'fatum' - search in All Authors, Showing 1 to 500 of 1707 hits      Show next 500

1Adrevaldus Floriacensis, Miracula S. Benedicti, 124, 0944D (auctor 814-878)
Nam sicut a prioribus nostrae tempestatis viris atque studio veracis assertionis probabilibus credibili relatu comperimus, saeculis factum memoriale larga Dei celsitudo per saepe fatum sibi dilectum clementi dignationis suae munere operari dignata est.
2Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1273D
Insta igitur opportune, importune, et quia propria caret, apud dilectissimum iam fatum filium nostrum excellentissimum regem Carolum nostra vice impetrare studeto, uti suo quoque favore vacans ei episcopalis, etiamsi se metropolis obtulerit, ecclesia tribuatur.
3Adrianus II, Epistola et decreta, 122, 1292B
Praecipue iam fatum inclytum regem vestrum, qui hunc nepotem suum, magnum scilicet Augustum, de patris proprii dextra, cum omnibus quae ad eum pertinere viderentur, ad fovendum roborandumque pro viribus veluti secundus pater accepisse dignoscitur.
4Agio Narbonensis, Historia abbatiae Vabrensis, 132, 0785C (auctor 915-927)
Sed quod propter nomen Domini, aeterna remuneratione ad iam fatum monasterium indulsimus, perpetuis temporibus proficiat in augmentum.
5Alanus de Insulis, Anticlaudianus, 210, 0498C (auctor 1128-1203)
Quid cogat fatum, quod casu defluat, aut quid Arbitrii possit medio librata potestas: Se totam ratio speculis expendit in istis.
6Alanus de Insulis, Anticlaudianus, 210, 0548D (auctor 1128-1203)
Hanc formam noys ipsa Deo praesentat, ut eius Formet ad exemplar animam: tunc ille sigillum Sumit, ad ipsius formae vestigia formam Dans animae, vultum qualem deposcit idea, Imprimit exemplo, totas usurpat imago Exemplaris opes, loquiturque figura sigillum Adsunt factori Parcae, cumulantque decorem Facturae, non invidiae livore retractae A donis animae, sed multa dote salutant Ortam, felici claudentes omine fatum.
7Alanus de Insulis, Anticlaudianus, 210, 0568B (auctor 1128-1203)
Dum sic in fatum concedit, iuraque fati Paupertas, proprium moriens depauperat agmen.
8Alanus de Insulis, Anticlaudianus, 210, 0570B (auctor 1128-1203)
cui vivere fatum?
9Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0786C (auctor 1128-1203)
Fatum dicitur temporalium rerum series secundum divinam Providentiam procedens, unde Boetius, in lib.
10Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0786C (auctor 1128-1203)
, distinguit inter providentiam et fatum.
11Alcimus Avitus, Epistolae, 6, 18; 161 (auctor ca.450-518)
Quapropter laboriosis tantum insultare desiste: quia, cum utrique nostrum cotidianum fatum sit, quod quisque sortitus est, tum familiaris miseriae oblivisci potero, si epulo suo domnus noster sic adesse me iubeat, ut adesse contingat.
12Alcuinus, De grammatica, 101, 0892C (auctor 730-804)
Nam lavi et cavi et favi differentiae causa a longam in au mutant, ut, lautu et lautus; cautu et cautus; fautu et fautus faciunt, quia latum, et catum et fatum alias habent significationes.
13Alcuinus Incertus, Dubia alia, 101, 1165B
Tu subito quoniam fugisti carmina vatum [Edit., fatum; Mabill., fato], Atque ignota manus te modo tota tenet.
14Aldegati Marcantonio, Cynthia, 1, 16; 20 (auctor fl.c.1450)
Cantat Pigmaeae fatum miserabile matris, Quondam Iunoni quae fera bella tulit.
15Aldhelmus Schireburnensis, De laudibus virginum, 89, 0264A (auctor 640-709)
Causa fortunae, si his confidere fas est, Si fors aut fatum, seu constellatio quidquam est, Si parcae nulli parcentes fila gubernant, Mortali vitae fusaque rotante minantur, Quod vehit in collo tereti vertigine molem.
16Aldhelmus Schireburnensis, De septenario et de metris, 89, 0168D (auctor 640-709)
Unde mathematici fatum fortunam vel genesim aut suprema Parcarum fila de quibus Maro in Bucolicis: Talia (inquit) saecla, suis dixerunt, currite fusis Concordes stabili fatorum numine Parcae, se divinare et praenoscere posse ridiculosa stoliditate arbitrantur.
17Aldhelmus Schireburnensis, De septenario et de metris, 89, 0190A (auctor 640-709)
In saltu nascor ramosa fronde virescens: Sed natura meum mutaverat ordine fatum, Dum veho per colum teretem vertigine molam: Ex quo conficitur regalis stragula pepli.
18Aldhelmus Schireburnensis, Ad Regem Oswaldum, 206; 62 (auctor 640-709)
Astrorum quoque situs, quae dicuntur Hiadae vel Suculae, ante frontem Tauri locatus septiformis esse monstratur, unde mathematici fatum fortunam vel genesim aut suprema Parcarum fila dicunt.
19Aldhelmus Schireburnensis, De metris et enigmatibus, 59, p1; 67 (auctor 640-709)
XII. signa continetur, unde mathematici fatum fortunam vel genesim aut suprema Parcarum fila, de quibus Maro in bucolicis 'Talia', inquit, 'saecla' suis dixerunt 'currite' fusis Concordes stabili fatorum numine Parcae, se divinare et praenoscere posse ridiculosa stoliditate arbitrabantur.
20Aldhelmus Schireburnensis, De metris et enigmatibus, 59, 1; 75 (auctor 640-709)
XLV. FVSVM. In saltu nascor ramosa fronde virescens, Sed fortuna meum mutaverat ordine fatum, Dum veho per collum teretem vertigine molam: Tam longa nullus zona praecingitur heros.
21Aldhelmus Schireburnensis, De virginitate, 350; 298 (auctor 640-709)
Hic locus ex nitro sortitur Nitria nomen: Creditur interdum, quod nomen saecula gignunt Causa fortunae, si his confidere fas est, Si fors aut fatum seu constellatio quicquam est, Si Parcae nulli parcentes fila gubernant Mortalis vitae fusoque rotante minantur, Quod vehit in collo tereti vertigine molam; Sed magis arbitror, quod sic errata reorum Nitria purgavit, sicut corpuscula nitro Sordibus expurgata malis et lota nitescunt.
22Alexander II, Epistolae et diplomata, 146, 1364B
Igitur ad honorem Dei, et praedicti monasterii utilitatem cupientes hanc nostram constitutionem sempiterna stabilitate teneri, sancimus, et apostolica auctoritate firmamus, ut nullus rex, dux, comes, episcopus, abbas, seu aliqua persona, saecularis aut ecclesiastica, iam saepe fatum monasterium, vel fratres ibi Deo servientes inquietare praesumat, nec aliquid eorum quae nunc iure habet, aut in futurum, Deo concedente acquisierit, cuiuscunque modi sint, ab eo alienare, aut invadendo diripere, nec aliqua occasione vexare, aut sine licentia abbatis tenere audeat.
23Alexander Nequam, Tractatus super Mulierem fortem, 2, 19; 35 (auctor 1157-1217)
Manus sapientie fila eliciens ex materia; est fatum siue executio diuine uoluntatis aut iussionis.
24Alexander Nequam, Tractatus super Mulierem fortem, 2, 19; 39 (auctor 1157-1217)
Hanc necessitatem; uocant astronomici fatum.
25Alexander Nequam, Tractatus super Mulierem fortem, 2, 19; 41 (auctor 1157-1217)
Set secundum aliam uocabuli significationem; fatum est executio eorum que in arce diuine prouidentie constituta sunt.
26Alexander Telesinus, De rebus gestis Rogerii Siciliae regis (1127-1135), 4, 14; 3 (auctor -1143)
Quo facto, postera die ad oppidum Sancti Angeli cognomento Rabicanum suscipiendum tendit; cuius videlicet Ricardus frater eiusdem comitis dominatus fuerat; quique etiam regio, ut iam fatum est, adventu perterritus, dimisso eodem castro in Campaniam aufugerat.
27Alexander Telesinus, De rebus gestis Rogerii Siciliae regis (1127-1135), 4, 26; 1 (auctor -1143)
Dum ergo Rex Rogerius, ut iam fatum est, ad reparandum Aversam, bellica constipatus expeditione, sedulus intenderet, intimatum est sibi quod navalis preliantium manus Pisa adveniens Amalfiam procul dubio invaserat.
28Amalteo Cornelio Paolo, Carmina, 1, 15; 6 (auctor 1460-1517)
Nec tibi, cui celsas iam sors concessit habenas Imperii, quem cura duplex, quem pondera rerum Iam maiora manent, functi solatia patris Apta satis meditor: sic me miserabile fatum Confundit similisque movet turbatio casus; Nec tibi divellam trepido de corde dolorem Carmine, si plectrum nobis aut Thracius Orpheus Aut Linus ipse daret, quamvis hunc prima dearum, Illum Pierio generasset Phoebus in antro.
29Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 12; 3 (auctor fl.366-384)
ubi latuit fatum tantis temporibus?
30Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 14; 2 (auctor fl.366-384)
ecce, quantum pertinet ad ritum Iudaeorum, exclusum est fatum, quia et extra fatum esse coeperunt et in eo permanent.
31Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 16; 5 (auctor fl.366-384)
mutatum est ergo fatum, quia coepit licere, quod ante prohibitum erat.
32Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 17; 3 (auctor fl.366-384)
metus ergo prohibet fatum; uincitur enim, si, quod uult facere, non facit.
33Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 20; 3 (auctor fl.366-384)
si fati esset, huc translatae sic manerent, quia, si fatum est, unus quisque secum habet fatum suum; sed quia non est fati, omnes inde hic inmutantur uidentes turpe istic uideri, quod illic decorum putatur.
34Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 34; 1 (auctor fl.366-384)
Haec omnia ignorantes pagani fatum appellant, cum diuersae sint causae et ista ab inimicis procurentur, ut quacumque ex causa inretitus homo subiciatur passionibus.
35Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 34; 2 (auctor fl.366-384)
sedfatum bonum appellant, cum bene temperata sunt corpora aut affabilitate commendantur habentia gratiam quandam; malum autem fatum esse, si plus caloris habeat aut umoris, aut si non sit aspersus gratia, sed magis ad detrimenta paratus, quos infortunatos uocant.
36Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 45; 5 (auctor fl.366-384)
ad subruendum enim fatum pertinet, quia mortui resurrexerunt, caeco nato oculi reformati sunt, aegri et paralitici confirmati sunt et cetera, quae facta sunt talia, ut confugientibus ad deum, si quid fati esse potest, inpedimentum adferre non possit.
37Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 49; 1 (auctor fl.366-384)
Ecce scimus fame laborasse Italiam et Africam, Siciliam et Sardiniam: dicant mathematici, si omnes hi unum fatum habuerunt, cum inter centum nec duorum sibi fata conuenire posse dicantur.
38Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 63; 2 (auctor fl.366-384)
quo modo fato fiunt quae contra fatum sunt?
39Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 63; 3 (auctor fl.366-384)
sed si est fatum, non facit contra se: isti non habent fatum, qui faciunt contra fatum, et si hi non habent fatum, non est fatum.
40Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 64; 1 (auctor fl.366-384)
(Sed est', inquiunt, 'fatum uni cuique praestans qua morte moriatur'.
41Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 64; 6 (auctor fl.366-384)
quod si et hoc sic se habet, etiam nunc lex tangitur, quae punit adulteros, quod si uere fati esset, etiam ille puniendus erat, qui tale habet fatum, ut adulterium patiatur.
42Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 64; 7 (auctor fl.366-384)
et ipse enim particeps inuenitur, quia fatum eius admisit ut fieret adulterium.
43Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 67; 10 (auctor fl.366-384)
citur fatum.
44Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 68; 4 (auctor fl.366-384)
quod si ita est, iam non nascitur fatum, sed accidens causa est; et si accidens res est, non erit fati, sed consilii aut certe euentus, quantum ad reliquas pertinet partes.
45Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 69; 1 (auctor fl.366-384)
Nam quid aliud est uincere fatum, nisi inmutare naturam?
46Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 69; 8 (auctor fl.366-384)
qui uincit enim quod natum in eo est, hic inanit fatum.
47Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 70; 2 (auctor fl.366-384)
omnes ergo senatores unum habent fatum — nullus enim senatorum sine litteris est — et gentes, quae sine litteris sunt, unum habent fatum et omnes serui unius sunt fati; nemo enim seruorum est senator.
48Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 71; 1 (auctor fl.366-384)
Sed si quod nascitur dicitis fatum, quidquid accesserit extra fatum erit.
49Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 72; 1 (auctor fl.366-384)
Eunuchus aliquis natus est, alii fiunt: ubi erit fatum?
50Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 72; 4 (auctor fl.366-384)
aut si hi fato facti eunuchi sunt, ille contra fatum natus est eunuchus.
51Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 77; 3 (auctor fl.366-384)
age uero, si nescio quis bonum fatum habeat et iuxta se sit aliquid quod uideatur contrarium, quid poterit esse, cum fatum bonum inmutari negetur, sicut et malum?
52Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 77; 4 (auctor fl.366-384)
certe hoc, quod iuxta fatum est, ne noceat supplicatur — nocebit enim nisi fuerit supplicatum —: quo modo ergo illud fatum inmutari negatur, quando hoc, quod uicinum est, timetur?
53Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 77; 6 (auctor fl.366-384)
sed quia in eo magis causa consistit, ne fatum mutari dicatis, sine dubio sine causa supplicatis.
54Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 78; 5 (auctor fl.366-384)
si autem fati est supplicare et non impetrare, stultum est fatum, quia supplicare facit hominem, quem scit non impetrare.
55Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 115, 78; 6 (auctor fl.366-384)
quod si nescit an possit impetrare, quod illum facit supplicare, inprouidum erit fatum et carens ratione, quia omnis ignorantia insipientia est, insipientia uero stultitia est.
56Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Colossenses, 17, 0431B (auctor 366-384)
Decretum autem quod dicit, non est hoc quod pagani fatum appellant; quia illud non omnibus contrarium asserunt; quia quosdam dicunt ex hoc felices, alios infelices.
57Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 17, 12; 22 (auctor c.330–c.391)
Quibus incredibile quantum prosperitatis haec attulit causa, ut verum illud aestimaretur, quod opinantur quidam, fatum vinci principis potestate vel fieri.
58Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 19, 12; 21 (auctor c.330–c.391)
Vnde blanditiarum taetra commenta Palatina cohors exquisite confingens immunem eum fore malorum communium asserebat fatum eius vigens semper et praesens in abolendis adversa conantibus eluxisse vocibus magnis exclamans.
59Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 26, 6; 11 (auctor c.330–c.391)
Quae Procopius latenter accipiens arbitratusque, ubi felicius acciderit fatum, negotio levi ad apicem summae potestatis assumi subsidebat ut praedatrix bestia viso, quod capi poterat, protinus eruptura.
60Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 30, 5; 22 (auctor c.330–c.391)
Vnde hoc, etiam si magni intererat, paulisper sequestrato impigre motus peragrata fluminis ripa castrisque praesidio competenti munitis atque castellis Brigetionem pervenit ibique diu compositum ad quietem principis fatum sortem denuntiabat ei supremam prodigiis ingerentibus multis.
61Ammianus Marcellinus, Res gestae, 17, 12, 17; 25 (auctor c.330–c.391)
Quibus incredibile quantum prosperitatis haec attulit causa: ut verum illud aestimaretur, quod opinantur quidam, fatum vinci principis potestate vel fieri.
62Ammianus Marcellinus, Res gestae, 19, 12, 16; 23 (auctor c.330–c.391)
Unde blanditiarum taetra commenta, palatina cohors exquisite confingens, immunem eum fore malorum communium asserebat, fatum eius vigens semper et praesens in abolendis adversa conantibus eluxisse, vocibus magnis exclamans.
63Ammianus Marcellinus, Res gestae, 26, 6, 10; 12 (auctor c.330–c.391)
Quae Procopius latenter accipiens, arbitratusque ubi felicius acciderit fatum, negotio levi ad apicem summae potestatis assumi, subsidebat ut praedatrix bestia viso, quod capi potuerit, protinus eruptura.
64Ammianus Marcellinus, Res gestae, 30, 5, 15; 21 (auctor c.330–c.391)
Unde hoc, etiam si magni intererat, paulisper sequestrate, impigre motus, peragrata fluminis ripa, castrisque praesidio competenti munitis atque castellis, Bregitionem pervenit, ibique diu compositum ad quietem principis fatum sortem denuntiabat ei supremam, prodigiis ingerentibus multis.
65Ammonio Andrea, Carmina, 1, 4; 13 (auctor 1478-1517)
Faustum dum reliquae neunt Hoc fatum Lachesis canit Phoebi lampade pulchrior: Henricus facile omnium Regum maximus optimus Cum consorte tori, tria Vivet saecula Nestorea, Verum non senii mala Non incommodum sentient, Aetatis validae bonis Hos semper volumus frui.
66Anastasius bibliothecarius, Interpretatio Synodi VIII generalis, 129, 0152C (auctor -879)
Si vero praeter hanc definitionem nostram quisquam ad iam fatum supremum honorem provectus exstiterit, reprobetur, et ab omni sacerdotali operatione prorsus abiiciatur, utpote qui extra sacros canones sit promotus.
67Andreas Strumensis, Vita S. Ioannis Gualberti, 146, 0797A
Nam tempore illo, cum praefatus papa Florentiam venit, praeparata et coadunata sunt ligna ad ignem accendendum, quem monachi inniabant ingredi ad comprobandum, saepe factum [an non, saepe fatum?] Petrum esse Simoniacum et haereticum.
68Andrelino Fausto, Epigrammata, 1, 25; 5 (auctor 1462-1517?)
Emeritum iam nomen habes quod nulla vetustas Deleat aut ipsum, quanvis linat omnia, fatum.
