'initium' - search in All Authors, Showing 1 to 500 of 9864 hits      Show next 500

1Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0427B (auctor c.945–1004)
Perspiciamus itaque primi canonis initium, post hanc unam concordiam omnium evangelistarum.
2Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0534C (auctor c.945–1004)
Unde quodam compendio evisceratis obiectarum quaestionum intimis, quas vestra fraternitas perlegendo discutiat, discutiendo perlegat, terminum his imponerere decrevi, maxime quia disputando perveni ad eum qui est initium et finis.
3Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0024D (auctor fl. 1150)
Dum enim primo avertit oculos suos homo ne videant vanitatem, non exaltat in risu vocem suam, non loquitur scurrilia, quae ad rem non pertinent, neque fert pedem quo non licet: iam per disciplinam bonae vitae initium, videlicet formam religionis est assecutus.
4Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0066D (auctor fl. 1150)
A te omnis peccati est initium (Eccle. X) , in te etiam Christi sanguine redempti, aut poenae omnes paciuntur recidivum.
5Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0068D (auctor fl. 1150)
Sed neque praemiatoris summi donativa potest minuere defectus eloquii, si non sit in affectu syncerae voluntatis defectus, qui trium magorum parem devotionem pari coronavit praemio, cum tamen munera quae obtulerunt videlicet aurum, thus et myrrham inaequalis essent aestimationis, et in his quidem muneribus si loquendi sumamus initium, multam nobis praebent materiam laxandi retia in capturam, eo quod plena sint mysteriis divinis.
6Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0108B (auctor fl. 1150)
Initium vitae hominis aqua et panis et vestimentum et domus protegens turpitudinem eius (Eccl. XXV) . Quid est hoc, fratres et domini mei charissimi?
7Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0108D (auctor fl. 1150)
Initium vitae hominis, aqua et panis et vestimentum.
8Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0109B (auctor fl. 1150)
In primis aquis, quae de terra sursum ebulliunt, significantur lachrymae poenitentiae: quia, dum peccator quilibet malorum suorum reminiscitur, qualiter terrenis operibus semper intentus fuerit, nil Deo, totum se vixisse mundo, quandoque gratia Dei praeventus compungitur: et sic evenit ut dum praeterita peccata lachrymis abluit, quasi ab imo terrae aquae fontem producit: Et istae aquae sunt initium vitae hominis.
9Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0110A (auctor fl. 1150)
Iam habemus aliquid de aqua, quae est initium vitae hominis, sed ubi est panis?
10Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0110B (auctor fl. 1150)
Initium, inquit, vitae hominis, aqua et panis, etc. (Eccli. XXIX.) Quatuor panum genera in sacra Scriptura invenimus autentica: primo panem subcinericium, quem legitur Helias comedisse in deserto (III Reg. XIX) . Item alios tres quod distinguit Moyses in Levitico, videlicet panem coctum in clibano, panem assatum in craticula, et tertium frixum oleo in sartagine (Lev. II) . Panis ergo subcinericius propter cinerem significat memoriam mortis, panis coctus in clibano significat tolerantiam tribulationis; ignis enim tribulationis signum est.
11Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0111A (auctor fl. 1150)
Sumus enim, sicut dicit Apostolus, alter alterius membra (Rom. XII) . Quartus panis, qui oleo est defrixus, suavitas est divinae consolationis, qui non solum ad bonae vitae initium, verum etiam ad consummationem est necessarius; quod vos caeterique viri sancti bene nostis, qui gustatis quam suavis est Dominus.
12Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0111C (auctor fl. 1150)
Tertium vero est vestimentum, quia initium vitae hominis aqua et panis et vestimentum.
13Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0112C (auctor fl. 1150)
Est ergo ad bonae vitae initium valde expediens non solum aqua et panis, sed etiam vestimentum, et praeterea quartum, scilicet domus protegens turpitudinem hominis.
14Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0113C (auctor fl. 1150)
Initium vitae hominis aqua et panis, et vestimentum, et domus protegens turpitudinem eius (Eccl. XXV) . Sicut gradus sunt descendendi in mortem, sic et gradus ascendendi ad vitam inveniuntur.
15Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0113D (auctor fl. 1150)
Cum ergo initium vitae hominis sit conversio ad Deum, dicuntur tamen panis et aqua initium vitae hominis: quia converso ad Deum necessaria sunt aqua, videlicet poenitentiae, et panis sacrae Scripturae.
16Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0188C (auctor fl. 1150)
Sicut enim in corpore materiali initium corporis caput est, sic et in corpore spiritali, quod est vita bona, principium bonae vitae caput Christi non incongrue appellatur.
17Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0254A (auctor fl. 1150)
Dum enim iumentum primo vitae suae capit initium, seipsum quodammodo regit, calcat terram, et super eam graditur, naturali vestitur habitu, sine adminiculo alterius accipit sufficientiam naturae.
18Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0255A (auctor fl. 1150)
Quartum et ultimum animae exilium est, malum curiositatis, quippe multis vanitatibus animo affecto sequitur cura superflua, et quod apud Salomonem difficillimum invenitur, investigat modo viam aquilae volantis in coelo, modo viam colubri super terram, modo viam navis in mari, modo viam viri in adolescentia sua (Ibid.) . Circa ista quatuor praecipue curiositatis vitium videtur occupari, per aquilam vero volantem in coelo, virum contemplativum: per colubrum super terram, quemlibet lubricum et criminosum: per navem in mari, negociatores seculi: per adolescentiam viri, bonae conversationis initium.
19Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0264C (auctor fl. 1150)
Qui vero semper scire et bene vivere discunt, sunt illi qui tumentes inani philosophia, gaudent se multa subtiliter investigasse, scilicet genera problematum, angulos syllogismorum, dispositionem orbis terrae, verticem elementorum, initium et consummationem temporum, vicissitudinum permutationes, anni cursus, dispositiones stellarum, naturas animalium, iras bestiarum, vim ventorum, differentias virgultarum, virtutem radicum, et his similia: finem studiorum suorum in hoc constituentes, ut rerum causas perspicaci mentis oculo videantur attigisse.
20Adalbertus Samaritanus, Praecepta dictaminum, 3; 17 (auctor -c.1150)
Omnis enim ars a natura sumit initium, que, dum secundum Platonem inest anime per naturam, ignoratur tamen a plerisque, nisi a magistro discant, per carnis hebetis coniecturam.
21Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0537C (auctor fl. 820)
Missa domnae Balthildae; et ipso die de ministerio camerarii; Purificatio sanctae Mariae, die Dominica initium Quadragesimae, Coena Domini, Pascha, Ascensio Domini, Pentecoste, Missa sancti Ioannis Baptistae, sancti Petri, sancti Martini, sancti Andreae.
22Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0743C
Hoc itaque primum virtutis documentum Christus Dominus per suum declaravit discipulum, quod in eadem re initium ponens signorum in Cana Galilaeae operatus est per semetipsum.
23Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0464B (auctor 1068-1081)
Quomodo autem certis diebus, cum aut inchoatur luna aut impletur, agendis rebus auspicatissimum initium crediderint, aliaque innumerabilia vanarum supersticionum genera, quibus implicati sunt, observaverint, praetereo.
24Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0512A (auctor 1068-1081)
Longitudo autem illa videtur, quae initium habet ab nostra Hammaburgensi parrochia et porrigitur in orientem, infinitis aucta spatiis, usque in Beguariam, Ungriam et Graeciam.
25Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0554B (auctor 1068-1081)
Ea res initium calamitatis peperit in familiam ducis.
26Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0559C (auctor 1068-1081)
Igitur narrationis initium tale faciam, ut statim ex moribus eius possint omnia cognosci.
27Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0593A (auctor 1068-1081)
Horreo, fateor, omnia sicut facta sunt propalare, eo quod initium dolorum haec erant, gravisque secuta est vindicta.
28Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, VII; 14 (auctor -1081)
Quomodo autem certis diebus, cum aut inchoatur luna aut impletur, agendis rebus auspicatissimum initium crediderint aliaque innumerabilia vanarum supersticionum genera, quibus implicati sunt, observaverint, pretereo.
29Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, LXXVIIII; 8 (auctor -1081)
Ea res initium calamitatis peperit in familiam ducis.
30Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, XXI; 4 (auctor -1081)
Longitudo autem illa videtur, quae initium habet ab nostra Hammaburgensi parrochia et porrigitur in orientem infinitis aucta spatiis usque in Beguariam, Ungriam et Greciam.
31Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, I; 15 (auctor -1081)
Igitur narrationis initium tale faciam, ut statim ex moribus eius possint omnia cognosci.
32Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 142, XLVII; 1 (auctor -1081)
Horreo, fateor, omnia sicut facta sunt propalare, eo quod initium dolorum haec erant, gravisque secuta est vindicta.
33Adamus Parisiensis, Tres hymni perantiqui de Laudibus S. Domnii, p1; 9 (auctor fl. 1059)
Ex quo sequitur, ut solemnis huius initium a primis proximisque translationi temporibus deduci oporteat, cum iam inde ab ipsa translatione, singulis annis, quo die anniversaria eiusdem memoria recurrebat, illius aquae miracula iterari solerent.
34Adamus Parisiensis, Tres hymni perantiqui de Laudibus S. Domnii, 18, 1; 18 (auctor fl. 1059)
Etenim cum antiquissimus sit cultus, qui ab illarum insularum incolis S. Domnio hodieque adhibetur, et omnem superiorum temporum memoriam antecedat; nisi eius initium ad B. Ioannem referatur, nihil usquam reperies, unde eiusdem originem repetere possis.
35Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0584D (auctor 1145-1221)
Initium sapientiae timor Domini (Psal.
36Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0585A (auctor 1145-1221)
Quam felix est sapientiae initium, quod totius est negligentiae et insipientiae expulsivum!
37Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0585C (auctor 1145-1221)
Certe si ad illa tria ipsum magister paratum invenerit, si in opere Dei ipsum fervere cognoverit, si bono et laeto animo bonum obedientiae superioribus, coaequalibus, inferioribus exhibentem; si ad perferenda opprobria patientem, potest intelligere quod vere Deum quaerit, si tamen felici perseverantia felix initium claudere non omittit.
38Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0589D (auctor 1145-1221)
Sane cum timor Domini sit initium sapientiae, et amare Deum sit ipsum sapere, constat quod ab affectu divini timoris sumit initium sancti sapor amoris.
39Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0592A (auctor 1145-1221)
Huic enim timori, cum sit initium sapientiae, mistus est amor iustitiae.
40Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0609A (auctor 1145-1221)
Officiosa nimirum humilitas, dum omnem fastum elongat superbiae, et e diverso fit initium sapientiae timor Domini; sollicite providet prudens humilitas, ut illi incommodo hoc remedium opponatur.
41Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0612C (auctor 1145-1221)
Disce, fili, huic philosophiae intendere, et tuis honorare principiis, ut et tu ipsius initium consequaris.
42Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0612C (auctor 1145-1221)
Huius initium sapientiae timor est, qui dum ad liberalium artium scientiam parvulos nutrit et erudit, vitiis quibuslibet ferulam suae correctionis opponit.
43Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0613C (auctor 1145-1221)
Cum igitur timor sit initium sapientiae, si sapere cupis, Deum time.
44Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0613C (auctor 1145-1221)
De ipsius amore taceo; quia satis est tibi interim per timoris initium vitiis resistere lubricae iuventutis, donec processu temporis ad virtutes proficias: quod ex studio fit amoris.
45Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0613D (auctor 1145-1221)
Cum enim initium moribus sit animae, cui unitus est, sanitas, satis est interim morbi causas excidere, ut non fomenta vitiis ministrentur.
46Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0614D (auctor 1145-1221)
Antiquus enim serpens, dum initium omnis peccati superbiam humanae naturae in suis adhuc vitiis venenatissime instillavit, dum suae veternosae antiquitati illam obnoxiam fecit, indulta beatae novitatis gloria spoliavit.
47Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0617D (auctor 1145-1221)
Ut enim consuetudo peccandi de insolenti securitate nascitur, ita et assueto timore repellitur; quia, sicut est securitas initium malitiae et progressus, ita timor Domini est initium sapientiae et provectus.
48Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0619C (auctor 1145-1221)
Timor enim est initium sapientiae, nec aliquid insipidum intus intrare patitur, ubi amor in splendoribus sapientiae iucundatur.
49Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0620C (auctor 1145-1221)
Caeterum illi frequenter desipiunt, qui initium sapientiae Dei timorem negligunt, nec tam saepius in peccata corruunt, sed etiam, quod gravius est, peccata defendunt.
50Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0623A (auctor 1145-1221)
Timor est aemulatio disciplinae, castimoniae paranymphus, virga iustitiae, misericordiae consiliarius, initium sapientiae, amoris praeambulus, cubicularius conscientiae, vitae decus.
51Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0628A (auctor 1145-1221)
Timor ipsius initium sapientiae est; et amor, cum perfectus fuerit, sapientiae plenitudo.
52Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0628A (auctor 1145-1221)
In ipso sane tanquam in veri luminis aurora finem sortitur nox criminum, et accipit initium lux salutis.
53Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0628B (auctor 1145-1221)
Nihil enim de spiritu intelligentiae, quem per initium sapientiae matutinus splendor infundit, meridianus amoris fervor imminuet: quin potius quanto ardentius diligetur illa invisibilis pulchritudo, tanto se conspectiorem purgatio mentibus exhibebit.
54Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0643B (auctor 1145-1221)
Aeternus est, quia nec initium habet nec finem.
55Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0666B (auctor 1145-1221)
Familiaritatis certe meae seminarium, cuius per affectum, Deo monumentum praestante, copiosa seges exuberat, non a me fateor sumpsit initium; sed a te potius, qui gratuito tuae liberalitatis praeventu, te mihi prius incognito, et postmodum saepius semper in merito ad obsequii diligentiam alacriter obtulisti.
56Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0709B (auctor 1145-1221)
In hac itaque solemnitate dum flores apparent in terra nostra, annus benignitatis et misericordiae incipit, cui initium praeparat verbum tempus, hoc est tempus florum.
57Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0721B (auctor 1145-1221)
Denique canticum vetus est initium omnis peccati superbia, quae ab antiquo hoste principium habuit, et primum hominem imitatione malitiae veteravit.
58Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0724D (auctor 1145-1221)
Prima chorda est aeterni Verbi nativitas, quod est Patri suo consubstantiale et coaeternum; secunda est secretum praeordinationis suae consilium; tertia est potentia qua initium universitati per essentiam dedit; quarta, sapientia quae formam praestitit; quinta, bonitas qua suam providentiam gubernandi impendit; sexta, iustitia qua de rationali creatura praevaricante debitam ultionem expetiit; septima, gratia, qua patres elegit; octava veritatis scientia qua legem tulit; nona, misericordia qua nos redemit; decima, revelatio filiorum Dei, cuius exspectatio creaturam suspendit.
59Adamus Perseniae, Mariale, 211, 0736B (auctor 1145-1221)
Coelum quoque occultum dici potest ea ratione, quod occultare celare dicitur, ubi Sapientia trahitur de occultis, hoc est de coelis, tum scilicet « regnum coelorum vim patitur (Matth. XI), » cum timor, qui est initium sapientiae (Eccl. I), insipientiae se opponit et poenitentiae dolor, iniustitiae damnatis operibus, regnum coelorum, quod soli debetur iustitiae, apprehendit.
60Adamus S Victoris, Sequentiae, 196, 1468A (auctor fl. 1173)
Iam in lecto cum dilecto Quiescamus, et psallamus: Adsunt enim nuptiae Quarum tonat initium In tubis epulantium, Et finis per Psalterium.
61Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0448B (auctor c.1140–1212)
Ex his autem tribus, curvitatis huius de qua loquimur, affectus quidem causa; initium vero cogitatus, appetitus quoque finis est.
62Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0458C (auctor c.1140–1212)
In causa tua loqueris vix; et cum bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua (Eccli. XXXII, 10, 11) . Sollicitus eris, ut breviter dicam, quatenus manus tua sit super os tuum, ne capiaris in verbo indisciplinato (Eccli. V 14) . Sed pro loco, et tempore; pro negotio, et causa aperias labia tua, ne reus tenearis pro stulto silentio: quo supprimitur spiritualis, quae aedificationi potuit et debuit esse locutio.
63Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0476A (auctor c.1140–1212)
Populus stultus, et insipiens, cuius non est Dominus Deus eius (Psal. LXXVII, 8, 9) . In electione vero pia a dextris habet Pater ille misericordiarum, et Deus totius consolationis sanctam Ecclesiam eorum, quos ad vitam praeordinavit aeternam: quos et benedixit omni benedictione spirituali in coelestibus, in Christo; sicut elegit eos ante mundi constitutionem, ut sint sancti, et immaculati in conspectu eius, in charitate (Ephes. I, 3, 4) . Haec est illa beata gens, cuius est Dominus Deus eius: populus, quem elegit in haereditatem sibi (Psal. XXXII, 12); quos et voluntarie genuit verbo veritatis suae, ut sint initium aliquod creaturae eius (Iac. I, 18) . In his dextris angelus sedet, dum animae purae datur inspiratio interna requiescere in spe.
64Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0694A (auctor c.1140–1212)
LXXXIX. Deinde in tabulis, quae basibus imponuntur, sanctorum nomina, qui in tempore gratiae fuerunt, apostolorum videlicet, martyrum, confessorum, cum iconibus suis superscriptis, pono in singulis singularum tabularum summitatibus, duobus nominibus descriptis, et duabus iconibus superpositis, incipiens ab icone Domini nostri Iesu Christi, qui finis est legis, et initium gratiae, hoc modo scribo nomina ista: Ioannes Baptista, Petrus, Paulus, Andreas, Iacobus, Ioannes, Thomas, Iacobus, Philippus, Bartholomaeus, Matthaeus, Simon, Thaddaeus, Mathias, Barnabas, Marcus, Lucas, Timotheus, Titus, Stephanus, Linus, Cletus, Clemens, Sixtus, Cornelius, Cyprianus, Laurentius, Chrysogonus, Ioannes, Paulus, Cosmas, Damianus, Ignatius, Alexander, Marcellinus, Petrus, Fabianus, Sebastianus, Vincentius.
65Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0702B (auctor c.1140–1212)
Post haec, quia quemlibet spirituale hoc dominium habentem per quod haec tria mala deprimuntur, quaedam in coelesti patria ex praesentia Deitatis praemii novitas, et virile hoc regnum, quod septem illa criminalia peccata retundit, possidentem quaedam magnitudo mercedis ineffabilis manet; idcirco haec in dextra imaginis manu in Sancta sanctorum contra Dominus dominantium una tenetur rotula, in qua scriptum est: Ecce nova facio omnia (Apoc. XXI, 5) . Et in sinistra eiusdem manu contra Rex regum altera habetur rotula, in qua scriptum est: Merces mecum magna reddere unicuique iuxta opera sua (Apoc. XXII, 12) . Et quia tam novitas illa, quam magnitudo haec omni prorsus fine carebit, ideo iuxta utramque rotulam viridis circulus ponitur: quia nimirum electorum praemia nullo fine marcescent; sed sine fine virescent, sicut in circulo nec initium, nec finis invenitur.
66Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0706D (auctor c.1140–1212)
Et quia illa atrii latitudo, quae ad orientem est, bonae nostrae conversationis, quae per fidem est, exprimit initium, idcirco super ipsa tentoria ad orientem a columna illa, quae est iuxta vitulum, usque ad illam, quae est iuxta leonem, uno ductu hunc versum scribo: Latitudo atrii orientem respiciens primordium est bonae conversationis a fide incipiens.
67Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0780A (auctor c.1140–1212)
Prima figura circulus quidam est: per quam nimirum figuram apte primum divinae contemplationis genus, Dei videlicet incomprehensibilitas denotatur; quia nec ipse incipit, nec desinit, sicut in circulo nec initium conspicitur, nec finis.
68Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0780A (auctor c.1140–1212)
Et recte per viridem circulum immarcessibilis Dei aeternitas figuratur, quia nec per initium floret et virescit, nec per finem decidit et marcescit.
69Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0780B (auctor c.1140–1212)
Reliquae vero duae figurae, in quibus initium quidem cernitur, sed finis omnino non videtur, et salvationis electorum, in quibus Deus amabilis est, et perditionis reproborum, in quibus terribilis est, designant perpetuitatem: quia et iustorum quidem salvatio, et illorum perditio incipit, sed utraque in aeternum non desinit.
70Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0781D (auctor c.1140–1212)
Et ideo hic timor initialis dicitur, quia sub hoc per bonam voluntatem et virtus initium capit, et vitium finem.
71Adamus Scotus, Sermones, 198, 0111B (auctor c.1140–1212)
Ibi enim primum quidem, ut nihil ad festivam laetitiam pertinens desit, resonat sonus tubae, terror videlicet divini timoris, quia initium sapientiae timor Domini (Psal. CX, 10) . Sonat quoque psalterium bonae actionis, et cithara corporalis mortificationis; sonat tympanum abstinentiae, et chorus concordiae.
72Adamus Scotus, Sermones, 198, 0147C (auctor c.1140–1212)
Sed licet ipse nobis, quantum in se est, ad instar apis mel in anterioribus effundat; in posterioribus vero aculeum proferat; expedit tamen nobis nonnunquam ut prius nos terreat quam demulceat, quia aliquando nullatenus nobis saperet amor, nisi nos morderet primitus timor. Initium enim sapientiae timor Domini (Psal. CX, 10). III. Igitur time gladium hunc, de quo superius fecimus mentionem, devorantem, ut surgas prostratus: ama et bona terrae, ut convertaris aversus.
73Adamus Scotus, Sermones, 198, 0163B (auctor c.1140–1212)
Ibi et rationalis electa astantem sibi, et pro se statu fixo et immobili pacis sententiam habens ministrantem sibi, misericordias Domini ab aeterno usque in aeternum, ut nec initium habeant, cum ab aeterno sint, nec terminum, cum in aeternum sint.
74Adamus Scotus, Sermones, 198, 0224A (auctor c.1140–1212)
Sed cum unum habeat universitas filiorum Adam initium [al. interitum], non unam habent omnes in vita conversationem, nec unam per mortem sortiuntur mansionem.
75Adamus Scotus, Sermones, 198, 0232C (auctor c.1140–1212)
et quidem per illam in mente oritur dolor; ad hanc vero via est timor, dicente Salomone: Qui addit scientiam, addit et dolorem (Eccles. I, 18) ; et affirmante sancto David: Initium sapientiae timor Domini (Psal. CX, 10) . Dolor itaque quaedam est in te dies, quia quo magis in hac vita super praesentes tenebras doles, eo plus claritatem futurae illuminatus spiritualiter vides.
76Adamus Scotus, Sermones, 198, 0257B (auctor c.1140–1212)
Cave tibi a negligentia quam parit oblivio; et maxime sicut a morte cave tibi a contemptu, cuius causa est omnis peccati initium elatio (Tob. IV, 14) : in praeceptis namque, etiam quae minima videntur, nec excusari negligentia potest, cum peccatum sit: nec sine gravi poena dimitti debet contemptus, cum crimen sit.
77Adamus Scotus, Sermones, 198, 0360A (auctor c.1140–1212)
Ecce Anna nostra, prophetissa nostra, quae et filia Phanuel ea de causa, ut arbitror, quia illum Patrem habet, qui teste Apostolo, voluntarie genuit nos verbo veritatis suae, ut simus initium aliquod creaturae eius (Iac. I, 18) . XII. Dicunt enim, qui interpretationes norunt nominum Hebraicorum, quod Phanuel sonat faciem Dei.
78Adamus Scotus, Sermones, 198, 0394D (auctor c.1140–1212)
De secunda habetis, quod cum baptizaretur omnis populus, et Iesu baptizato et orante, apertum est coelum, et descendit Spiritus sanctus, corporali specie, sicut columba in ipsum: et caetera, quae in subsequentibus sanctus Evangelista de ipso commemorat (Luc. III, 22 et seqq.) . Hunc esse populum putamus, coram quo astante, videns Dominum beatus Ioannes ad suum properare baptismum, in hanc statim vocem prorupit dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi (Ioan. I, 29) . De manifestatione vero tertia, ita se veritas rei habet: Hoc fecit initium signorum Iesus (Ioan. II, 11) : haud dubium quin hoc, quod aquam mutavit in vinum: Et manifestavit gloriam suam, et crediderunt in eum discipuli eius (ibid.) . III. Porro si ipsa aliquid putantur innuere loca in quibus eaedem apparitiones indultae sunt: prima Bethlehem fuit, secunda in Iordane, tertia in Cana Galilaeae.
79Adamus Scotus, Sermones, 198, 0410A (auctor c.1140–1212)
XV. Est et septimus quidam, qui horum omnium causa et fructus, initium et finis est.
80Adamus Scotus, Sermones, 198, 0436B (auctor c.1140–1212)
Verum prius aqua et postea vinum: quia initium quidem sapientiae timor Domini (Psal. CX, 10) : sed perfecta charitas foras mittit timorem (I Ioan. IV, 8) . Hanc autem commutationem discretio, quae mater est aliarum omnium virtutum, diiudicet; diiudicatam probet, quia ad eam pertinet, suo approbare favore, quod amor ordinatus mentis cogitatus demulcet, ad consolationem: ne timor eos nimis deterreat, ad desperationem.
81Adelboldus Traiectensis, Vita S. Walburgis, 140, 1095B (auctor 1010-1026)
Quod quia a Deo sumpsit initium, ab ipso etiam terminum habere felicissimum meruit.
82Ado Viennensis, Chronicon, 123, 0050B (auctor -875)
Eusebius in Temporum libris triginta annos ab eversione Ierusalem usque ad initium Cyri regis Persarum; Iulius autem Africanus septuaginta computat.
83Ado Viennensis, Chronicon, 123, 0089B (auctor -875)
Anatolius natione Alexandrinus, Laodiciae Syriae episcopus, philosophorum discipulus eruditus, plurimo sermone celebratur.
83Ado Viennensis, Chronicon, 123, 0089B (auctor -875)
Secundo huius anno, ut in Chronicis Eusebii legimus, iuxta Antiochenos, trecentesimus vicesimus sextus annus fuit; iuxta Tyrios, quadringentesimus tertius; iuxta Lacedaemonios, trecentesimus vicesimus quartus; iuxta Edessenos, quingentesimus octogesimus octavus; iuxta Ascalonitas, trecentesimus octogesimus; secundum Hebraeos, initium octogesimi septimi iubilaei, quo continentur anni quatuor mille ducenti quinquaginta.
84Adrevaldus Floriacensis, Miracula S. Benedicti, 124, 0946C (auctor 814-878)
Huius postmodum filius vocabulo Ludovicus regnum patrium suscipiens, vix duobus annis eo potius, laboriosum quibusque nobilibus regni sui consecravit initium.
85Adrianus I, Epistola, 98, 1253B
Si vero temporale spectas initium, et ipse sine initio est.
86Adrianus I, Epistola, 98, 1253C
Creator namque est temporum, et non ipse initium sumit ex tempore.
87Adrianus I, Epistola, 98, 1253C
» Item eiusdem sancti Gregorii Theologi ex sermone de Natali Domini infra (post medium), etc. « Hoc est ipse Sermo Dei, qui est ante saecula, qui est invisibilis, et incomprehensibilis, et incorporeus: qui est initium ab initio, qui est lux de luce, fons vitae et immortalitatis, figura vera et expressa substantiae Dei, signaculum veritatis, imago invisibilis Dei Patris, etc.
88Adrianus I, Epistola, 98, 1284A
» Item sancti Ioannis Chrysostomi in interpretatione psalmi L, cuius initium: « Pictores imitantur arte naturam, et colores coloribus permiscentes, visibiles corporum depingunt imagines.
89Adrianus I, Epistola, 98, 1276A
Item sanctus Ioannes Chrysostomus in interpretatione epistolae beati Pauli apostoli ad Hebraeos (Homil. 7) , inter caetera docens, inquit: « Non videbit Dominus, nec intelliget Deus Iacob (Psal. XCIII) . Et iterum: Labia nostra a nobis sunt, quis noster Dominus est (Psal. XI) ? Et iterum: Propter quid irritavit impius Deum (Psal. IX) ? Et rursum: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus. Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis, etc. (Psal. XIII) . » Item eiusdem sancti Ioannis Chrysostomi in interpretatione epistolae beati Pauli apostoli ad Romanos (Homil. 7): « Pro quo et Matthaeus initium faciens Evangelii, utrumque horum memorat primum, et tunc per ordinem profert parentes eorum, dicens: Liber generationis Iesu Christi (Matth. I) . Non sustinuit dicere post Abraham, Isaac et Iacob, sed ante Abraham David memoravit, et, quod est mirabile, quoniam ante Abraham David posuit, sic dicens: Filii David, filii Abrahae, et tunc coepit dicere per ordinem, etc.
90Adrianus I, Epistolae, 96, 1229C
Item sancti Athanasii episcopi Alexandriae de humanatione Domini, cuius initium est: Sufficienter quidem de multis pauca sumentes, intimavimus; et post: Et ipsa quae scribuntur in lignis, abolita forma per exteriores sordes, iterum idipsum necesse est in omnibus resumere et unire, cuius est forma, renovari possit imago in eadem materia et elemento.
91Adso Dervensis, De Antichristo, 101, 1289A (auctor c.910-c.992)
722. Favet quoque Ioannes Baleus Anglus, qui Centuria II Scriptorum Britanniae inter beati Alcuini scripta recenset Librum unum de Antichristo ad Carolum, cuius initium sit: Imprimis illud praecipue.
92Adso Dervensis, De miraculis S. Waldeberti, 137, 0690C (auctor c.910-c.992)
Cuius quidem sub illo bonorum exercitio initium signorum hoc referunt exstitisse.
93Adso Dervensis, Vita S. Mansueti, 137, 0624C (auctor c.910-c.992)
Intelligens autem vir beatus intentionem reginae sciscitantis, et spem habens in ea vitae regenerantis: Deum, inquit, unum et verum in distinctione trium personarum: Patris scilicet, Filii, ac Spiritus sancti, omnium rerum incommutabile principium, qui est fons et origo bonorum, a quo omne genus mortalium existendi sumpsit initium, cuius potestas nec coepit esse, nec desinit in aeternum; per quem pereunti mundo aeternae redemptionis venit remedium, postquam Deus et Dominus noster Iesus Christus Filius omnipotentis Patris de coelis missus, ad terras per uterum intactae Virginis carne vestitus humana, mortalibus visibilis ostensus, plurimis et mirandis virtutum signis declaratus, ad ultimum ut diaboli excluderet dominationem, in cruce Iudaeorum infidelitate spontanea dispensatione sui consilii appensus, pretio fusi sanguinis ab errore daemonum eos absolvit, quos vitae perennis haeredes futuros praefinivit?
94Adso Dervensis, Vita S. Mansueti, 137, 0625A (auctor c.910-c.992)
Erat igitur his parvulus filius, qui instituebatur ad ritum parentum profanorum, cuius videlicet exigua pueritia tempora licet teneris ageret natura sub annis, parentibus tamen, ut post patuit res, fuit initium et proventus tandiu dilatae credulitatis et salutis.
95Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 188, 5; 22
Cum ergo semper sit dare initium, in quo genitores alicuius ditari inceperunt: quanto magis proceditur per creationem filiorum, tanto minus est memoria genitores suos fuisse pauperes.
96Aelredus Rievallensis, Sermones de oneribus, 195, 0377A (auctor 1110–1167)
Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae (Marc. XV) . Occurrunt adhuc aliae de vocis exaltatione sententiae; sed quia nos ob alia quaedam negotia instans hora compellit, ab hac consideratione, Deo volente, crastini sermonis sumemus initium.
97Aelredus Rievallensis, Sermones de oneribus, 195, 0414B (auctor 1110–1167)
Dicitur occidentalis, non tam ad ortum hominis quam ad occasum respiciens; non initium operis, sed finem semper attendens.
98Aelredus Rievallensis, Sermones de oneribus, 195, 0427D (auctor 1110–1167)
Per hoc quod mane ortus dicitur, initium ostensionis eius declaratur.
99Aelredus Rievallensis, Sermones de oneribus, 195, 0431A (auctor 1110–1167)
Quod autem mane ortus describitur, hoc esse arbitror, quod in libro Iob de diabolo scriptum intelligimus: Ipse est principium viarum Dei (Iob XL) . Mane quod est diei principium, initium omnis creaturae significat: dicitur ergo mane ortus, vel viarum Dei initium; quia, sicut natura caeteris dignior exstitit, ita creatione cunctos praecessit.
100Aelredus Rievallensis, Sermones de oneribus, 195, 0475A (auctor 1110–1167)
Quasi herba initium bonae conversationis, quasi germen fructus boni operis, quasi viror puritas bonae intentionis.
101Aelredus Rievallensis, Sermones de oneribus, 195, 0499D (auctor 1110–1167)
Initium igitur nostrae conversionis, quasi primi anni exordium est, ut voluntas mutetur; deinde ut consuetudo pessima superetur, et sic quod malum est deseratur, et quod bonum est appetatur.
102Aelredus Rievallensis, Sermones de tempore, 195, 0216D (auctor 1110–1167)
Haec sunt, fratres, duo quaedam quae debemus considerare in esse nostro, initium, quod pertinet ad comminationem, qua ipse nos minat; aliud, quod pertinet ad secutionem, qua sequamur eum.
103Aelredus Rievallensis, Sermones de tempore, 195, 0217B (auctor 1110–1167)
Sed quia hoc est initium nostrum, debemus tendere ad hoc, ut transeamus istum statum, et veniamus ad talem ut cum gaudio sequamur: hoc enim pertinet ad charitatem; quae maxime convenit nobis, qui sumus post adventum Domini, et videmus, quo ipse ante nos ascendit.
104Aelredus Rievallensis, Sermones de tempore, 195, 0255B (auctor 1110–1167)
Ille enim cuius adventum angelus nuntiabat, potest bene nuncupari armilla; quia, sicut armilla nec initium habet nec finem, ita ille secundum divinitatem nec incipit esse, nec desinit.
105Aelredus Rievallensis, Sermones de tempore, 195, 0350C (auctor 1110–1167)
Et sicut initium omnis peccati superbia, ita ab humilitate incipit omnis iustitia, et est primus ad regnum coelorum ascensus.
106Aelredus Rievallensis, Speculum charitatis, 195, 0522B (auctor 1110–1167)
Puto his verbis omnium creaturarum mutabilitatem esse signatam, defectum et profectum, initium et finem.
107Aelredus Rievallensis, Speculum charitatis, 195, 0522B (auctor 1110–1167)
Non ei ascribitur vespere, non mane; non finis, non initium.
108Aelredus Rievallensis, Speculum charitatis, 195, 0538D (auctor 1110–1167)
Cuius tranquillitatis statum Dominus mystico nobis sermone promittens, et auferam, inquit, malas bestias de terra, et dormire vos faciam fiducialiter (Levit. XXVI) . Atrocissimis namque passionum bestiis a terra nostra, carne scilicet, quam gestamus, ablatis, coelesti nos faciet somno soporari, cum immenso illius divinae claritatis pelago absorpti, ac ineffabiliter extra nosmetipsos elati, perfecte vocabimus, et videbimus, quoniam Dominus ipse est Deus, perenne illud charitatis Sabbatum celebrantes, quod S. Isaias propheta describit: Et erit, inquiens, mensis ex mense, et Sabbatum de Sabbato (Isai. LXVI) ; cum scilicet ex hoc Sabbato, quo quaedam charitatis initia degustantes, quantum diei sinit malitia, a negotiosis actibus feriamur, in illud perfectum fuerimus introducti, ubi nulla interpellente molestia, nulla carnis praepediente miseria, diligemus Dominum Deum nostrum ex tota anima nostra, et ex tota virtute nostra, et ex omnibus viribus nostris, et proximos nostros tanquam nosmetipsos (Deut. VI) . Porro iustitiam, qua cuique quod suum est tribuitur, secundum illud Apostoli: Reddite omnibus debita; cui tributum, tributum; cui timorem, timorem; cui honorem, honorem (Rom. XIII) , fraternae dilectionis quoddam dixerim incentivum, cuius quidem initium est, nulli nocere; profectus, sine querela se omnibus exhibere.
109Aelredus Rievallensis, Speculum charitatis, 195, 0547A (auctor 1110–1167)
Igitur ut a Pauli verbis sumamus initium, dicimus quia radix omnium malorum est cupiditas (I Tim. VI) , sicut a diverso radix omnium virtutum charitas.
110Aelredus Rievallensis, Speculum charitatis, 195, 0556D (auctor 1110–1167)
Initium enim sapientiae, timor Domini; consummatio autem sapientiae, amor Domini.
111Aelredus Rievallensis, Vita S. Edwardi regis, 195, 0773C (auctor 1110–1167)
Experti sunt tandem regem sanctum haec non de suo spiritu prophetasse, quando rex Haraldus qui contra iusiurandum quod Willielmo duci fecerat regnum invaserat, ab ipso victus in praelio Anglicae libertati finem dedit, initium servituti.
112Aelredus Rievallensis, Vita S. Edwardi regis, 195, 0787A (auctor 1110–1167)
Erat autem vigilia Dominicae apparitionis, et nox triplici iucunditate solemnis in qua et fides gentium, et baptismatis sacramentum, et miraculorum Christi commendatur initium.
113Aeneas Parisiensis, Liber adversus Graecos, 121, 0752A
Huius itaque rationis initium tale est (eiusdem epist. 15. Non occurrit haec epist. inter edit.) : « Quid ergo isti prudentes viri et argutis mentibus totius religionis interna rimantes, in Orientis partibus constituti, etc.
114Aeticus Ister, Cosmographia, 1; 6 (auctor fl.c.700)
Primum omnium initium mirabiliorum deus instituit illudque fundamentum principaliter posuit sua dispensatione mirabiliter atque potenter, quando omnes creaturas indivisas atque inconpositas in sua sapientia aedificium summopere in unam ergatam instituit atque eas, quas ex nihilo fecit, multipliciter prolata dilatavit et omnes creaturas, quas ex nihilo fecit, incunctanter omnia quasi acervum eminentem novorum frugum diversaque in unum collecta nonnulla recondere semina, ut vidimus in unam congeriem gramina disparilia mira structura coaptatam et alia ventilata separatim dividere gramina.
115Aeticus Ister, Cosmographia, 1a; 1 (auctor fl.c.700)
DE IPSA STATUA AC MASSA qualis species prima divisa fuit ab his omnibus vel quod diabolus procul dubium, qui decimam elevationem in cacumine in ea massa in initium ignis lumine claram eminentiam refulserat et qui primus in luce claruit id〈em〉que primus livorem superbiae ambiens a culmine altitudinis decedit.
116Aeticus Ister, Cosmographia, 6; 457 (auctor fl.c.700)
Vicinae earum sunt Aracusia, Parthia minor, Assyria, Media et magna Persida, quae et origine populorum et initium ab Indo amne magno sumuntur.
117Agius presbyter, Dialogus de obitu S. Hathumodae, 137, 1188C
Melchisedech, cuius finis reticetur et ortus, Fini succubuit, initium reprimit.
118Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0481A (auctor c.805–c.846)
Qua chronologiae ratione admissa, initium pontificatus Apollinaris retrocedendo affigetur, servata die qua natale eiusdem in omnibus et antiquissimis Martyrologiis signatur 23 Iulii, anno vulgaris aerae 50, diei vero 19 Iunii.
119Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0576A (auctor c.805–c.846)
Porro omnia Marcellino relata in Chronico, loco supracitato, vix paucorum dierum brevissimo spatio intelligi possunt facta, quae tamen his limitibus arctari necesse sit, si Theodahatus a Vitige occisus sit post duos menses a Silverii electione, et circa Decembris initium, et Belisarius Roma sit potitus eiusdem Decembris IV vel V Idus anni 536. Quod eo improbabilius efficitur, quia, uti Evagrio et Procopio laudatis traditur, Belisarius Romam ingressus est Silverii opera; quandoquidem ex Marcellino constat a Theodahato Silverium Ravennam missum, ubi eumdem degisse quandiu Theodahatus vixit, tam verosimile est, quam quod simillimum.
120Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0593A (auctor c.805–c.846)
Id incommodi imprimis sub eiusdem initium offenditur.
121Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0628C (auctor c.805–c.846)
Hinc rationibus initis ad initium regni ab Alboino primum suscepti, devenitur retrocedendo ad postremos Decembris dies anni 569, quibus coeptum est Ticinum obsidione vallari.
122Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0628D (auctor c.805–c.846)
Statuta regni Langobardici epocha ad finem anni 569, seu initium 570, quod vult Sigonius.
123Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0628D (auctor c.805–c.846)
Antharit circa initium anni 585 regnum capessit.
124Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0629C (auctor c.805–c.846)
mense anni 644. Moritur completis annis XVI et mensibus IV sub Martii initium anni 654. Moritur completis annis XVI, mensibus IV sub Martii initium an.
125Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0664C (auctor c.805–c.846)
VI, quod quidem huiusmodi initium praefert: « In Nomine Domini Salvatoris nostri Iesu Christi, imperantibus dominis nostris piissimis Augustis Constantino maiore imperatore, anno vigesimo sexto, post consulatum eius anno decimo, sed et Heraclio, atque Tiberio novis Augustis eius fratribus vicesimo secundo, indictione septima, mense Octobris, praesidente Agathone sanctissimo, atque ter beatissimo apostolico universali papa.
126Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0668A (auctor c.805–c.846)
» Manifestum autem est synodum hanc Romanam, in qua Wilfridus resedit, cuique tanquam legatus a synodo Britannica deputatus subscripsit, non potuisse haberi ante initium anni 680, cum synodus Hedtfeldiensis, praesidente Theodoro archiepiscopo, habita contra Eutychetis, et Monothelitarum haereses, cuius nutu Wilfridus legatus in Romana subscripsit, habita dicatur « Ecgfrido rege Humbronensium, anno decimo regni eius, sub die quintadecima Kal.
127Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0719B (auctor c.805–c.846)
, consequitur Sergium obiisse circa finem anni praedicti, vel circa initium subsequentis 770, nec potuit post annum 771 differri Leonis pacifica sedes, exstincto per Stephanum Michaelis schismate, cum Stephanus ipse Kal.
128Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0473B (auctor c.805–c.846)
, quae quidem debuisse referri, ait, Baronius, eo quod in ipsis victorias memorari dicat, quarum nulla mentio apud scriptores habeatur, quas quidem (cum sentiat opus huiusmodi scriptum sub initium imperii Constantini minoris et Constantis, quod re vera scriptum fuit Constantio et Constante imperantibus) contigisse arbitratur, Constantino patre adhuc vivente, ac in eius rei argumentum numisma Constantini Iunioris victoriam Alamannicam praeseferens exhibet, quod certe nil habet quod ad Britannos Persasque referri possit.
129Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0501D (auctor c.805–c.846)
Cum itaque videam anno 412 Paschatis festum incidisse in diem 14 Aprilis, cyclo solis 1, lunae 14, litteris Dominicalibus G F, crediderim eo anno decessisse Ursum episcopum, die videlicet 13, quo Paschale festum incipiebat, et sub eiusdem noctis initium, in qua sanctae Resurrectionis mysteria celebrabantur; constat enim aliud Paschatis nomine minime intelligi apud Patres, et concilia, quam Sabbati sancti dies, cum de Baptismatis collatione agitur, quod tamen in Paschate faciendum cavent.
130Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0739B (auctor c.805–c.846)
Hoc erit initium signorum, cum sacerdotes elati et cupidi esse coeperint, et honorem nullum antecedentibus repraesentabunt.
131Agobardus Lugdunensis, Liber adversum dogma Felicis Urgellensis, 104, 0041C (auctor 769-840)
Non enim alter est filius Verbum Dei Patris, et alter iterum qui de sancta Virgine natus est; sed idem ipse qui est ante saecula Deus, etiam secundum carnem ex muliere creditur editus: non quod ex ea initium deitas eius acceperit ut sit, aut subsistendi principium de sancta virgine sumpserit; sed potius, ut dixi, quod Verbum subsistens ante saecula, secundum carnem dicitur ex ea progenitum.
132Agobardus Lugdunensis, Liber adversum dogma Felicis Urgellensis, 104, 0054B (auctor 769-840)
» Item ipse: « Diversum est initium non habere, et ex initio subsistere; mori, et mori non posse.
133Agobardus Lugdunensis, Liber apologeticus pro filiis Ludovici Pii, 104, 0316A (auctor 769-840)
VIII. Commotio itaque huius temporis et harum regionum, quae mira omnipotentis Dei suavitate et dulcedine sine conflictu armorum sedata est, non segniter memoranda est; sed debet corda fidelium in laudibus Dei et gratiarum actione alacriter succendere, et ad solertiam cautelae sollicita reddere, Quae commotio et conturbatio quale habuerit initium, vel originem, non est penitus reticendum.
134Aileranus Scoto Hibernus, Interpretatio moralis, 80, 0338A
Tali fortitudine roboratus est ille qui dicebat: Omnia autem possum in eo qui me confortat (Philipp. IV) . In Obed, ut serviamus Domino in laetitia (Psal. XCXIX) , illa videlicet servitute, qua non per spiritum timoris, sed per spiritum adoptionis filiorum servitur Domino (Rom. V) ; sicut namque duo sunt timores qui faciunt duo genera timentium, ita duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum: alter timor poenalis in servitute, alter [Forte, ac est] initium sapientiae, alter plenitudo est legis divinae.
135Aimoinus Floriacensis, Historia Francorum, 139, 0633A (auctor 950-1008)
Galliae una pars, quam eos qui specialiter Galli dicuntur obtinere dictum est, initium capit a flumine Rhodano, continetur Garumna flumine, Oceanum in finibus Belgarum attingit; etiam ab Sequanis et Helvetiis flumen Rhenum vergit a septentrione.
136Aimoinus Floriacensis, Historia Francorum, 139, 0629D (auctor 950-1008)
Neque quisquam est huius Germaniae qui se aut audisse aut adiisse initium huius silvae dicat, cum dierum iter sexaginta processerit, aut quo ex loco oriatur acceperit.
137Aimoinus Floriacensis, Historia Francorum, 139, 0653B (auctor 950-1008)
Hoc illa cernens dixisse fertur: « Gratias tibi, inquit, summe Deus, refero, quod initium vindictae paternae necis conspicio.
138Aimoinus Floriacensis, Historia Francorum, 139, 0736A (auctor 950-1008)
Qui nil moratus, ad Guntrannum pergit hocque initium sermonis ad demulcendum principem habuit: « Gratias, inquit, praecellentissime regum, omnipotenti referimus Deo, qui tibi non solum regni tranquillitatem, verum et augmentum quotidie attribuit.
139Alanus Antissiodorensis, Vita II, 185, 0516C (auctor 1152-1167)
Quod tamen verbum certum est, ut praediximus, ab eo quidem initium non sumpsisse.
140Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0308D (auctor 1128-1203)
Item in principio Geneseos legitur quod tenebrae erant super faciem abyssi (Gen. I) , et sic mundus habuit initium a tenebris.
141Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0308D (auctor 1128-1203)
Mundi itaque creator fuit principium tenebrarum, et sic malus fuit auctor mundi, qui suae creationis initium coepit a tenebris.
142Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0310A (auctor 1128-1203)
Dicimus etiam quod hoc nomen, tenebrae, potius notat lucis carentiam, quam rei existentiam, et ideo mundus initium non habuit a tenebris.
143Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0314C (auctor 1128-1203)
Idem variis rationibus asseritur: Si diabolus est auctor visibilium, quaeritur an initium habuerit an non?
144Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0314C (auctor 1128-1203)
Quod initium habuerit, Christus insinuat dicens, « Hic ab initio homicida fuit, » ergo initium habuit (Ioan. VIII) . Si ab aeterno fuerit, duo fuerunt auctores rerum coaeterni; et ita duo coaeterni rerum creatores; et per consequens, duo dii, cum omnis scriptura Veteris et Novi Testamenti clamet, unum solum Deum esse.
145Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0315A (auctor 1128-1203)
Item, cum boni spiritus et mali sint eiusdem naturae; sicut boni spiritus habuerunt initium, ita et mali.
146Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0315B (auctor 1128-1203)
Si vero alii daemones initium habuerunt, quaeritur, a quo?
147Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0315B (auctor 1128-1203)
Sed si a Lucifero initium habuerunt, Lucifer non solum auctor fuit corporalium, sed etiam spiritualium.
148Alanus de Insulis, Contra haereticos, 210, 0405A (auctor 1128-1203)
Et alibi ait: Et ego parturiebar (ibid.) . Quis fuit qui ante mundi initium parturiebatur, nisi Filius Dei, quem ab aeterno genuit sine initio?
149Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0113C (auctor 1128-1203)
Haec autem debet esse forma praedicationis, ut initium sumatur ab auctoritate theologica, tanquam a suo proprio fundamento: maxime ab Evangeliis, Psalmis, Epistolis Pauli et libris Salomonis.
150Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0121B (auctor 1128-1203)
Si praedicator ad fugam luxuriae auditores vult instruere, ab hac auctoritate potest initium sumere; fugite fornicationem.
151Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0123B (auctor 1128-1203)
Si ad fugam avaritiae et cupiditatis praedicator voluerit auditorum animos inclinare, sumat initium sermonis ab illa auctoritate quae dicit « avaritiam esse idolorum servitutem (Gal. V) ; » vel ab illa, quae dicit « tria esse insatiabilia, quartum vero quod nunquam dicit: Sufficit (Prov. XXX) , » quia: Quo plus sunt potae, plus sitiuntur aquae.
152Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0131D (auctor 1128-1203)
Si ad fugam superbiae praedicator auditores intendit excitare, his utatur auctoritatibus: Omnis qui se exaltat, humiliabitur (Luc. XIV) . Item: Quod hominibus altum est, abominatio est apud Deum (Luc. XVI) . Item Paulus: Noli altum sapere, sed time (Rom. II) . Item Iesus, filius Sirach: Initium omnis peccati superbia (Eccli. X) . Item: Deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles (Luc. I) . Item Petrus: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam (I Petr. V; Iacob. IV) . O homo, considera quid superbia auferat, quid humilitas alumna virtutum conferat.
153Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0133D (auctor 1128-1203)
Volens praedicator invitare auditores ad contemptum mundani timoris, et ad appetitum timoris superni, his utatur auctoritatibus: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere, sed eum timete, qui potest et animam et corpus perdere in gehennam (Matth. X) . In libro Sapientiae legitur: Deum time, et mandata eius observa (Eccle. XII) . Item alibi: Beatus est qui semper est pavidus (Prov. XXVIII) . Et iterum: Initium sapientiae timor Domini.
154Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0146C (auctor 1128-1203)
Illa namque actio est quasi chimera, quae initium habet a ratione, finem in sensualitate.
155Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0146C (auctor 1128-1203)
Sunt quidam quorum vita monstrum mirabile facit, cuius initium bonum, quasi caput hominis praetendit, medium vero in luxuriam descendens, ventrem caprae ostentat, ad ultimum in rapacitatem devians, lupae pedes habet.
156Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0153D (auctor 1128-1203)
His auctoritatibus informatur homo ad dilectionem proximi: Diliges proximum tuum sicut teipsum (Matth. XXII) . Quaecunque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis (Marc. XII) . Diligite inimicos vestros, bene facite his qui oderunt vos (Matth. VII; Luc. VI) . Sixtus etiam ait: « Fundamentum et initium est Dei cultus amare homines.
157Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0185D (auctor 1128-1203)
Ostendat quomodo coniugium in paradiso habuerit initium, quomodo antiqui Patres in coniugali statu meruerunt vitam aeternam adipisci.
158Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0193B (auctor 1128-1203)
Paulus apostolus ait: Unusquisque habeat suam uxorem, propter fornicationem (I Cor. VII) . Item: Melius est nubere, quam uri (ibid.) . Dominus etiam constituens in paradiso coniugium, ait: Crescite et multiplicamini (Gen. II) . In Evangelio quoque Christus ait: Quod Deus coniunxit, homo non separet (Matth. XIX; et Marc. X) . O quanta est dignitas coniugii quod in paradiso habuit initium, quod incontinentiae removet vitium, quod in se complectitur coeleste sacramentum: quod servat tori fidem, quod inter coniuges individuam retinet vitae societatem, quod prolem ab infamia liberat, quod excusat carnale commercium a culpa.
159Alanus de Insulis, De articulis Catholicae fidei, 210, 0601B (auctor 1128-1203)
Non enim arctatur temporis intervallo, quia nullum initium habuit, nec fine etiam claudetur.
160Alanus de Insulis, De planctu naturae, 210, 0452A (auctor 1128-1203)
Hic est splendor nunquam deficiens, vita indefessa, non moriens, fons semper scaturiens, seminale vitae seminarium sapiens, principale principium, initiale bonitatis initium.
161Alanus de Insulis, De planctu naturae, 210, 0452D (auctor 1128-1203)
Ab altiori enim sumens initium, excellentiori quaesito meae volo narrationis seriem contexere.
162Alanus de Insulis, De planctu naturae, 210, 0480A (auctor 1128-1203)
Illic Pacuvius nesciens narrationis modificare curriculum, in retrograda serie sui tractatus locabat initium.
163Alanus de Insulis, Dicta alia, 210, 0255B (auctor 1128-1203)
Per concupiscentiam carnis tentatus est Adam, cum ei hostis de ligno vetito comedere suasit; per concupiscentiam oculorum, cum diceret: Scietis bonum et malum; per superbiam, cum adderet: Eritis sicut dii (Gen. III) . Initium vitae hominis, aqua et panis, et vestimentum et domus (Eccli. XXIX) . Frugalitatem docet et hospitalitatem, et ut temperantes simus in victu et vestitu, honestioribus largiri suscipiendis fratribus.
164Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0713B (auctor 1128-1203)
Dicitur initium bonae conversationis, unde in Psalmo: Introite portas eius in confessione, atria eius, etc.
165Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0714D (auctor 1128-1203)
Aurora animi, initium gratiae, unde in Psalmo: Tu fabricatus es auroram et solem, id est initium et perfectionem.
166Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0721B (auctor 1128-1203)
Quandoque ponitur negative, unde: Bonum erat ei, id est minus malum, quod non puniretur, nisi pro originali; quandoque denominative, vel notat initium boni principii, unde in Genesi: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona, id est a valde bono facta.
167Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0722B (auctor 1128-1203)
Botri hic dicuntur mali, de quibus legitur in Deut.: De vinea Sodomorum vitium [vinea] eorum. Dicitur initium gratiae, quia sicut botrus praecedit uvam, ita tempus gratiae praecedit vitam gloriae.
168Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0722C (auctor 1128-1203)
Initium potenti et brachio excelso, etc.
169Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0795B (auctor 1128-1203)
Dicitur decursio generis humani, unde in Iob: Absorbebit fluvium et non mirabitur, et habet fiduciam quod fluat Iordanis in os eius; per fluvium humani generis decursus designatur, quod velut a fontis sui origine nascendo surgit, sed ad ima defluens moriendo pertransit; per Iordanem hi designantur qui imbuti sunt sacramento baptismi, quia Redemptor noster in hoc flumine baptizari dignatus est; hic omnes baptizati signantur, quia in flumine Iordanis baptismi sacramentum initium habuit.
170Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0796B (auctor 1128-1203)
Dicitur initium boni operis, unde in Psalmo: Quoniam apud te est fons vitae; vel Christus secundum aliam expositionem.
171Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0848D (auctor 1128-1203)
Dicitur initium temporis gratiae, unde in Psalmo: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia.
172Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0848D (auctor 1128-1203)
Dicitur initium diei, unde in Evangelio: Et valde mane, etc.
173Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0848D (auctor 1128-1203)
Dicitur initium aetatis, unde in Psalmo: Mane sicut herba.
174Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0849A (auctor 1128-1203)
Dicitur initium rei, unde Isaias: Quomodo cecidisti, Lucifer, qui mane oriebaris, id est initio.
175Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0849A (auctor 1128-1203)
Dicitur initium aeternae beatitudinis, unde in Psalmo: Mane astabo.
176Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0849A (auctor 1128-1203)
Dicitur initium spiritualis intelligentiae, unde in Cant.
177Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0849B (auctor 1128-1203)
Accedamus ad sacras Scripturas, in quibus virent frondes historiae, redolent flores allegoriae, satiat fructus tropologiae; et hoc est mane, id est initium spiritualis intelligentiae.
178Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0849C (auctor 1128-1203)
Dicitur initium temporis, unde in Evangelio: Simile est regnum coelorum . . . qui exiit primo mane, id est paterfamilias Christus, operarii fideles, vinea sancta Ecclesia; hic conduxit operarios in vineam suam tertia, sexta, nona et undecima hora; quia, a mundi huius initio usque ad finem, ad erudiendum plebem fidelium praedicatores congregare non desistit; mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe; tertia, a Noe usque ad Abraham; sexta hora, ab Abraham usque ad Moysen; nona, a Moyse usque ad adventum Domini; undecima, ab adventu usque ad finem mundi: has etiam horarum diversitates ad quemlibet hominem per aetatum momenta possumus distinguere.
179Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0895D (auctor 1128-1203)
Dicitur diabolus, quia a diabolo initium peccati est et nos invitat ad peccatum, unde Apostolus: De peccato destruxit peccatum in carne, id est infirmavit potestatem diaboli de peccato, id est pro peccato, secundum quam expositionem solet sic exponi praedicta auctoritas: Christus destruxit peccatum, id est delevit omne peccatum per ea quae sustinuit in carne sua, et hoc de peccato, id est pro eo quod ipse factus est peccatum, id est hostia pro peccato.
180Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0911C (auctor 1128-1203)
Principium idem est quod initium.
181Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0938D (auctor 1128-1203)
Secundum aliquando notat efficientem causam, unde dicitur: Initium sancti Evangelii secundum Ioannem.
182Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0940A (auctor 1128-1203)
Dicitur etiam verbum Dei, unde in Evangelio: Semen est verbum Dei, et nota quod semen est proprie animalium, sementis arborum et frugum, seminium uniuscuiusque rei initium.
183Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0973D (auctor 1128-1203)
Dicitur motus quo aliquis timet facere malum, vel velle facere, partim timore poenae et partim timore iustitiae, unde in Psalmo: Initium sapientiae timor Domini, et hic dicitur initialis timor.
184Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0985A (auctor 1128-1203)
Aliquando notat excessum temporis, id est aeternitatem, unde sic potest exponi praemissa auctoritas: Dominus regnabit in aeternum et ultra; in aeternum, id est quandiu creaturae erunt, et creaturae possunt desinere esse natura, quia quidquid initium habet, habet et suae existentiae terminum; et ultra, quia non poterit desinere esse actu vel natura.
185Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0819A (auctor 1128-1203)
Initium, rei principium.
186Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0819A (auctor 1128-1203)
Causa rei, unde de sapientia dicitur: Initium sapientiae timor Domini.
187Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0819B (auctor 1128-1203)
Dicitur Deus, unde: Deus est initium universorum.
188Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0820B (auctor 1128-1203)
Dicitur initium vitae, unde Psalmista: Dominus custodiat introitum.
189Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0825A (auctor 1128-1203)
Dicitur initium Ecclesiae, unde in Psalmo: Saepe expugnaverunt me a iuventute mea.
190Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0993C (auctor 1128-1203)
Dicitur initium divinae inspirationis, unde Iob: Suscepit auris mea venas susurri.
191Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0842A (auctor 1128-1203)
Sermo dirigitur ad Christum; et est sensus: Apud te est fons vitae, id est initium omnis boni; et in lumine tuo, id est per tui praedicationem, videbimus lumen, id est habebimus Patris et Spiritus sancti cognitionem.
192Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0770D (auctor 1128-1203)
Dicitur initium divinae gratiae, unde in Psalmo: Adiuvabit eum Dominus mane diluculo.
193Alanus de Insulis, Distinctiones dictionum theologicalium, 210, 0770D (auctor 1128-1203)
Dicitur Ecclesia Dei quantum ad primitivum statum, quia, sicut diluculum est initium diei, ita primitiva Ecclesia est initium triumphantis Ecclesiae, unde Iob: Nunquid post ortum suum providisti diluculo, id est primitivae Ecclesiae de Iudaeis assumptae, id est apostolis locum suum, id est statum; et hoc post ortum, id est post assumptionem humanitatis, quasi dicat; imo post ortum meum, id est post assumptam humanitatem.
194Alanus de Insulis, Liber poenitentialis, 210, 0281 (auctor 1128-1203)
De Scriptoribus, Antonius Possevinus in Apparatu sacro, altique plures, opera recensentes Magistri Alani de Insulis, inter ea referunt Libros quatuor de Poenitentia, ad Bituricenses quorum initium sit: Dei gratia Bituricensi, etc.
195Alanus de Insulis, Sermones, 210, 0227A (auctor 1128-1203)
A nativitate mater gratia Nicolaum suscepit ad vivificandum; a nativitate mater concupiscentia nostrum initium ad mortem deduxit.
196Alanus de Insulis, Theologicae regulae, 210, 0622B (auctor 1128-1203)
Tractaturi igitur de theologicis maximis, a fonte, et quasi omnium maximarum sinu, id est a generalissima maxima, nostri tractatus sumamus initium.
197Alanus de Insulis, Theologicae regulae, 210, 0672B (auctor 1128-1203)
Talis timor bonus est quantum ad fugam poenae, non quantum ad meritum gloriae, et dicitur initium sapientiae non intra sumptum, sed extra sumptum: initium initians, non initiatum: quia ita facit ad sapientiam, quo non est in sapientia.
198Alanus de Insulis, Theologicae regulae, 210, 0672C (auctor 1128-1203)
Talis timor est initium sapientiae intra sumptum quia est in charitate: et sic est initialis terminus fidei intra sumptus.
199Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0390B (auctor 1095-1125)
Hic sacerdos, aliquot annis ante huius viae initium causa orationis, Hierosolymam profectus est, ubi in oratorio Dominici sepulcri (proh dolor!) visa quaedam illicita et nefanda tristi animo accepit, et infremuit spiritu; ipsumque Dominum iudicem super istis iniuriis appellat.
200Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0550D (auctor 1095-1125)
Ante viae huius initium cum saepe idem dux suspiria traheret, suique animi optio ante omnia esset visitare sanctam civitatem Ierusalem, et videre sepulcrum Domini Iesu, ac saepe privatis famulis cordis sui aperiret intentionem, cuidam de familiaribus suis, Stabuloni videlicet, in hunc modum ostensa est visio.
201Albertus de Bezanis, Cremonensis chronica pontificum et imperatorum, p1; XLIIII (auctor fl.1363)
Eodem anno, sicut a plurisque traditur, Tartarorum dominium initium habuit.
202Albertus Magnus, De homine, 1, 1, p2, p3, p5, p6, 33a, 23b, 17a, 3, 28a, 24b, 32c, 21d, 25b, 6, 14ab, 9c, 19d, 38c, 32, 5, 20a, 70a, 3, 69a; (auctor c.1200–1280)
Hoc autem non contingit in anima tantum, sed in omnibus formis habentibus initium, quarum esse non praeponderat supra earum non esse, nisi quia materia aptior est quantum ad illas et dignior illis’, scilicet recipiendis.
203Albertus Magnus, De homine, 1, 1, p2, p8, p9, p12, 29a, 33a, 108b, 4, 230a, 39b, 2c, 91d, 133e, 137f, 43g, 95c, 90, 253, 3; 64 (auctor c.1200–1280)
(11) Ad aliud dicendum quod non est contrarietas inter Gregorium Nixenum et Avicennam, quia dictum Gregorii intelligitur de nervo quantum ad sui initium a cella anteriori medullosa capitis.
204Alcimus Avitus, Dialogi cum Gundobado rege vel librorum contra Arrianos reliquiae, 1, 4b; 8 (auctor ca.450-518)
Quis autem prior dat deo, ut retribuatur illi, nisi qui dat initium creatori, ut et ipse quasi ab inchoata substantia dei inchoationem sui recuperasse videatur?
205Alcimus Avitus, Epistolae, 6, 9; 341 (auctor ca.450-518)
Sacris nos apostolorum liminibus commemoratione adsidua praesentantes specialem, dum vixero, praedicatorem vestri, ubi obtinuistis initium, impetrate profectum.
206Alcimus Avitus, Homiliae, 15, 18; 5 (auctor ca.450-518)
Vnde sibi videntur paschalis festi agere sacramentum, cuius hodie omnis ecclesia initium sumit, mysterium intellegit, praemium concupiscit; quod sermo domini discipulis suis evidenter insinuat dicens: Scitis, quia post biduum pascha fiet ?
207Alcuinus, Alcuinus de orthographia, p. 20, l. 225 (auctor 730-804)
manes dii infernales, mane sine s diei initium.
208Alcuinus, Commentaria in Apocalypsin, 100, 1089B (auctor 730-804)
Aliquando ab adventu Domini inchoat, et antequam finiat, ad initium redit, et ea quae dimiserat, sive quae dixerat, diversis figuris repetens, ad secundum Domini adventum percurrit.
209Alcuinus, Commentaria in Apocalypsin, 100, 1095A (auctor 730-804)
Principium autem Christus dicitur, quia ab ipso omnis creatura initium accipit; finis vero, quia ipse quasi terminus omnia concludit.
210Alcuinus, Commentaria in Apocalypsin, 100, 1113 (auctor 730-804)
Principium denique creaturae Dei Filius dicitur, quia ab illo habent cuncta existendi initium.
211Alcuinus, Commentaria in Apocalypsin, 100, 1128D (auctor 730-804)
Sed praetermisso septimo, ad initium incarnationis Christi redit, et ea quae exsecutus fuerat, mutatis aenigmatum figuris breviter recapitulat: atque easdem duas narrationes septimo sigillo concludit, quae recapitulatio non semper isto modo, sed diversis fit.
212Alcuinus, Commentaria in Apocalypsin, 100, 1142A (auctor 730-804)
Horum angelorum solutio novissimae persecutionis initium designat.
213Alcuinus, Commentaria in Apocalypsin, 100, 1143C (auctor 730-804)
Et nota quod descripto novissimo certamine, ac praetermisso septimo sigillo, sub quo et finis consummationis, et Domini secundus speratur adventus, ad initium incarnationis Christi, unde modo dictum est, redit, et praedicationem eius describit.
214Alcuinus, Commentaria in Apocalypsin, 100, 1152A (auctor 730-804)
Haec locutio ad initium fidei recurrit, et conflictus Ecclesiae sub aliis figuris intexit.
215Alcuinus, Commentaria super Ecclesiasten, 100, 0709D (auctor 730-804)
Et revera praecipitatur vir sapiens, quando in aurem loquitur imprudentis, et verba eius in profundo (ut ita dicam) gurgite pereunt. Unde beatus ille est, qui in aurem audientis [Ms., audientem] loquitur. VERS. 13, 14. - Initium verborum eius stultitia, et novissimum oris illius error pessimus.
216Alcuinus, Commentaria super Ecclesiasten, 100, 0709D (auctor 730-804)
Sive iuxta aliam interpretationem, stultum ipsum corruere faciunt, et initium sermonis illius et finis stultitia est, et error pessimus, dum ipse stultus non manet in sententia prudentium, sed putat in multiplicatione verborum se doctum esse, et effugere posse peccatum.
217Alcuinus, Commentaria super Ecclesiasten, 100, 0710A (auctor 730-804)
Potest hoc de haereticis accipi, qui prudentium virorum dicta non capiunt, sed se ad disputationes contrarias praeparantes, et initium, et finem loquendi vanitatem, cum multo errore cumulant, et cum nihil sciant, loquuntur plura quam norunt.
218Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1037C (auctor 730-804)
Te quidem verum Patrem, summae bonitatis et totius Deitatis principium, incircumscriptae et ingenitae maiestatis Deum, ex nullo ducentem initium, sed omnibus initium dantem, credo et confiteor; non corporali progenie, neque extrinsecus, non necessitate, neque voluntate, sed natura Filium generantem.
219Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1041B (auctor 730-804)
Nihil in te maius aut inferius habentem; sed per omnem modum ex omni parte sine deformitate perfectum, sine quantitate magnum, sine qualitate bonum, sine tempore sempiternum, sine morte vitam, sine infirmitate fortem, sine mendacio veritatem, sine loco ubique totum, sine situ ubique praesentem, sine extensione omnia implentem, sine contractione ubique occurrentem, sine motu omnia transcendentem, sine statu intra omnia manentem, sine indigentia omnia creantem, sine labore omnia regentem, sine tui initio omnibus initium dantem, sine tui mutatione omnia mutabilia facientem, atque semper et ubique sine fine regnantem.
220Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1048A (auctor 730-804)
Semper idem ipsum aeternum ac sempiternum, immortalem atque incommutabilem, quem nec spatia dilatant, nec brevitas locorum angustat, nec receptacula ulla coarctant, nec voluntas variat, nec necessitudo corrumpit, nec moesta perturbant, nec laeta demulcent; cui nec oblivio tollit, nec memoria reddit, nec praeterita transeunt, nec futura succedunt: cui nec origo initium, nec tempora incrementum, nec casus finem dabit, sed ante saecula, et in saeculis, et per saecula in aeternum vivis, et est tibi perennis laus, et aeterna gloria, summa potestas, et singularis honor, perpetuum regnum, et sine fine imperium per infinita, et indefessa et immortalia saecula saeculorum.
221Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1053 (auctor 730-804)
Verum quidem Patrem summae bonitatis et totius Deitatis principium, incircumscriptae et ingenitae maiestatis Deum, ex nullo ducentem initium, sed omnibus initium dantem, summum bonum, et omnia valde bona creantem, non corporali progenie neque extrinsecus, non necessitate neque voluntate, sed natura Filium generantem.
222Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1057C (auctor 730-804)
Quanquam igitur credentes confiteamur Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, unum Deum, Patrem scilicet omnipotentem, sempiternum ingenitum; Filium vero ex eiusdem Patris substantia vel natura genitum ante omne omnino vel temporis vel cuiusque initium rei, omnipotentem, aequalem, consempiternum, et consubstantialem Genitori; Spiritum quoque sanctum omnipotentem, utrique, Patri scilicet ac Filio aequalem, consempiternum, atque consubstantialem, hoc est, tres personas, sive subsistentias unius essentiae sive naturae, unius virtutis, operationis, beatitudinis, atque potestatis, ut trina sit Unitas, et una sit Trinitas, iuxta vocis Dominicae veritatem, dicentis: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti (Matth. XXVIII, 11) . In nomine, inquit, non in nominibus, ut et unum Deum per indistinctum divinae substantiae nomen ostenderet, et personarum discretionem suis demonstratam proprietatibus edoceret; quia dum tribus unum Deitatis nomen est, aequalitas ostenditur personarum, nihil extraneum, nihil accidens in eis permittit intelligi, ita ut et unusquisque eorum verus perfectusque sit Deus, videlicet ut ex plenitudine divinitatis nihil minus in singulis, nihil amplius intelligatur in tribus.
223Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1058D (auctor 730-804)
Neque sic est natus ex Virgine, ut deitatis initium nascendo homo acciperet, quasi antequam nasceretur ex Virgine, Deus non fuerit, sicut quidam haereticorum [Genn., sicut Artemon et Berillus et Marcellus] docuerunt, sed aeternus Deus, et homo ex Virgine natus est.
224Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1062D (auctor 730-804)
Natus igitur ex Patre sine tempore, ex matre nasci dignatus est in tempore, ut per hoc, quod ortum suum inter initium finemque concluderet, humanae mentis oculis, ortum, qui nec initio sumitur, nec fine angustatur, aperiret.
225Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1077B (auctor 730-804)
Et ideo quamvis ex recta fide Deum profiteamur auctorem non solum omnium bonorum affectuum, atque operum, omniumque studiorum et virtutum, quibus ab initio fidei ad Deum tenditur; et ab ipsius gratia omnia hominis merita praeveniri; et per eum quidquid est bonum et desiderari incipiatur et fieri, sed etiam initium fidei, ipsumque credulitatis affectum, quo in eum credimus, qui iustificat impium, et ad baptisma pervenimus, fieri per eius non dubitemus inspirationem, qua voluntas nostra ab infidelitate mutatur ad fidem: non tamen liberum auferimus arbitrium, sed tanta Dei ope et gratia liberari asserimus, ut de tenebroso lucidum, de pravo rectum, de languido sanum, de imprudente sapiens et providum fiat.
226Alcuinus, Confessio fidei, 101, 1082B (auctor 730-804)
» Angelos in principio esse conditos forsitan et illud, quod beato Iob dicitur, demonstrat: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae, et paulo post, cum me laudarent astra matutina, et iubilarent omnes filii Dei (Iob. XXXVIII, 4, 7) . XXXIX. Inveniuntur praeterea non spernendae scientiae viri, qui neutrum eorum praeferunt, sed utraque simul a Deo creata esse dicunt, ita ut unumquodque eorum dici possit initium.
227Alcuinus, Contra Felicem Urgellitanum, 101, 0165A (auctor 730-804)
IV. Plurimi enim sanctorum professi sunt non intellexisse, nec enarrare potuisse hanc mirabilem generationem Christi, ex quibus Isaias, dum infirmitates, opprobria, flagella et sputa, quae Christus pro nostra passus est salute, praedixisset, hoc quoque adiecit: Generationem eius quis enarrabit (Isai. LIII, 8) ? Beatus quoque Baptista Ioannes se indignum testatus est solvere corrigiam calceamenti eius (Marc. I, 7) . Quod beatus Gregorius in homiliis suis ita exposuit: « Sed huius, inquit, incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit: investigari enim nullatenus potest, quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet, et existit et concipitur.
228Alcuinus, Contra Felicem Urgellitanum, 101, 0193B (auctor 730-804)
» Idem quoque Victor episcopus ex opere Cyrilli in Libro ad Augustas, cuius initium est: Qui divinum praedicant et coeleste mysterium.
229Alcuinus, Contra Felicem Urgellitanum, 101, 0219A (auctor 730-804)
Sed quare tacuisti eiusdem sententiae initium, ubi idem doctor ait (Idem ibid.) : « De nullo prophetarum dictum est, quia Verbum caro factum est: nullus prophetarum abstulit peccata mundi.
230Alcuinus, De cursu et saltu lunae, 101, 0997B (auctor 730-804)
Aprilis initium anni, et initium cycli decennovenalis secundum Anatholium dicitur: « Est ergo in primo anno initium primi mensis, quod est XVIIII annorum circuli principium, secundum Aegyptios quidem mensis Famenoth XXVI die, secundum Macedones vero XXV die, id est, VIII Kal.
231Alcuinus, De cursu et saltu lunae, 101, 0997B (auctor 730-804)
Haec prima particula ex XII partibus vernale est aequinoctium, et ipse [F. ipsa] est initium mensium et caput circuli, et absolutio cursus stellarum, quae planetae, id est, vagae dicuntur, ac finis XII particulae et totius circuli terminus.
232Alcuinus, De cursu et saltu lunae, 101, 0997B (auctor 730-804)
Aprilis debet fieri, hoc est, in fine anni secundum Latinos, quia propterea Latini initium anni faciunt ab VIIII Kal.
233Alcuinus, De cursu et saltu lunae, 101, 0988B (auctor 730-804)
Proinde Hebraei a media die initium diei sumunt, quia secundum lunam numerant, et in media die lunae aetas commutatur.
234Alcuinus, De fide S. Trinitatis, 101, 0047B (auctor 730-804)
Firmissime credere debemus sub unius personae proprietate duarum esse in Christo naturarum insignia: non ut divisionem faciamus unius Christi, sed ut in uno Dei Filio et uno Christo duas distinguamus substantias: unam quae initium habuit ex virginali utero, alteram quae sine initio coaeterna est Deo Patri; unam quae aetate proficiebat et sapientia (Luc. II, 52) , alteram quae aeterna est Dei virtus et Dei sapientia.
235Alcuinus, De fide S. Trinitatis, 101, 0054D (auctor 730-804)
Nunc ergo qui nobis huius sermonis initium et causa fuit, sit etiam perfectio et finis; pro cuius amore legentes flagitamus, pro nobis apud eius intercedere misericordiam, ut cum eis, eo miserante, mereamur ad illud pervenire regnum cuius nullus est finis.
236Alcuinus, De fide S. Trinitatis, 101, 0014B (auctor 730-804)
Fides namque [est] bonorum omnium fundamentum. Fides est humanae salutis initium; sine hac nemo ad filiorum Dei potest consortium pervenire; quia sine ipsa nec in hoc saeculo quisquam iustificationis consequitur gratiam, nec in futuro vitam possidebit aeternam.
237Alcuinus, De fide S. Trinitatis, 101, 0015A (auctor 730-804)
Et haec Trinitas unus est Deus, ex quo omnia [per quem omnia, in quo omnia], beato Paulo apostolo attestante, ubi ait: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula saeculorum (Rom. XI, 36) . [In mss. hic est initium cap. 3.] Teneamus igitur firmissime Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum esse naturaliter Deum: neque tamen ipsum Patrem esse qui Filius est, nec Filium ipsum esse qui Pater est, nec Spiritum sanctum ipsum esse qui Pater aut Filius est.
238Alcuinus, De grammatica, 101, 0881A (auctor 730-804)
- SAXO. Quod amandum necessitatem amoris significat; amatum initium amoris.
239Alcuinus, De orthographia, 101, 0901C (auctor 730-804)
bibliothecae illustrissimi metropolitani capituli Salisburgensis, numero 71 subnotatum, et circa initium saec.
240Alcuinus, De orthographia, 101, 0902D (auctor 730-804)
21, non esse alium quam quem hic vulgamus, cum idem habeat cum nostro initium, scilicet Aeternus, aetas per ae diphthongon, etc.
241Alcuinus, De orthographia, 101, 0911C (auctor 730-804)
Mane sine s, diei initium.
242Alcuinus, De processione Spiritus Sancti, 101, 0075D (auctor 730-804)
» Beatus quoque papa Gregorius in homelia, quam conscripsit de evangelica lectione, cuius initium est, Cum sero factum esset; Spiritum sanctum a Patre et Filio procedere testatur ita dicens: « Missio etiam Filii iuxta naturam divinitatis potest intelligi.
243Alcuinus, De rhetorica et virtutibus, 101, 0920D (auctor 730-804)
CAR. Primum mihi, magister, huius artis [vel studii] initium pande. - ALB. Pandam iuxta [Mss., penes] auctoritatem veterum. Nam fuit, ut fertur, quoddam tempus, cum in agris homines passim bestiarum more vagabantur, nec ratione animi quidquam, sed pleraque viribus corporis administrabant.
