cum reges et principes tendere debeant in bona ardua, et debeant providere bona futura possibilia ipsi regno: decet eos esse bene sperantes per magnanimitatem, quia habent omnia quae ad spem debitam requiruntur.
438Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 5; 21
Viso, quomodo decet reges et principes bene se habere in sperando speranda, restat videre quomodo se habere debeant in non sperando non speranda.
439Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 5; 29
unde 2. Rhetoricorum scribitur, quod iuvenes semper sunt bonae sperandae de quolibet enim negocio etiam si sit ultra vires, iuvenes bene sperant.
440Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 8; 17
aliqui habent ipsum bene dispositum, ut sani.
441Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 8; 19
aliqui habent ipsum bene dispositum, ut homines boni, et virtuosi.
442Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 8; 20
Sicut ergo non sunt dicenda vere dulcia, quae videntur dulcia infirmis, et habentibus gustum infectum: sed quae videntur dulcia sanis, et habentibus linguam bene dispositam.
443Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 10; 45
Nam (secundum Philosophum 2. Rhetoricorum) nemesis vel indignatio, est tristari de eo qui indigne videtur bene prosperari.
444Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 11; 57
Per magnanimitatem, et humilitatem bene se habebunt circa spem, et desperationem.
445Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 11; 60
Per alias vero virtutes existentes in concupiscibili, bene se habebunt circa concupiscibiles passiones, ut ament, et desiderent amanda, et desideranda.
446Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 3; 46
nihil enim bene sperant, sed circa omnia deficere credunt.
447Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 5; 33
Cum enim nobiles cum magna diligentia nutriantur, et cum magna cura proprium corpus custodiant: rationabile est, eos habere corpus bene dispositum, et bene complexionatum.
448Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 6; 40
Philosophus autem 2. Rhetoricorum, solum unum bonum morem videtur divitibus attribuere, videlicet, quod bene se habent circa divina.
449Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 6; 44
Digne ergo divites circa divina bene se habere debent.
450Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 6; 46
Unus optimus mos assequntur divites: quia bene se habent circa divina, tredentes aliqualiter per fata, idest, per ordinationem divinam habere huiusmodi bona.
451Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 6; 48
Nam divitias, et quaecunque bona habemus, magis habemus referre in divinum ordinem, et in divinam providentiam, quam in propriam industriam: quod si hoc bene attenderent divites faciendo magnifica circa divina, non crederent se Deo dona largiri, sed magis cogitaret quod ei reddunt quod ab ipso accipiunt.
452Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 6; 49
Hunc autem bonum morem, videlicet bene se habere circa divina, tanto magis decet reges, et principes, quanto summo Deo iudici de pluribus debent reddere rationem.
453Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 7; 40
Nobilitas ergo bene associatur divitiis: quia qui sic est dives, quod tamen est nobilis, et ab antiquo sui progenitores divites extiterunt, melus novit divitias supportare, et propter eas non tantum extollitur.
454Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 7; 49
Bene ergo dictum est, quod ne dives sit insensatus felix, requiritur ut sit nobilis, sed ne sit intemperatus, requiritur ut sit nobilis, sed ne sit intemperatus, requiritur ut sit potens; quia (ut dicebatur) reges potentes, quia diversis curis intendunt propter principatum, non ita possunt vacare venereis.
455Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 1; 13
ei ergo, quod naturaliter sit, naturalia sunt ea, sine quibus non potest bene conservari in esse.
456Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 1; 15
Quare cum vivere sit homini naturale, omnia illa, quae faciunt ad bene vivere, et sine quibus non potest sibi in vita sufficere, sunt homini naturalia.
457Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 1; 29
Et quia ad haec omnia una sola persona non bene sufficit, ideo ut homo ratione victus sufficiat sibi in vita, indiget societate, ut unusquisque suppleat alterius defectum.
458Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 1; 32
Bene ergo dictum est, quod ex parte victus, quo indigemus, homo est naturaliter animal sociale.
459Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 1; 63
Decet ergo omnes homines, et maxime reges et principes diligenter advertere, quantum deserviat societas humanae vitae: ut ad bene vivere sciant se, et alios ordinare.
460Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2; 23
reges ergo et principes, quorum officium est dirigere alios ad bene vivere, ignorare non debent, quomodo domus et civitates deserviunt ad sufficientiam humanae vitae.
461Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 1; 6
Nam cognita solicitudine, quae est circa filios habenda, magis incitabuntur parentes ut suos filios bene regant.
462Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 1; 13
Quare si patres sunt causa filiorum, et filii naturaliter a patribus esse habent, decet patres habere curam filiorum, et solicitari erga eos, ut inveniant eis illa, per quae possint bene vivere, et per quae valeant conservari in esse.
463Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 7; 16
Secunda via ad investigandum hoc idem, sumitur ex parte attentionis et fervoris, qui est in studio adhibnedus: nunquam autem quis bene studet, nisi sit fervens, et attentus circa studium.
464Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 7; 21
Nam licet intelligentiae etiam ab ipsa creatione sint bene dispositae ad intelligendum et ad cognoscendum naturas rerum: homo tamen a sui nativitate est male dispositus ad capiendam disciplinam.
465Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 8; 13
Crederemus aliquando bene concludere et concluderemus falsum: eo quod ignoraremus arguendi modum.
466Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 8; 55
Nam cum oporteat eos esse quasi semideos, et debite et absque negligentia negotium regni intendere, non vacat eis subtiliter perscrutari scientias: maxime igitur decet ipsos bene se habere circa divina, et esse instructos et firmos in fide, et illas scientias scire, per quas quis se et alios novit regere et gubernare.
467Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 8; 61
Debent etiam aliquid addiscere de dialectica et rhetorica, ut ex hoc subtiliores fiant ad intelligendum quaecunque; proposita: quo facto totum suum ingenium debent exoponere, ut bene intelligant moralia et ut sciant se et alios regere.
468Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 9; 18
Nam sicut nullus bene et perfecte sibi sufficit in vita sed ad hoc quod habeamus sufficientiam in vita, oportet nos in societate vivere, ita ut per auxilia aliorum subveniatur nobis ad indigentiam vitae: sic et forte multo magis, ut patet per Philosophum 2. Metaphysicae, nullus sibi sufficit in speculando, sed semper posteriores Philosophi ex dictis aliorum priorum habuerunt iuvamenta et auxilia.
469Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 9; 22
Quantum ergo ad scientiam talis debet quaeri doctor, qui sit inventivus ex se, intelligens alios, et bene iudicativus tam de inventis quam de intellectis.
470Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 9; 23
Nam et dato quod filii nobilium, et maxime regum, et principum nolint omnino ad profunditatem scientiae ingredi, sed sufficiat eis aliqua de his cognoscere: nihilominus tamen doctorem bene scientem debent inquirere, eo quod doctrina prudentium facilis, et qui clare intelligit, clare loquitur.
471Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 10; 9
Ratio autem quare sunt a sermonibus turpibus prohibendi, est secundum Philosophum, quia ex talibus locutionibus de facili ad opera turpia inclinantur: ipsa enim locutio turpem facit in nobis memoriam delectabilium illicitorum: qua facta, augetur concupiscentia circa illa: concupiscentia vero augmenta facilius inclinamur ad ipsa: propter quod bene dictum est, quod corrumpunt bonos mores colloquia prava.
472Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 11; 14
Nam cibus nimia aviditate sumptus non bene masticatur, et per consequens minus semper digeritur.
473Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 11; 20
quare sequitur cibum sic sumptum non bene digeri, et per consequens sequitur quod non solum laedatur anima, sed etiam corpus.
474Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 11; 24
quare si in tanta quantitate sumatur, quod calor naturalis ei dominari non possit, non bene digeritur, et per consequens non causat debitum nutrimentum.
475Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 15; 38
Nam cum augmentum fiat ex ipso alimento faciente corpus bene dispositum, et quod bene nutriatur, et alatur, sunt proficua ad augmentum.
476Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 16; 9
Ut ergo iuvenes habeant corpus bene dispositum, exercitandi sunt per debita exercitia, et per debitos motus.
477Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 16; 10
Ut habeant voluntatem bene ordinatam, inducendi sunt ad debitas virtutes, et ad virtutum opera.
478Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 16; 20
Viso, quod, ut iuvenes sint bene dispositi quantum ad corpus, a septimo usque ad quartumdecimum annum debent fortiores labores assumere, quam in primo septennio.
479Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 16; 28
Nam sicut corpus est generatione prius anima, quia prius corpus organizatur et formatur, et postea illi anima infunditur: sic secundum Philosophum 8. Politicorum, prius curandum est circa pueros quomodo habeant voluntatem bene dispositam, quam quomodo scientificum intellectum.
480Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 16; 29
Nullus autem habet bene ordinatam voluntatem, nisi habeat modratam concupiscentiam: nam ex inordinatione appetitus sensitivi redundat inordinatio in voluntate.
481Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 16; 33
His visis restat videre, quomodo sunt bene disponendi quantum ad intellectum.
482Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 1
Dicebatur supra circa filios tria intendenda esse, videlicet quomodo habeant bene dispositum corpus, bene ordinatum appetitum, et bene illuminatum intellectum.
483Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 3
Nam in primo septennio post receptionem baptismatis et sacramentorum Ecclesiae, principaliter est insistendum quomodo habeant bene dispositum corpus.
484Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 8
Sed a quartodecimo anno, quia tunc perfectius participare incipiunt rationis usum, non solum curandum est quomodo habeant bene dispositum corpus, et bene ordinatum appetitum, sed etiam quod sint prudentes, et quod habeant bene illuminatum intellectum: ex tunc enim addiscere possunt non solum grammaticam quae videtur esse scientia verborum, vel dialecticam quae est quidam modus sciendi, vel practicam musicae quae consistit in consonantia vocum: sed possunt instrui in illis scientiis, ad quas sciendas oportet recurrere ad intellectum rerum, et per quarum cognitionem possumus fieri sapientes et providi.
485Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 17
Adeo enim secundum ipsum a quartodecimo anno assuescendi sunt pueri ad labores fortes, ut ad exercitationem luctativam, vel ab aliquam aliam exercitationem similem exercitationi bellicae; ut postea in quoartodecimo anno instructi in luctativa et in equitativa, et in aliis quae ad militiam requiruntur, subire possint labores militares: tunc enim est quis bene dispositus quantum ad corpus, quando habet tale corpus, quale requirit suum officium.
486Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 18
ut tunc miles habet corpus bene dispositum, quando habet ipsum tale, quale requirit officium militare.
487Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 22
Sufficiat autem ad praesens scire, quod decet patres sic solicitari erga regimen filiorum, ut habeant sic bene dispositum corpus, ut possint debitos subire labores.
488Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 35
Unde ait Philosophus, quod nemo bene principatur.
489Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 37
Nullus enim est bonus magister, nisi prius extiterit bonus discipulus: ut ergo ipsi valeant bene principari, indignari non debent subiici senioribus et patribus.
490Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 17; 42
Ostenso, quomodo in iuvenibus a quoartodecimo anno ultra est bene disponendum corpus, et rectificandus appetitus: reliquum est ut ostendatur, quomodo recte illuminandus sit intellectus.
491Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 18; 11
Bene ergo dictum est quod dicitur 7. Physicorum quod anima in sedendo et quiescendo sit prudens.
492Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 18; 15
Nam totus populus, et tota gens regni si non sit bene unita et ordinata, modica possunt: unita vero et ordinata per reges maxima operari valent.
493Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 2a, 18; 19
Decet ergo eos, qui debent alios regere, vitare inertiam et solicitudinem illicitam, vacando moralibus scientiis, recogitando frequenter bonas consuetudines regni, audiendo saepius acta praedecessorum bene regentium regnum.
494Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 3; 30
Quare cum imperfectum in via generationis et imperfectionis praecedat perfectum, perfectum vero praecedat ipsum in via perfectionis, et complementi: bene dictum est, communitatem domus esse priorem aliis tempore et generatione; esse tamen posteriorem illis perfectione et complemento.
495Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 5; 9
Cum enim generatio (ut dicitur 2. Physicorum) sit via in naturam, et cum res naturales per generationem propriam naturam accipiant, bene dictum est quod Damascenus ait, generationem esse quid naturale, et esse opus naturae.
496Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 5; 31
Quare si dominus salvatur propter servum, et servus propter dominum, bene dictum est quod superius dicebatur: quia sicut ad constitutionem domus requiritur communitas viri et uxoris propter generationem, sic requiritur ibi communitas domini et servi propter salutem et propter conservationem.
497Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 6; 49
Nam nunquam est dare communitatem aliquam bene ordinatam, nisi aliquid sit ibi dirigens, et aliquid directum: vel nisi aliquid sit ibi principans, et aliquid obsequens.
498Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 6; 59
Haec autem tria regimina bene cognoscere maxime decet reges et principes; quia eis diligenter inspectis, magnum adminiculum habebunt, ut bene sciant regere regnum, et civitatem.
499Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 16; 19
quare quantum ad corpora ex coniunctione nimis iuvenili, consurgit laesio filiorum: sic ex tali coniunctione laeduntur filii non solum quantum ad corpus, sed etiam quantum ad animam: quia cum anima sequitur complexiones corporis (nam cum aliquis non est bene proportionatus in corpore, non est bonae complexionis) impeditur anima ne possit bene speculari, et ne possit libere exequi actiones suas.
500Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 19; 4
Nam quicunque vult aliquid bene regere, oportet ipsum speciales habere cautelas ad ea, circa quae videt ipsum magis deficere.