69Angelramnus Metensis, Donationes, 96, 1097C
Ideo ego in Dei nomine Angilramnus, gratia Dei Metensis urbis episcopus, pro divino intuitu, vel animae nostrae remedio, seu pro aeterna retributione, una cum consensu cleri vel laicorum fidelium sancti Stephani protomartyris peculiaris patroni nostri, cui Ecclesiae auctore Christo praeesse dignoscimur, donamus ad monasterium Gorziae, quod subiacet ipsi ecclesiae sancti Stephani, quod praedecessor noster bonae recordationis domnus Chrodegangus archiepiscopus, in honore sancti Petri et caeterorum sanctorum a novo aedificavit, et turbam monachorum sub sancta norma vitam degentes coacervavit, vel ubi sanctus Gorgonius, praeclarus videlicet martyr in corpore quiescit, et ubi Theomarus abbas sub manu nostra rector esse videtur, hoc est, res illas de ratione sancti Stephani, id est, in pago Bedinse, villam nuncupatam Faho, quam nunc per beneficium sancti Stephani, vel nostrum, Fredelaigus Vassus domini Carolimanni regis per precariam nostram tenere videtur, necnon et villam aliam de ratione ipsius sancti Stephani, sitam in pago Wabrince, cognominatam Gaudiaco, quam Godfridus similiter homo dominicus, per beneficium sancti Stephani, vel nostrum, per precariam tenere videtur; ad ipsum iam fatum monasterium, vel ad illam sanctam congregationem inibi vitam degentem, volumus esse donatum: hoc est, in terris, domibus, aedificiis, campis, pratis, pascuis, vineis, silvis, cultis et incultis, aquis aquarumve decursibus, mobilibus et immobilibus, mancipiis, litis, accolabus, adiacentiis, appendiciis, cum integris terminis solitisque stratis earum, ad easdem villas iam fatas Faho et Gaudiaco aspicientibus, vel pertinentibus, ad partem sancti Petri, vel sancti Gorgonii, seu ad ipsos fratres proficiat in augmentis, ut eos melius delectet pro nobis vel inclyto rege nostro, seu stabilitate regni Francorum, et successoribus nostris, Domini misericordiam attentius exorare, et illum censum quem usque nunc ipse Fredelaigus, vel Godfridus ad partem sancti Stephani, vel nobis dederunt, ipsum ad partem ipsius monasterii, vel ad ipsos fratres annis singulis persolvant.
70Angelramnus Metensis, Donationes, 96, 1100A
Haec omnia superius comprehensa, tam in terris, domibus, aedificiis, campis, pratis, vineis, sylvis, cultis et incultis, aquis aquarumve decursibus, mobilibus et immobilibus, mancipiis, litis, accolabus, adiacentiis, appenditiis, cum integris terminis solidisque statis eorum ad eas res pertinentibus vel aspicientibus, ad ipsum iam fatum monasterium, vel ipsos fratres proficiant in augmentis, ut eos melius delectet pro nobis, vel inclytis Regibus nostris Carolo atque Carlomanno, seu stabilitate regni Francorum, et successoribus nostris, Domini misericordiam attentius exorare.
71Anonymi, De dubiis nominibus, p. 776, l. 312 (opus c.600)
fatum generis neutri, ut Virgilius: fata Sychaei.
72Anonymus, Carmina de gente Portensi, 1, 10; 7 (opus c.1490)
Vates, evincti tempora sertis, Non horrent fatum, pensa nec ulla trium".
73Anonymus, Carmina de gente Portensi, 1, 10; 9 (opus c.1490)
Terris namque omne quod ortum est Et fatum et leti iura nefanda timet.
74Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 1711 (opus c.400?)
CVM FATO C. F. (a1) Pompei quia cum ipso fatum eius, hoc est felicitas eius conversa est.
75Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, III; 47 (opus c.400?)
FATO (DRV) per fatum.
76Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VIII; 1538 (opus c.400?)
(V) Quam per fatum pateris.
77Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, IX; 331 (opus c.400?)
QVAECVMQ. INIVRIA F. (aDR) quam iniuriam videlicet fatum irrogavit.
78Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 5, 5a; 96 (opus c.400)
Nero enim matrem suam occiderat; hoc confusus dicto oraculum consuli vetuit, ne quis imperatorum inquireret fatum et his insidiaretur.
79Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 5, 5a; 221 (opus c.400)
NOS FATVM SCIAT ESSE SVVM id est intellegat Caesar fatum suum in nobis esse, qui vincimus.
80Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 5, 5a; 252 (opus c.400)
HVMANVM PAVCIS VIVIT GENVS id est ad fata paucorum omne genus hominum revocatur et unus potior reliquis de se efficit fatum.
81Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 5, 5a; 255 (opus c.400)
POMPEIO CERTE FVGERES D. quippe superatus; adeo vobis imperator vester facit fatum, et hoc sic probat dicens: Labienum, qui sub se fortis fuerit, segnem esse sub Magno; nam ad eum transivit a Caesare.
82Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 6, 6a; 731 (opus c.400)
IPSE C. S. G. P. I. A. mox enim in Sicilia hic somniaturus est patrem suum Pompeium ad se venientem et suadantem sibi, ut fugiat; unde fatum, quod sibi immineat, recognoscet.
83Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 7, 7; 109 (opus c.400)
FATVM REBVS IN AEVVM constat, inquit, diem advenisse, qui in aevum humanis rebus daret fatum; hoc enim die Caesar victoriam consecutus primus factus est imperator, quae res perpetua facta est, ut res omnes humanae fatum habeant serviendi.
84Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 7, 7; 189 (opus c.400)
SPESQVE METVSQVE SIMVL dicit in caelo nullius tunc nisi Pompei et Caesaris fata tractata, quorum fortuna fatum faciebat universis; nam totum caelum obscuratum est et in monstra commotum [est] dimicantibus his duobus.
85Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 7, 7; 264 (opus c.400)
THESSALICAE TANTVM S. ut fatum de exitu belli populo Romano ipsa constituat.
86Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, ptext9; 1 (opus c.400)
Advectam Vticam Corneliam cum Sexto filio; cognitum Catoni et Gnaeo Pompeio fatum Magni; discessum Tarchondimoti et aliorum sociorum: Catonis in fugam eorum convicia; Cyrenas expugnatas a Catone; naufragium in Syrtibus exercitus Catonis et iter per harenas petentis Iubae regnum; non inpetrasse Labienum, ut Cato consuleret Hammona de belli eventu; descriptionem Gorgonis occisae et sanguine eius nata omnia genera serpentum et vim uniuscuiusque et Psyllorum adversus eas potentiam naturalem; et adventum Caesaris in Aegyptum conspectoque Magni capite lacrimasse exitum tanti viri.
87Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 9, 9; 663 (opus c.400)
QVAM SEGNIS SCITHIAE S. H. A. nam hic serpens violentior est, qui tanta velocitate prosternit, ut ait ‘rapuit cum vulnere fatum’; hoc autem funda et sagitta non faciunt.
88Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 10, 10; 14 (opus c.400)
Sed nunc fatum regni eius integrum ad extrema usque permansit; idcirco non est erutus a sepulchro.
89Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p5, 334; 380 (opus c.400)
INVICTAE FATVM SI CONSVLAT V • ipsum fatum.
90Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p7, 5a, 92; 92 (opus c.400)
Et bene expressit unde sit appellatum fatum, cum dicit ‘canendo’.
91Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p7, 5a, 92; 93 (opus c.400)
Fatum enim uocatur quasi dictum.
92Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p7, 5a, 92; 94 (opus c.400)
Aut quod canit iam scriptum est et alienum est: aut ex eo quod canit fatum fit, ut non alienum decretum dicat sed ipse decernat.
93Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p7, 5a, 113; 122 (opus c.400)
Hoc dicto confusus oraculum consuli uetuit, ne quis imperatorum inquireret fatum et eis insidiaretur, aut ipsius Neronis ne quis inquireret fatum.
94Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p7, 5a, 203; 137 (opus c.400)
AN NONDVM NVMINA TANTVM D • N • an quo cumque fit, in tempore accipit fatum?
95Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p7, 5a, 339; 285 (opus c.400)
AN VOS MOMENTA P • V • D • M • fatum aliquod ei esse.
96Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p7, 5a, 339; 286 (opus c.400)
Propter illud ‘nos fatum sciat esse suum’.
97Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p9, 59; 65 (opus c.400)
NOSTRIS ERRORIBVS ADDERE CRIMEN cum itaque et mentes inde regantur, fieri fatum iniquum uelle sit nostrum.
98Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p10, 12; 20 (opus c.400)
Ordo: tutis fatum celare latebris non patitur clara uiri facies.
99Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p10, 763; 572 (opus c.400)
INCVRIA FATI quam per fatum pateris.
100Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 409; 197 (opus c.400)
ET SACRVM PARVO NOMEN CLAVSVRA SEPVLCRO morituri Catonis fatum Libya occupauit, cum tamen semper esset ille securus.
101Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p13, 10, 24; 10 (opus c.400)
ET REGNI DVRAVIT ADVLTIMA FATVM • NAM SI LIBERTAS VMQVAM SIBI REDDERET ORBEM • LVDIBRIO SERVATVS E • bene ‘durauit ad ultima fatum’.
102Anonymus, Itinerarium Alexandri, 44; 4 (opus c.340)
Reperti omnes quadringenti uiri, qui patrauere rem in hunc modum: paxillos ferreos, quibus pelles intendunt, praetenta fune ea parte praerupti, qua fieri posset aut gelu cederet, mutuo innixi figebant, eisque subuecti paulatim omni sub nocte tandem euadunt armis una, cumque luce inopini inruunt securos et inermes barbaros ac semisomnes, inpeditosque mulierculis et infantibus praecipites agunt nihil eorum paucitatis scientes, donicum reliqui sese dederent et aditu reserato, quem inserabiliter obstruxerant, Alexander receptaretur uel copiae, nec tamen amplius uiris uiginti desideratis, quos ascensionem molientes, ubi loci conditio fefellisset, deiectos in praeceps ne sepulturae quidem nisi niuum profunditate seruarat casus aut fatum.
103Anonymus, Scholia in orationes Ciceronis Gronouiana codicis Voss. lat. Q 138, 3; 66
Flectuntur autem fata quando grave aliquid est et leve fit; quemadmodum inminebat Troianis ut satis diffiderent fatis, et tamen flexum est fatum.
104Anonymus, Carmen de gestis Frederici I. imperatoris in Lombardia, 2; 80
Multis summa dies et ineluctabile fatum Advenit; intereunt domini pariterque clientes, Pro dolor, et multo spoliatur milite ductor.
105Anonymus, Annales Veronenses antiqui; 81
[A] Hoc, imperator combussit Montem Aureum.
106Anonymus, Annales Veronenses antiqui; 123
VI. intrante iunio, combusta est Moneta de Foro, et alia loca multa.
107Anonymus, Annales Veronenses antiqui; 128
32. .
108Anonymus, Planctus Evandri de morte Pallantis, p1; 5
Ad hoc fatum reseruatum oderunt me numina.
109Anonymus, Carmen de gestis Frederici I imperatoris in Lombardia, 15; 79 (opus c.1165)
Multis summa dies et ineluctabile fatum Advenit; intereunt domini pariterque clientes, Pro dolor, et multo spoliatur milite ductor.
110Anonymus, Carmina ad schisma Alexandrinum, 1; 13
O. Fratribus invidit Adrianum flebile fatum, Explevit morem flebilis aula suum.
111Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 29; 31
Veniebat tunc quasi simpliciter ad iam fatum marchensem veluti ad cognatum, cuius idem principem sororem habebat iugalem.
112Anonymus, Chronica minor minoritae Erfordensis, 524; 601
Priscillianiste heretici fatum et constellationes attendunt.
113Anonymus, Titulorum Gallicanorum maximam partem Lugdunensium et Viennensium liber, 183, 194; 1 (opus c.500)
Coniugii dulcis hoc est commune sepulchrum, Quod nec post fatum liquit amicus amor.
114Anonymus, Vita Eligii episcopi Noviomagensis, 25, 16; 15
Nullus sibi proponat fatum vel fortunam aut genesim, quod vulgo nascentia dicitur, ut dicat, qualem nascentia attulit, taliter erit: quia Deus omnes homines vult salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire adque omnia in sapientia dispensat, sicut disposuit ante constitutionem mundi.
115Anonymus, Vita Heinrici IV imperatoris, 4; 11
Fit tumultus, exoritur clamor, spargitur verbum regem interfectum; quo verbo perterritus exercitus fugit, hostis insequitur, et quoniam in equis equitum salus praeter paucos constabat, solis peditibus miserabile fatum incubuit; ideoque victoria quanto maioris sceleris, tanto minoris tituli fuit.
116Anonymus, Rhetorica ad Herennium, 2, 50; 1 (auctor fl.ca.1150)
Misericordia commovebitur auditoribus, si variam fortunarum commutationem dicemus: si ostendemus, in quibus commodis fuerimus quibusque incommodis simus, conparatione: si, quae nobis futura sint, nisi causam optinuerimus, enumerabimus et ostendemus: si supplicabimus et nos sub eorum, quorum misericordiam captabimus, potestatem subiciemus: si, quid nostris parentibus, liberis, ceteris necessariis casurum sit propter nostras calamitates, aperiemus, et simul ostendemus illorum nos sollicitudine et miseria, non nostris incommodis dolere: si de clementia, humanitate, misericordia nostra, qua in alios usi sumus, aperiemus: si nos semper aut diu in malis fuisse ostendemus: si nostrum fatum aut fortunam conqueremur: si animum nostrum fortem, patientem incommodorum ostendemus futurum.
117Anonymus Rapularius, Rapularius, p5; 234
F 98 Fatum.
118Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber Psalmorum, 113, 0887D (auctor -1117)
Non appropiant qui dicunt fatum facit peccare, vel fortuna, quae omnia regit, vel gens tenebrarum, quae Deo rebellat.
119Apuleius, De mundo, 38; 1 (auctor c.125–c.180)
Fa[c]tum autem Graeci εἱμαρμένην a tractu quodam inuicem causarum se continentium uolunt dici; decretum idem πεπρωμένην dicunt, quod omnia in hoc statu rerum definita sint nec sit in hoc mundo aliquid interminatum; idem fatum μοῖραν uocant, quod ex partibus constet; hinc ἔννομον, quod unicuique adtributio sua sit adscripta.
120Apuleius, De mundo, 38; 5 (auctor c.125–c.180)
Haec illis condicio; et nominum eiusdem proprietate contingit, ut sit Atropos praeteriti temporis fatum, quod ne deus quidem faciet infectum; futuri temporis Lachesis a fine cognominata, quod etiam illis quae futura sunt finem suum deus dederit.
121Apuleius, De Platone et eius dogmate, 1, 12; 3 (auctor c.125–c.180)
Ita enim definit: prouidentiam esse diuinam sententiam, conseruatricem prosperitatis eius, cuius causa tale suscepit officium; diuinam legem esse fatum, per quod ineuitabiles cogitationes dei atque incepta conplentur.
122Apuleius, Apologia, 84, 26; 6 (auctor c.125–c.180)
quae enim relinquitur uis cantaminibus et ueneficiis, si fatum rei cuiusque ueluti uiolentissimus torrens neque retineri potest neque impelli?
123Apuleius, Florida, 19; 4 (auctor c.125–c.180)
certe quidem iacenti homini ac prope deposito fatum attulit.
124Apuleius, Metamorphoses, 4, 33; 4 (auctor c.125–c.180)
Sic affectae domus triste fatum cuncta etiam civitas congemebat, luctuque publico confestim congruens edicitur iustitium.
125Ardo sive Smaragdus, Vita, 103, 0366C
Statuentes ergo atque iubentes, ut neque vos, neque iuniores seu successores vestri, vel quislibet ex iudiciaria potestate in ecclesiis et locis vel agris seu reliquis possessionibus suprascripti monasterii, vel de omnibus quae supra scripta sunt, nullo unquam tempore inquietare aut exactare praesumatis: sed quod nos propter nomen Domini et aeterna remuneratione ad iam fatum monasterium indulsimus, perennibus temporibus proficiat in augmentis.
126Arnobius Afer, Adversus nationes [CSEL], 1, 5; 3 (auctor -c.327)
ut Helena diis ducibus atque inpulsoribus rapta et suis esset dirum et uenturis temporibus fatum, religionis nostrae attributum est criminibus?
127Arnobius Afer, Adversus nationes [CSEL], 5, 7; 2 (auctor -c.327)
uerum deum mater adulescentuli fatum sciens interque homines illum.
128Arnobius Afer, Adversus nationes [CSEL], 5, 7; 10 (auctor -c.327)
Iuppiter rogatus ab Agdesti ut Attis reuiuesceret non sinit; quod tamen fieri per fatum posset, sine ulla difficultate condonat, ne corpus eius putrescat, crescant ut comae semper, digitorum ut minimissimus uiuat et perpetuo solus agitetur e motu.
129Arnobius Afer, Adversus nationes [CSEL], 7, 12; 16 (auctor -c.327)
aut enim fato fiunt quaecumque fiunt, et ambitionis et gratiae 'nullus locus in diis est: aut si excluditur et eicitur fatum, non est superae dignitatis boni operis fauores et conlatas munificentias uenditare.
130Arnobius Afer, Disputationes adversus gentes, 5, 0728A
ut Helena diis ducibus atque impulsoribus rapta, et suis esset dirum et venturis temporibus fatum, religionis nostrae attributum est crimini?
131Arnobius Afer, Disputationes adversus gentes, 5, 1095A
Verum deum mater adolescentuli fatum sciens, interque homines illum tamdiu futurum salvum, quamdiu esset solutus a matrimonii foedere, ne quid accideret moesti, civitatem ingreditur clausam, muris eius capite sublevatis: quod esse turritum ratione ab hac coepit.
132Arnobius Afer, Disputationes adversus gentes, 5, 1097A
Iupiter rogatur ab Acdesti, ut Attis revivisceret, non sinit: quod tamen fieri per fatum posset, sine ulla difficultate condonat, ne corpus eius putescat, crescant ut comae semper, digitorum ut minimissimus vivat, perpetuo solus agitetur et motu, quibus contentum beneficiis Acdestim consecrasse corpus in Pessinunte: caerimoniis annuis, et sacerdotum intestibus honorasse.
133Arnobius Afer, Disputationes adversus gentes, 5, 1232B
Aut enim fato fiunt, quaecumque fiunt, et ambitionis et gratiae nullus locus in diis est: aut si excluditur et eiicitur fatum, non est superae dignitatis, boni operis favorem et collatas munificentias venditare.
134Atto Pistoriensis, Vita S. Ioannis Gualberti, 146, 0692D
Eisdem quoque diebus praefatus Papa Florentiam venit, et ligna praeparata et coadunata sunt ad accendendum ignem quem ingredi monachi cupiebant ut comprobarent saepe fatum Petrum Simoniacum et haereticum esse.