244Alcuinus, De rhetorica et virtutibus, 101, 0931B (auctor 730-804)
Brevis erit, si unde necesse est, inde initium sumat, et non ab ultimo repetetur; et si, cuius rei satis erit summam dixisse, eius partes non dicentur.
245Alcuinus, De rhetorica et virtutibus, 101, 0946C (auctor 730-804)
- ALB. Sermo iste noster, qui de volubili civilium quaestionum ingenio [Al., genio] initium habuit, hunc aeternae stabilitatis habeat finem, ne aliquis nos incassum tantum disputando itineris peregisse contendat.
246Alcuinus, De usu Psalmorum, 101, 0466B (auctor 730-804)
Si vis pro peccatis tuis poenitentiam agere, et confessione peccatorum tuorum veniam rogare delictis, quantum vales intente, non celebritate verborum, sed mente cogitando ac scrutando, decanta septenos psalmos Davidicos, quorum initium duo: Domine, ne in furore; et duo, Domine, exaudi; Beati quorum remissae sunt; et Miserere mei; Deus, secundum magnam; et De profundis.
247Alcuinus, De usu Psalmorum, 101, 0466C (auctor 730-804)
Si vis mentem tuam spirituali gaudio et laetitia illuminare, et magnam spem de Dei indulgentia tibi promittere; et si vis orare, mitte mentem tuam ad virtutem psalmorum quorum initium est: Exaudi, Domine, iustitiam meam; Ad te, Domine, levavi; Deus in nomine tuo; Deus misereatur nostri, Deus in adiutorium; In te, Domine, speravi [Edit. Col. addit. LXX]; Inclina, Domine.
248Alcuinus, De usu Psalmorum, 101, 0466D (auctor 730-804)
Si vis omnipotentem Deum laudare, et ipsius maiestatem, omniumque beneficiorum suorum, quibus humano generi ab initio mundi in veteri testamento patriarchas ac prophetas; in novo quoque per incarnationem sempiterni Filii sui misertus est gratias agere: decanta illos psalmos, quorum titulus est Alleluia, et quorum initium est, Vel.
249Alcuinus, De usu Psalmorum, 101, 0475D (auctor 730-804)
Credo te toto corde, et ore confiteor Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, in personis ternionem, in substantia unionem; non corpus, aut in corpore positum, neque ex diversis speciebus aut mistum, aut membrorum compagibus effigiatum, sed unius, simplicis, incorporeae, atque invisibilis naturae; nihil in te maius aut inferius habentem; sed per omnem modum, ex omni parte sine deformitate perfectum, sine quantitate magnum, sine qualitate bonum, sine tempore sempiternum, sine morte vitam, sine infirmitate fortem, sine mendacio veritatem, sine loco ubique totum, sine situ ubique praesentem, sine extensione omnia implentem, sine contractione ubique occurrentem, sine motu omnia transcendentem, sine statu infra omnia manentem, sine indigentia omnia creantem, sine labore omnia regentem, sine sui initio omnibus initium dantem, sine sui [Al., tui] mutatione omnia mutabilia facientem; in magnitudine infinitum, in virtute omnipotentem, in bonitate summum, in sapientia inaestimabilem, in consiliis terribilem, in iustitiis iustum, in cogitationibus secretissimum, in verbis veracem, in operibus sanctum, in misericordiis copiosum, erga delinquentes patientissimum, erga patientes pium; semper idem ipsum aeternum ac sempiternum, immortalem atque incommutabilem.
250Alcuinus, De usu Psalmorum, 101, 0476A (auctor 730-804)
Cui nec origo initium, nec tempora incrementum, nec casus finem dabit: sed ante saecula, et in saeculis, et per saecula in aeternum vivis.
251Alcuinus, De usu Psalmorum, 101, 0486A (auctor 730-804)
Laudo, et benedico te, iuste et bone Deus, totius creaturae parentem, in personis trinum, in substantia unum, verum Patrem unigenitae maiestatis, ex nullo ducentem initium, omnibus initium dantem; non corporali progenie, neque extrinsecus; non necessitate, neque voluntate, sed natura Filium generantem.
252Alcuinus, De virtutibus et vitiis, 101, 0624A (auctor 730-804)
Initium sapientiae timor Domini (Psal. CX, 10) . Magna est cautela peccati Deum semper praesentem [Ms., Dei praesentiam] timere. Qui perfecte Deum timet, diligenter se a peccatis custodit.
253Alcuinus, De virtutibus et vitiis, 101, 0630D (auctor 730-804)
Omnium vitiorum novissimum est superbia, dum homo virtutibus ornatur, et in his superbire coepit [Ms., coeperit; Al., cupit]. Omnis quoque peccati initium superbia est (Eccle. X, 15) , dum anima praecepta contemnit Creatoris, mox in cuiuslibet peccati corruit foveam.
254Alcuinus, De virtutibus et vitiis, 101, 0632C (auctor 730-804)
Non quaeritur in Christiano initium boni operis, sed finis: quia de fine suo unusquisque iudicabitur.
255Alcuinus, De virtutibus et vitiis, 101, 0633A (auctor 730-804)
Primum vitium est spirituale, superbia, de qua dicitur: Initium omnis peccati superbia (Eccl. X, 15) , quae regina est omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu mandatorum Dei.
256Alcuinus, Enchiridion, 100, 0619C (auctor 730-804)
Sed audiamus unde iste, qui hos psalmos nobis ad salutem decantavit, initium ascendendi inchoarit, vel quomodo nos ascendere voluerit.
257Alcuinus, Enchiridion, 100, 0589D (auctor 730-804)
Qui se usque ad cinerem poenitendo deiecit pro peccatis suis, Deum laudando in beneficiis suis se erexit dicens: me arescente tu permanes in aeternum; quapropter optime ab adventu Domini salutis suae, et laudis divinae fecit initium, per quem mundum noverat esse salvandum.
258Alcuinus, Epistolae, 100, 0323C (auctor 730-804)
Ille est requiei initium, iste laboris.
259Alcuinus, Epistolae, 100, 0432A (auctor 730-804)
Proinde aliud quoddam genus mortis his verbis Apostolum significare putamus, quod regnasse dictum est ab Adam usque ad Moysen: id est, usque ad ultima tempora legis et initium gratiae, quae hoc regnum mortis destruxit.
260Alcuinus, Epistolae, 100, 0150C (auctor 730-804)
[Aut hoc maioris initium est doloris, aut peccata habitantium hoc exegerunt.
261Alcuinus, Epistolae, 100, 0161C (auctor 730-804)
Et ubi primum post discessum sancti Paulini ab Eboraco Christiana religio in nostra [Al., Northanimbrorum] gente sumpsit exordium, ibi miseriae et calamitatis coepit initium.
262Alcuinus, Epistolae, 100, 0249C (auctor 730-804)
Vos vero principium salutis Anglorum, initium prosperitatis, portus intrantium, triumphi laus, sapientiae origo, et a vobis imperii potestas prima processit, et fidei catholicae origo exorta est.
263Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0742A (auctor 730-804)
Et ideo dicit in Evangelio suo: Hoc fecit initium signorum suorum Iesus (Ioan. II, 11) . Et iterum in alio loco indicat dicens: Nondum enim Ioannes erat missus in carcerem (Ioan. III, 24) . Ex quibus constat quod ea quae antequam Ioannes traderetur, ab Iesu fuerant gesta, describit.
264Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0746D (auctor 730-804)
Et huius cognitionis initium fuit, quod sequitur: VERS. 6, 7. - « Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Ioannes; hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum.
265Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0755B (auctor 730-804)
Investigari enim nullatenus potest, quomodo incorporatur [Greg., corporatur] verbum; quomodo summus et vivificator spiritus intra uterum matris animatur; quomodo is qui initium non habet, et existit et concipitur.
266Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0772B (auctor 730-804)
Quia doctorum est cognoscere distantiam Legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona praeferre [Beda, proferre]. VERS. 11. - Hoc fecit initium signorum Iesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam.
267Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0784A (auctor 730-804)
Initium bonorum operum, confessio est operum malorum.
268Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0822B (auctor 730-804)
Unde bene alii evangelistae referunt, quia panes et pisces Dominus discipulis, discipuli autem ministraverunt turbis (Matth. XIX; Luc. IX; Marc. VI) . Cum enim ministerium humanae salutis initium accepisset enarrari per Dominum, ab eis qui audierunt in nos confirmatum est.
269Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0867A (auctor 730-804)
Dei enim generatio non habet initium temporis, quia per genitum facta sunt tempora. » (VERS. 30.) Haec illo loquente multi crediderunt in eum.
270Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0867B (auctor 730-804)
Vide quale initium, quo perducitur [Al. perducit]. Amasti fundamentum, culmen attende, et ex ista humilitate aliam celsitudinem quaere.
271Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0891D (auctor 730-804)
Si perambulare non despexit porticum, in qua rex quondam mortalis ac terrenus, quamvis potentissimus ac sapientissimus ad orandum stare solebat, quanto magis penetralia cordium nostrorum invisere atque illustrare desiderat, si tamen ea porticum esse Salomonis, hoc est, si ea timorem suum qui est initium sapientiae habere perspexerit?
272Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0947C (auctor 730-804)
Hic servum significat, qui sanctum habet timorem, et permanet in saeculum saeculi, et in quo est initium sapientiae, et intellectus bonus omnibus facientibus eum (Psal. CX, 10) : ibi in superioribus illum demonstrat servum, de quo et dudum ait: Servus non manet in domo in aeternum.
273Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0971C (auctor 730-804)
Saepe qui per avaritiam ad sacerdotium accedit, per iniustitiam versatur in eo, et sceleratum initium funesto fine consumitur.
274Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0988D (auctor 730-804)
Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur [Greg. addit: in unum locum]. Linteum quippe quod involvitur, eius nec initium, nec finis aspicitur.
275Alcuinus, Interrogationes et responsiones in Genesin, 100, 0520B (auctor 730-804)
34. Quid est: Factum est vespere et mane dies unus (vers. 5) ? - Resp. Id est finis operis perfecti, et initium operis incoepti.
276Alcuinus, Interrogationes et responsiones in Genesin, 100, 0549A (auctor 730-804)
227. Quae sunt primogenita quae Esau vendidit Iacob fratri suo (vers. 31) ? - Resp. Tradunt Hebraei omnes primogenitos fungi solitos officio sacerdotali [Ms., sacerdotum] antequam Aaron in sacerdotem [Ms., sacerdotium] eligeretur; et habuisse vestimenta sacerdotalia, quibus induti victimas Deo offerebant: et haec esse vestimenta Esau, quibus Rebecca induit Iacob filium suum, quorum odore pater oblectatus benedictionis initium astruit (Gen. XXVII, 15). Inter.
277Alcuinus, Officia per ferias, 101, 0514B (auctor 730-804)
Sanctum et terribile nomen eius: initium sapientiae, timor Domini.
278Alcuinus, Officia per ferias, 101, 0514C (auctor 730-804)
Sanctorum omnium gloriosa confessio, Deus, tribue nobis timorem nominis tui, quod esse initium sapientiae praedixisti, ut tuorum commissi conciliis misericordiae tuae dapibus saginemur.
279Alcuinus, Officia per ferias, 101, 0600C (auctor 730-804)
Trinitas Deus inseparabilis, qui es unus et non solus: una divinitas, trina maiestas, coaequalis gloria, Alpha et Omega, initium et finis.
280Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1039A (auctor 730-804)
» Deinde supereminentiam eorum quae per Dei Filium dicta sunt, adiunxit: Quae cum initium, inquit, accepisset enarrari per Dominum.
281Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1042B (auctor 730-804)
Iam terribilis non est, » sed optabilis, quasi laborum finis et requiei initium.
282Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1046D (auctor 730-804)
Siquidem ipse caput est et nos membra, cohaeredes et concorporales » illi secundum spiritalem hominem qui creatus est in ipso Si tamen initium substantiae eius, usque ad finem firmam retinemus.
283Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1046D (auctor 730-804)
« Quid est initium substantiae?
284Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1056B (auctor 730-804)
. . . . . . nisi fidei initium.
285Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1056C (auctor 730-804)
Si autem quisquam verbum veritatis audivit, et baptizatus est, et post annos aliquot de fide iterum audire opus habet, quia credere oportet eum de resurrectione et futuro saeculo, necdum fundamentum habet; rursum initium Christianitatis quaerit, quia fides fundamentum est; caetera vero superaedificationes, » quod beatus Paulus sequentibus verbis ostendit, dicendo: Non rursum iacientes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis et fidei ad Deum.
286Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1063A (auctor 730-804)
Sine patre, sine matre, sine genealogia, neque initium dierum, neque finem vitae habens.
287Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1063D (auctor 730-804)
« Sicut enim istius Melchisedech non legimus initium vel finem, in Scriptura, propterea quod non est scriptum, sic non novimus Filii Dei initium vel finem, quia non habet.
288Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1063D (auctor 730-804)
Et in hoc est similitudo, quod nec illius, nec istius initium vel finis legatur.
289Alcuinus, Super III epistolas Pauli, 100, 1079D (auctor 730-804)
Dedicatio quippe dicitur initium utendi.
290Alcuinus, Vita B. Richardi, 101, 0684B (auctor 730-804)
II. Igitur ex praedicatione famulorum Dei et aspiratione gratiae divinae compunctus, ad lacrymas conversus, confessionem suorum fecit peccatorum, et in conspectu omnipotentis Dei ardenter veniam petens, lacrymis absolvit, quod ignoranter ab adolescentiae illecebris peccavit; et qui Dominum suscepit in famulis suis hospitalitatis gratia, susceptus est a Domino in misericordia et pietate [Al., in misericordia poenitentiae aut misericordiae pietate]. Nam ex eo tempore initium sacrae religionis sumpsit, et ad altiora pietatis fastigia gradibus quotidie humilitatis scandere nitebatur: et arreptum semel vitae iter fidei passibus peragere conatus est, atque posteriora obliviscens, se in anteriora cum apostolo extendit (Philipp. III, 13) , illius versiculi per singulos gradus memor: Ibunt sancti de virtute in virtutem, quatenus perveniant [Al., perveniret] ad id quod sequitur: Videbitur Deus deorum in Sion (Psal. LXXXIII, 8) . Itaque mox ab initio conversionis suae tam dura se castigatione constrinxit, ut post longa et diuturna ieiunia, pane hordeaceo cinere commixto, et aqua lacrymis temperata, fessum ieiuniis corpusculum refocillaret. [omni deinceps vitae suae tempore nihil admittens lautioris edulii] et huius cibi sustentaculo [bis tantum in hebdomada sumpto, die scilicet Dominica et quinta feria] devotus Christi athleta vigiliis et orationibus die noctuque Domino militabat; non aerem verberans, sed corpus suum castigans, ne futurus Christi praedicator in aliquo reprobus inveniretur.
291Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1175A
Sed quaerendum est, cum in nocte dicatur natus, cur angelus pastoribus evangelizabat, dicens: Natus est vobis hodie Salvator (Luc. II, 11) ? Hodie enim dixit, hoc est, in die Novi Testamenti, quando finem ignorantiae tenebris dedit, et initium scientiae lucis posuit.
292Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1176A
Haec circumcisio nihil aliud est, nisi abscissio in carne praeputii, quod solis Iudaeis imperatum est: unde etiam ab Abraham sumpsit initium, quod ei a Domino praeceptum est: Circumcidetur ex vobis omne masculinum, et infans octo dierum circumcidetur in vobis (Gen. XVII, 10, 12) : ut esset signum foederis inter Deum, hominesque fideles.
293Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1176D
Unde vero initium sumpserit, liber Leviticus pandit: Dies, inquit, octavus erit celeberrimus atque sanctissimus (Lev. XXIII, 36) . Et Paralipomenon: Porro Matathias cum Levitis in citharis pro octava canebant epinicion (I Paral. XV, 21) , quod epinicion significat triumphum Domini.
294Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1177C
Unde Numa post Romulum hunc esse primum mensem anni voluit, tanquam bicipitis Dei mensem, respicientem ac prospicientem transacti anni finem, futurique initium: et Ianuarium vocatum, eo quod sit limes et ianua anni.
295Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1187B
Sexagesima initium sumit sequenti Dominica post Septuagesimam, et finitur quarta feria hebdomadae paschalis.
296Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1189B
Quinquagesima initium sumit a sequenti hebdomada post Sexagesimam, quando canitur: Esto mihi in Deum protectorem, et finitur die sancto Dominico Paschae.
297Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1193A
Unde superbus quasi extra viam ambulans, de qua Scriptura: Initium omnis peccati superbia (Eccli. X, 15) . Et ideo initium dicitur omnis peccati, quia ipsa praecessit in diabolo, et non solum peccatum est ipsa, sed etiam nullum peccatum fieri potuit, potest, aut poterit sine ipsa.
298Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1207B
In hac enim nocte Christus veteri legi finem dat, quae non solvebat peccata, sed puniebat: dat initium novi testamenti, per quod peccata absolvuntur.
299Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1216C
Ubi etiam figuraliter initium sumpsit baptismus: Baptizavit, inquit, Moyses, in nube et mari (I Cor. X, 2) . Habuit ergo mare formam baptismi, nubes Spiritus sancti, manna vero panis vitae.
300Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1226B
Initium sane et causa festivitatis Pentecostes, paulo latius repetenda est.
301Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1232A
Lectorum ordo formam et initium a prophetis accepit.
302Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1251B
Unde quando initium alicuius evangelistae legitur, non dicit Sequentia, sed Initium.
303Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1252C
Quod ita plicari debet, ut nec initium, nec finis appareat, sicut etiam sudarium in sepulcro Domini inventum est.
304Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1252C
Involutio autem hoc significat, quia Christus, qui in humanitate habuit initium nascendo, et finem moriendo, in divinitate neutrum horum, sed semper esse habuit.
305Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1253B
Aeternus est Deus, quia nec initium habuit, nec terminum habebit, quia nec coepit nec desinit.
306Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1273D
Hoc distat inter aeternum, et perpetuum, et temporale: hoc aeternum, quod non habuit initium, nec finem habebit, ut Deus; perpetuum, quod initium, sed finem non habebit, ut sunt homines, et angeli: qui homines, licet moriantur in corpore, in anima immortales erunt; temporale est, quod utrumque habet, et initium, et finem, ut sunt animalia et bestiae.
307Alcuinus Incertus, De divinis officiis, 101, 1286B
Lege homiliam XXXVII sancti Augustini in prima parte super Ioannem evangelistam cuius initium est: Verba Domini nostri Iesu Christi, quae habuit cum Iudaeis, ita moderans loquelam suam, ut caeci non viderent, etc.
308Alcuinus Incertus, Disputatio puerorum, 101, 1100A
Eia condiscipule, quoniam sicut dixi, et ipse nosti, nec possumus nec audemus altius initium nostrae protrahere disputationis, si tibi videtur incipiamus ab eodem principio, et prout Dominus donare dignatur, disputemus de distinctionibus praefatarum sex dierum suorumque operum.
309Alcuinus Incertus, Disputatio puerorum, 101, 1100C
Respondit: Ego initium, qui et loquor vobis (Ioan. VIII, 25) . In hoc ergo principio fecit omnipotens Deus coelum et terram, mare et omnia, quae in eis sunt.
310Alcuinus Incertus, Disputatio puerorum, 101, 1105D
Ideo enim datum est illi hoc nomen, eo quod et sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur; ibi enim omnes sensus apparent; unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo gerit personam.
311Alcuinus Incertus, Disputatio puerorum, 101, 1110C
Quia sine tempore est, non enim habet initium, neque finem; hinc et sempiternus, eo quod sit semper aeternus.