135Auctores varii 002, Fragmenta mentio et notulae, 2, 1124B
Secundum nos quidem, Dominus Deus, et diabolus aemulus; secundum communem autem opinionem, et Providentia, et Fatum, et necessitas, et fortuna, et arbitrii libertas.
136Auctores varii 005, Supplementum adnotationum, 5, 1349C
ita cecinit: At solers orator ait, fataliter urbem Sortitam quoniam genio proprium exigat aevum: Cunctis nam populis, seu moenibus inditur, inquit, Aut fatum aut genius nostrarum more animarum, Quae sub disparili subeunt nova corpora forte.
137Auctores varii 048, Dissertationes de historia Pelagiana, 48, 0534D
Aiunt scilicet, quos adversarios patimur, peccato Adae arbitrium liberum de hominum natura periisse; Deum non esse nascentium conditorem; a diabolo institutas nuptias; sub nomine gratiae ita fatum asserunt, ut dicant, quia nisi Deus invito et reluctanti homini inspiraverit boni, ipsius etiam imperfecti cupiditatem, nec a malo declinare, nec bonum posset arripere.
138Auctores varii 048, Dissertationes de historia Pelagiana, 48, 0310D
Verum, mea quidem sententia, quanto brevior est ac generalior accusatio, tanto minus aequa exsistit magisque suspecta: nam auctor Quaestionum fatetur quidem, liberum esse humanae voluntatis arbitrium; sed, praeterquam quod id omnes fateri debent, adversus mathematicorum fatum, quod ea quaestione impugnat, voluntatem ait Dei adminiculo vincere ipsas etiam aeris potestates.
139Auctores varii 048, Dissertationes de historia Pelagiana, 48, 0311C
Quis Pelagianum dicat, qui animas negaverit esse ex traduce, laudaverit sanctos veteris Testamenti, nuptias defenderit, improbaverit Mathematicorum fatum, Manichaeos insectatus sit, etc.
140Auctores varii 048, Dissertationes de historia Pelagiana, 48, 0606D
Suppositionis alia mihi non videtur quaerenda causa quam Hieronymi fatum quoddam, librariorumque inscitia aut inertia, haeretica plura catholici doctoris Operibus inserentium.
141Auctores varii 048, Dissertationes de historia Pelagiana, 48, 0676A
De tertia, calumniati sunt catholicis, perinde quasi efficacis gratiae nomine fatum inducerent.
142Auctores varii 048, Dissertationes de historia Pelagiana, 48, 0687A
Mirum profecto, quod ait Hieronymus, Manichaeum et Priscillianum, aliosque Pelagii fuisse principes, cum ipsemet testetur a Pelagio catholicis Manichaeorum nomen affictum esse, et aperte Augustino Iulianus obiecerit, quod Priscilliani fatum gratiae efficacis nomine dissimularet.
143Auctores varii 048, Dissertationes de historia Pelagiana, 48, 0645A
Si mortalitas contracta est primi hominis peccato, oportet ut, quemadmodum omnes ab Adamo pronati sunt, ita nemo non moriatur, maxime cum ipse Christus mortis fatum expertus sit.
144Auctores varii 087, Diplomata ecclesiastica, 87, 1412A
Manifesta causa est, quoniam ante hos dies concessimus venerationi tuae silvam ex curte nostra Gena cohaerente per loca designata ex una parte fluvio Panario, et ab alia parte usque piscationes, et suprascripta silva usque in rivo mortuo, a tertia parte strata publica, a quarta vero, praedicta silva, et paludes una cum basilica beati Martini confessoris Christi, quatenus ibi iam fatum coenobium construeretis sicut et factum est.
145Auctores varii 087, Formulae diversae, 87, 0929A
Iam fatum virum religiosa violentia tenete, et ad sanctam nostram sedem il.
146Auctores varii 088, Appendix, 88, 1157B
Praeterea ut praedictus vir sanctissimus Babolenus, quem pro amore Dei in eodem, sicut diximus, loco abbatem constituimus, suique monachi seu successores eorum, saepe fatum castellionem cum iam dicta Varenna quam fluvius Maternae circundat, et fossatus castellionis, ut dictum est, in introitu suo ab aqua in aquam totam terram concludit, una cum manentibus illis qui ibi appendunt, cum pratis ac pascuis, garricis et ulmis, cum aqua vero, seu omni piscatione, insulis quoque ac molendinis, necnon et piscatoriis, cum portis etiam cunctisque ipsius aquae transitoriis, vel cum omnibus adiacentiis cultis et incultis, ab hodierna die usque ad ultimam huius seculi horam teneant ac perpetualiter possideant.
147Auctores varii 095, Homiliae de Sanctis, 95, 1475A
Et mortis fatum finiet trium dierum somno suscepto, Et tunc a mortuis regressus, in lucem venit.
148Auctores varii 098, Epistolae pontificum Romanorum, 98, 0279B
Ac primo sic profitetur Adrianus Carolo (ep. 71, al. 56) : « Testem enim invoco Deum, quia nullorum fines irrationabiliter appeto, sed sicut ex antiquitus fuit, ipsum iam fatum patrimonium, et id in integro beato Petro concessistis, ita suscipere optamus.
149Auctores varii 098, Epistolae pontificum Romanorum, 98, 0321A
Propterea petimus a Deo protectam excellentiam vestram, amantissime fili et magne rex, ut iubeas dirigere Marcario duci praecipiendum, ut iam fatum Mauricium episcopum, qui in visione vestrae excellentiae praesentatus est, ut eum in suo episcopio reverti faciatis pro vestrae animae mercede, eo quod ipse iam dictus episcopus ad nos properavit, et nos eum iterum direximus ad Marcarium ducem Foroiuliensem, ut qualiter a vobis fuerit dispositus, ita peragere debeat.
150Auctores varii 098, Epistolae pontificum Romanorum, 98, 0332B
Quapropter vestrae a Deo protectae regali potentiae reverendissimum missum nostrum Stephanum, dudum sacellarium, direximus suggerendum, ut pro mercede animae vestrae, sicut coepistis, ita in integro iam fato territorio [Lamb., fatum territorium] Savinense beato Petro regni coelorum clavigero contradere iubeatis, ut ipse Dei apostolus pro vestra a Deo promota regali praecellentia praecipue suffragans, cum sanctis omnibus regnare mereamini; quatenus pro eiusdem Dei apostoli amore et mercedis animae vestrae, unum e duobus iam fatis missis cum praefato Stephano misso nostro nobis dirigere iubeatis, ut sicut exantiquitus fuit et in veritate iam fati vestri fideles missi satisfacti sunt, in integro nobis contradere praecipiatis, et signa, inter partes constituentes ut sine qualibet contentione aut controversia maneamus, ut opinatissima vestra memoria pro hoc in coelestibus regnis maneat ampliata.
151Auctores varii 098, Epistolae pontificum Romanorum, 98, 0347B
Sed petimus te, excellentissime fili et magne rex, atque spiritalis compater, ut vestram apprehendere debeant dexteram, et iurantes dicant ipsi vestri nobilissimi, quid de eodem patrimonio Savinensi beati Petri praeviderunt atque cognoverunt; testem enim invoco Deum, quia nullorum fines irrationabiliter appeto, sed sicut ex antiquitus fuit ipsum iam fatum patrimonium et id in integro beato Petro apostolo concessistis, ita suscipere optamus, quatenus petimus vestram praecelsam regalem potentiam, ut pro amore eiusdem Dei apostoli, atque nostro, ipsos iam fatos fidelissimos missos vestros, aut unum ex illis cum alia persona quae vobis placuerit dirigere iubeatis, ut ipsum patrimonium Savinense, sicut coepistis, in integro, iustitia annuente, nobis contradatur.
152Auctores varii 105, Liber diurnus Romanorum Pontificum, 105, 0062A
Iam fatum virum religiosa violentia tenete, et ad sanctam nostram sedem perducere festinate, qui forte dignior eo erit, si seoccultare voluerit.
153Auctores varii 148, Acta pontificalia, 148, 0124B
Venerabilis papa, qui pro iustitia sanguinem proprium fundere paratus erat, non ad procacitatem verborum superbi Regis, sed ad mandata Iudicis aeterni respiciens, saepe fatum Rodulphum, rationem iustam praetendentem, anathematizare, sicut non debuit, minime voluit, sed eumdem Regem frequenter commonitum, et a suis excessibus non resipiscentem, quoniam legatos Sedis Apostolicae Concilium in terra dominationis suae nequaquam celebrare permisit, tamquam inobedientem et rebellem iterato excommunicationi subiecit, quibus ita peractis, Legati cum indignatione ad Regis praesentiam redierunt, ipsius animum ad deteriora, sicut viri Deo odibiles, instantius commoventes.
154Auctores varii 152, Tituli funebres, 152, 0561A
Sunt tibi post fatum summae data gaudia vitae.
155Auctores varii 152, Tituli funebres, 152, 0606A
Ampla fuit charta, nunc parva videtur et arcta; Qua sors, qua fatum, qua scribitur omne creatum, Atque creatoris sine tempore tempus honoris.
156Auctores varii, Carmina Burana, 56, 58; 4 (auctor fl.1230)
in his philomena Tereum reiterat et iam fatum antiquatum querule retractat.
157Auctores varii, Panegyrici Latini, 2, 24, 1; 1 (auctor c.300)
Nolo tamen usquequaque miserorum vel factum onerare ve1 fatum qui, dum carnifici purpurato tua se et adfinitate et favore iactanti infeliciter credunt, gravissimum omnium nefas fecerunt adfectu innocentium.
158Auctores varii, Panegyrici Latini, 2, 27, 3; 5 (auctor c.300)
Quin ego, si fas piumque mortalibus aestimare caelestia, nullam maiorem esse crediderim principum felicitatem quam fecisse felicem et intercessisse inopiae et vicisse Fortunam et dedisse homini novum fatum.
159Auctores varii, Panegyrici Latini, 10, 7, 6; 9 (auctor c.300)
Herculei generis hoc fatum est, virtuti tuae debere quod vindicas.
160Audoenus Rothomagensis, Vita S. Eligii, 87, 0529A
Nullus dominos solem aut lunam vocet, neque per eos iuret; quia creatura Dei sunt, et necessitatibus hominum iussu Dei inserviunt: nullus sibi proponat fatum vel fortunam, aut genesim, quod vulgo nascentia dicitur, ut dicat, qualem nascentia attulit, taliter erit; quia Deus omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire (I Tim. II, 4) , atque omnia in sapientia dispensat, sicut disposuit ante constitutionem mundi.
161Augurelli Giovanni Aurelio, Iambici libri, 1, 27; 11 (auctor 1456-1524)
Nam quod semel fatum probat Mutare nunquam paulum Mortalis ullus quiverit.
162Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 9; 3 (auctor 354-430)
nec sub nomine gratiae fatum asserinms, quia nullis hominum meritis dei gratiam dicimus antecedi.
163Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 10; 1 (auctor 354-430)
Vnde autem hoc eis uisum fuerit nobis obicere, quod fatum asseramus sub nomine gratiae, eum aliquanto adtentius cogitarem, prius eorum uerba quae consequuntur inspexi.
164Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 10; 2 (auctor 354-430)
sic enim hoc nobis obiciendum putarunt: sub nomine, inquiunt, gratiae ita fatum asserunt, ut dicant, quia nisi deus inuito et reluctanti homini inspirauerit boni et ipsius inperfecti cupiditatem, nec a malo declinare nec bonum possit arripere.
165Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 10; 4 (auctor 354-430)
ex his eorum uerbis intellexi ob hoc illos uel putare uel putari uelle fatum nos asserere sub nomine gratiae, quia gratiam dei non secundum merita nostra dicimus dari, sed secundum ipsius misericordissimam uoluntatem, qui dixit: miserebor, cui misertus ero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero.
166Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 10; 9 (auctor 354-430)
dicentes nos fatum gratiae nomine asserere, quia non secundum merita nostra dari dicimus dei gratiam, procul dubio confitentur, quod ipsi eam secundum nostra merita dari dicunt; ita caecitas eorum occultare ac dissimulare non potuit hoc se sapere atque sentire, quod sibi obiectum Pelagius in episcopali iudicio Palestino subdolo timore damnauit.
167Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 11; 2 (auctor 354-430)
si non gratis datur, sed debita merentibus redditur, fatum nobis uidetur asserere?
168Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 11; 16 (auctor 354-430)
an ipsi fatum habent, quia meritum non habent?
169Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 11; 18 (auctor 354-430)
nam utrumque dixistis, prius fatum, acceptionem postea personarum, ut, quoniam utrumque refutandum est, remaneat quod uultis aduersus gratiam introducere meritum.
170Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 11; 21 (auctor 354-430)
nam si, ubi non est meritum, consequenter esse dicitis fatum et ob hoc in gratia dei meritum hominis uultis intellegi, ne fatum cogamini confiteri, ecce uos potius asseritis fatum in baptismate paruulorum, quorum nullum esse fatemini meritum.
171Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 11; 22 (auctor 354-430)
si autem in baptizandis paruulis et nullum meritum omnino praecedere et tamen fatum non esse conceditis, cur nos, quando dicimus gratiam dei propterea gratis dari, ne gratia non sit, non tamquam debitam meritis praecedentibus reddi, fati assertores esse iactatis non intellegentes in iustificandis impiis sicut propterea merita non sunt, quia dei gratia est, ita propterea non esse fatum, quia dei gratia est, ita propterea non esse acceptionem personarum, quia dei gratia est?
172Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 12; 1 (auctor 354-430)
Fatum quippe qui adfirmant, de siderum positione ad tempus, quo concipitur quisque uel nascitur, quas constellationes uoeant, non solum actus et euenta, uerum etiam ipsas nostras uoluntates pendere contendunt; dei uero gratia non solum omnia sidera et omnes caelos, uerum etiam omnes angelos supergreditur.
173Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 12; 3 (auctor 354-430)
neutrum ergo pertinere uidemus ad fatum.
174Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 12; 4 (auctor 354-430)
hic si respondetis hanc ipsam dei beniuolentiam, qua non merita sequitur, sed bona indebita gratuita bonitate largitur, fatum potius esse dicendum, cum hanc apostolus gratiam uoept dicens: gratia salui factiestis per fidem et hoc non ex uobis, sed deidonum est, non ex operibus, nc forte quis extollatur, nonne adtenditis, nonne perspicitis non a nobis diuinae gratiae nomine fatum asseri, sed a uobis potius diuinam gratiam fati nomine nuncupari?
175Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 14; 2 (auctor 354-430)
quod hic fatum fortunamue fuisse dicamus, quae omnino nulla sunt?
176Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 14; 8 (auctor 354-430)
i ergo nec fatum, quia nullae stellae ista decernunt, nec fortuna, quia non fortuiti casus haec agunt, nec personarum nec meritorum diuersitas hoc fecerunt.
177Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 16; 4 (auctor 354-430)
quodsi absurdissimum, insulsissimum, dementissimum est quoslibet homines ex his peccatis, quorum nec reatum ex parentibus trahere, sicut dicitis, nec ea non solum committere, sed nec saltem cogitare potuerunt, esse damnandos, redit ad uos frater ille geminus baptizati non baptizatus et tacitus quaerit a uobis, unde fuerit a fraterna felicitate discretus, cur illa infelicitate punitus, ut illo in dei filios adoptato ipse non acciperet omnibus aetatibus necessarium, sicut fatemini, sacramentum, si quemadmodum nulla est fortuna uel fatum uel apud deum acceptio personarum, ita nullum est gratiae sine meritis donum, nullum originale peccatum.
178Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 2, 17; 2 (auctor 354-430)
sub nomine, inquiunt, gratiae ita fatum asserunt, itt dicant, quia, nisi inuito et reluctanti homini inspirauerit boni et ipsius inperfecti cupiditatem, nec a malo declinare nec bonum possit arripere.
179Augustinus Hipponensis, Contra duas epistulas Pelagianorum [CSEL], 4, 26; 3 (auctor 354-430)
numquid sub nomine gratiae fatum asserit, quamuis dicat 'in nullo gloriandum, quando nostrum nihil sit'?
180Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 1; 4 (auctor 354-430)
Quur enim non hoc primum dicit, quod postea dicturus est, cum ab illo quisquam quaesierit quid dixerit fatum?
181Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 7; 3 (auctor 354-430)
Fecit ergo fatum, quod non habebat, et ex ipsius facto coepit esse fatale, quod in eius natiuitate non fuerat.
182Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 8; 2 (auctor 354-430)
Ipsam itaque praecipue Dei summi uoluntatem, cuius potestas insuperabiliter per cuncta porrigitur, eos appellare fatum sic probatur.
183Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 8; 8 (auctor 354-430)
Nec in hac quaestione auctoritatem haberet poetica sententia: sed quoniam Stoicos dicit uim fati adserentes istos ex Homero uersus solere usurpare, non de illius poetae, sed de istorum philosophorum opinione tractatur, cum per istos uersus, quos disputationi adhibent quam de fato habent, quid sentiant esse fatum apertissime declaratur, quoniam Iouem appellant, quem summum deum putant, a quo conexionem dicunt pendere fatorum.
184Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 9; 10 (auctor 354-430)
Hoc autem totum facere uidetur, ne fatum esse consentiat et perdat liberam uoluntatem.
185Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 9; 11 (auctor 354-430)
Putat enim concessa scientia futurorum ita esse consequens fatum, ut negari omnino non possit.
186Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 9; 27 (auctor 354-430)
Ordinem autem causarum, ubi uoluntas Dei plurimum potest, neque negamus, neque fati uocabulo nuncupamus, nisi forte ut fatum a fando dictum intellegamus, id est a loquendo; non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audiui, quoniam potestas Dei est, et tibi, Domine, misericordia, qui reddis unicuique secundum opera eius.
187Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 9; 29 (auctor 354-430)
Hac itaque ratione possemus a fando fatum appellare, nisi hoc nomen iam in alia re soleret intellegi, quo corda hominum nolumus inclinari.
188Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 9; 54 (auctor 354-430)
Quapropter si mihi fati nomen alicui rei adhibendum placeret, magis dicerem fatum esse infirmioris potentioris uoluntatem, qui eum habet in potestate, quam illo causarum ordine, quem non usitato sed suo more Stoici fatum appellant, arbitrium nostrae uoluntatis auferri.
189Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 5, 10; 23 (auctor 354-430)
Neque enim ideo peccat homo, quia Deus illum peccaturum esse praesciuit; immo ideo non dubitatur ipsum peccare cum peccat, quia ille, cuius praescientia falli non potest, non fatum, non fortunam, non aliquid aliud, sed ipsum peccaturum esse praesciuit.
190Augustinus Hipponensis, De civitate Dei [CSEL], 19, 23; 45 (auctor 354-430)
Verum indocti et inpiae naturae, quibus uere fatum non concessit ab dis dona obtinere neque habere Iouis inmortalis notionem, non audientes et deos et diuinos uiros deos quidem omnes recusauerunt, prohibitos autem daemones et hos non odisse, sed reuereri.
191Augustinus Hipponensis, Epistulae 185-270 [CSEL], 246, 3; 1 (auctor 354-430)
Quando ergo quisque, cum reprehendi coeperit, causam conuertit in fatum et ideo se culpari non uult.
192Augustinus Hipponensis, Epistulae 185-270 [CSEL], 246, 3; 8 (auctor 354-430)
uindicat in eos, qui se contemnunt, rependit gratiam beneficis, odit ingratos, egone expectabo, ut contra fatum disputet, cum tanta eum non uerbis sed factis eloqui deprehendam, ut prope manibus suis omnes mathematicorum lapillos supra capita eorum frangere uideatur?
193Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0571 (auctor 354-430)
Gratiae nomine nec fatum asseri a Catholicis, nec personarum acceptionem Deo tribui: quamvis revera Dei gratiam non secundum merita hominum dari dicant, et boni cupiditatem primam inspirari a Deo, ita ut omnino non incipiat homo ex malo in bonum commutari, nisi hoc in illo agat indebita et gratuita misericordia Dei.
194Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0577 (auctor 354-430)
Nec sub nomine gratiae fatum asserimus, quia nullis hominum meritis Dei gratiam dicimus antecedi.
195Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0577 (auctor 354-430)
Unde autem hoc eis visum fuerit nobis obiicere, quod fatum asseramus sub nomine gratiae, cum aliquanto attentius cogitarem; prius eorum verba quae consequuntur inspexi.
196Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0577 (auctor 354-430)
Sic enim hoc nobis obiiciendum putarunt: « Sub nomine, » inquiunt, « gratiae ita fatum asserunt, ut dicant, quia nisi Deus invito et reluctanti homini inspiraverit boni, et ipsius imperfecti, cupiditatem, nec a malo declinare, nec bonum possit arripere.
197Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0577 (auctor 354-430)
« Baptisma, » inquiunt, omnibus necessarium esse aetatibus confitemur: gratiam quoque adiuvare uniuscuiusque bonum propositum, non tamen reluctanti studium virtutis immittere, quia personarum acceptio non est apud Deum » (Coloss. III, 25) . Ex his eorum verbis intellexi, ob hoc illos vel putare vel putari velle, fatum nos asserere sub nomine gratiae, quia gratiam Dei non secundum merita nostra dicimus dari, sed secundum ipsius misericordissimam voluntatem, qui dixit, Miserebor cui misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero.
198Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0577 (auctor 354-430)
Cum enim propterea nobis calumniantur, dicentes nos fatum gratiae nomine asserere, quia non secundum merita nostra dari dicimus Dei gratiam; procul dubio confitentur quod ipsi eam secundum nostra merita dari dicunt: ita caecitas eorum occultare ac dissimulare non potuit, hoc se sapere atque sentire, quod sibi obiectum Pelagius in episcopali iudicio Palaestino subdolo timore damnavit.
199Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0578 (auctor 354-430)
Itane vero, filii superbiae, inimici gratiae Dei, o novi haeretici Pelagiani, quisquis dicit, gratia Dei omnia hominis bona merita praeveniri, nec gratiam Dei meritis dari, ne non sit gratia, si non gratis datur, sed debita merentibus redditur; fatum vobis videtur asserere?
200Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0579 (auctor 354-430)
An ipsi fatum habent, quia meritum non habent?
201Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0579 (auctor 354-430)
Nam utrumque dixistis, prius fatum, acceptionem postea personarum: ut quoniam utrumque refutandum est, remaneat quod vultis adversus gratiam introducere meritum.
202Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0579 (auctor 354-430)
Nam si ubi non est meritum, consequenter esse dicitis fatum, et ob hoc in gratia Dei meritum hominis vultis intelligi, ne fatum cogamini confiteri; ecce vos potius asseritis fatum in Baptismate parvulorum, quorum nullum esse fatemini meritum.
203Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0579 (auctor 354-430)
Si autem in baptizandis parvulis, et nullum meritum omnino praecedere, et tamen fatum non esse conceditis; cur nos quando dicimus gratiam Dei propterea gratis dari, ne gratia non sit, et non tanquam debitam meritis praecedentibus reddi, fati assertores esse iactatis?
204Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0579 (auctor 354-430)
non intelligentes, in iustificandis impiis, sicut propterea merita non sunt, quia Dei gratia est; ita propterea non esse fatum, quia Dei gratia est; ita propterea non esse acceptionem personarum, quia Dei gratia est.
205Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0579 (auctor 354-430)
Fatum quippe qui affirmant, de siderum positione ad tempus quo concipitur quisque vel nascitur, quas constellationes vocant, non solum actus et eventa, verum etiam ipsas nostras voluntates pendere contendunt: Dei vero gratia non solum omnia sidera et omnes coelos, verum etiam omnes Angelos supergreditur.
206Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0579 (auctor 354-430)
Neutrum ergo pertinere videmus ad fatum.
207Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0579 (auctor 354-430)
Hic si respondetis, hanc ipsam Dei benevolentiam, qua non merita sequitur, sed bona indebita gratuita bonitate largitur, fatum potius esse dicendum: cum hanc Apostolus gratiam vocet, dicens, Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur (Ephes. II, 8, 9); nonne attenditis, nonne perspicitis, non a nobis divinae gratiae nomine fatum asseri, sed a vobis potius divinam gratiam fati nomine nuncupari?
208Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0581 (auctor 354-430)
Quod hic fatum fortunamve fuisse dicamus, quae omnino nulla sunt?
209Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0581 (auctor 354-430)
Si ergo nec fatum, quia nullae stellae ista decernunt; nec fortuna, quia non fortuiti casus haec agunt; nec personarum, nec meritorum diversitas hoc fecerunt: quid restat, quantum ad baptizatum adtinet, nisi gratia Dei quae vasis factis in honorem gratis datur; quantum autem ad non baptizatum, ira Dei, quae vasis factis in contumeliam pro ipsius massae meritis redditur?
210Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0583 (auctor 354-430)
Quod si absurdissimum, insulsissimum, dementissimum est, quoslibet homines ex his peccatis, quorum nec reatum ex parentibus trahere, sicut dicitis, nec ea non solum committere, sed nec saltem cogitare potuerunt, esse damnandos; redit ad vos frater ille geminus baptizati non baptizatus, et tacitus quaerit a vobis, unde fuerit a fraterna felicitate discretus, cur illa infelicitate punitus, ut illo in Dei filium adoptato, ipse non acciperet omnibus aetatibus necessarium, sicut fatemini, Sacramentum; si quemadmodum nulla est fortuna vel fatum, vel apud Deum acceptio personarum, ita nullum est gratiae sine meritis donum; nullum originale peccatum.
211Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0583 (auctor 354-430)
Sub nomine, inquiunt, gratiae ita fatum asserunt, ut dicant, quia nisi invito et reluctanti homini inspiraverit boni, et ipsius imperfecti, cupiditatem , nec a malo declinare, nec bonum possit arripere.
212Augustinus Hipponensis, Contra duas epistolas Pelagianorum, 44, 0628 (auctor 354-430)
Numquid sub nomine gratiae fatum asserit, quamvis dicat, in nullo gloriandum, quando nostrum nihil sit?
213Augustinus Hipponensis, Contra Faustum Manichaeum, 42, 0213 (auctor 354-430)
Unde, si dici oporteret, non stellam Christo, sed Christum stellae fatum fuisse diceremus.
214Augustinus Hipponensis, Contra Faustum Manichaeum, 42, 0213 (auctor 354-430)
Si ergo sunt fata quae a fando, id est, a dicendo appellata sunt; quoniam Christus Verbum Dei est, in quo antequam essent, dicta sunt omnia; non consortium siderum fatum Christi est, sed fatum etiam siderum Christus est: qui et ipsam carnem sub coelo creatam ea voluntate assumpsit, qua etiam coelum creavit; ea potestate deposuit et recepit, qua etiam sideribus imperavit.
215Augustinus Hipponensis, Contra Iulianum, 44, 0737 (auctor 354-430)
Circa medium libri paucis obiter docet quomodo gratia non secundum merita detur, nec tamen in fatum sit referenda; utque intelligendum quod Apostolus dicit, Deum velle omnes homines salvos fieri.
216Augustinus Hipponensis, Contra Iulianum, 44, 0761 (auctor 354-430)
» Et ne secundum istam definitionem fato fiant hominibus, si meritis non fiant, quaecumque fiunt; ideo merita vel bona vel mala, quantum potestis, asseritis, ne fatum sit consequens, si merita negaveritis.
217Augustinus Hipponensis, Contra Iulianum, 44, 0761 (auctor 354-430)
Ac per hoc dicitur vobis, Si ea quae nullis meritis praestantur hominibus, fato fieri iam necesse est, et ideo merita astruenda sunt, ne fatum sit consequens, si merita non sunt: fato baptizantur, fato intrant in regnum Dei parvuli, quorum bona merita nulla sunt; et rursus, fato non baptizantur, fato non intrant in regnum Dei parvuli, quorum mala merita nulla sunt.
218Augustinus Hipponensis, Contra Iulianum, 44, 0761 (auctor 354-430)
Nos autem cum vitiatae originis mala merita esse dicamus, gratia dicimus intrare parvulum in regnum Dei, quoniam bonus est Deus; et alium merito non intrare, quoniam iustus est Deus; et in neutro esse fatum, quoniam quod vult facit Deus.
219Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0140 (auctor 354-430)
LIBER QUINTUS . Initio de tollenda fati opinione agit, ne demum existant qui Romani imperii vires et incrementa, quae non posse diis talsis adscribi superiore libro monstravit, referre in fatum velint. Inde ad quaestionem de praescientia Dei delapsus, probat liberum nostrae voluntatis arbitrium per eam non auferri. Postea de moribus Romanorum antiquis dicit, et quo eorum merito, sive quo Dei iudicio factum sit, ut illis ad augendum imperium Deus ipse verus, quem non colebant, adiutor fuerit. Docet postremo quae vera ducenda sit felicitas Christianorum imperatorum.
220Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0139 (auctor 354-430)
Cur enim non hoc primum dicit, quod postea dicturus est, cum ab illo quisquam quaesierit quid dixerit fatum?
221Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0147 (auctor 354-430)
Fecit ergo fatum, quod non habebat, et ex ipsius facto coepit esse fatale, quod in eius nativitate non fuerat.
222Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0148 (auctor 354-430)
Ipsam itaque praecipue Dei summi voluntatem, cuius potestas insuperabiliter per cuncta porrigitur, eos appellare fatum sic probatur.
223Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0148 (auctor 354-430)
Nec in hac quaestione auctoritatem haberet poetica sententia: sed quoniam Stoicos dicit, vim fati asserentes, istos ex Homero versus solere usurpare, non de illius poetae, sed de istorum philosophorum opinione tractatur, cum per istos versus, quos disputationi adhibent, quam de fato habent, quid sentiant esse fatum, apertissime declaratur, quoniam Iovem appellant, quem summum deum putant, a quo connexionem dicunt pendere fatorum.
224Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0149 (auctor 354-430)
Hoc autem totum facere videtur, ne fatum esse consentiat, et perdat liberam voluntatem.
225Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0149 (auctor 354-430)
Putat enim, concessa scientia futurorum, ita esse consequens fatum, ut negari omnino non possit.
226Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0150 (auctor 354-430)
Ordinem autem causarum, ubi voluntas Dei plurimum potest, neque negamus, neque fati vocabulo nuncupamus, nisi forte ut fatum a fando dictum intelligamus, id est a loquendo: non enim abnuere possumus esse scriptum in Litteris sanctis, Semel locutus est Deus, duo haec audivi; quoniam potestas Dei est, et tibi, Domine, misericordia, quia tu reddes unicuique secundum opera eius (Psal. LXI, 12, 13) . Quod enim dictum est, Semel locutus est, intelligitur, Immobiliter, hoc est incommutabiliter, est locutus, sicut novit incommutabiliter omnia quae futura sunt, et quae ipse facturus est.
227Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0150 (auctor 354-430)
Hac itaque ratione possemus a fando fatum appellare, nisi hoc nomen iam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinari.
228Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0152 (auctor 354-430)
Quapropter si mihi fati nomen alicui rei adhibendum placeret, magis dicerem fatum esse infirmioris, potentioris voluntatem, qui eum habet in potestate, quam illo causarum ordine, quem non usitato, sed suo more Stoici fatum appellant, arbitrium nostrae voluntatis auferri.
229Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0153 (auctor 354-430)
Neque enim ideo peccat homo, quia Deus illum peccaturum esse praescivit: imo ideo non dubitatur ipsum peccare, cum peccat, quia ille, cuius praescientia falli non potest, non fatum, non fortunam, non aliquid aliud, sed ipsum peccaturum esse praescivit.
230Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0218 (auctor 354-430)
Qua in re omitto dicere, quod Plato illas ideas tantam vim habere dicit, ut secundum eas non coelum aliquid fecerit, sed etiam coelum fatum sit.
231Augustinus Hipponensis, De civitate Dei, 41, 0653 (auctor 354-430)
Verum indocti et impiae naturae, quibus vere fatum non concessit a diis dona obtinere, neque habere Iovis immortalis notionem, non audientes et deos et divinos viros, deos quidem omnes recusaverunt, prohibitos autem daemones et hos non odisse, sed revereri.
232Augustinus Hipponensis, De dono perseverantiae, 45, 1010 (auctor 354-430)
Ipsi enim potius Dei gratiam fato in parvulis tribuunt, qui dicunt fatum esse, ubi meritum non est.
233Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos [2], 37, 1173 (auctor 354-430)
Deinde multi non accusant satanam, sed accusant fatum.
234Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos [2], 37, 1173 (auctor 354-430)
Fatum meum me duxit, dicit.
235Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos [2], 37, 1173 (auctor 354-430)
Quaeris ab illo quid sit fatum; et dicit, Stellae malae.
236Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos [2], 37, 1821 (auctor 354-430)
Hoc voluit Deus, fortuna hoc voluit, hoc voluit fatum.
237Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos [2], 37, 1823 (auctor 354-430)
» Ego dixi, ego peccavi; non fortuna, non fatum, non gens tenebrarum.
238Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0702 (auctor 354-430)
Iam quaeris quid sit fatum: curris ad stellas.
239Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0268 (auctor 354-430)
Multi et hoc dicunt: sed et qui hoc non dicunt, quid aliud dicunt, qui dicunt, Fatum mihi fecit, stellae meae fecerunt?
240Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0268 (auctor 354-430)
Per circuitum volunt pervenire ad Deum accusandum, qui nolunt de compendio venire ad Deum placandum, et dicunt, Fatum mihi fecit.
241Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0268 (auctor 354-430)
Quid est fatum?
242Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0268 (auctor 354-430)
Sufficeret, dixi: Ego cum emphasi dictum est; Ego, ego, non fatum, non fortuna, non diabolus; quia nec ipse coegit, sed ego persuadenti consensi: Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi (Psal. XL, 5) .
243Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0270 (auctor 354-430)
Alia doctrina est, Fatum mihi fecit.
244Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0108 (auctor 354-430)
Itaque aut fortunam, aut fatum inveniunt quod accusent; aut diabolum, cui non consentire in potestate nostra esse voluit qui nos fecit; aut aliam naturam inducunt, quae non sit ex Deo, fluctuantes miseri et errantes, potius quam confitentes Deo, ut eis ignoscat.
245Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0459 (auctor 354-430)
In factis meis, in peccatis meis non accuso fortunam, non dico, Hoc mihi fecit fatum; non dico, Adulterum me fecit Venus, et latronem me fecit Mars, et avarum me fecit Saturnus.
246Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 1061 (auctor 354-430)
EPISTOLA CCXLVI . Augustinus Lampadio, ostendens fatum in peccatis perperam excusari, quippe cuius vel ipsi mathematici nullam rationem habeant in subditis castigandis.
247Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 1062 (auctor 354-430)
Quando ergo quisque, cum reprehendi coeperit, causam convertit in fatum, et ideo se culpari non vult, quia fato se dicit coactum fecisse id quod arguitur; redeat ad seipsum, servet hoc in suis, non castiget servum furem, non de contumelioso filio conqueratur, vicino improbo non minetur.
248Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1457 (auctor 354-430)
Quia si esset fatum de sideribus, non poterat esse sub necessitate siderum conditor siderum.
249Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1457 (auctor 354-430)
Adde quia non solum Christus non habuit quod appellas fatum; sed nec tu, aut ego, aut ille, aut quisquam hominum.
250Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1457 (auctor 354-430)
Quia ergo non facimus, nisi quando opportunum est; propterea in his agendis, cum ita loquimur, fatum consideramus?
251Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1674 (auctor 354-430)
Hoc item nonnulli cum audiunt, sub fato fuisse Dominum Christum credunt, et dicunt: Ecce Christus habebat fatum.
252Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1674 (auctor 354-430)
O si cor tuum non esset fatuum, non crederes fatum!
253Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1674 (auctor 354-430)
Si fatum, sicut nonnulii intellexerunt, a fando dictum est, id est a loquendo; Verbum Dei quomodo habet fatum, quando in ipso Verbo omnia sunt quae condita sunt?
254Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1674 (auctor 354-430)
Quomodo ergo fatum habet, per quem factum est coelum et sidera; cum tua voluntas, si recte sapias, transcendat et sidera?
255Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1836 (auctor 354-430)
Unum sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum: maior est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est (Id. I, 1, 14) . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negare non possunt: secundum hanc formam servi puer Christus etiam parentibus suis minor erat, quando parvus maioribus, sicut scriptum est, subditus erat (Luc. II, 51) . Quid igitur, haeretice, cum Christus Deus sit et homo, loquitur ut homo, et calumniaris Deo?
256Augustinus Hipponensis, Sermones de Scripturis, 38, 0185 (auctor 354-430)
Ego, inquit, ego dixi: non diabolus, non fortuna, non fatum.
257Augustinus Hipponensis, Sermones de Scripturis, 38, 0139 (auctor 354-430)
Non dico, Fatum hoc voluit.
258Augustinus Hipponensis, Epistularum Selectio, 57, 3; 8 (auctor 354-430)
Quando ergo quisque, cum reprehendi coeperit, causam convertit in fatum et ideo se culpari non vult, quia fato se dicit coactum fecisse id quod arguitur, redeat ad se ipsum, servet hoc in suis, non castiget servum furem, non de contumelioso filio conqueratur, vicino inprobo non minetur.
259Augustinus Hipponensis, Epistularum Selectio, 57, 3; 10 (auctor 354-430)
Si autem iure proprio et patris familias diligentia, quoscumque homines pro tempore in potestate habet, hortatur ad bonum, deferret a malo, imperat suae voluntati ut obtemperent, honorat eos qui sibi ad nutum oboediunt, vindicat in eos qui se contemnunt, rependit gratiam beneficis, odit ingratos, egone expectabo ut contra fatum disputet, cum tanta eum non verbis sed factis eloqui deprehendam, ut prope manibus suis omnes mathematicorum lapillos supra capita eorum frangere videatur?
260Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2349
Ubi latuit fatum tantis temporibus?
261Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2349
Ecce quantum pertinet ad ritum Iudaeorum, exclusum est fatum; quia et extra fatum esse coeperunt, et in eo permanent.
262Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2349
Mutatum est ergo fatum, quia coepit licere quod ante prohibitum erat.
263Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2349
Metus ergo prohibet fatum; vincitur enim, si quod vult facere non facit.
264Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2350
Si fati esset, huc translati sic manerent; quia si fatum est, unusquisque secum habet fatum suum: sed quia non est fati, omnes inde venientes, hic immutantur, videntes turpe istic videri quod illic decorum putatur.
265Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2351
Quaedam enim sunt quae cum perturbant animos, elidunt corpora: quaedam vero admiscentia se sanguini, generant animis desideria: alia autem cordi hominis se copulantia, suggerunt cum blanditiis contraria: nonnulla autem sunt, quae sola corpora obligant infirmitatibus; sicut et illam filiam Abrahae, quam Dominus curavit (Luc. XIII, 11-16) . Haec omnia ignorantes Pagani, fatum appellant; cum diversae sint causae, et ista ab inimicis procurentur, ut quacumque ex causa irritetur homo, et subiiciatur passionibus.
266Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2351
Sed fatum bonum appellant, cum bene temperata sunt corpora, aut affabilitate commendantur, habentia gratiam quamdam: malum autem fatum esse, si plus caloris habeant, aut humoris; aut si quis non sit aspersus gratia, sed magis ad detrimenta paratus, quos infortunatos vocant.
267Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2353
Ad subruendum enim fatum pertinet, quia mortui surrexerunt; caeco nato oculi reformati sunt, aegri et paralytici confirmati sunt, et caetera quae facta sunt alia, ut confugientibus ad Deum, si quid fati esse potest, impedimentum afferre non possit.
268Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2353
Ecce scimus laborasse fame Italiam, et Africam, et Siciliam, et Sardiniam; dicant mathematici, si omnes hi unum fatum habuerunt, cum inter centum ne quidem duorum fata sibi convenire posse dicantur Erubescant, et taceant; et Deo supplices manus tendant, in cuius potestate sunt omnia.
269Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2355
Quomodo fato fiunt quae contra fatum sunt?
270Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2355
Sed si est fatum, non facit contra se.
271Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2355
Isti non habent fatum, qui faciunt contra fatum; et si hi non habent fatum, non est fatum.
272Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2355
Sed est, inquiunt, fatum unicuique praestans qua morte moriatur.
273Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2355
Quod si et hoc sic se habet; etiam nunc lex tangitur, quae punit adulteros: quod si vere fati esset, etiam ille puniendus erat, qui tale habet fatum, ut adulterium patiatur.
274Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2355
Et ipse enim particeps invenitur, quia fatum eius admisit ut fieret adulterium.
275Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2356
Quando enim quod fati est prohibetur et non fit, vincitur fatum.
276Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2356
Quod si ita est, iam non nascitur fatum, sed accidens causa est.
277Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2356
Nam quid aliud est vincere fatum, nisi immutare naturam?
278Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2356
Qui vincit enim quod natum in eo est, hic exinanit fatum.
279Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2356
Omnes ergo senatores unum habent fatum; nullus enim senatorum sine litteris est: et gentes quae sine litteris sunt, unum habent, et omnes servi unius sunt fati; nemo enim servorum est senator.
280Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2356
Sed si quod nascitur dicitur fatum, quidquid accesserit, extra fatum erit.
281Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2357
Eunuchus aliquis natus est, alii fiunt, ubi erit fatum?
282Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2357
Aut si hi fato facti eunuchi sunt, ille contra fatum natus est eunuchus.
283Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2357
Age vero, si nescio quis bonum fatum habeat, et iuxta se sit aliquid quod videatur contrarium, quid poterit esse, cum fatum bonum immutari negetur, sicut et malum?
284Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2357
Certe hoc quod iuxta fatum est, ne noceat supplicatur; nocebit enim nisi fuerit supplicatum: quomodo ergo illud fatum immutari negatur, quando hoc quod vicinum est, timetur?
285Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2357
Sed quia in eo magis causa consistit, ne fatum mutari dicatis, sine dubio, sine causa supplicatis.
286Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2358
Si autem fati est supplicare et non impetrare, stultum est fatum; quia supplicare facit hominem, quem scit non impetrare.
287Augustinus Hipponensis Incertus, Quaestiones Veteris et Novi Testamenti, 35, 2358
Quod si nescit an possit impetrare, quod illum facit supplicare; improvidum erit fatum, et carens ratione: quia omnis ignorantia insipientia est, insipientia vero stultitia est.
288Aulus Gellius, Noctes Atticae, p1, 13; 2 (auctor c.125–c.180)
I: Inquisitio verborum istorum M. Tulli curiosior quae sunt in primo Antonianarum libro, multa autem inpendere videntur praeter naturam etiam praeterque fatum; tractatumque an idem duo ista significent, fatum atque natura, an diversum 414 Cap.
289Aulus Gellius, Noctes Atticae, 7, 2, 1; 2 (auctor c.125–c.180)
FATUM, quod εἱμαρμένην Graeci vocant, ad hanc ferme sententiam Chrysippus, Stoicae princeps philosophiae, definit: Fatum est, inquit, sempiterna quaedam et indeclinabilis series rerum et catena, volvens semetipsa sese et inplicans per aeternos consequentiae ordines, ex quibus apta nexaque est.
290Aulus Gellius, Noctes Atticae, 7, 2, 9; 8 (auctor c.125–c.180)
Idque ipsum ut ea ratione fiat, naturalis illa et necessaria rerum consequentia efficit, quae ' fatum ' vocatur.
291Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 1, 2; 1 (auctor c.125–c.180)
Inquisitio verborum istorum M. Tulli curiosior quae sunt in primo Antonianarum libro, multa autem inpendere videntur praeter naturam etiam praeterque fatum; tractatumque an idem duo ista significant, fatum atque natura, an diversum.
292Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 1, 1; 2 (auctor c.125–c.180)
MARCUS CICERO in primo Antonianarum ita scriptum reliquit: Hunc igitur ut sequerer properavi quem praesentes non sunt secuti; non ut proficerem aliquid, neque enim sperabam id nec praestare poteram, sed ut, si quid mihi humanitus accidisset, multa autem inpendere videntur praeter naturam etiam praeterque fatum, huius diei vocem testem reipublicae relinquerem meae perpetuae erga se voluntatis.
293Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 1, 2; 3 (auctor c.125–c.180)
Praeter naturam, inquit, praeterque fatum.
294Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 1, 2; 4 (auctor c.125–c.180)
An utrumque idem valere voluerit fatum atque naturam et duas res καθ' ἑνός ὑποκειμένου posuerit, an vero diviserit separaritque, ut alios casus natural ferre videatur, alios fatum, considerandum equidem puto, atque id maxime requirendum, qua ratione dixerit accidere multa humanitus posse praeter fatum, quando sic ratio et ordo et insuperabilis quaedam necessitas fati constituitur, ut omnia intra fatum claudenda sint, nisi illud sane Homeri secutus est: μή καί ὑπέρ μοῖραν δόμον ἄιδος εἰσαφίκηαι.
295Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 1, 4; 6 (auctor c.125–c.180)
Sed cur id quoque genus mortis extra fatum posuerit, neque operis huius est explorare neque temporis.
296Aulus Gellius, Noctes Atticae, 13, 1, 7; 10 (auctor c.125–c.180)
Quod Cicero fatum atque naturam videtur dixisse, id multo ante Demosthenes τήν πεπρωμένην et τόν αὐτόματον θάνατον appellavit.
297Aulus Gellius, Noctes Atticae, 14, 1, 26; 26 (auctor c.125–c.180)
Atque id velim etiam, inquit, ut respondeant: si tam parvum atque rapidum est momentum temporis, in quo homo nascens fatum accipit, ut in eodem illo puncto sub eodem circulo caeli plures simul ad eandem competentiam nasci non queant, et si idcirco gemini quoque non eadem vitae sorte sunt, quoniam non eodem temporis puncto editi sunt peto, inquit, respondeant, cursum illum temporis transvolantis, qui vix cogitatione animi conprehendi potest, quonam pacto aut consulto adsequi queant aut ipsi perspicere et reprehendere, cum in tam praecipiti dierum noctiumque vertigine minima momenta ingentes facere dicant mutationes?
298Aulus Gellius, Noctes Atticae, 15, 20, 2; 3 (auctor c.125–c.180)
Patri autem eius nato illo responsum est a Chaldaeis eum puerum, cum adolevisset, victorem in certaminibus fore; id ei puero fatum esse.
299Ausonius Burdigalensis, Epistulae, 9a; 19 (auctor 309-394)
' Rata sunt futura, quae loquor; sic meritaque et fatum iubent.
300Ausonius Burdigalensis, Epigrammata, 19, 0836D (auctor 309-394)
At si quis felix praeter fatum exstitit umquam: Is demum excessit grammaticos canonas.
301Ausonius Burdigalensis, Epistolae, 19, 0927A (auctor 309-394)
Sic merita, sic fatum iubet.
302Ausonius Burdigalensis, Idyllia, 19, 0878D (auctor 309-394)
Felicem scivi, non qui, quod vellet, haberet: Sed qui per fatum non data non cuperet.
303Ausonius Burdigalensis, Parentalia, 19, 0848D (auctor 309-394)
Festinasse putes fatum: ne funus acerbum Duceret hoc genitor, tam cito factus avus.
304Ausonius Burdigalensis, Parentalia, 19, 0850D (auctor 309-394)
Et tibi si fatum sic permutare dedisset, Viveret hoc nostro tempore Censor adhuc.
305Ausonius Burdigalensis, Opuscula, 20, 1; 21 (auctor c.310-c.395)
felicem scivi, non qui quod vellet haberet, set qui per fatum non data non cuperet.
306Ausonius Burdigalensis, Opuscula, 41, 22; 2 (auctor c.310-c.395)
festinasse putes fatum, ne funus acerbum diceret hoc genitor, tam cito factus avus.
307Ausonius Burdigalensis, Opuscula, 41, 32; 3 (auctor c.310-c.395)
et tibi (si) fatum sic permutare dedisset, viveret hoc nostro tempore Censor adhuc.
308Ausonius Burdigalensis, Opuscula, 157, 6a; 20 (auctor c.310-c.395)
sic meritaque et fatum iubent.
309Ausonius Burdigalensis, Opuscula, 227, 6c; 2 (auctor c.310-c.395)
sed si quis foelix praeter fatum extitit et fas, hic demum excessit grammaticos canonas.
310Ausonius Burdigalensis, Epicedion in Patrem, 4; 10 (auctor 309-394)
factio me sibi non, non coniuratio iunxit: sincero colui foedere amicitias, felicem scivi non qui, quod vellet, haberet, set qui per fatum non data non cuperet.
311Ausonius Burdigalensis, Parentalia, 20; 1 (auctor 309-394)
NEC iam tu, matris spes unica, ephebe Talisi, consobrine meus, inmemoratus eris, ereptus primis aevi florentis in annis, iam tamen et coniunx, iam properate pater, festinasse putes fatum, ne funus acerbum diceret hoc genitor tam cito factus avus.
312Ausonius Burdigalensis, Parentalia, 30; 2 (auctor 309-394)
et tibi si fatum sic permutare dedisset, viveret hoc nostro tempore Censor adhuc, set neque tu viduo longum cruciata sub aevo protinus optato fine secuta virum.
313Balde Iacob, Poemata, 1, 1, 1; 23 (auctor 1604-1668)
De solio tonat Fatum.
314Balde Iacob, Poemata, 1, 2, 26; 14 (auctor 1604-1668)
Favillae Et cineri Niger ille totam Devovit urbem ter penetralibus Suppostus Aulae, ter refugus nefas Elusit ignis; terque cassam Flevit atrox Fridericus iram Auferte Fatum: neu leve garrula Fortuna nomen iactet ab aethere Refulsit improvisa virtus.
315Balde Iacob, Poemata, 1, 2, 39; 10 (auctor 1604-1668)
Omnes subimus non revocabile Debere Fatum.
316Balde Iacob, Poemata, 1, 2, 42; 12 (auctor 1604-1668)
nullum mihi Fatum potes explicare.
317Balde Iacob, Poemata, 1, 3, 33; 8 (auctor 1604-1668)
Quum Fatum tacitis passibus ultimum, Aegri reperet ad pedes: Questus multa deos, ingemuit rapi Immaturus, et annuam A duris petiit Caelicolis stipem: Accepitque biennium.
318Balde Iacob, Poemata, 1, 3, 41; 3 (auctor 1604-1668)
Vix ingressus iter, prata subiveram Ostingae veteris: cum mihi nuntius Fatum triste refert, et velut hostica Aureis cuspide vulnerat.
319Balde Iacob, Poemata, 1, 4, 20; 14 (auctor 1604-1668)
Fatum plenius opto.
320Balde Iacob, Poemata, 1, 4, 35; 11 (auctor 1604-1668)
Sed tibi sanctius Edico Fatum, Boia Pubes.
321Balde Iacob, Poemata, 1, 8, 5; 26 (auctor 1604-1668)
Sit Fatum, quodcumque cupis!
322Balde Iacob, Poemata, 1, 8, 9; 187 (auctor 1604-1668)
Facies pluris, quam tabernas Zeuxidis Lustrasse, vel Rubenii Abiturus istud, Palmeni, fatum cape.
323Balde Iacob, Poemata, 2, p5, 1; 47 (auctor 1604-1668)
Namque ut pugnare est fatum, sic vincere Virtus.
324Balde Iacob, Poemata, 2, p5, 3, p0; 52 (auctor 1604-1668)
IV. Hinc lapidis iactu distat Soror unica SYRINX, Ipsa quoque, eluso Satyro, mirabile fatum Arcadii subiisse datur Ladonis ad amnem, In calamos mutata leves.
325Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 2; 27 (auctor 1604-1668)
Quod, Socii, Fatum, vel Erynnis ventilat angueis?
326Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 4; 12 (auctor 1604-1668)
Calliope: namque ipsa Duces cognoscere belli Diceris, et fatum cuiusque notare lapillo.
327Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 5, 1; 47 (auctor 1604-1668)
Accipitrem et Felem, qui mihi magnum luctum adferunt, et decipulam molestam, ubi dolosum exsistit fatum, plurimum Felem pertimesco, quae optima, quae me, per foramen perquirit.
328Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 5, 3, 3; 64 (auctor 1604-1668)
Hoc Iovis FATUM. Ego praesente Hannibale tale quid effatus, metuere non immerito postem casum Gisgonis, quod pacis studiis nutritus, celeberrimum belli Ducem, quid agendum in acie, erudire tentasset; ab ipso valida manu de superiore loco detracti.
329Balde Iacob, Poemata, 2, p6, 5, 3, 4; 294 (auctor 1604-1668)
Hoc Seutlaei fortissimi Batrachorum Fatum; qui ipsam Limnocharin captam a Mausolo liberaverat.
330Balde Iacob, Poemata, 2, p7, 2, 1, 1; 17 (auctor 1604-1668)
O Fatum merite et vulnera Pentheos.
331Balde Iacob, Poemata, 2, p7, 4, 2; 23 (auctor 1604-1668)
Ergo cadam, victor totiens licet, ultimus, inquit, In praedam; et Fatum est bello hoc commune, perire!
332Balde Iacob, Poemata, 3, p12, 7; 83 (auctor 1604-1668)
Qui doleat fatum, quo fatum spiritus efflat!
333Balde Iacob, Poemata, 3, p14, p0; 68 (auctor 1604-1668)
Interim non defuere, qui tabida phthisi iam correptum, alii corripiendum; quidam, hac profligata, Hecticae febri nilominus obnoxium, omni asseveratione coniectaverant Deputabar igitur Fatis, ante Fatum.
334Balde Iacob, Poemata, 3, p14, 1, BaPK.03.04.01.15; 1 (auctor 1604-1668)
Omnes debemur post Fatum vermibus: omnes Iure sepulcrali serpentibus esca paramur.
335Balde Iacob, Poemata, 3, p14, 1, BaPK.03.04.01.36; 25 (auctor 1604-1668)
Fortunam, Fatum, vitamque Actaeonis omnem Cernere erat pictam: quasi depinxisset Apelles.
336Balde Iacob, Poemata, 3, p14, 1, BaPK.03.04.01.56; 13 (auctor 1604-1668)
Plura tibi dicet Vates, qui laudem Atalantae, Et venatoris fatum cecinit Meleagri.
337Balde Iacob, Poemata, 3, p14, 1, BaPK.03.04.01.67; 5 (auctor 1604-1668)
Commune hoc Fatum est.
338Balde Iacob, Poemata, 3, 22, 20; 1 (auctor 1604-1668)
Medici cuiusdam longe clarissimi Tabacophilia, et fatum.
339Balde Iacob, Poemata, 3, 22, 22; 52 (auctor 1604-1668)
Submittunt se sceptra tibi: positisque coronis Exspectant Reges, quod fatum edicis, anheli, Signa Duces belli, vexilla volantia figunt Ad nutus velluntque tuos.
340Balde Iacob, Poemata, 4, p17, 58, p0; 2 (auctor 1604-1668)
Parcas ut optes parcere; Fatum retro moveri.