312Alcuinus Incertus, Disputatio puerorum, 101, 1112B
Haec mihi sufficiunt, sed quoniam a senario numero haec disputatio nostra coepit initium, inquiramus ex parte rationem sex aetatum mundi; et quae earum ratio sit, et quot generationes, vel quot anni in unaquaque earum contineantur, ut breviter mihi exponas obsecro.
313Alcuinus Incertus, Disputatio puerorum, 101, 1117D
Appellatur autem idem et Mensis novorum, quia anni initium mensis est Martius; idem et November ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis, transactorum probatur occasus.
314Alcuinus Incertus, Disputatio puerorum, 101, 1128D
Is initium a spiritu prophetali fecit dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domino (Marc. I, 3) , ut ostenderet Christum post assumptionem carnis Evangelium praedicasse mundo.
315Alcuinus Incertus, Disputatio puerorum, 101, 1135C
Ipsa missa a quo pontifice sumpsit initium?
316Alexander II, Epistolae et diplomata, 146, 1382D
Isti enim qui numerandi initium sumunt a filiis fratrum non progrediuntur ultra sextam generationem; sed, sicut totius mundi sex aetates existunt et humanae vitae itidem sex, ita et in consanguinitate sex tantummodo autumant computandas esse generationes; quibus finitis, novae coniunctionis dicunt posse fieri initium, ut, quasi fugientem, revocare possint consanguinitatem.
317Alexander II, Epistolae et diplomata, 146, 1382D
Ultima enim generatio, si initium numerandi sumat a fratribus, septima invenitur, si a filiis fratrum, reperitur sexta.
318Alexander II, Epistolae et diplomata, 146, 1417D
Convenit apostolico moderamini religiosis desideriis et petitionibus ea benignitate et pietatis studio condescendere effectumque praebere ut, dum spiritualis auctoritas officii sui debitum peragit, dum pia fidelium statuta roborando venerabilibus locis praesidium defensionis impendit, hinc affectus supernae retributionis lucretur initium quod in parando beneficio non minor fuit charitas quam potestas.
319Alexander III, Epistola et privilegia, 200, 0325D (auctor c.1103–1181)
Quia igitur nostri officii est inter discordes pacem componere, et unicuique suam iustitiam conservare, ne deinceps causa ipsa huiusmodi dilationibus prolongetur, eam discretioni tuae, de qua plenam in omnibus fiduciam obtinemus, committimus audiendam, per apostolica tibi scripta mandantes, quatenus nisi usque ad initium proximae Quadragesimae praefati episcopi hoc effecerint, utraque parte et episcopis ipsis, si tibi visum fuerit, ante tuam praesentiam convocatis, rationes hinc inde subtiliter et diligenter inquiras, quibus plenarie intellectis et cognitis, inter utramque partem pacifice studeas concorditer componere, vel in eodem negotio cum tanta deliberatione satagas, et circumspecta ratione procedere, quod utraque pars iustitiam suam sub tuo examine se gaudeat consequi, et nos providentiam tuam possimus sincerius in Domino commendare.
320Alexander III, Epistola et privilegia, 200, 0578D (auctor c.1103–1181)
Antiquas igitur et rationabiles consuetudines, quas antecessores tui in canonica maiori et in Ecclesiis tui episcopatus habuerunt, tibi, et successoribus tuis auctoritate apostolica confirmamus, statuentes ut nulli liceat aliquem in ecclesia maiori in canonicum, vel in aliquam praelationem sine consensu et licentia tua seu tuorum successorum recipere, nec cuiquam fas sit in caeteris ecclesiis capellanum absque consensu tuo constituere, vel amovere, sicut a quadraginta annis retro usque ad initium huius perturbationis est observatum.
321Alexander III, Epistola et privilegia, 200, 0483D (auctor c.1103–1181)
Quapropter quia tibi tanquam fratri charissimo, et ecclesiae tuae proprium honorem et libertatem cupimus omnibus modis conservare, nisi, quod speramus, et ei proposuimus, usque ad initium proximae quadragesimae effectui mancipaverit, sed in sua fuerit obstinatione induratus, tibi extunc auctoritatem tuam restituimus, ut tam in personas quam etiam in regnum, et in ipsum regem, si tibi et ecclesiae tuae congruere et expedire cognoveris, facultatem liberam habeas debitum officii tui, cessante omni appellationis obstaculo, exercendi, gravitate ac maturitate pontificali adhibita, quam convenit adhiberi.
322Alexander III, Epistola et privilegia, 200, 0488C (auctor c.1103–1181)
Quod si vos nec sic audire voluerit, sed in sua potius duritia et obstinatione duxerit persistendum, eidem litteras nostras comminatorias porrigatis, et ex parte nostra constanter addentes, quod nos praenominato archiepiscopo os de caetero nulla ratione claudemus, nec ipsi, nisi idem rex ante initium proximae quadragesimae, quae iam quasi instare videtur, ea quae superius diximus, adimplere voluerit, ulterius inhibitionem aliquam faciemus, quin suas et ecclesiae sibi commissae, nec non et suorum iniurias ecclesiasticae severitatis gladio pro sui officii debito gravius ulciscatur.
323Alexander IV, Bulla canonizationis Sanctae Clarae Assisiensis, 2331; 26 (auctor c.1197-1261)
Francisco, huic novae sanctaeque observantiae sequendum dedit initium; haec huius magnae Religionis fuit primarium et stabile fundamentum; haec huius alti operis lapis extitit primitivus.
324Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 5; 114 (auctor -1271)
In hoc vero, quod dicit venit, intelligatur humanitatem, quae initium sumpsit a tempore, venisse ad divinitatem, quae est ab aeterno et sine initio.
325Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 10; 188 (auctor -1271)
Sicut enim caput principium est corporis, ita mentis intentio est initium cuiuslibet operationis.
326Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 10; 261 (auctor -1271)
Libellum dicit, non librum, quia ipse pater hanc suae conversationis regulam quasi sub diminutivo ponit, cum in fine haec verba subiungit: Regulam hanc descripsimus, ut eam observantes in monasteriis aliquatenus vel honestatem morum aut initium conversationis nos demonstremus habere.
327Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 10; 687 (auctor -1271)
Haec vox loquitur, cum Deus in secreto mentis susurrio aliquem ad boni operis initium praeveniens adhortatur.
328Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 10; 708 (auctor -1271)
Dat igitur gratia praeveniens boni operis initium, subsequens perfectionem.
329Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 10; 820 (auctor -1271)
Legimus enim: Brevis est in volatilibus apis, et initium dulcoris habet fructus illius.
330Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 11; 282 (auctor -1271)
Ab armis autem bellicis dicti belli sumens initium tam belli periculum quam bellandi sonuit modum, armatoque prudenter milite spirituali, scilicet pastore, et ad bellandum fortiter informato eiusdem tubae sonum perduxit sexaginta quinque concisionibus ad perfectum.
331Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 12; 14 (auctor -1271)
Festum, in quo agitur de templo, parum antea, quam hic narret, apud Constantinopolim sumpserat initium, sed postea pervenit ad ceteras ecclesias, quae sunt sub Romana sede.
332Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 16; 219 (auctor -1271)
: Eodem tempore, scilicet anno MIICº, luna paschali quartadecima, duodecimo Kalendas Aprilis, indictione sexta, epacta quintadecima, concurrente quarto, sub papa Urbano, adhuc durante scismate et vivente papa Wicberto, sumpsit initium sanctum Cysterciense collegium, abbate Stephano transeunte cum quibusdam monachis de Molismo ad eundem locum ad mandatum regulae sancti Benedicti, quam professi erant, ibidem Deo dante fideliter exequendum.
333Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 20; 391 (auctor -1271)
Unde credimus nos etiam impleri numerum mille annorum cum Christo regnantium super terram, qui tempore sancti Silvestri initium sumpserunt, quando episcopi regnare coeperunt.
334Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 21; 55 (auctor -1271)
Ego sum Alpha et Omega, initium et finis; non quod initium habeat in tempore vel finem, sed quia ab illo cuncta sumpserunt initium et in ipso resument terminum.
335Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 21; 83 (auctor -1271)
Nam etiam ipsi circa initium voluminum suorum, ubi viderunt caelos apertos, in visione animalium concordant.
336Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 21; 254 (auctor -1271)
Bene mentio hic circa initium fit de caritate, sine qua etiam martyrium nil exsistere fertur.
337Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 22; 75 (auctor -1271)
Primus omnium rerum et novissimus omnium creaturarum, initium, a quo omnia coeperunt, in quo et finis.
338Alexander Minorita, Expositio in Apocalypsim, 22; 88 (auctor -1271)
Et est mihi credendum, quia ego sum genus ab eo genitus et radix, id est sustentamentum, David – quasi dicat: Ego sum radix David, quia ex me David sumpsit initium per creationem, et ego sum genus David, quia ex illo in fine temporum carnis materiam sumpsi – stella splendida, id est magna et matutina, id estmagna claritas, annuntians diem, id est futuram beatitudinem per meam resurrectionem in mane factam.
339Alexander Nequam, Sol Meldunensis, 1, 4, 26; 98 (auctor 1157-1217)
quia tam status ille qui fuit ante temporis initium⸝ quam ille qui erit post diem iudicii; in noticiam nostram non uenit.
340Alexander Nequam, Sol Meldunensis, 1, 7 (auctor 1157-1217)
[cap. 7] Recursus ad initium sermonis.
341Alexander Nequam, Sol Meldunensis, 2a, 2, 49; 10 (auctor 1157-1217)
Ei mors est terminus uite; et initium uite.
342Alexander Nequam, Sol Meldunensis, 2a, 2, 49; 11 (auctor 1157-1217)
Immo terminus mortis huius qua hic uixit; et initium uere uite.
343Alexander Nequam, Sol Meldunensis, 2a, 38, 1; 2 (auctor 1157-1217)
Initium superbie hominis apostare a deo.
344Alexander Nequam, Sol Meldunensis, 2a, 38, 1; 4 (auctor 1157-1217)
quoniam initium peccati omnis; est superbia.
345Alexander Nequam, Sol Meldunensis, 2a, 41, 1; 13 (auctor 1157-1217)
Initium uerborum eius; stulticia.
346Alexander Nequam, Sol Meldunensis, 2a, 46, 26; 1 (auctor 1157-1217)
Set ecce ad initium istius capituli reuertor.
347Alexander Nequam, Tractatus super Mulierem fortem, 1, 17; 57 (auctor 1157-1217)
et initium uite perhennis?
348Alexander Nequam, Tractatus super Mulierem fortem, 1, 22; 121 (auctor 1157-1217)
Caput enim est initium hominis.
349Alexander Nequam, Tractatus super Mulierem fortem, 1, 27; 88 (auctor 1157-1217)
Non numquam actio nes quibus initium dedit caritas; usurpat latenter surrepens inanis gloria.
350Alexander Nequam, Tractatus super Mulierem fortem, 1, 31; 4 (auctor 1157-1217)
et supprema laus mulieris fortis; ad initium reuertitur.
351Alexander Nequam, Tractatus super parabolas Salomonis, 1, 1, 2; 17 (auctor 1157-1217)
Quid quod non sumper letum initium.
352Alexander Nequam, Tractatus super parabolas Salomonis, 1, 3, 4; 10 (auctor 1157-1217)
Set seruilis timor est initium sapientie; tanquam terminus extrasumptus.
353Alexander Nequam, Tractatus super parabolas Salomonis, 1, 3, 7; 31 (auctor 1157-1217)
Caput illius qui secularibus nugis relictis, scemate habitus claustralium ornatus est; est initium honeste conuersationis.
354Alexander Nequam, Tractatus super parabolas Salomonis, 1, 3, 7; 42 (auctor 1157-1217)
Cum ergo caput dicatur terminus rei initialis; non est mirum si caput inte dicatur uite initium.
355Alexander S Augustini Cantuariensis, Vita Hugonis, 153, 1027C
Hic vero narrationis sumetur initium a singulari devotione, qua praeditus fuit erga studium sepulturae mortuorum: cui demum conclusionis causa succedet postremum de incomparabili sepulturae simul et exsequiarum honore et decore, quibus coelitus donari meruit, peracto praesentis vitae agone.
356Alexander S Augustini Cantuariensis, Vita Hugonis, 153, 0951B
Verum, ut dicit Scriptura sancta: « Cum consummaverit homo, tunc incipiet (Eccli. XVIII, 6) . » Iam Hugonem pro modo suae professionis, ac supra modum suae aetatis, perfecte consummatum in virtutum apice omnibus conclamantibus, ipse nec initium quidem perfectionis vel dignae conversationis se attigisse putabat.
357Alexander S Augustini Cantuariensis, Vita Hugonis, 153, 0963B
Rediit ergo, et loco eius alius mittitur, qui taedio simili affectus, morte beata finem laborum et vitae initium citius accepit.
358Alexander Telesinus, De rebus gestis Rogerii Siciliae regis (1127-1135), 1; 16 (auctor -1143)
His ergo in prefatione paulullum prelibatis, ad narrandum eius initium veniamus.
359Algerus Leodiensis, De misericordia et iustitia, 180, 0892A (auctor 1060-c.1131)
Unde Zacharias papa Bonifacio, in ea epistola cuius est initium: Benedictus o Deus et Pater: Propter hoc quod cum pseudoepiscopis et presbyteris conversatus es, non consentiens iniquitati eorum, nullum tibi detrimentum est coram Deo.
360Algerus Leodiensis, De misericordia et iustitia, 180, 0911B (auctor 1060-c.1131)
» Unde etiam Gregorius Augustino Anglorum episcopo in epistola cuius est initium: Desiderabile mihi a te , et caetera: « Presbyter vel quilibet sacerdos a populo accusatus, si certi non fuerint testes, qui criminis illati approbent veritatem, iusiurandum erit in medio: et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nota et aperta sunt omnia, sicque in proprio gradu maneat.
361Algerus Leodiensis, De misericordia et iustitia, 180, 0916C (auctor 1060-c.1131)
» Unde etiam Martinus in ea cuius est initium: Fraternitatis tuae studio: « Qui semel in lapsum post suam ordinationem ceciderit, iam depositus erit, nullumque gradum sacerdotii poterit adipisci; sed sufficiat ei lamentationibus fletibusque assiduis, quousque advixerit in eadem poenitentia permanere, ut commissum delictum divina gratia exstinguere valeat.
362Algerus Leodiensis, De sacramentis, 180, 0800A (auctor 1060-c.1131)
Ait Leo papa in sermone De passione Domini (cap. 3, col. 220) cuius initium est: « Scio quidem, dilectissimi: Discumbentibus discipulis, ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae atrio tractaretur quomodo Christus occidi posset; ille corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis hostia Deo deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto, ut ostenderetur nulla iniuria exasperatus, qui voluntaria erat impietate praescitus.
363Algerus Leodiensis, De sacramentis, 180, 0810C (auctor 1060-c.1131)
Dignum enim erat, ut ipse mediator Dei et hominum, finis legis, initium gratiae, post esum agni paschalis, post completionem legis veteris, novo sacramento, novum gratiae testamentum institueret ad vesperam, ut utrumque hoc in fine mundi se agere declararet.
364Algerus Leodiensis, De sacramentis, 180, 0852D (auctor 1060-c.1131)
Novo ergo nomine Trinitatis in baptismate instituit dari novam fidem Christianitatis: ut unde haberet regenerationis initium, renovationis consequeretur effectum, certiusque et fortius contra omnes haereses fidem illam obtineret, sine qua nulli patere ingressum vel Ecclesiae vel coelestis patriae cognosceret.
365Alpertus Symphoriani Metensis, De diversitate temporum, 140, 0470A
Et quamvis graves causae irarum inter eos antecessissent, tamen haec fomes et initium utriusque extitit exitii; et sicut Hiezabel Achab, ita et ista hunc ad flagitia semper concitavit, dans ei consilia quibus ad perniciem suam uteretur, donec abhominabilis et odiosus omnibus fieret
366Alpertus Symphoriani Metensis, De diversitate temporum, 140, 0471B
Postquam eo conventum est, episcopus hoc initium orationis habuit: se aegre ferre tot motus in dies inrationabiliter adcrescere, oportere ad cognitionem suam et omnium qui iusta decernere velint referre, et has improbas seditiones, quibus plebs laeditur, agri depopulantur, debere comprimi.
367Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1401B (auctor -c.1143)
(In exposit. B. Iob, lib. XVIII, num. 35.) Omnis divina percussio, aut purgatio in nobis est vitae praesentis, aut initium poenae sequentis.
368Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1401D (auctor -c.1143)
Quibus tamen si consensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis et in peccato suo morientibus debet aestimari: quoniam eorum percussio hic coepta, illic perficitur; ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt iam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum.
369Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1373B (auctor -c.1143)
Hinc etiam per quemdam Sapientem dicitur: Adolescens, loquere in tua causa vix: et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua (Ezech.
370Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1395C (auctor -c.1143)
Huius namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi; de qua dilectione Ioannes dicit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum.
371Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1189C (auctor -c.1143)
XVII, 5), ut quae iam accepta per initium fuerat quasi per augmenta graduum ad perfectionem veniret.
372Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 1, 2; 1 (auctor fl.366-384)
Igitur est deus, sicut hominibus uidetur, spiritus natura simplex, lux inaccessibilis, inuisibilis, inaestimabilis, infinitus, perfectus, nullius egens, aeternus, inmortalis omni modo, a quo omnia initium consecuta sunt; uenerandus, diligendus, metuendus, extra quem nihil est, immo in quo sunt omnia quaequae sunt sursum, deorsum, summa et ima; omnipotens, omnitenens, uere in omnibus diues, quia nihil est quod non eius sit; bonus, iustus, misericors: bonus, quia fecit existere quae non erant; iustus, quia quae fecit, ut proficerent, proprio libertatis arbitrio dimissa sunt — quia non tam perfecta sunt ut labi non possint, semina his legis inesse decreuit naturaliter addens auxilium manifestatae legis, ut auctoritas eius profectus esset hominibus —; misericors uero, quia peccantibus non facile reddit, sed sustinet ut conuersis ignoscat.
373Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 55, 1; 2 (auctor fl.366-384)
ut enim omnia se nutu patris recte condidisse doceret, tunc uoluit passione sua mundum redimere et reformare, quando eum et creauerat, id est in aequinoctio, unde mundus initium cepit et dies super noctem increscere.
374Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 55, 1; 6 (auctor fl.366-384)
nec enim reprehendi poterit rei lapsae initium creationis, cum ad id redeat instauratio.
375Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 64, 2; 1 (auctor fl.366-384)
Quod passio dominica a nocte sumere adseueratur initium, non absurdum est; nam sicut lux, id est dies, imago uitae est, ita nox similitudo mortis est, id est tenebrae, sicut in scripturis euidenter ostenditur, id est: filii lucis et e contra: tenebrarum.
376Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 64, 2; 2 (auctor fl.366-384)
nec mirum si, cum ubique dies nocti et lumen tenebris, hic solum quae sunt sequentia anterioribus praeponantur, uel quod in tali causa rerum ordo confunditur et mutatur, ut antesignana mortis nox magis quam dies esse uideatur — ideo etenim a nocte initium sumitur —, qui non aliter principi tenebrarum nisi per noctem potuit subintrari, et ut aliquatenus dominus lucis, id est aeternae uitae, principi tenebrarum siue mortis subiectus esset ad tempus, quatenus et praeteritos et post futuros a morte liberaret.
377Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 97, 13; 3 (auctor fl.366-384)
) ut, cum audierint: utique uoluntate', statim ut inimici filii dei respondeant: 'ergo uoluntas ante filium est, ut ex hoc non aeternus appareat, cum non utique per natiuitatem initium acceperit, sed extiterit'.
378Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 106, 1; 4 (auctor fl.366-384)
quibusdam enim uidebatur initium non habere; aliis initium quidem habere, sed ab angelis quibusdam fabricatus esse; nonnullis uero factus similiter, sed a Sacla quodam, qui esset deus potestatis aduersae; pauci autem de origine ueritatis traducem sequentes deum opificem eius adserebant.
379Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 106, 4; 13 (auctor fl.366-384)
initium esset primi mensis.
380Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 108, 1; 4 (auctor fl.366-384)
ex hoc omnes initium sumpsimus et eius nomine nuncupamur.
381Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 109, 10; 3 (auctor fl.366-384)
hic enim Melchisedech rex Salem, sacerdos dei summi, qui obuiauit Abrahae regresso a caede regum, qui et benedixit eum, primum quidem interpretatur rex iustitiae, deinde rex Salem, quod est rex pacis, sine patre, sine matre et sine genealogia neque initium dierum nec finem uitae habens; similatus autem filio dei manet sacerdos in perpetuum.
382Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 109, 14; 2 (auctor fl.366-384)
dicit ergo quia csine patre, sine matre, sine genealogia' est Melchisedech et, ne aliter intellegeretur quam dignum est, adiecit: neque initium dierum nec finem uitae habens.
383Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 109, 16; 1 (auctor fl.366-384)
Admanifestationemdicit: neque initium dierum neque finem uitae habens: dic, quisquis es uiolentus, quo modo istud interpretaris?
384Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 109, 16; 2 (auctor fl.366-384)
quid est initium dierum non: habere neque finem uitae?
385Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 109, 16; 6 (auctor fl.366-384)
quid est initium dierum uitae non habere?
386Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 109, 16; 9 (auctor fl.366-384)
et haec ratio est, ut, cuius natalis dies scriptus non est, initium dierum uitae negetur habere?
387Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 111, 1; 7 (auctor fl.366-384)
sed ut per rationem ordinis psalmus exponeretur, a persona dei et patris initium fecit, ut ueritatis sacramentum non sine ordine manifestaretur hominibus.
388Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 114, 30; 3 (auctor fl.366-384)
qui ergo cognoscit, sub initio est; qui autem cognoscitur, super initium est.
389Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 122, 1; 8 (auctor fl.366-384)
non dixit: (in principio erat caelum et terra', quia, cum non essent et disponeret deus facere mundum, <iD principio', hoc est inter cetera, quae ad mundi fabricam profecerunt, primum fecit caelum et terram', quia principium initium est inchoantis aliquid, quod sit primum in ordine.
390Ambrosiaster, Quaestiones veteris et novi testamenti [CSEL], 122, 13; 2 (auctor fl.366-384)
de foris creatum est dei; hoc est, aliud est quod de substantia eius processit et aliud quod, cum nullo modo esset, uoluntate eius creatum est, quia quod de substantia dei processit numquam fuit per substantiam, quod uero creatum est tunc coepit in substantiam, cum creatum est, ac per hoc initium non habet trinitas sola.
391Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Corinthios Primam, 17, 0263C (auctor 366-384)
(Vers. 20, 21.) Nunc autem Christus resurrexit a mortuis, initium dormientium; quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum.
392Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Corinthios Primam, 17, 0264B (auctor 366-384)
Initium Christus.
393Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Corinthios Primam, 17, 0271B (auctor 366-384)
Sancti enim in adventu Domini surgent sicut superius (Vers. 23) ait: Initium Christus: deinde hi qui sunt Christi in adventu eius, sicut in Apocalypsi continetur; peccatores enim non sunt Christi, qui audiunt a Domino: Non novi vos (Psal. I, 5) . Quia et in psalmo primo scriptum est: Ideo non resurgent impii in iudicio, neque peccatores in concilio iustorum (Matth. VII, 23) . Ab impiis enim non est quod requiratur: sed ad hoc surgent, ut pereant, videntes verum esse, quod credere noluerunt: perire autem est a Deo esse alienum, sicut ait ad Romanos: Quicumque enim extra legem peccaverunt, sine lege peribunt; et qui in lege peccaverunt, per legem iudicabuntur (Rom. II, 12): ac per hoc peccatores iudicabunt; indigni etenim sunt resurgere cum sanctis, sicut ait: Neque peccatores in concilio iustorum.
394Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Corinthios Primam, 17, 0274D (auctor 366-384)
(Vers. 15, 16.) Obsecro autem vos, fratres, nostis domum Stephanae et Fortunati, quoniam sunt initium Achaiae, et in ministerium sanctorum ordinaverunt se ipsos; ut et vos subditi sitis eiusmodi, et omni cooperanti et laboranti.
395Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Ephesios, 17, 0395D (auctor 366-384)
Inanes sermones vani sunt; vanitas autem idolorum cultura est, quae utique non ex Deo initium habet, sed de errore.
396Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Ephesios, 17, 0398C (auctor 366-384)
A Christo enim Ecclesia sumpsit initium, unde subiecta est illi; ita et viro mulier, ut sit subdita.
397Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Galatas, 17, 0361A (auctor 366-384)
Tempora vero sic observant, cum dicunt: Hodie veris initium est, festivitas est, post cras Vulcanalia sunt.
398Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Romanos, 17, 0057D (auctor 366-384)
Usque adeo non ignoraverunt, ut faterentur unum esse principium, a quo omnia initium sortita sint, coelestia et terrestria et inferna: et hunc unum esse qui omnibus decreverit proprietates et officia naturaliter; et haec scientes non egerunt gratias.
399Ambrosiaster, Commentaria in Epistolam ad Romanos, 17, 0077B (auctor 366-384)
(Vers. 17.) Non est timor Dei ante oculos eorum. Quoniam huiusmodi sine sensu sunt, Dei timorem non habent: Initium enim sapientiae timor Domini, dicit Salomon (Proverb. I, 7) . Et non dixit timorem Dei hos non habere, sed: Non est, inquit, timor Dei ante oculos eorum.
400Ambrosius Autpertus, Sermo de cupiditate, 89, 1279B
2. Sed occurrit nobis interim quaestio quomodo, ut de caeteris taceamus, ex cupiditate superbia prodire credatur, cum alia Scriptura aperte testatur, Initium omnis peccati superbia est (Eccli. X, 13) . Si enim initium omnis peccati superbia, quomodo radix omnium malorum est cupiditas?
401Ambrosius Autpertus, Vita SS. Paldonis Tasonis et Tatonis, 89, 1323B
Ecce etenim ii, per quos hoc monasterium initium sumpsit, talibus induti amictis initium suae conversionis dederunt.
402Ambrosius Autpertus, Vita SS. Paldonis Tasonis et Tatonis, 89, 1324A
6. Peracto itaque charitatis officio noctisque cursu transacto, cum aurora daret initium diei, seorsim eos blanda locutione inquisivit qui essent, unde, cur advenerint, ne forte aliquod praeiudicium sustinerent, ne peccati crimine peracto fugerent, promittens se eis in quo valeret adiutorium ministrare: tantum ut profiterentur, cur eis ita placuerit tantam simulationem arripere.
403Ambrosius Autpertus, Vita SS. Paldonis Tasonis et Tatonis, 89, 1325D
9. Est autem, dilectissimi, locus ad quem vos ire desidero in Samnii partibus super ripam Vulturni fluminis, ubi initium sumit a mille fere passibus, in quo videlicet loco situm est oratorium martyris Christi Vincentii nomine dedicatum: ex utraque vero parte fluminis silva densissima, quae habitationem tantum praestat ferarum, latibulaque latronum.
404Ambrosius Autpertus, Vita SS. Paldonis Tasonis et Tatonis, 89, 1330A
unde loquendo initium sumam?
405Ambrosius Mediolanensis, De Cain et Abel [CSEL], 1, 13; 2 (auctor 340-397)
, et pepererint ei ambae filios, dilecta et odibilis, et fuerit primitiuus filius mulieris odibilis, qua die heredes reliquerit filios in substantia sua, non poterit primatum dare filio mulieris dilectae omittens filium odibilis, sed primitiuum filium mulieris odibiliscognoscetdareillidotemex omnibus, quae inueniuntur ei, quia ipse initium filiorum eius est et ipsi debentur primitiae.
406Ambrosius Mediolanensis, De Iacob [CSEL], 1, 9; 6 (auctor 340-397)
utique timor dei de numero uirtutum est, quia initium sapientiae timor dei, per quem adsciscitur piae forma doctrinae, de qua Paulus ait: gratias autem deo, quod fuistis serui peccati, sed oboedistis ex corde in eam formam doctrinae, in qua traditi estis, liberati autem a peccato serui facti estis iustitiae.
407Ambrosius Mediolanensis, De interpellatione Iob et David [CSEL], 2, 15; 2 (auctor 340-397)
iustus autem dicit: quoniam flagellatus sum tota die et optat flagellari, ut recipiatur a domino, et uult timere deum, quia timor domini initium sapientiae est.
408Ambrosius Mediolanensis, De interpellatione Iob et David [CSEL], 4, 17; 11 (auctor 340-397)
cui rei adstipulatur Esaias dicens: puer natus est nobis, filius datus est nobis, cuius initium super umeros eius, et uocatur magni consilii angelus.
409Ambrosius Mediolanensis, De Noe [CSEL], 60; 14 (auctor 340-397)
uer igitur initium anni aestimatur, non secundum.
410Ambrosius Mediolanensis, De Patriarchis [CSEL], 7; 1 (auctor 340-397)
denique sic coepit: Ruben primitiuus meus, tu uirtus mea et initium filiorum meorum, durus portari et durus temerarius, adfecisti contumelia.
411Ambrosius Mediolanensis, De Tobia [CSEL], 66; 7 (auctor 340-397)
auferam a Iudaea caput et caudam, initium et finem: initium Christum, qui interrogatus qui esset respondit: initium, quod et loquor uobis.
412Ambrosius Mediolanensis, De Tobia [CSEL], 66; 9 (auctor 340-397)
ergo qui non credit ad iustitiam nec initium nec finem habet, sed ipse sui finis est.
413Ambrosius Mediolanensis, Explanatio super Psalmos XII [CSEL], 1, 2, 1; 1 (auctor 340-397)
Laudant angeli dominum, psallunt ei potestates caelorum et ante ipsum initium mundi Cherubim et Seraphim cum suauitate canorae uocis suae dicunt: sanctus sanctus sanctus.
414Ambrosius Mediolanensis, Explanatio super Psalmos XII [CSEL], 1, 18, 2; 3 (auctor 340-397)
nobis autem initium bonorum abstinentia peccatorum est, quoniam legimus: declina a malo et fac bonum.
415Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucan [CSEL], 4, 44; 1 (auctor 340-397)
se ipsum esse qui locutus est in prophetis et remoueret sacrilegia perfidorum, qui alium deum dicunt ueteris testamenti, alium noui uel qui initium Christi dicunt esse de uirgine; quomodo enim coepit ex uirgine qui ante uirginem loquebatur: spiritus domini super me?
416Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucan [CSEL], 7, 232; 2 (auctor 340-397)
nemo enim nisi qui timuerit deum — quod est initium sapientiae — nisi signaculum spiritale uel custodierit uel receperit, nisi dominum praedicauerit, sacramentis debet interesse caelestibus.
417Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucan [CSEL], 8, 25; 3 (auctor 340-397)
et ideo maiores tradidere nobis pentecostes omnes quinquaginta dies ut paschae celebrandos, quia octauae ebdomadae initium pentecosten facit.
418Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucan [CSEL], 10, 118; 7 (auctor 340-397)
at uero Marcus tamquam purpurae fulgore contentus sine ulla intextione uerborum initium inquit euangelii leau Christi filii dei.
419Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 5, 24, 1; 3 (auctor 340-397)
unde manifestum est quod haeretici, qui legem ueteris non accipiunt testamenti, etsi dicant quod Christum teneant, tamen tenere non possunt finem, qui initium non tenuerint.
420Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 5, 24, 1; 4 (auctor 340-397)
ipse est Iesus initium et finis.
421Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 5, 37, 1; 3 (auctor 340-397)
initium esse sapientiae timorem domini dicit propheta.
422Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 5, 37, 1; 4 (auctor 340-397)
quod est autem initium sapientiae nisi saeculo renuntiare, quia sapere saecularia stultitia est?
423Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 5, 39, 1; 2 (auctor 340-397)
nam sicut Petrus, Iacobus et Iohannes et Barnabas columnae esse uidebantur ecclesiae et quicumque uicerit hoc saeculum fit columna dei, quam confirmat qui dicit: ego confirmaui columnas eius, ita et basis aurea timor plenus disciplinae, quia initium
424Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 8, 1, 1; 5 (auctor 340-397)
religionis enim reuerentiam significat magis quam infirmitatem timoris, licet etiam ipse timor secundum deum sanctus sit; initium enim sapientiae timor domini.
425Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 8, 14, 1; 3 (auctor 340-397)
et addidit: nemo enim ex regibus diuersum habuit natiuitatis initium; unus ergo omnibus est
426Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 8, 56, 1; 3 (auctor 340-397)
sed 'timentium'; initium enim sapientiae est timor domini.
427Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 18, 45, 1; 3 (auctor 340-397)
et ideo intellectus a domino postulandus est, cuius tanta est uis, ut initium eius sit plenitudo uirtutis.
428Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 18, 45, 1; 4 (auctor 340-397)
denique scriptum est: pietas a utem in deo initium u m intellectus, quae uirtutum omnium fundamentum est humanarumiuxta reriun et caelestium disciplinam.
429Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 20, 3, 2; 3 (auctor 340-397)
ubi fides est, et initium et finem habemus, ubi perfidia, nec initium nec finis est.
430Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 20, 3, 3; 2 (auctor 340-397)
synagoga nec initium nec finem habet, quia nec in principio inuenit quod sequatur nec in fine quod speret.
431Ambrosius Mediolanensis, Expositio Psalmi CXVIII [CSEL], 20, 56, 2; 2 (auctor 340-397)
sicut enim initium sapientiae timor domini, plenitudo autem sapientiae dilectio — lex enim sapientia, plenitudo autem legis dilectio —, ita plenitudo uerborum dei sapientia cognitioque iustitiae.
432Ambrosius Mediolanensis, Commentarius in Cantica canticorum, 15, 1938A (auctor 340-397)
Nam sicut Petrus, Iacobus, Ioannes et Barnabas columnae esse videbantur Ecclesiae, sic et quicumque vicerit hoc saeculum, fit columna Dei, quam confirmat qui dicit: Ego confirmavi columnas eius (Psal. LXXIV, 4) . Ita et basis aurea timor plenus disciplinae, quia initium sapientiae est.
433Ambrosius Mediolanensis, De Abraham, 14, 0472D (auctor 340-397)
Denique Salomon qui sapientiam poposcit et accepit a Domino Deo nostro: Ipse mihi, inquit, dedit eorum quae sunt scientiam veram; ut sciam dispositionem orbis terrarum, et virtutem elementorum, initium et consummationem et medietatem omnium rerum, et divisiones temporum, et anni cursus, et stellarum dispositiones, naturas animalium et iras bestiarum, vim ventorum, et cogitationes hominum, differentias herbarum, et virtutes radicum, et quaecumque sunt abscondita et improvisa (Sap. VII. 17 et seq) . Sed haec nulli nisi perfecto suppetunt.
434Ambrosius Mediolanensis, De Abraham, 14, 0497B (auctor 340-397)
Sarra enim dicitur ἀρχὴ ἐμὴ, hoc est, potestas mea, vel principatus mei initium, vel regis.
435Ambrosius Mediolanensis, De benedictionibus patriarcharum, 14, 0676A (auctor 340-397)
7. Denique sic coepit: Ruben primitivus meus, tu virtus mea, et initium filiorum meorum, durus portari, durus et temerarius, affecisti me contumelia, sicut aqua non efferveas.
436Ambrosius Mediolanensis, De Cain et Abel, 14, 0322B (auctor 340-397)
13. Docet hoc sermo legis, sicut scriptum invenimus: Si fuerint, inquit, uni homini duae uxores, una earum dilecta, et altera odibilis, et pepererint ei ambae filios dilecta et odibilis, et primitivus fuerit filius mulieris odibilis; qua die haeredes reliquerit filios in substantia sua, non poterit primatum dare filio mulieris dilectae, omittens filium odibilis: sed primitivum filium odibilis cognoscet dare illi dotem ex omnibus quae inveniuntur ei; quia ipse initium filiorum eius est, et ipsi debentur primitiae (Deut. XXI, 15 et seq.) . Quam profunda latent mysteriorum secreta in litteris!
437Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2040B (auctor 340-397)
Et quia propositum nobis est aperire causas, quibus populus Iudaeorum a Romano imperio desciverit, sibique exitium acceleraverit, Pilatum provinciae praesidem initium ruinae dedisse res indicat: quandoquidem Caesaris imagines Hierosolymitanis aedibus inferri primus omnium non dubitaverit.
438Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2075A (auctor 340-397)
Ipso autem vico etiam Tyriae terrae fines determinantur: longitudinis quoque eius initium vicus est Thalla, finis est Rothala Iordani finitimus.
439Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2075B (auctor 340-397)
Hinc intelligi datur, quantum se porrigant spatia Galilaeae superioris, cuius initium Iordanis est vel eius confinia.
440Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2076C (auctor 340-397)
A vico quoque Artha initium longitudinis eius, quae usque ad vicum extenditur Iuliadem, in quo Iudaeorum pariter et Tyriorum communis habitatio.
441Ambrosius Mediolanensis, De fide, 16, 0530B (auctor 340-397)
6. Assertio autem nostrae fidei haec est, ut unum Deum esse dicamus: neque, ut gentes, Filium separemus: neque ut Iudaei, natum ex Patre ante tempora, et ex Virgine postea editum denegemus: neque ut Sabellius, Patrem confundamus et Verbum; ut eumdem Patrem asseramus et Filium: neque ut Photinus, initium Filii ex Virgine disputemus: neque ut Arius, plures credendo et dissimiles potestates, plures deos gentili errore faciamus, quia scriptum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est (Deut. VI, 4) . 7. Deus enim et Dominus nomen magnificentiae, nomen est potestatis, sicut ipse dicit: Dominus nomen est mihi.
442Ambrosius Mediolanensis, De fide, 16, 0546B (auctor 340-397)
Ergo si ita est, quia nihil horum est in Deo Patre, quae profectum significent; quia Deus est: nihil horum aptari etiam potest Dei Filio, ut vel initium accipiat, vel profectum; quia Deus verus ex Deo vero est.
443Ambrosius Mediolanensis, De Iacob et vita beata, 14, 0602C (auctor 340-397)
Denique David ait: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos (Psal. CX, 10) . Utique timor Dei de numero virtutum est; quia initium sapientiae timor Domini, per quem adsciscitur piae forma doctrinae, de qua Paulus ait: Gratias autem Deo quod fuistis servi peccati, sed obedistis ex corde in eam formam doctrinae, in qua traditi estis: liberati autem a peccato, servi facti estis iustitiae (Rom. VI, 17 et 18) . Doctrina igitur facit ut possimus pervenire ad iustitiam.
444Ambrosius Mediolanensis, De interpellatione Iob et David, 14, 0818C (auctor 340-397)
Cui rei astipulatur Esaias dicens: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis, cuius initium super humeros eius, et vocabitur magni consilii Angelus (Esai. IX, 6) . Omnia propter te Christus.
445Ambrosius Mediolanensis, De interpellatione Iob et David, 14, 0833B (auctor 340-397)
15. Et addidit dicens: Quia non est illis timor, non est flagellum a Domino (Iob XXI, 9) . Iustus autem dicit: Quoniam flagellatus sum tota die (Ps. LXXII, 14) ; et optat flagellari, ut recipiatur a Domino: et vult timere Dominum; quia timor Domini initium sapientiae est.