341Balde Iacob, Poemata, 4, p17, 75, p0; 1 (auctor 1604-1668)
FATUM, RATVMQVE SCILICET, VT NIL PERENNE DVRET. Thoraca, cristas, balthea, Et cassides et enses.
342Balde Iacob, Poemata, 4, p17, 75, p0; 5 (auctor 1604-1668)
Prosternas, quecunque feris: SIMUL OMNIA TANDEM, VICTOREM ET VICTUM, PARVULA FOSSA TEGET. Si mutabile credis esse Fatum: FATO falleris, in chaos profundum Vergunt omnia.
343Balde Iacob, Poemata, 4, p17, 104; 91 (auctor 1604-1668)
Si te rogari sustines ab antiquo Scazonte servo; mentis improbae muta Ferale fatum.
344Balde Iacob, Poemata, 4, p17, 104; 204 (auctor 1604-1668)
omnium est idem fatum SCIENTIARUM, nulla non habet rugas, Gemitque parturitque durius Cerva, Et obstetrice VANITATE fit Mater.
345Balde Iacob, Poemata, 4, p21, 4, p0; 2 (auctor 1604-1668)
Haec, simul propinquain Vaticinata necem, Citharae videt imminere finem: Exsatianda prius cantu, parat occupare Fatum, Nondum pura dies.
346Balde Iacob, Poemata, 4, p22, 6a, 1; 26 (auctor 1604-1668)
Non patitur error corrigi vitam auferens, His mota caussis, mentis augurio tremens, Fatum parentis Iephtias suum facit.
347Balde Iacob, Poemata, 4, p22, 7, 1; 38 (auctor 1604-1668)
Quisquamne Fatum sontis alterius luit?
348Balde Iacob, Poemata, 4, p22, 7, 1; 39 (auctor 1604-1668)
An ipse Fatum, quale passim fingitur, Agnoscis ullum?
349Balde Iacob, Poemata, 4, p22, 7, 1; 102 (auctor 1604-1668)
At in supini monte vasto Moriae, Respicere fatum moneor Isaaci nepos.
350Balde Iacob, Poemata, 4, p22, 7, 2; 255 (auctor 1604-1668)
Vtriusque Fatum Genitor absolvet suus: Alterius urgent iussa; sed Votum mei.
351Balde Iacob, Poemata, 4, p22, 7, 4; 116 (auctor 1604-1668)
siquid ulterius petis, Fatum est.
352Balde Iacob, Poemata, 4, p22, 9, 1; 9 (auctor 1604-1668)
Fatum fefellit.
353Balde Iacob, Poemata, 4, p22, 9, 4; 196 (auctor 1604-1668)
dum resideret pavor: Vtriusque Fatum dum probaretur mora: An ipse posset imperare huic funeri; Oppetere an ipsa vellet: interea suos Bis Trivia torsit, orbe completo, boves.
354Balde Iacob, Poemata, 4, 3, p0; 310 (auctor 1604-1668)
FATUM est, quod poscimus Omnis.
355Balde Iacob, Solatium Podagricorum, p2, 4; 25 (auctor 1604-1668)
Quod mulcet, Fatum est.
356Balde Iacob, Solatium Podagricorum, p2, 43; 1 (auctor 1604-1668)
Iamne notas: aliqui quod sint ex traduce morbi, Si premimur Fato: Fatum Deus ipse creauit.
357Balde Iacob, Solatium Podagricorum, p2, 43; 2 (auctor 1604-1668)
Quod vult, hoc Fatum est.
358Balde Iacob, Solatium Podagricorum, p3; 122 (auctor 1604-1668)
LXX, Fatum Pecchii Cisalpini: qui per undeviginti annos captivus, in carcere tandem a Podagra liberatus est.
359Balde Iacob, Solatium Podagricorum, 1, 18; 24 (auctor 1604-1668)
sic nova Medici superstitio paciscatur cum arbore aliqua, ut damnata Fatis, quae hominis Podagrici segmenta inferent, liberandi fatum toleret.
360Balde Iacob, Urania Victrix, 2, p28; 41 (auctor 1604-1668)
Mors quoque cuncta metens, et inexorabile Fatum; Stagnaque Tartareae surda vocentur aquae Quaeque omnes superat ventos, stygias que paludes, Ferrea nocturno ianua clausa proco.
361Baldricus Dolensis, Historia Hierosolymitana, 166, 1151A (auctor c.1050–1130)
quod fatum nobis infestum nocuit?
362Bargeo, Carminum appendix, 1, 2; 1 (auctor 1517-1596)
Non, quas Apelles pingere, vel Myron Ex aere suevit ducere, imagines Fugere fatum corruentes Atque vices Italum supremas, Cum barbarorum vis Latias humi Deiecit arces, cum subiit iugum Frenumque (pro labes) recepit Imperio spoliatus orbis Urbis Quirinus conditor, et sua Substructa summis moenia molibus Prostrata vidit cumque signis Marmoreis tabulas iacentes.
363Barignani Fabio, Gigantomachia, 2; 207 (auctor fl.ca.1550)
Quae stamina duco Pollice, quae fatum novi fatumque retracto Vitaleisque auras fundo mortalibus aegris Producoque necem minuoque et sculpta nitenti Celmo elapsa scio, fata et ventura rependo, Haec loquor, o superi; vestras intendite mentes.
364Basinio da Parma, Cyris, 1, 11; 11 (auctor 1425-1457)
Non tamen idcirco fatum cum fraude canebat Cassandra aeterno credita vana deo.
365Beda, De ratione temporum, 90, 0306A (auctor 672-735)
Attamen mathematici in explorandis hominum genituris, ad atomum usque pervenire contendunt, dum Zodiacum circulum in XII signa, signa singula in partes XXX, partes item singulas in punctos XII, punctos singulos in momenta XL, momenta singula in ostenta LX distribuunt, ut, considerata diligentius positione stellarum, fatum eius qui nascitur quasi absque errore deprehendant.
366Beda Incertus, De libro Psalmorum, 93, 0643D
Aut quia fatum hoc fecit, vel constellatio, vel inimica gens tenebrarum, quae rebellat Deo, et ideo facit homines peccare, vel quodlibet tale.
367Beda Incertus, De libro Psalmorum, 93, 0643D
Si enim breviter dicerent: Domine, quod nos peccavimus, non tu, non fatum, non constellatio, nec aliquid talium accusandum est, sed nos soli, quia cum liberum arbitrium nobis dedisses, non consensimus diabolo volentes et scientes.
368Beda Incertus, De libro Psalmorum, 93, 0700A
Nam non fatum, non fortuna, non stella, non aliquid aliud, sed ego ipse peccavi tibi, scilicet, qui solus mederi, solus peccata dimittere potes.
369Beda Incertus, De libro Psalmorum, 93, 0789A
Accusant etiam fatum, stellas, et similia, venientes per dispendium ad Deum accusandum, cum per compendium venire possent ad Deum placandum.
370Beda Incertus, De libro Psalmorum, 93, 0977D
Alii autem ut se excusent, accusant fatum, stellas et caetera talia: et hi volunt venire per dispendium ad Deum accusandum, quia nolunt venire per compendium ad Deum placandum.
371Benedictinus anonymus, De poenitentia et tentationibus religiosorum, 213, 0871B
Confessio vero peccati est ibi: Dixi: Confitebor adversum me iniustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei (Psal. XXXI) . Dixi, id est deliberavi apud me: Confitebor lingua cordis, sacerdoti vero homini lingua cordis et oris: Adversum me, non per diabolum, non per fatum, non per hoc vel illud me excuso, sed mihimet culpam impono: Iniustitiam meam, quia non feci quod facere debui, et feci quod facere non debui, quod iniustitia est.
372Benessa Damianus, De morte Christi, 5; 63 (auctor 1476-1539)
Intereratque Dei medius gentisque sequester Humanae, raptasque uidet sub Tartara turbas Innumeras hominum, quis mortis inutile fatum Esse dolet propriae, caepti taedetque laboris, Seque refert humilis tunc ad penetralia cordis, Et repetit, Patri ut positas accenderet aras, Ingenio quonam solium sublime reliquit.
373Benessa Damianus, De morte Christi, 5; 92 (auctor 1476-1539)
Dumque animo cernit secli subiecta futuri, Ibitur ut contra documentis, rite sodales Quae terras olim debebant ferre per omnes, Atque ideo multos tunc exhausisse labores, Se tamen heu positum, cui passo tanta resistent, Multorumque ergo frustra tolerare uidebat, Iam pridem proprium quis norat inutile fatum.
374Benessa Damianus, De morte Christi, 7; 197 (auctor 1476-1539)
Tolleret ut forti spem, praemia laeta rependi Post fatum, insinuans sese de more pedentim Insonti et monito, uestigia sistere firma Quo uocat et uirtus praefert uictricia signa, Nitentem illapsu corroborat illicet ultro.
375Benessa Damianus, De morte Christi, 7; 200 (auctor 1476-1539)
Namque olim fatum quos iam praedestinat astris, Haud fuit, ut captos hostili deserat astu.
376Benessa Damianus, De morte Christi, 9; 70 (auctor 1476-1539)
Certatumque diu, dum fatum promouet ultra Correptumque genus dum saeuius implicat Orcus.
377Benessa Damianus, De morte Christi, 9; 92 (auctor 1476-1539)
Sin cadit haud habilis diuini luminis expers, Aeternum frustra iam maeret inutile fatum, Atque statu uiduo mors haec aeterna uocatur.
378Benessa Damianus, De morte Christi, 9; 242 (auctor 1476-1539)
Post clades multas tandem promissa uetustum Poscebat fatum, prouectaque secula dudum Instabant, redeatue aetas ut prisca, repertum; Omnia nam fuerant quorsum iam condita, finis Emicuit, fraus neu noceat tamen hostis iniqui, Qua caepta est labes, prouidit Spiritus almus.
379Benessa Damianus, De morte Christi, 10; 8 (auctor 1476-1539)
Consilio huc, Pater exortem custodiat olim Vt labis, sanctus conceptam Spiritus afflat, Quo generi humano, fuerat qua tracta ruina Si praemuniret, produceret inde salutem, Vt uicibus, quibus actus erat, Deus aequus eisdem Restituat lapsum ac nullo certamine cedat, Prouehit antiquum dum fatum, appareat alto Si missus terris, arasque adolere doceret.
380Benessa Damianus, Epicedion in morte Iacobi Boni, p1; 5 (auctor 1476-1539)
Quis fatum fraudare sono, quis funera voce Possit, quis cantum non indulgere Poetae?
381Benignus Georgius, Oratio funebris habita pro magnifico et generoso senatore Iunio Georgio patritio Rhagusaeo, p4; 50 (auctor ante 1445-1520)
Tibi enim dico qui me patris loco accepisti, qui aetate adhuc tenellus, moribus autem gravis: patrium fatum quid, paternum obitum cur tanto luctu prosequeris?
382Benzo Albensis, Ad Heinricum IV. imperatorem libri VII, 2, 2, 31; 3 (auctor c.1010-c.1085)
CAP. XVI. TADO, BONUM FATUM, FACIUNT TE DONA BEATUM. DE TADONE VERO, qui fuit propter metum Ardoini pedester legatus marchionis Teodaldi atque episcopi Leonis, quid fecit venerabilis clementia magni HEINRICI, serenissimi imperatoris?
383Benzo Albensis, Ad Heinricum IV imperatorem libri VII, p1, 15; 1 (auctor c.1010-c.1085)
TADO, BONUM FATUM, FACIUNT TE DONA BEATUM. DE TADONE VERO, qui fuit propter metum Ardoini pedester legatus marchionis Teodaldi atque episcopi Leonis, quid fecit venerabilis clementia magni HEINRICI, serenissimi imperatoris?
384Boetius, Philosophiae consolatio, 1, IV (metplaceholderfordot); 1 (auctor 480-525)
Quisquis composito serenus aeuo fatum sub pedibus egit superbum fortunamque tuens utramque rectus inuictum potuit tenere uultum, non illum rabies minaeque ponti uersum funditus exagitantis aestum nec ruptis quotiens uagus caminis torquet fumificos Vesaeuus ignes aut celsas soliti ferire turres ardentis uia fulminis mouebit.
385Boetius, Philosophiae consolatio, 4, IV (metplaceholderfordot); 2 (auctor 480-525)
Quid tantos iuuat excitare motus et propria fatum sollicitare manu?
386Boetius, Philosophiae consolatio, 4, 6; 10 (auctor 480-525)
Qui modus cum in ipsa diuinae intellegentiae puritate conspicitur, prouidentia nominatur; cum uero ad ea quae mouet atque disponit refertur, fatum a ueteribus appellatum est.
387Boetius, Philosophiae consolatio, 4, 6; 11 (auctor 480-525)
Quae diuersa esse facile liquebit si quis utriusque uim mente conspexerit; nam prouidentia est ipsa illa diuina ratio in summo omnium principe constituta quae cuncta disponit, fatum uero inhaerens rebus mobilibus dispositio per quam prouidentia suis quaeque nectit ordinibus.
388Boetius, Philosophiae consolatio, 4, 6; 12 (auctor 480-525)
Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur, fatum uero singula digerit in motum locis, formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum uocetur.
389Boetius, Philosophiae consolatio, 4, 6; 15 (auctor 480-525)
Siue igitur famulantibus quibusdam prouidentiae diuinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria sollertia seu aliquibus horum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque gerendarum formam rerum esse prouidentiam, fatum uero eorum quae diuina simplicitas gerenda disposuit mobilem nexum atque ordinem temporalem.
390Boetius, Philosophiae consolatio, 4, 6; 16 (auctor 480-525)
Quo fit ut omnia quae fato subsunt prouidentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent; ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt.
391Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 1, 4; 1 (auctor 480-525)
Quisquis composito serenus aevo fatum sub pedibus egit superbum fortunamque tuens utramque rectus invictum potuit tenere vultum, non illum rabies minaeque ponti versum funditus exagitantis aestum nec ruptis quotiens vagus caminis torquet fumificos Yesaevus ignes aut celsas soliti ferire turres ardentis via fulminis movebit.
392Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 4, 4a; 1 (auctor 480-525)
Quid tantos iuvat excitare motus et propria fatum sollicitare manu?
393Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 4, 6; 15 (auctor 480-525)
Qui modus cum in ipsa divinae intellegentiae puritate conspicitur, providentia nominatur; cum vero ad ea, quae movet atque disponit refertur, fatum a veteri bus appellatum est.
394Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 4, 6; 19 (auctor 480-525)
fatum vero inhaerens rebus mobilibus dispositio, per Quam providentia suis quaeque nectit ordinibus.
395Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 4, 6; 20 (auctor 480-525)
Providentia namque cuncta pariter quamvis diversa, quamvis infinita complectitur, fatum vero singula digerit in motum locis, formis ac temporibus distributa,, ut haec tem25 poralis ordinis explicatio in divinae mentis adunata.
396Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 4, 6; 21 (auctor 480-525)
prospectum providentia sit, eadem vero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum vocetur.
397Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 4, 6; 26 (auctor 480-525)
Sive igitur famulantibus quibusdam providentiae divinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inserviente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica virtute seu daemonum varia sollertia, seu aliquibus horum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque gerendarum formam rerum esse providentiam, fatum vero eorum, quae divina simplicitas gerenda, disposuit, mobilem nexum atque ordinem temporalem.
398Boetius, De consolatione Philosophiae [CSEL], 4, 6; 27 (auctor 480-525)
Quo fit, ut omnia, quae fato subsunt, providentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam vero, quae sub providentia locata sunt, fati seriem superent; ea vero sunt, quae primae propinqua.
399Boetius, Commentaria in Topica Ciceronis, 64, 1145D (auctor 480-525)
Ex hoc genere causarum ex aeternitate pendentium fatum a Stoicis nectitur, atque ut earum causarum sine quibus effici non potest, genera dividi, sic etiam efficientium dividi possunt.
400Boetius, Commentaria in Topica Ciceronis, 64, 1146C (auctor 480-525)
Ex his, inquit, causis Stoica disputatio fatum connectit.
401Boetius, Commentaria in Topica Ciceronis, 64, 1146D (auctor 480-525)
Fatum enim dicunt esse praecedentium causarum subsequentiumque perplexionem quamdam, et catenae more continentiam, hoc modo: Ideo profectus est peregre, quoniam parentum iracundiam ferre non poterat; idcirco parentum iracundiam successione non ferebat, quia amicae amore detinebatur, idcirco amabat, quod saepe fuerat ante congressus; ideo congressus est, quia aliquid ut congrederetur praecessit.
402Boetius, Commentaria in Topica Ciceronis, 64, 1146D (auctor 480-525)
Itaque ordine praecedentium consequentiumque rerum fatum (ut dicit) a Stoicis nectitur. Item dividit eam causam quae vi sua efficit aliquid in eam quae ad efficiendum sibi sufficiat, eamque quae extrinsecus adminiculationis indigeat.
403Boetius, De consolatione philosophiae, 63, 0610A (auctor 480-525)
Quisquis composito serenus aevo, 38 Fatum sub pedibus dedit superbum, Fortunamque tuens utramque rectus, Invictum potuit tenere vultum; Non illum rabies minaeque ponti Versum funditus excitantis aestum, Nec ruptis quoties vagus caminis 39 Torquet fumificos Vesevus ignes, Aut celsas soliti ferire turreis Ardentis via fulminis movebit.
404Boetius, De consolatione philosophiae, 63, 0808C (auctor 480-525)
Quid tantos iuvat excitare motus Et propria fatum sollicitare manu?
405Boetius, De consolatione philosophiae, 63, 0814B (auctor 480-525)
Qui modus cum in ipsa divinae intelligentiae puritate conspicitur, Providentia nominatur: cum vero ad ea quae movet atque disponit refertur, fatum a veteribus appellatum est.
406Boetius, De consolatione philosophiae, 63, 0815A (auctor 480-525)
Nam Providentia est illa ipsa divina ratio (10) in summo omnium principe constituta, quae cuncta disponit: 294 fatum vero inhaerens rebus mobilibus dispositio, per quam Providentia suis quaeque nectit ordinibus.
407Boetius, De consolatione philosophiae, 63, 0815A (auctor 480-525)
Providentia namque cuncta pariter, quamvis diversa, quamvis infinita, complectitur: fatum vero singula digerit in motum locis, formis, ac temporibus distributa: ut (5) haec temporalis ordinis explicatio, in divinae mentis adunata prospectu, Providentia sit: eadem vero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum vocetur.
408Boetius, De consolatione philosophiae, 63, 0815B (auctor 480-525)
295 Sive igitur, famulantibus quibusdam Providentiae divinis spiritibus, fatum exercetur, seu anima, seu tota inserviente natura, seu coelestibus siderum motibus, seu angelica virtute, seu daemonum varia solertia, seu aliquibus horum, seu omnibus fatalis series texitur; illud certe (5) manifestum est, immobilem, simplicemque gerendarum formam rerum esse providentiam: fatum vero eorum quae divina simplicitas gerenda disposuit, mobilem nexum, atque ordinem temporalem.
409Boetius, De consolatione philosophiae, 63, 0816A (auctor 480-525)
Quo fit, ut omnia quae fato subsunt, Providentiae quoque subiecta sint; cui ipsum etiam subiacet fatum.
410Bologni Gerolamo, Candidae libri tres, 1, 10; 50 (auctor 1454-1517)
Esse quid hoc dicam (num divos? sidera? fatum?) Sit status ut fragili nullus in orbe bonis?
411Bon Giacomo, De raptu Cerberi, 1; 76 (auctor 1469-1538)
Exitium crudele tamen memorare iuuabit Atque animae miserae tam lamentabile fatum.
412Bonaiuto da Casentino, Diversiloquium, 1, p1; 1 (auctor -1312)
Plange, Columpna, statum cum sis exuta beatum, Blasphemans fatum non re, sed ymagine gratum.
413Bonaiuto da Casentino, Diversiloquium, 1, 13; 1 (auctor -1312)
Plaude, Columpna, statum cum sis sortita beatum, Precedens fatum, nomen tibi dat mage gratum.
414Bonifacius Veronensis, Eulistea, 1, 4; 76
Unus non alium nunc expectare videtur; Ac, qui succursum dederat, fugit exul ab armis Castellanus eis, plorans tam flebile fatum.
415Bonincontri Lorenzo, Vaticinium, 1; 4 (auctor 1410-1491)
Nam modo per boream iaculantur lumina septem Errantes, nunc parte noti fulgere meatu Praecipites; ut fixa suis contraria giris, Astra meant tardantque vices celerantque rotatus, 'Sic felix aut triste venit pro tempore fatum.
416Bonus Racusaeus Iacobus, De raptu Cerberi, p3; 75 (auctor 1469-1534)
Nam quamuis marmore toto Plurima sint passim uiuis magalia saxis Tectaque nympharum et palatia magna deorum, Exitium crudele tamen memorare iuuabit Atque animae miserae tam lamentabile fatum" Alcides imo suspiria corde trahebat Torua piis lachrymis humectans ora genasque.
417Bonus Racusaeus Iacobus, De vita et gestis Christi, p1; 47 (auctor 1469-1534)
Foemineus sexus sine partu, infandaque passi Heu miseri accelerant fatum, et qui semina uitae Irrita disperdunt (hominum praeposterus ordo). Sunt haec signa Dei uenturi, hinc Daemonas angit Insolitus dolor, et gemitu, tristique ululatu Moeret inops Acheron, hinc praescius aethere toto Coelestum Chorus exultat, mundique salutem Stellifer optatam fato portendit Olympus.
418Bonus Racusaeus Iacobus, De vita et gestis Christi, p1; 95 (auctor 1469-1534)
Quonam autem partu, uel qua de Virgine surget Nobilis ita salus, si sensa latentia pandi Concessum est superis, quae uis arcana subinde Vatibus insinuat, multaque ambage reponit, Disce soror fatis, fatum est Diuina uoluntas.
419Bonus Racusaeus Iacobus, De vita et gestis Christi, p14; 318 (auctor 1469-1534)
Finis enim terras, et ineluctabile fatum Clade premet magna, quae sic ab origine mundi Non hucusque fuit, nec protinus ulla futura est.
420Bonus Racusaeus Iacobus, De vita et gestis Christi, 6; 304 (auctor 1469-1534)
heu heu Me quoque cur miseram fatum nori hausit accerbum?
421Caesarius Arelatensis, Sermones, 67, 1048C (auctor 470-542)
Ubi sunt qui dicunt esse genesim vel fatum, per quod in peccatum transire pars hominum violenta necessitate cogatur?
422Callimaco Esperiente, Carmina, 1, 2; 7 (auctor 1437-1496)
Ergo ego, quod fatum seu vis natura paravit Letus iter toto tempore, Basse, teram: Sintque, licet, regum sublimia gesta priorum Nostrorumque nihil deteriora ducum: Delitias noctesque meas et prelia dicam Que me cum domina coget inire dolor.
423Cambini C Aurelio, Opusculum elegiarum, 1, 3; 6 (auctor 1463-1494)
Sorte datum sed me per mille pericula fatum Conterit, et casus mille subire parat.
424Cancianini Gian Domenico, Epigrammata, 1, 4; 7 (auctor 1547-1630)
Tunc tunica tantum, quam noctu ferre solemus, Indutus, plantis nudus, nudusque lapillis Prosilit, et qualis furiis agitatus Orestes Urbem per mediam stricto mucrone vagatur: At frustra et fatum nequit vitare supremum.
425Cantalicio, Borgias, 1, 7; 3 (auctor 1445-1515)
Heu, tibi, Parthenope, semper lachrymabile fatum, Dum tua regalis moenia iuris erunt.
426Cantemir Demetrius, Descriptio Moldaviae, 2, 3; 18 (opus 1714)
Ad haec novus princeps aperto capite in pedibus stans paucissimis verbis respondere solebat, fatum accusare, quod tam bono principe rempublicam orbaverit, se licet imparem se oneri principatus ferendo agnoscat, tamen parentis aut fratris sui iussui totiusque reipublicae voluntati non obtemperare non posse, eamque ob causam suscipere oblatam dignitatem, sibique subiectos omni iustitia, pietate et clementia recturum.
427Cantemir Demetrius, Descriptio Moldaviae, 2, 16; 47 (opus 1714)
Fortunatiores tamen ii sunt, quos Constantinopolin fatum duxerit.
428Cardanus Hieronymus, De subtilitate, 18, p641; 35 (auctor 1501-1576)
Diuinatio enim tantum prodesse videtur, quantum per fatum licet.
429Cardanus Hieronymus, De subtilitate, 21, p665; 138 (auctor 1501-1576)
Vel igitur sustinentur singularia ordine quodam Vniuersi, quem Fatum vocamus: aut si non ex putredine species poterunt instaurari.
430Carolus Magnus, Privilegia, 97, 1069A (auctor 742–814)
De quibus nos unum, quae vocatur Lauriacum, pro futura salute in eleemosyna domni ac genitoris nostri bonae memoriae Pippini quondam gloriosissimi regis ad iam fatum monasterium sancti Salvatoris per praeceptum auctoritatis nostrae delegavimus, et aliam, quae vocatur Catiaco, quia ipsi pagenses testati sunt vidisse eam habere, aviae ipsius Asoarii Teodildae in alode per nostram confirmavimus auctoritatem.
431Castiglione Baldassarre, Carmina, 1, 2; 7 (auctor 1478-1529)
Neu longaeva vetustas facti famam aboleret, Aut seris mea sors ignota nepotibus esset, Effigiem excudi spiranti e marmore iussit, Testari et casus fatum miserabile nostri.
432Cervarius Tubero Ludovicus, Commentarii de temporibus suis, 1, p4; 6 (auctor 1458-1527)
Caeterum nondum confecto Alemanico bello rex Matthias Viannae, quae quidem urbs, ut quidam asserunt, Norici est agri, ut alii, Superioris Pannoniae, quam nunc Austriam uocant, fato est functus, spe fere certa longioris uitae fraudatus, propterea quod quidam Martinus ex eo Sarmatarum genere, quos nunc Polonos dicunt, Budensium sacerdos, qui quidem matheseos peritus habebatur, regi et uitae cupido, et huic uanitati admodum dedito ac omnia ad fatum referenti, facile persuaserat se decennium adhuc uicturum, licet, quum ualetudine minus prospera uteretur, nec multum curae in ea tuenda poneret, et medici illum breui interiturum existimarent.
433Cervarius Tubero Ludovicus, Commentarii de temporibus suis, 1, p5; 1 (auctor 1458-1527)
Itaque rex Matthias, dum signis fidit coelestibus, auxit fere fatum, neque, quo maxime animum intenderat, filium regni successorem improuisa praeuentus morte reliquit, utpote Wladislauo, Andreae Casimiri filio, in locum eius ab Hungaris suffecto, quem Matthias, siue diuinans, siue coniectans ita futurum, maximo prosecutus est odio.
434Cervarius Tubero Ludovicus, Commentarii de temporibus suis, 6, p74; 34 (auctor 1458-1527)
Nec putetis me, cui sane iam ingrauescente aetate fatum lege naturae diutius differri nequit, mortis metu haec dicere, quae quidem Christiano uiro longe felicior quam ipsa uita est, praesertim ei, qui ne a uera desciscat religione occumbit, sed uestrae dumtaxat aestimationis, et gloriae causa.
435Cervarius Tubero Ludovicus, Commentarii de temporibus suis, 7, p88; 1 (auctor 1458-1527)
Lodouicus Sforcia ubi accepit Aureliensium ducem regem Gallorum creatum esse, ratus, ut erat, illum sibi infestum esse, atque inde rebus suis pestem impendere, quum ob quasdam ueteres simul et recentes offensas, tum quod ille, utpote legitima Philippi filia ortus, qui quidem ultimus Vicecomitum Mediolanense obtinuerat imperium iustiorem se ipsius Philippi haeredem existimabat, animo ualde laborare coepit, quanam potissimum arte imminens eluderet fatum.
436Cervarius Tubero Ludovicus, Commentarii de temporibus suis, 9, p120; 26 (auctor 1458-1527)
Quem quum hortarentur, ut ad Selynem impauidus accederet, beneque de fratre speraret, respondit se probe scire morti esse destinatum, fatum suum iam Dei arbitratu, cuius nutu omnia moderantur, impleturum.
437Cervarius Tubero Ludovicus, Commentarii de temporibus suis, 11, p148 (auctor 1458-1527)
Moesi Constantinopolim migrare coguntur; quo etiam diuae cuiusdam Peticae Tauruni quondam sepultae corpus transferunt; praesidium Hungaricum Turcaicis equitibus interficiendum traditur; quale fatum etiam Blactio et Botthio accidisse fertur; Tauruni perditi causae uariae.
438Chaula Tommaso, Bellum Parthicum, 4; 68 (auctor fl.ca.1400)
Ianque erat ex omni collatum flebile parte Certamen ferale viris; latera alta fatiscunt Pontis et a cuntis gemuit compagibus alto Pondere bellantum; tandem calcante virorum Mole parum nutans, subito per inane fragore Frangitur in multas, Fatum miserabile, partes.
439Cicero, Academica, p5, 46; 241 (opus 45BC)
adprobare, adsentiri, nota, notitiae, verum, videri, visum, visio (C.) Fannius (cos. 122, PW. 7) in annalibus 34, 18 fatum ( εἱμαρμένη ) 91, 4. series fatalis 13, 10 fides 39, 10 14 finis 40, 9. bonorum ( τέλος ) 9, 5 10, 9 41, 27 94, 12 cf.
440Cicero, De Divinatione, 1, 55, 125; 7 (opus 44BC)
Fatum autem id appello, quod Graeci EdIuap/evrv, id est ordinem seriemque causarum, cum causae causa nexa rem ex se gignat.
441Cicero, De Divinatione, 1, 55, 126; 10 (opus 44BC)
Ex quo intellegitur, ut fatum sit non id, quod superstitiose, sed id, quod physice dicitur, causa aeterna rerum, cur et ea, quae praeterierunt, facta sint et, quae instant, fiant et, quae sequuntur, futura sint.
442Cicero, De Divinatione, 2, 8, 19; 3 (opus 44BC)
' At id neque, si fatum fuerat, effugisset nec, si non fuerat, in eum casum incidisset.
443Cicero, De Divinatione, 2, 8, 19; 6 (opus 44BC)
Si enim fatum fuit classes populi Romani bello Punico primo, alteram naufragio, alteram a Poenis depressam, interire, etiamsi tripudium solistimum pulli fecissent L. Iunio et P. Claudio consulibus, classes tamen interissent.
444Cicero, De Divinatione, 2, 8, 21; 8 (opus 44BC)
"Quodsi fatum fuit bello Punico secundo exercitum populi Romani ad lacum Trasimenum interire, num id vitari potuit, si Flaminius consul eis signis eisque auspiciis, quibus pugnare prohibebatur, paruisset?
445Cicero, De Divinatione, 2, 8, 21; 12 (opus 44BC)
quae, si fato omnia fiunt, nihil nos admonere potest, ut cautiores simus; quoquo enim modo nos gesserimus, fiet tamen illud, quod futurum est; sin autem id potest flecti, nullum est fatum; ita ne divinatio quidem, quoniam ea rerum futurarum est.
446Cicero, De Divinatione, 2, 10, 24; 2 (opus 44BC)
' Si autem nihil fit extra fatum, nihil levari re divina potest.
447Cicero, De Divinatione, 2, 10, 24; 3 (opus 44BC)
Hoc sentit Homerus cum querentem Iovem inducit quod Sarpedonem filium a morte contra fatum eripere non posset.
448Cicero, De Divinatione, 2, 10, 24; 5 (opus 44BC)
Totum omnino fatum etiam Atellanio versu iure mihi esse irrisum videtur; sed in rebus tam severis non est iocandi locus.
449Cicero, De Fato, p1; 9 (opus 44BC)
1 § 3), et hac disputatione contra Posidonium suscepta, cuius ipsum principium amissum est, docere conatur, si fati nullum esset nomen, nulla natura et vis, si forte, temere, casu aut pleraque fierent aut omnia, non aliter ac nunc omnia eventura, nihil igitur attinere inculcare fatum, quo sublato ratio rerum omnium ad naturam fortunamve referretur (cap. 1 – 3 § 1 – 6).
450Cicero, De Fato, p1; 16 (opus 44BC)
Denique cum duae fuissent veterum philosophorum sententiae, una eorum, qui censerent omnia ita fato fieri, ut fatum vim necessitatis adferret, altera eorum, qui sine ullo fato esse animorum motus voluntarios putarent, Chrysippum ait medium ferire voluisse, sed tamen magis ad eorum accedere sententiam, qui necessitate motus animos liberos esse arbitrentur (cap. 17 – 19 § 39 – 45).
451Cicero, De Fato, 3, 5; 3 (opus 44BC)
si Daphitae fatum fuit ex equo cadere atque ita perire, ex hocne equo, qui cum equus non esset, nomen habebat alienum?
452Cicero, De Fato, 3, 5; 7 (opus 44BC)
(quamquam huic quidem hic scribit praedictum in aqua esse pereundum); ne hercule Icadii quidem praedonis video fatum ullum; nihil enim scribit ei praedictum.
453Cicero, De Fato, 3, 6; 12 (opus 44BC)
Quid ergo adtinet inculcare fatum, cum sine fato ratio omnium rerum ad naturam fortunamve referatur?
454Cicero, De Fato, 9, 18; 8 (opus 44BC)
Nec magis erat verum Morietur Scipio quam Morietur illo modo, nec magis necesse mori Scipioni quam illo modo mori, nec magis inmutabile ex vero in falsum Necatus est Scipio quam Necabitur Scipio; nec, cum haec ita sint, est causa, cur Epicurus fatum extimescat et ab atomis petat praesidium easque de via deducat et uno tempore suscipiat res duas inenodabiles, unam, ut sine causa fiat aliquid, ex quo existet, ut de nihilo quippiam fiat, quod nec ipsi nec cuiquam physico placet, alteram, ut, cum duo individua per inanitatem ferantur, alterum e regione moveatur, alterum declinet.
455Cicero, De Fato, 10, 21; 6 (opus 44BC)
Ut enim Epicurus veretur, ne, si hoc concesserit, concedendum sit fato fieri, quaecumque fiant, (si enim alterum utrum ex aeternitate verum sit, esse id etiam certum et, si certum, etiam necessarium; ita et necessitatem et fatum confirmari putat) sic Chrysippus metuit, ne, si non obtinuerit omne, quod enuntietur, aut verum esse aut falsum, non teneat omnia fato fieri et ex causis aeternis rerum futurarum.
456Cicero, De Fato, 12, 28; 7 (opus 44BC)
Nec, si omne enuntiatum aut verum aut falsum est, sequitur ilico esse causas inmutabilis, easque aeternas, quae prohibeant quicquam secus cadere, atque casurum sit; fortuitae sunt causae, quae efficiant, ut vere dicantur, quae ita dicentur: Veniet in senatum Cato, non inclusae in rerum natura atque mundo; et tamen tam est inmutabile venturum, cum est verum, quam venisse, nec ob eam causam fatum aut necessitas extimescenda est.
457Cicero, De Fato, 12, 28; 11 (opus 44BC)
Sic enim interrogant: Si fatum tibi est ex hoc morbo convalescere, sive tu medicum adhibueris sive non adhibueris, convalesces; item, si fatum tibi est ex hoc morbo non convalescere, sive tu medicum adhibueris sive non adhibueris, non convalesces; et alterutrum fatum est; medicum ergo adhibere nihil attinet.
458Cicero, De Fato, 13, 30; 5 (opus 44BC)
At si ita fatum erit: Nascetur Oedipus Laio, non poterit dici: sive fuerit Laius cum muliere sive non fuerit; copulata enim res est et confatalis; sic enim appellat, quia ita fatum sit et concubiturum cum uxore Laium et ex ea Oedipum procreaturum, ut, si esset dictum: Luctabitur Olympiis Milo et referret aliquis: Ergo, sive habuerit adversarium sive non habuerit, luctabitur, erraret; est enim copulatum luctabitur, quia sine adversario nulla luctatio est.
459Cicero, De Fato, 17, 39; 1 (opus 44BC)
Ac mihi quidem videtur, cum duae sententiae fuissent veterum philosophorum, una eorum, qui censerent omnia ita fato fieri, ut id fatum vim necessitatis adferret, in qua sententia Democritus, Heraclitus, Empedocles, Aristoteles fuit, altera eorum, quibus viderentur sine ullo fato esse animorum motus voluntarii, Chrysippus tamquam arbiter honorarius medium ferire voluisse, sed adplicat se ad eos potius, qui necessitate motus animorum liberatos volunt; dum autem verbis utitur suis, delabitur in eas difficultates, ut necessitatem fati confirmet invitus.