446Ambrosius Mediolanensis, De mysteriis, 16, 0404B (auctor 340-397)
Non Abraham protulit, sed Melchisedech; qui inducitur sine patre, sine matre, neque initium dierum, neque finem habens, similis autem Filio Dei: de quo ait Paulus ad Hebraeos: Quia manet sacerdos in perpetuum (Hebr. VII et seq.) ; qui interpretatione Latina dicitur rex iustitiae, rex pacis.
447Ambrosius Mediolanensis, De mysteriis, 16, 0404B (auctor 340-397)
Sine matre secundum divinitatem; quia ex Patre Deo genitus est, unius substantiae cum Patre: sine patre secundum incarnationem, qui natus ex Virgine est: initium et finem non habens, quia ipse est initium et finis omnium, primus et novissimus.
448Ambrosius Mediolanensis, De Noe et Arca, 14, 0390A (auctor 340-397)
Ver igitur initium anni aestimatur, non secundum usum temporis, sed secundum naturae praerogativam; ut quia tunc spes anni inchoat, et incipit se fructus ostendere, tunc videatur anni esse principium.
449Ambrosius Mediolanensis, De officiis ministrorum, 16, 0023B (auctor 340-397)
Et tamen cum ipse timor initium sapientiae sit, et effector beatitudinis (quoniam timentes Deum beati sunt), praeceptorem se sapientiae edocendae, et demonstratorem beatitudinis adipiscendae, evidenter significavit.
450Ambrosius Mediolanensis, De officiis ministrorum, 16, 0025B (auctor 340-397)
Unde bene ait Scriptura: Homo sapiens tacebit usque ad tempus (Eccli. XX, 7). 6. Ideo sancti Domini, qui scirent quia vox hominis plerumque peccati annuntiatio est, et initium erroris humani, sermo est hominis, amabant tacere.
451Ambrosius Mediolanensis, De officiis ministrorum, 16, 0058B (auctor 340-397)
Initium enim sapientiae timor Domini (Psal. CX, 9) . Et alibi habes: Sapientes non declinant de ore Domini, sed tractant in confessionibus suis (Prov. XXIV, 7) . Simul quoque dicente Scriptura: Reputatum est ei ad iustitiam; alterius virtutis ei gratiam detulit.
452Ambrosius Mediolanensis, De officiis ministrorum, 16, 0060C (auctor 340-397)
Salomon ait (Prov. XVII, 15, 16) . Neque iterum prudentia sine iustitia est; pietas enim in Deum initium intellectus.
453Ambrosius Mediolanensis, De officiis ministrorum, 16, 0100A (auctor 340-397)
Fundamentum autem Christus est (I Cor. III, 11) . 252. Prima ergo fides, quae est sapientiae, ut Salomon dicit, secutus patrem: Initium sapientiae timor Domini (Prov. IX, 10) . Et lex dicit: Diliges Dominum Deum tuum, diliges proximum tuum (Deut. VI, 5) . Pulchrum est enim ut gratiam tuam atque officia in societatem humani generis conferas.
454Ambrosius Mediolanensis, De poenitentia, 16, 0499B (auctor 340-397)
Hortatur autem nos, ut relinquentes initium verbi, ad perfectum tendamus: Et hoc faciemus, inquit, si quidem permiserit Deus (Hebr. VI, 3) ; non potest enim sine favore Dei aliquis esse perfectus.
455Ambrosius Mediolanensis, De sacramentis, 16, 0438C (auctor 340-397)
Sine patre, inquit, sine matre, sine generationis ordine, neque initium dierum, neque finem vitae habens: hoc habet ad Hebraeos epistola.
456Ambrosius Mediolanensis, De sacramentis, 16, 0445C (auctor 340-397)
Et cognovimus sacramentorum istorum figuram Abrahae temporibus praecessisse, quando obtulit sacrificium sanctus Melchisedech (Gen. XIV, 18) , neque initium, neque finem habens dierum.
457Ambrosius Mediolanensis, De sacramentis, 16, 0446C (auctor 340-397)
Dictum est, quia neque initium, neque finem dierum habet: si Melchisedech non habet initium dierum, num Christus habere potuit (Hebr. VII, 1 et seq.) ? Sed non est plus figura quam veritas.
458Ambrosius Mediolanensis, De Spiritu Sancto, 16, 0716A (auctor 340-397)
Sic enim habes in posterioribus, quia confirmata est salus nostra, testificante Deo, signis quoque et prodigiis, et variis virtutibus, et Spiritus sancti divisionibus (Hebr. II, 4, 5) . Qui dividit quod vult, utique supra omnia, non inter omnia est; dividere enim operatoris gratia, non operis est materies (I Cor. XII, 11) . 49. Si supra omnia Filius, per quem initium salus nostra, ut praedicaretur, accepit: utique et Pater Deus, qui testificatur, et asseverat signis et prodigiis de salute nostra, exceptus a cunctis est.
459Ambrosius Mediolanensis, De Tobia, 14, 0785C (auctor 340-397)
Auferam a Iudaea caput et caudam, initium et finem: initium Christum, qui interrogatus quis esset, respondit: Initium quod et loquor vobis (Ioan. VIII, 25) : finem quoque Christum dicit: ipse est enim finis Legis ad iustitiam omni credenti (Rom. X, 4) . Ergo qui non credit ad iustitiam, nec initium, nec finem habet, sed ipse finis sui est.
460Ambrosius Mediolanensis, Enarrationes in XII psalmos Davidicos, 14, 0922A (auctor 340-397)
Delectarunt enim opera sua Dominum: delectarunt prima naturae exordia, quae videns Dominus ait: Bona valde (Gen. I, 31) . 2. Laudant Angeli Dominum, psallunt ei Potestates coelorum, et ante ipsum initium mundi Cherubim et Seraphim cum suavitate canorae vocis suae dicunt: Sanctus, sanctus, sanctus (Esai. VI, 3) . Innumera angelorum millia assistunt, et seniores et turba magna sicut voces aquarum multarum concinunt Alleluia (Apoc. XIX, 1 et seq.) . Ipsum axem coeli fert expressior sermo cum quadam perpetui concentus suavitate versari, ut sonus eius extremis terrarum partibus audiretur, ubi sunt quaedam secreta naturae.
461Ambrosius Mediolanensis, Enarrationes in XII psalmos Davidicos, 14, 0929B (auctor 340-397)
Nobis autem initium bonorum, abstinentia peccatorum est; quoniam legimus: Declina a malo, et fac bonum (Psal. XXXVI, 27) . Hic enim ordo est disciplinae, ut ab inferioribus ad perfectiora contendas; ne terrearis mole maiorum, qui leviorum exordio debeas provocari.
462Ambrosius Mediolanensis, Epistolarum classis I, 16, 1073D (auctor 340-397)
7. Primogenitus itaque haereditatis accepit praerogativam, dicente Scriptura: Hic est initium filiorum eius, et huic debentur primogenitalia (Deut. XXI, 18) . A primogenito igitur Dei Filio primogeniti sancti, et ab illo initio (quia ipse est (Apoc. I, 8) initium et finis) initium sanctus nuncupatur, initium filius, cui debetur primitiarum praerogativa, secundum illud ad Abraham dictum: Eiice ancillam, et filium eius; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac (Gen. XXI, 10) . 8. Quod magis ad haereditatem virtutum, quam pecuniae spectare divino oraculo docetur, dicente Domino: Omnia quaecumque tibi dixerit Sarra, audi vocem eius; quoniam in Isaac vocabitur tibi semen (Ibid., 12) . Quae erat alia in Isaac, nisi sanctitatis haereditas, quae nobilitaret patrem?
463Ambrosius Mediolanensis, Epistolarum classis I, 16, 1080C (auctor 340-397)
Ipse etiam initium eorum qui ad imaginem, quasi imago invisibilis Dei (Coloss. I, 15) , in quo secundum divinitatem nihil corporeum, nihil temporale; quia splendor est gloriae paternae, et imago substantiae eius. (Hebr. I, 3) . Produximus sermonem epistolarem, dum volumus quid sint primitiae significare.
464Ambrosius Mediolanensis, Epistolarum classis I, 16, 1202B (auctor 340-397)
Non sibi quis honorem debet sumere, sed vocari a Deo, sicut et Aaron; et ita Christus non exegit, sed accepit sacerdotium (Hebr. V, 2, 3) . 49. Denique cum ab Aaron per genus ducta successio, generis magis teneret haeredes, quam iustitiae consortes; propterea ad typum illius Melchisedech, quem in veteri testamento legimus, verus Melchisedech, verus rex pacis, verus rex iustitiae venit; hoc enim habet nominis interpretatio, sine patre, sine matre, sine generationis enumeratione, neque initium dierum, neque finem vitae habens (Hebr. VII, 2, 3): quod et ad Filium Dei refertur, qui matrem in illa divina generatione nescivit, patrem in hoc virginis Mariae partu ignoravit; ex Patre solo natus ante saecula, ex Virgine sola ortus in hoc saeculo, initium dierum habere utique non potuit, qui erat in principio.
465Ambrosius Mediolanensis, Epistolarum classis II, 16, 1234D (auctor 340-397)
5. Ad hanc turrim revocatur ovis, quando anima revocatur a lapsu, et in illa ove Christi regnum redit, quod est initium: quia ipse est initium et finis (Apoc. I, 8) , vel initium salutis; sed tamen corripitur prius, eo quod tam graviter erraverit, et dicitur ei: Ut quid cognovistis mala?
466Ambrosius Mediolanensis, Epistolarum classis II, 16, 1266A (auctor 340-397)
Nos igitur non contineamur servitutis iugo, sed charitate spiritus serviamus; quia dicit apostolus: Per charitatem spiritus servite invicem (Galat. V, 13) . Timor legis est charitas Evangelii. Denique: Initium sapientiae timor Domini, plenitudo autem legis charitas (Eccles. I, 16) . Tamen et ipsa lex dicit: Et in hoc verbo omne mandatum instauratur (Rom: XIII, 8) , et in isto uno, inquit, sermone impletur: Diliges proximum tuum (Galat. V, 14) . 8. Hoc est igitur quod proposuimus, quia etsi ex lege servitus, tamen secundum legem libertas; charitas enim libertatis, timor servitutis est.
467Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucam, 4, IV; 261 (auctor 340-397)
. 44. (Vers. 17.) Deinde librum accepit, ut ostenderet se ipsum esse qui locutus est in Prophetis: et removeret sacrilegia perfidorum, qui alium Deum dicunt veteris Testamenti, alium novi: vel qui initium Christi dicunt esse de virgine: quomodo enim coepit ex virgine, qui ante virginem loquebatur?
468Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucam, 7, XV; 176 (auctor 340-397)
Nemo enim nisi qui timuerit Deum ( quod est initium sapientiae ), nisi signaculum spirituale vel custodierit vel receperit, nisi Dominum praedicaverit, sacramentis debet interesse coelestibus.
469Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucam, 8, XVII; 29 (auctor 340-397)
Et ideo maiores tradidere nobis pentecostes omnes quinquaginta dies ut paschae celebrandos; quia octavae hebdomadis initium Pentecosten facit.
470Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucam, 10, XXII; 413 (auctor 340-397)
At vero Marcus tamquam purpurae fulgore contentus, sine ulla intextione verborum: Initium, inquit Evangelii Iesu Christi Filii Dei (Marc. I, 1).
471Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1258D (auctor 340-397)
Unde manifestum est quod haeretici, qui Legem veteris non accipiunt Testamenti, etsi dicant quod Christum teneant; tamen non possint tenere finem, qui initium non tenuerint.
472Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1258D (auctor 340-397)
Ipse Iesus est initium et finis.
473Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1264A (auctor 340-397)
Ex his enim quae sequuntur, hoc intelligere possumus; subiecit enim: Statue servo tuo eloquium tuum in timore tuo (Ps. CX, 10) . Initium esse sapientiae timorem Domini dicit Propheta.
474Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1264A (auctor 340-397)
Quid est autem initium sapientiae, nisi saeculo renuntiare?
475Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1265A (auctor 340-397)
Nam sicut Petrus, Iacobus, et Ioannes, et Barnabas columnae esse videbantur Ecclesiae, et quicumque vicerit hoc saeculum, fit columna Dei, quam confirmat qui dicit: Ego confirmavi columnas eius (Ps. LXXIV, 4) : ita et basis aurea timor plenus disciplinae, quia initium sapientiae est.
476Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1294C (auctor 340-397)
Ipse quoque David ait: Ego dixi in pavore meo: Omnis homo mendax (Psal. CXV, 2) . Religionis enim reverentiam significat magis, quam infirmitatem timoris; licet etiam ipse timor secundum Deum sanctus sit: Initium enim sapientiae timor Domini (Psal. CX, 10) . Ergo qui timent Deum, sapientes: qui autem sapientes, beati; Beatus enim quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum (Psal. XCIII, 12) . Hi quoque qui timent Deum, beati sunt, sicut exempli exstat auctoritas, quia Beati omnes qui timent Dominum (Psal. CXXVII, 1) . Ita colligitur quia timentes Deum, et sapientes sunt, et beati.
477Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1299B (auctor 340-397)
Et addidit: Nemo enim ex regibus diversum habuit nativitatis initium.
478Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1318A (auctor 340-397)
Non dixit imitantium, sed timentium; initium enim sapientiae est timor Domini (Eccl. I, 16) . Inter rudes se constituit humilitate, cum veteranos devotione superaret.
479Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1468A (auctor 340-397)
Et ideo intellectus a Domino postulandus est, cuius tanta est vis; ut initium eius sit plenitudo virtutis.
480Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1468A (auctor 340-397)
Denique scriptum est: Pietas autem in Deo initium intellectus (Prov. I, 7) , quae virtutum omnium fundamentum est iuxta humanarum rerum et coelestium disciplinam.
481Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1484B (auctor 340-397)
Omnis autem summa est studii nostri; ut simus humiles, veritatem sequamur, quam non videt extollens se, frustra inflatus mente carnis suae, et non tenens caput (Coloss. II, 18 et 19) . Quod sit hoc caput evidenter expressit dicens: Ex quo omne corpus per compaginationes et colligationes subministratum et copulatum crescit in incrementum Dei (Ibid., 19) . Et in Esaiae libro dicit Dominus per Prophetam: Auferam a Iudaea caput et caudam, initium et finem (Esai. IX, 14) . Hoc caput Iudaea quod tenebat amisit, quae Iesum Dominum non recepit.
482Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1484B (auctor 340-397)
Ubi fides est, et initium, et finem habemus.
483Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1484B (auctor 340-397)
Ubi perfidia, nec initium, nec finis est.
484Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1484C (auctor 340-397)
Synagoga nec initium nec finem habet; quia nec in principio invenit quod sequatur, nec in fine quod speret.
485Ambrosius Mediolanensis, Expositio in psalmum David CXVIII, 15, 1502A (auctor 340-397)
Sicut enim Initium sapientiae timor Domini (Psal. CX, 9): plenitudo autem sapientiae dilectio; lex enim sapientia, plenitudo autem legis dilectio: ita plenitudo verborum Dei sapientia, cognitioque iustitiae.
486Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0124B (auctor 340-397)
5. Unde divino spiritu praevidens sanctus Moyses hos hominum errores fore, et forte iam coepisse, in exordio sermonis sui sic ait, In principio fecit Deus coelum et terram (Gen. I, 1) ; initium rerum, auctorem mundi, creationem materiae comprehendens; ut Deum cognosceres ante initium mundi esse, vel ipsum esse initium universorum; sicut in Evangelio Dei Filius dicentibus sibi, Tu quis es?
487Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0124B (auctor 340-397)
respondit: Initium quod et loquor vobis (Ioan. VIII. 25) : et ipsum dedisse gignendis rebus initium, et ipsum esse creatorem mundi, non idea quadam duce imitatorem materiae, ex qua non ad arbitrium suum, sed ad speciem propositam sua opera formaret.
488Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0126C (auctor 340-397)
Deus est enim Melchisedech, qui est rex pacis et iustitiae, nec initium dierum neque finem habens.
489Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0126C (auctor 340-397)
Non mirum ergo si Deus qui est sine initio, initium omnibus dedit; ut quae non erant, esse inciperent.
490Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0127B (auctor 340-397)
Neque enim sphaerae potes initium reperire, vel unde coeperit globus lunae, vel ubi desinat menstrua lunae defectio.
491Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0127C (auctor 340-397)
Quae autem initium habent, et finem habent: et quibus finis datur, initium datum constat.
492Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0128A (auctor 340-397)
Principium autem ad tempus refertur, aut ad numerum, aut ad fundamentum; quomodo in aedificanda domo initium fundamentum est.
493Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0128B (auctor 340-397)
Si vero ad fundamentum referas, principium terrae fundamenta esse legisti, dicente Sapientia: Quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram penes illum cuncta componens (Sap. VIII, 29) . Est etiam bonae principium disciplinae, sicut est illud: Initium sapientiae est timor Domini (Prov. I, 7) ; quoniam qui timet Dominum, declinat errorem, et ad virtutis semitam vias suas dirigit.
494Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0128C (auctor 340-397)
13. Quod aeque etiam de illo possumus accipere: Mensis hic initium mensium erit vobis (Exod. XII, 2) ; quamvis et de tempore istud accipiatur, quia de Pascha Domini loquebatur, quod veris initio celebratur.
495Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0129A (auctor 340-397)
Ergo ut ostenderet Scriptura veris tempora in constitutione mundi, ait: Mensis hic vobis initium mensium, primus est vobis in mensibus anni (Exod. XII, 2) , primum mensem, vernum tempus appellans.
496Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0129B (auctor 340-397)
Regeneratis itaque dicitur: Mensis hic vobis initium mensium, primus est vobis in mensibus anni (Exod. XII, 2) . Derelinquit enim et deserit, qui abluitur, intelligibilem illum Pharao principem istius mundi, dicens: Abrenuntio tibi, diabole, et angelis tuis, et operibus tuis, et imperiis tuis.
497Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0129D (auctor 340-397)
In libro quoque, qui inscribitur de Numeris, ait Scriptura : Initium nationum Amalec, et semen eius peribit (Num. XXIV, 20) . Et utique non omnium nationum primus est Amalec; sed quia per interpretationem Amalec rex accipitur iniquorum; iniqui autem gentes sunt: vide ne principem mundi huius accipere debeamus, qui imperat nationibus voluntatem suam facientibus, cuius semen peribit: semen autem eius impii et infideles sunt, quibus ait Dominus, Vos ex patre diabolo estis (Ioan. VIII, 24) . 15. Est etiam initium mysticum, ut illud est, Ego sum primus et novissimus, initium et finis (Apoc. I, 8) . Et illud in Evangelio praecipue, quod interrogatus Dominus, quis esset, respondit: Initium, quod et loquor vobis (Ioan. VIII, 25) . Qui vere et secundum divinitatem est initium omnium, quia nemo ante ipsum; et finis, quia nemo ultra ipsum: et secundum Salomonem (Prov. VIII, 22) initium est viarum Domini in opera eius; ut per ipsum disceret hominum genus vias Domini sequi, et operari opera Dei.
498Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0130B (auctor 340-397)
16. Possumus etiam intelligere: In principio fecit Deus coelum et terram; id est, ante tempus: sicut initium viae nondum via, et initium domus nondum domus.
499Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0136A (auctor 340-397)
Quid est, Erat, nisi ne forte in infinitum et sine principio extendant opinionem suam, et dicant: Ecce quia materia, id est, hyle, sicut philosophi dicunt, etiam secundum Scripturam divinam non habuit initium.
500Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0139C (auctor 340-397)
Clamat propheta: Desinite a malitiis vestris (Is. I, 17) . Et praecipue sanctus David: Desine a malo, et fac bonum (Ps. XXXIII, 15); quomodo ergo ei initium a Domino damus?