460Cicero, De Fato, 18, 41; 1 (opus 44BC)
Chrysippus autem cum et necessitatem inprobaret et nihil vellet sine praepositis causis evenire, causarum genera distinguit, ut et necessitatem effugiat et retineat fatum.
461Cicero, De Fato, 18, 42; 7 (opus 44BC)
Quam ob rem, qui ita fatum introducunt, ut necessitatem adiungant, in eos valebit illa conclusio; qui autem causas antecedentis non dicent perfectas neque principalis, in eos nihil valebit.
462Cicero, De Fato, 19, 45; 6 (opus 44BC)
Omninoque cum haec sit distinctio, ut quibusdam in rebus vere dici possit, cum hae causae antegressae sint, non esse in nostra potestate, quin illa eveniant, quorum causae fuerint, quibusdam autem in rebus causis antegressis in nostra tamen esse potestate, ut illud aliter eveniat, hanc distinctionem utrique adprobant, sed alteri censent, quibus in rebus, cum causae antecesserint, non sit in nostra potestate, ut aliter illa eveniant, eas fato fieri; quae autem in nostra potestate sint, ab iis fatum abesse . . . .
463Cicero, De Fato, 20, 48; 12 (opus 44BC)
Nec vero quisquam magis confirmare mihi videtur non modo fatum, verum etiam necessitatem et vim omnium rerum sustulisseque motus animi voluntarios, quam hic, qui aliter obsistere fato fatetur se non potuisse, nisi ad has commenticias declinationes confugisset.
464Cicero, De Fato, 20, 48; 16 (opus 44BC)
N. A. 7.2.15 volvitque vices] definitio fati secundum Tullium, qui ait: fatum est conexio rerum per aeternitatem se invicem tenens, quae suo ordine et lege variatur, ita tamen, ut ipsa varietas habeat aeternitatem.
465Cicero, De Natura Deorum, 3, 8, 14; 25 (opus 44BC)
saepe autem ne utile quidem est scire quid futurum sit; miserum est enim nihil proficientem angi nec habere ne spei quidem extremum et tamen commune solacium; praesertim cum vos idem fato fieri dicatis omnia, quod autem semper ex omni aeternitate verum fuerit id esse fatum: quid igitur iuvat aut quid adfert ad cavendum scire aliquid futurum, cum id certe futurum sit?
466Cicero, De Natura Deorum, 3, 43, 44; 10 (opus 44BC)
quod si ita est, Caeli quoque parentes dii habendi sunt Aether et Dies eorumque fratres et sorores, qui a genealogis antiquis sic nominantur, Amor Dolus †modus Labor Invidentia Fatum Senectus Mors Tenebrae Miseria Querella Gratia Fraus Pertinacia Parcae Hesperides Somnia; quos omnis Erebo et Nocte natos ferunt.
467Cicero, Epistolae ad Atticum, 9, 12, 1; 8 (auctor 106BC–43BC)
cur non omnes fatum illius una exsecuti sumus?
468Cicero, Orationes 1, Catil., 2, 5; 8 (auctor 106BC–43BC)
Quibus ego confido impendere fatum aliquod et poenam iam diu improbitati, nequitiae, sceleri, libidini debitam aut instare iam plane aut certe appropinquare.
469Cicero, Orationes 2, Phil., 4; 8 (auctor 106BC–43BC)
Hunc igitur ut sequerer properavi quem praesentes non sunt secuti, non ut proficerem aliquid — nec enim sperabam id nec praestare poteram — sed ut, si quid mihi humanitus accidisset — multa autem impendere videntur praeter naturam etiam praeterque fatum — huius tamen diei vocem testem rei publicae relinquerem meae perpetuae erga se voluntatis.
470Cicero, Orationes 2, Phil., 5a; 10 (auctor 106BC–43BC)
cuius quidem tibi fatum, sicuti C. Curioni , manet, quoniam id domi tuae est quod fuit illorum utrique fatale.
471Cicero, Orationes 2, Phil., 14b; 8 (auctor 106BC–43BC)
fatum extremum rei publicae venit, quod gladiatores nobiles faciunt ut honeste decumbant, faciamus nos, principes orbis terrarum gentiumque omnium, ut cum dignitate potius cadamus quam cum ignominia serviamus.
472Cicero, Orationes 2, Phil., 14c; 12 (auctor 106BC–43BC)
Gravis illa fortuna populi Romani, grave fatum.
473Cicero, Orationes 2, Phil., 15e; 3 (auctor 106BC–43BC)
Fatum enim meum est sine re publica nec vinci posse nec vincere.
474Cicero, Orationes 2, Phil., 20a; 2 (auctor 106BC–43BC)
Sin autem me aliud fatum manet, praecipio gaudia suppliciorum vestrorum.
475Cicero, Orationes 5, Sest., 33; 9 (auctor 106BC–43BC)
Ex iis princeps emitur ab inimicis meis is quem homines in luctu inridentes Gracchum vocabant, quoniam id etiam fatum civitatis fuit ut illa ex vepreculis extracta nitedula rem publicam conaretur adrodere.
476Cicero, Orationes 5, Balb., 26; 7 (auctor 106BC–43BC)
Fuit hoc sive meum sive rei publicae fatum, ut in me unum omnis illa inclinatio communium temporum incumberet.
477Cicero, Topica, p2, 15, 59; 4 (auctor 106BC–43BC)
Ex hoc genere causarum ex aeternitate pendentium fatum a Stoicis nectitur.
478Cichino Giorgio, Carmina, 1, 6; 3 (auctor 1514-1599)
Heu fatum miserabile, Sors et dira necessitas!
479Cimbriaco Quinto Emiliano, Carmina uaria e codice Oenipontano 664, 1, 21; 26 (auctor 1449-1499)
Ergo humiles adeunt regem portisque reclusis Illum assertorem patriae dominumque salutant Et seruatorem, referentes ordine cuncta In laudem aeternumque decus, quae gesserat olim .......... ...Per facta haec fortia Brugae Suppliciter ueniam poscunt regemque precantur: Per patris imperium, per spes surgentis alumni, Per caput utriusque et inexorabile fatum, Per decus ipsius, per facta futura sub armis Et famam et laudes uenturumque in saecula nomen, Per soceri manes, per carae coniugis umbras, Per cineres matris, per sidera conscia fati Orant, ut parcat fassis dominamque potentem Fortunam agnoscat: sese, qui cetera uincit, Nunc etiam uincat, cum nec uictoria maior Esse queat, nec plus laudis paritura per aeuum.
480Cimbriaco Quinto Emiliano, Carmina uaria e codice Oenipontano 664, 1, 21; 27 (auctor 1449-1499)
Addunt, magnanimo regi praestantius esse Incolumes seruare suos, quam caedere ferro, Quos iam paeniteat sceleris; pro sanguine posse Tantas esse preces satis et miserabile fatum.
481Cimbriaco Quinto Emiliano, Encomiastica, 4, 1; 39 (auctor 1449-1499)
Cresce puer terris, et auorum facta secutus Quem te sperarunt, praesta uirtute nepotem, Praesta itidem patrem, quem Brugae in uota precantur, Per caput utriusque, et inexorabile fatum, Per decus, atque olim uenturum in saecula nomen, Et soceri manes, et amatae coniugis umbram, Per cineres matris, per sydera conscia fati Orant, ut parcat fassis, dominamque potentem Fortunam agnoscat; sese, qui caetera uincit, Nunc etiam uincat, quando uictoria maior Esse nequit, nec plus laudis paritura per aeuum, Addunt, magnanimo regi praestantius esse, Incolumes seruare suos, quam perdere bello, Quos iam poeniteat sceleris, pro sanguine posse Nunc tantas satis esse preces, miserabile uisu, Ecce alii canos foedati puluere crines, Nudatique pedes, ac uincti guttura fune Pacem orant, feriuntque manus sua pectora tristes, Ductaque singultim longo suspiria tractu Corda premunt, ueluti cum mater moesta sepulchro Assidet, et chari lachrymatur funera nati.
482Claudianus Claudius, De raptu Proserpinae, 347, 15; 99 (auctor c.370-c.404)
Sit fatum quodcumque voles.
483Claudius Marius Victor, Alethia, 3; 18 (auctor -c.445)
hinc artes traxere caput, quas littera seruans priscorum in tardos misit commenta nepotes et ueterum studiis miscens inuenta nouorum spem dedit attonitis uanaque cupidine motos traxit ad inlicitum praeceps indago futuri: siue dedit mundo, quem quidam errore caduco corporeum dixere deum, quod solus habebat conditor omnipotens sparsitque per omnia membra rerum signa mouens uenturi nuntia saecli, ut se per totam molem testetur alumnis semper et auctorem fateatur mentis imago sitque palam rebus positum, regnator abundans quid praestare queat populis, quid tollere possit, quid quandoque suos, caeli quis regna parantur, scire uetet famulos, quod uerum testis achates, Pyrri gemma, probat, Musis et Apolline clauso edita cum mundo — quid non per cuncta putemus significasse deum, quando et mendacia mundi prodidit anticipans et post fingenda notauit: seu simplex potius mundi fert omnia motus: seu grauis inuentor leti cessare capacem fraudis materiam non passus cuncta maligno subdidit arbitrio, quo fatum induceret orbi.
484Claudius Marius Victor, Carmina, 3; 22 (auctor -c.445)
Tum grauis inuentor loeti cessare capacem Fraudis materiem non passus, cuncta maligno Subdidit arbitrio, quo fatum induceret orbi, Suaderetq; Deum vel iam non esse, vel ista Inferiora huius cotemnere munia mundi.
485Coelius Symphosius, Aenigmata, 7, 0292B
Vita mihi mors est; morior, si coepero nasci: Sed prius est fatum leti, quam lucis origo.
486Coluccio Salutati, De laboribus Herculis, 2, 3; 39 (auctor 1331-1406)
Et paulo post ait: «Ingemuit, neque enim non hec optasse neque ille non iurasse potest», innuens omnino fuisse votum Semeles irrevocabile.
487Coluccio Salutati, De laboribus Herculis, 2, 5; 55 (auctor 1331-1406)
Nam G. Solinus, ubi de civitatibus agit Italie et Heretum nominat, affirmat a Grecis Iunonem Heram appellari, quam constat dictum poetam, apud antiquos laudatissimum, pro fortuna posuisse.
488Coluccio Salutati, De laboribus Herculis, 2, 12; 24 (auctor 1331-1406)
Quod audiens cum ceteris diis Iuno firmari fecit solenni deorum illo paludis Stygie iuramento, cumque Iupiter ut illa postulaverat adiurasset, Herculeum fatum preripiens Lucinam, quam Hylitheam vocat Homerus, misit ad Stheneli coniugem, ex Perseo, Danes et Iovis filio, geniti, tunc pregnantem, conceptionis cuius mensis septimus agebatur, et ipsam compulit parere.
489Coluccio Salutati, De laboribus Herculis, 2, 18; 3 (auctor 1331-1406)
Qui cum vellet atque sentiret Herculem imperaturum in Argis, potuit decipi, quemve preter dignitatem vere divinitatis, quam utique non habebat, fatum tanti principatus et filii proprii contigit non tueri.
490Conradus Celtis, Libri odarum, 1, 5; 21 (opus 1513)
Ille vel fatum statuit superbum, Ut daret cunctis sua certa rebus Dona, quae clausis veniant fenestris Tempore fixo.
491Conradus Celtis, Libri odarum, 1, 23; 6 (opus 1513)
Invidet curis deus ipse nostris, Nosse qui cunctos voluit beatos, Ferre quod fatum statuere divi Quemque per orbem.
492Conradus Celtis, Libri odarum, 1, 29; 4 (opus 1513)
Phoebe qui fatum sociis gubernas Orbibus, divum medius vagantum Quique divino stimulas furore Pectora vatum.
493Conradus Celtis, Libri odarum, 2, 2; 20 (opus 1513)
Quale nobiscum deus ipse fatum Tentat, aut qualem superis dedere Legibus, fortem teneamus aequam, et Tempore mentem.
494Conradus Celtis, Libri odarum, 3a, 2; 7 (opus 1513)
Quae mihi fatum tulerat sinistrum, Paene dum prensus iaceo cubili Ursulae, et nuda miserum coegit Currere planta.
495Conradus Celtis, Libri odarum, 4, 3; 19 (opus 1513)
Fatum quaeritis alterum?
496Conradus Celtis, Libri odarum, 5, 4; 4 (opus 1513)
Sorte placet tandem tractare volubili fatum, Vellet ne claro se intueri sidere.
497Conradus Celtis, Quatuor libri amorum secundum quatuor latera Germanie., 4, 1; 9 (opus 1502)
et fatum experientis Ulixis Iactatus dubia per freta cruda rate Aeternos loquitur celebris quos fama per orbem et Mirantur tales saecula cuncta viros Semper enim dubiis virtus se credere rebus Gaudet.
498Conradus Celtis, Quatuor libri amorum secundum quatuor latera Germanie., 4, 4; 1 (opus 1502)
MAgna fuit quondam senibus sapientia canis Quo coram iuvenis poplite flexus erat Quique capillosam nudavit vertice testam Ore verecundo verba pudica loquens Pristina ob hoc credo tribuisse his saecula honores Quot sanctos mores et pia facta darent Ast me iam cano glabroque in vertice multa Stultitia exagitat dum Venus ipsa placet Torret amor pectus tenero quoque concoquor igne Et praeter teneras nulla puella placer Quod si castigant fido me in amore sodales Illis responsum carmina nostra dabunt Graecia septenos habuit tantum sapientes Qui patriam ingeniis erudiere suis Italo adhuc nullus nobis numeratus in orbe est Et neque germanis invenietur agris Ibis ad Hispanos: Gallos et in orbe Britannos Extremos: Dacos: Sarmaticosque viros Invenies paucos quos φρόνησις alma tenebit Et quos naturae sollicitaret opus Divinas atque humanas qui pectore causas Versarent: raro sidere proveniunt Ergo senex fugiam sapientis nomen et artes Stultitia plenus cum vagus orbis eat Ob bene vivendi rationes philosophatur Iam nemo: aut quae sit vita beata petit Propter divitias solum nunc discitur orbe Turpius et nihil est quam modo habere nihil Hic medicos sequit: iuris petit ille peritos Ille sacros libros ob sacra lucra legit Hic claris titulis septem sibi vendicat artes Grammaticam et logicam vix docuisse potens Hic audet sacram lauri deferre coronam Soluere qui versus nec facere arte potest Hinc tota ad questum fertur meditatio mentis Dum gravis aegestas pectus inertis habet Et per mille dolos et vafri pectoris astus Divitias et opes accumulare studet Quippe libido ferox: simulatio: luxus: honores Illius mentem detinuere trucem Hos non philosophos Plato: sed bene φιλοσῶματος Dicit: corporeis dum studeant vitiis I puer et teneram subito emercato puellam Bissena currit cui sua vita rota Quaeque pharetratae vectigal soluere Lunae Incipit: et Veneri militat arte rudis Nulla mihi effetis placeat iam femina membris Sed cui iam fratrans turgida mamma tumet Illa meas totas exhauriet aere crumenas Decipiens stolidum docta puella senem Nec mihi sit curae quod me vicinia damnet Quandoquidem nummus crimina cuncta tegit Nummus tot veniens sacris absenter ab aris Hoc sacrae Veneri sacra pudenda dabo Septenisque horis pulchram exorabo puellam Septem criminibus quae mihi causa fuit Sed tamen angustae surgunt mihi pectore curae Quae trepidum pectus sollicitare solent Scilicet: an superi curent pia vota bonorum Et pravos dignis perdere suppliciis Quisve malis finis: vel quis post fata bonis sit Quem Cicero docto disputatore locum Quis locus emeritis: et ubi sit carcer opacus Eluit assiduis qui scelera acta rotis An semper fuerint glebosae flumina terrae Unde suis tantus fontibus humor eat Quotque habeat Rhenus annos: quot et impiger hister Vistula: et arctoo Codanus ipse sinu An crescant montes: caelum subsidat an altum Unde tremor terris: et calor altus aquis Qua causa volitent nunc tot per rura locustae Quae spoliant fruges: laetaque prata vorant An nova naturae facies hominesque noventur Et linguae: et mores: aethereusque polus Quin etiam an stellae nitido generentur in axe Accolae Erythrei ceu cecinere maris Qui conquisissent ubi curuae alimenta senectae Naturae causas quaerere cura fuit At nos ad musas iuvenes migramus egentes Divitias nobis Philosophia negat Quique ex proseucis stabulis et olentibus orti His modo nummosas sors vaga donat opes Ditior inter quos vestali matre creatus Et quem testiculi progenuere sacri Qui scelus omne movent: rudibusque altaria vendunt Commutantque suis pinguia sacra dolis Iuraque per sanctam repetunt anathemate Romam Intentantque sibi fulmina rauca Iovis An deus inclusus mundi cum mole laboret Vel liber tantum deserat autor opus Et sic fortuito moveantur singula casu Et titubet dubio sorsque deusque gradu Qui voluit recta nos omnes esse figura Sed reliquis pronam finxit humi faciem Ut quinque in caelo zonae terraque trahantur Tres steriles: vitam sed tenuere duae Et quas Zodiacus non recto intersecat orbe Bissenisque nitet clarus imaginibus Sub quibus errones rapiuntur sidera septem Adversisque viis lumina clara ferunt Utque alia obliquae Nabathaea per aequora surgant Signa: alia in recta cernimus orta via An fatum ex illis: vel constant omnia sorte An natura potens vel deus illa regat Illa ego sollicito tractassem sepe labore Barbara ni quarto nostra canenda libro
499Conradus Celtis, Quatuor libri amorum secundum quatuor latera Germanie., 6, 12; 2 (opus 1502)
sunt plus quam quadringenti nummi aurei perenni redditu qui quotannis in illorum civium subsidium et vitae sustentationem erogantur: quos aut fatum aut iniqua sors externus et longus carcer: vel aes alienum (dummodo ex sua culpa obaeratus non sit) fregerit.
500Conradus Megenbergensis, Yconomica III, 1, p2; 1581 (auctor 1309-1374)
Quintus articulus est, quod disposicio universi procedit ex providencia divina non immediate, sed mediante motu superiorum et quod fatum non imponit necessitatem istis inferioribus, quia habent contrarietatem, sed superioribus.