'ipse' - search in All Authors, Showing 1 to 500 of 191308 hits      Show next 500

Nor id , p4, 10 found in
Nor id , p6, 29 found in
Nor id , p7, 14 found in
Nor id , p7, 19 found in
Nor id , p8, 33 found in
6Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
codice Victorino contra quatuor labyrinthos (sic ipse vocat) Franciae, id est Abaelardum, Petrum Lombardum, Petrum Pictaviensem, et Gislebertum Porretanum.
7Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1346D (auctor fl. 1130)
Verumtamen ipse Dominus noster Iesus Christus, quando beatus Thomas de eius resurrectione dubitavit, non tam propheticis testimoniis quam propriorum oculorum ei satisfecit.
8Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1347A (auctor fl. 1130)
Si negaverit, iudicet quisque fidelis, si ille fidelis iudicandus sit: videat ipse cui credere velit, qui nec auctoritati evangelicae, nec propriis oculis credit.
9Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0462D (auctor c.945–1004)
Quo facto, in tantum puritas fidei pio placuit principi, ut eam ipse cum sua coniuge sub chirographo hoc publice profiteretur coram illo magno concilio, cuius piam religionem imitamini, domini nostri, Hugo et Rotberte, clarissimi reges, si in terra viventium Christo vultis esse haeredes et cohaeredes, et de regno vestro omnem haereticam pravitatem depellite, ut Deus vos custodiat in aeterna pace.
10Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0469A (auctor c.945–1004)
Testis mihi est Deus quod, salvo iure nostri monasterii, ad omnia quae regulariter iniunxisset obtemperare paratus fui, et, si aliquid mali commerui, manente rerum copia inconcussa, episcoporum iusta iaculetur in me sententia; quia ipse solus, ut debuerat, nunquam iusto amplius, nisi clandestina exsecutione, in me desaeviet.
11Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0469C (auctor c.945–1004)
Hoc sane palam omnibus, sicut magnae auctoritatis est, asseruit quod nemo possit eum excommunicare, qui emendationi et satisfactioni intendit, praesertim cum usque ad satisfactionem congruam suam ipse et alii episcopi praetendant maledictionis sententiam.
12Abbo Floriacensis, Carmen acrostichum, 139; (auctor c.945–1004)
OTTO VALENS CAESAR NOSTRO TV CEDE COTURNO Te felix atavis quoT coelo sidera lucenT Te dominum sibi Saxo Tulit, et Roma notaviT Orbis et ipse capit, solO contentus alumnO Virtutum titulis et Vir cognosceris actV Ac domitor patriae pAcis sectator in aulA Lumen ubique micans iubar Lucendo velut soL Ergo Dei sOlita reddEntur sanCta benignE Nec deeriT virtus omNis, qua grAtia culmeN Scandit eT occultiS - - - - vEnia causiS Certe nos Omnes tibi Caesar neScius et nunC Austrasios quae terra mAnet cereAlis opimA Et foecunda secu pollEt satis ubeRe glebaE Summis cara viriS ac saevis plena coloniS A patris imperio nonAbsit ismaelithA Rexit cum solers et Regnans induperatoR Nunc Auguste tuum poNam venerabile nomeN OTTO VALENS CAESAR NOSTRO TV CEDE COTVRNO Solus enim regnans abSens, o Caesaris haereS Totus avo similis, si Te nova vita resignaT Rex fuit ille potens Romanae legis amatoR Omne decus patriae soliO prognatus avitO Tempora pacis erant, Tali dum iure vigereT Vir tantus quem sic dVxi describere versV Cur ergo nAtale tuum, Cur contrAhis et nunC Exulis in Bellis defErs pia deBita pompaE Dum vates Bonus opto Dari miraBilis istuD Expandes Opus, ipse mEum tractAbilis indE Caesar ut invictis sCuto minutuS et ex hoC Omnibus utilior, mirO datus ante triumphO Terribilis clemens tuTo diademate risiT Vultus avi patrisque tVi praeclarus amictV Rursus uterque fuit diRo sub tempore VictoR Nunc unum vivens digNum cum patre vocameN OTTO VALENS CAESAR NOSTRO TU CEDE COTURNO
13Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0419C (auctor c.945–1004)
Horum omnium ipse Arnulphus Remensis archiepiscopus a custodia liberatus et absolutus testis est; cui vestrum pallium eo tenore obtuli quo illico acceperam ex sanctis manibus vestris.
14Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0421A (auctor c.945–1004)
Tandem quid et ipse patiar, innotescat.
15Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0426C (auctor c.945–1004)
Ego quidem baptizo vos in aqua in poenitentiam; qui autem post me venturus est, fortior me est, cuius non sum dignus calceamenta portare, ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni.
16Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0426D (auctor c.945–1004)
Ego quidem aqua baptizo vos, veniet autem fortior me, cuius non sum dignus solvere corrigiam calceamentorum eius, ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni.
17Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0427B (auctor c.945–1004)
Denique post secundam lineam Ioannes unam subnotationem tertio repetiit, reliqui secundo: post tertiam quoque lineam idem ipse Ioannes quinquies variavit, quod aliorum unusquisque semel suo loco exposuit.
18Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0427D (auctor c.945–1004)
Nam quod sub hac digessit Matthaeus, ipse ducentesima quadragesima quarta sub prima aera repetiit, ac idcirco reciproca vicissitudine eidem concordant reliqui, in qua Marcus CXXXVIIII pene similia est prosecutus.
19Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0430B (auctor c.945–1004)
sed ipse nec accusavit, nec iudicavit.
20Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0442D (auctor c.945–1004)
Quoniam in Canticis canticorum praecipimur capere vulpeculas quae demoliuntur vineas: nam flores apparuerunt in terra nostra (Cant. II, 15), divinae gratiae praerogativa quibus nutrimur, velut haeduli qui pascuntur in liliis (I ibid., 16), peccatorum nostrorum conscii sub magisterio et regula legislatoris Benedicti; qui etiam ingemiscimus, quoniam eorum ferinos rictus patimur, quos ab aliis passos graviora non ignoramus: nec in eos audent retorquere vindictam, sed in nos minimos nostramque innocentiam movent persecutionem, iuxta illud Maronis: Torva laena lupum sequitur, lupus ipse capellam, Florentem cytisum sequitur lasciva capella.
21Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0443C (auctor c.945–1004)
Nemo enim potest et ecclesiasticis obsequiis deservire, et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat, qui quotidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere.
22Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450B (auctor c.945–1004)
» De episcopis qui cum mulieribus habitant: « Nullus episcopus cum muliere habitet penitus; sin autem probatus fuerit hoc non observasse, episcopatus honore reiiciatur, quia ipse se indignum sacerdotio ostendit.
23Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0451D (auctor c.945–1004)
Item sive lector, sive subdiaconus, sive presbyter clericatus honorem contempserit, et in aliam vitam transierit, duorum alterum sit: vel cucuriali conditioni cum suis facultatibus subiiciatur, vel si plures curiales civitates habeat, sive, ut ipse vilior sit, ad officialem conditionem trahatur, id est taxioticam.
24Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452C (auctor c.945–1004)
Sin autem aliquis pecuniam dederit, eodemque modo episcopus creatus fuerit, non solum ipse, sed etiam qui consecravit eum inter episcopos non erit, sed pecuniae vel res datae consecrationis causa sacrosanctae Ecclesiae addicantur, sive episcopus, sive est qui dedit.
25Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0456A (auctor c.945–1004)
Qui enim alium de peccatis arguit, ipse a peccato debet esse alienus.
26Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457B (auctor c.945–1004)
» Idem post pauca: « Vide, frater, quanta pudicitia exigatur in episcopo, ut si filii eius impudici fuerint, ipse episcopus esse non possit, et eodem vitio offendat Deum quo offendit et Heli pontifex qui corripuerat quidem filios, sed quia non abiecerat delinquentes, retrorsum cecidit, et mortuus est (I Reg. IV).
27Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0462A (auctor c.945–1004)
Ipse autem idem Spiritus, qui inspiravit omnis eloquentiae flore Gregorium, inspiret huius suae sanctae Romanae Ecclesiae venerabilem apostolicum, vobisque concedat ut sitis eidem ipsi dulcissimus a secretis, ad consolidandam deiectionem apostolicae auctoritatis.
28Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0535A (auctor c.945–1004)
ex quibus, Linus et Cletus praesentialiter omne ministerium sacerdotale in urbe Roma populo supervenienti exhibuerunt, dum ipse Petrus orationi et praedicationi vacaret.
29Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0536A (auctor c.945–1004)
ubi tamen et ipse sepultus est iuxta corpus eius.
30Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0537A (auctor c.945–1004)
Qui et ipse sepultus est iuxta corpus B. Petri, 3 nonas April.
31Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0540A (auctor c.945–1004)
Inter quos ipse Marcellinus ductus est ad sacrificandum, ut thurificaret, quod et fecit.
32Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0541A (auctor c.945–1004)
In urbe quoque Roma congregavit ipse cum consilio Augusti 277. et damnavit iterum Calixtum, Arium, Photinum et Sabellium.
33Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0546A (auctor c.945–1004)
Quod dum factum fuisset, iudicavit Rex ut qui primus ordinatus fuisset, vel cui maxima pars consentiret, ipse teneret sedem Apostolicam.
34Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0546D (auctor c.945–1004)
propterea quia ipse in haeresim Eutychianam communicaverat.
35Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0548B (auctor c.945–1004)
Ipse vero Papa afflictus in custodia defecit, et mortuus est martyr, 15. Kalend.
36Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0548B (auctor c.945–1004)
Quem statim derepente est intereundo subsecutus ipse Theodoricus rex haereticus.
37Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0550D (auctor c.945–1004)
Suscepta iussione Belesarius dixit: Ego quidem iussionem facio, sed ille qui interest in nece Silverii Papae, ipse reddat rationem de factis suis Domino IESU Christo.
38Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0554A (auctor c.945–1004)
Sanctissimus quoque Ioannes et ipse mortuus sepultus est in basilica B. Petri Apostoli.
39Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0557A (auctor c.945–1004)
Ipse vero Mauritius fugit ad S. Mariam ad Praesepe.
40Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0558C (auctor c.945–1004)
Videns ergo Olympius exarchus, quia manus DEI circumtegebat Martinum sanctissimum Papam, pacem cum eo iniit, ac deinde collecto exercitu Siciliam profectus est adversus gentem Sarracenorum, ubi maior pars exercitus Romani interiit, et exarchus ipse morbo decessit.
41Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0564A (auctor c.945–1004)
Cuius archidiaconus videns eumdem infirmari, cupiditate ductus aurum solvere noluit, sed scripsit Ravennae moranti Ioanni glorioso novo exarcho promittens dona, si factione illius ipse ad Pontificium eligeretur.
42Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0567C (auctor c.945–1004)
Quod audiens Iustinianus Imperator gaudio repletus a Nicaea Bithyniae misit sacram gratiarum actione plenam, petens ut ei Pontifex occurreret Nicomediae, et ipse veniret a Nicaea; quod et factum est.
43Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0568D (auctor c.945–1004)
Sed Anastasii superata parte ipse verbum impunitatis expetiit, datoque sibi sacramento clericus factus atque presbyter est consecratus.
44Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0511D (auctor c.945–1004)
Ipse eum, grandi comitatu succenturiatus, lento pede subsequitur, et iniquae legationis baiulo imperat ut, timoris periculo nudus, ita incautum adoriatur: « Terra marique metuendus dominus noster Inguar, rex invictissimus, diversas terras subiiciendo sibi armis, ad huius provinciae optatum littus cum multis navibus hiematurus appulit; atque idcirco mandat ut cum eo antiquos thesauros et paternas divitias, sub eo regnaturus, dividas.
45Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0475D (auctor 1000)
Ecclesia quae est templum Dei vivi, quo honore habenda sit, testatur ipse Dominus in Evangelio quo dicit Petro: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam (Matth. XVI, 18).
46Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0477B (auctor 1000)
Quale ministerium regis sit, et ipse sui officii nomine prodit, et totius regni suscepta cura innotescit; nec magis ulla sententia animum regis ad bene agendum subrigit quam diversorum principum clementia proposita sub exemplis, quia et Constantini imperatoris mansuetudo laudatur inter dissidentes episcopos, et Marciani pura fides inter haereticos et orthodoxos.
47Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0478B (auctor 1000)
Ipse enim solus non sufficit ad omnia regni utilia.
48Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0478B (auctor 1000)
Idcirco partito in aliis onere, quos dignos credit honore, honorandus est et ipse sincera devotione, ne quis ei contradicat quomodocunque, quia qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit (Rom. XIII, 12).
49Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0482D (auctor 1000)
In legibus, cap. 456: « Si quis oratoriam domum aedificaverit, et ipse vel haeredes eius clericos in ipsa domo consecrare maluerint, sumptus administrantes eiusdem domus audiantur, si dignos nominaverint clericos; sin autem illi tales sint, ut divinis canonibus non comprobentur, ad episcopum pertinebit alios clericos idoneos eligere.
50Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0487A (auctor 1000)
Quod si nec ipse emendare poterit, ad synodum publicam exinde veniant; et si publicam synodum contempserint, aut honorem suum perdant, aut excommunicentur ab omnibus episcopis; et talis in loco eius in ipsa synodo constituatur voluntate domini regis, vel consensu servorum Dei, qui regulariter ipsam congregationem regat.
51Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0492D (auctor 1000)
» In Legibus, cap. 456: « Si quis oratoriam domum aedificaverit, et ipse vel haeredes eius clericos in ipsa domo consecrare maluerint, sumptus administrantes eiusdem domus, audiantur, si dignos nominaverint clericos.
52Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0494C (auctor 1000)
Si quis autem adversus eum excommunicaverit aliquem, ille quidem qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat; is autem qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat a sacra communione tempus, quantum maiori sacerdoti visum fuerit, ut id quod iniuste fecit, ipse iuste patiatur.
53Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0496D (auctor 1000)
cap. 16: « Episcopus habeat potestatem in rebus ecclesiae, ut dispenset necessitatem patientibus cum omni reverentia et timore Dei; participare eum oportet quae necessaria sunt, si tamen ipse aut qui cum eo sunt fratres indiguerint aliquid, aut necessitatem ullo modo patiantur, secundum sanctum Apostolum dicentem: Habentes victum et tegumentum, his contenti sumus (I Tim. VI, 8).
54Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0497C (auctor 1000)
Sicut novit, ipse provideat, nos tantummodo in depositione non faciat permisceri.
55Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0497C (auctor 1000)
Quod vero ipse imperator fecerit, si canonicum est, sequimur; si vero canonicum non est, in quantum sine peccato nostro possumus, portamus.
56Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0502B (auctor 1000)
Deinde causarum qualitas est examinanda, si digna exsilio vel depositione fuit, aut si eo praesente iureiurando contra eum testimonium dictum est, seu scriptis actum est, vel si ipse licentiam respondendi et defendendi se habuit.
57Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0502C (auctor 1000)
Ipse autem qui eo vivente locum eius temerarie ambiit, privatus sacerdotio, ab omni ministerio ecclesiastico repellatur, atque eidem dilectissimo fratri et coepiscopo nostro tradatur, ut eum ecclesiastico iudicio aut ipse ad nos transmittat, aut apud se in custodiam habeat.
58Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0506A (auctor 1000)
Eius, inquit, uxor, putans eum esse mortuum, singulis hebdomadibus pro eo offerebat sacrificium; et, ut ipse domum reversus postmodum agnovit, toties solvebatur quoties pro ipso salutaris hostia offerebatur.
59Abbo Floriacensis Incertus, Fragmentum de S. Martiali, 139, 0579A
Summus pater iste Martialis in coena omnino sat mystica Christo conviva fuit, coelestis panis sumens reliquias; cumque discipulorum collegia postea surgens tersit, laetus ipse praebuit linteamina.
60Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0732B (auctor fl. 923)
Arcs speculans, nudis quoniam chelis inimicus Ingeminat populus certamen et ore patenti, Erectas taxos arcos convertit in uncos; Unius hinc iaculum transmittitur os in apertum, Quem subito conans alius clipeare migrantem, Nempe cibum gustat primus quem repserat ore, Ad veniens autem numerum qui clauderet almum Hos nitens geminos auferre latenter, et ipse Perculsus faretra, turri veniam quoque poscit.
61Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0734D (auctor fl. 923)
At Deus omnipotens omnis fabricae raeparator Orbis, adest praecibus Sancti rogitatus, et ipse O Germane, venis humili succurrere plebi Auxilio, lapidumque salire struem super altam Flammivomas puppes, pontem ne lederet ulla, Ipse coegisti, pontem sustentat is agger.
62Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0735C (auctor fl. 923)
Ense forum nudo petiit tamen obvius illis, E quibus occidit geminos, et tertius ipse Incubuit morti, nullo sibi subveniente.
63Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0736A (auctor fl. 923)
Ipse Danos, quicumque dabant vestigia prato, Militibus speculam cernentibus urbis in eius Rure sitam, fugiente mora tradit capiendos.
64Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0736B (auctor fl. 923)
Ipse Danum semet retulit vidisse cadentem.
65Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0738B (auctor fl. 923)
Mox reliquis ut visus adest gentilibus Erveus, Rex, quoniam facie splendens formaque venustus, Creditur, atque sui donis grassante tuetur; Protenus intuitu fuso cernendo sodales Dilectos plecti, tamquam leo sanguine viso Ipse furit, conansque manus vitare tenentum, Undique vi voluit semet ceu nexus, ut arma Sumeret, ulcisci proprios socialeque vulnus; Obtentuque carens ipso, sic insuperata Limphantes potuit qua voce tonavit in aures: Cedite me tensa cervice, pecunia prorsus Nulla meam tractet vitam, morientibus istis!
66Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0738C (auctor fl. 923)
Nemo meis super hoc dictis insurgere bello Decertet; siquidem nemo nil verius ullus Expediet, quoniam propriis obtutibus hausi; Sic etiam nobis retulit, qui interfuit ipse Atque natando truces gladios evadere quivit.
67Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0739A (auctor fl. 923)
Confestim socium nixus munimine, saeva Castra petit, murosque ferit; quo Lemnius adsit Ipse iubet; pugnant nostri, constantius illi; Argutus nimium fremitus iam fumat ab illis, Exiliuntque foras, vulgusque fugant sine tactu, Extiterant plures quoniam nobis; tamen illis Obvius hic Ebolus, sociique simul, stetit heros.
68Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0739A (auctor fl. 923)
Haud illum fuerant audentes tangere ferro; Quingentis etiamsi tunc subnixus adesset Qualis et ipse fuit, castris sese daret ultro, Ast animas propria de sede repelleret omnes; At quia militibus caruit, sic ludere cessat.
69Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0740D (auctor fl. 923)
Ergo suas ut Ainricus secessit ad aulas, Germani teretis contemnunt litora sancti, Aequivocique legunt, cuius factis bene vescor, Circumeunt castris aequor, seo et undique vallo Clauditur a dominusque meus, quasi carcere latro, Ipse nichil peccans; murus circumdedit eius Ecclesiam nostro celsam cogente reatu.
70Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0741A (auctor fl. 923)
Hoc etiam bellum conabor et ipse videre!
71Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0743A (auctor fl. 923)
Affatur sanctus, redamatque virum caro flatus; Affatur felix, fugitque virum mala pestis; Alloquitur Sanctus, lecto surrexit egrotus; Almis faminibus sospes procedit egrotus, Explicuit visu noctis quod noverat ipse.
72Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0743B (auctor fl. 923)
Ipse aequites ex more Danum vestire coegit Sex solos, redeunte die quadam, super arva Transque volant illi Sequanam camposque peragrant.
73Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0747B (auctor fl. 923)
His panem cupiens quaedam componere, iussit Vi sibi scotta Danum deferri - namque sacerdos Templa tuens, puteum vendebat egris praecio amplo - Depositus flammae panis, mox ipse figuram Sanguinis accepit rubeam; post altera forte Scitur vi conans latices, hausisse cruorem.
74Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0747D (auctor fl. 923)
Post regem regum sanctamque eius genetricem Rex meus ipse fuit, pastorque, comes quoque fortis; Hic ensis bisacutus adest meus, hic catapulta, Is clipeusque, patens murus, velox sed et arcus.
75Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0750C (auctor fl. 923)
» Adiecit: « Subeam tumulum specularier ipse; Si vos perculerit clangor, nullum mora vincat!
76Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0751D (auctor fl. 923)
Ugonis intererant cuneis Rotgarius atque Valde viri Stefanus fortes, perplura Wilelmi Loeta suis dantes, alter comes Ugoniusque Ipse nepos, alter miles Stefanus nimis audax.
77Abbo Sangermanensis, Sermones, 132, 0764A (auctor fl. 923)
De istis vero legitur: « Beatus homo qui semper est pavidus (Prov. XXVIII, 14) : » de illis quippe statim subsequitur: « Qui etiam mentis est durae, corruet in malum (Ibid.) . » Proinde paterna admonitione iubemus, ne quislibet converti ad Deum differat, cum ille dicat: « Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat (Ezech. XVIII, 23) . » Et: « In quacunque hora peccator conversus fuerit et ingemuerit, omnia peccata eius oblivioni tradentur (Ezech. XXXIII, 12-15) . » Hinc etiam ipse in Evangelio ait: « Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta iustis qui non indigent poenitentia (Luc. XV, 7) . » Cum autem, fratres charissimi, tot sanctarum Scripturarum exempla, pluraque alia mentis nostrae in intellectu tantam inferant consolationem, et converti ad Deum nolumus, quomodo ex peccatis veniam quaerimus?
78Abbo Sangermanensis, Sermones, 132, 0769B (auctor fl. 923)
Quia sicut ipse Salvator ait, « Gaudium est angelis Dei in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem iustis qui non indigent poenitentia (Luc. XV, 7) . » Ergo cum omni humilitate et puritate cordis, sine ira et sine aliquo scandalo poenitemini, et deprecamini pium Deum ut respiciat vos, atque dignanter recipiat vestram humilitatem.
79Abbo Sangermanensis, Sermones, 132, 0770A (auctor fl. 923)
Quod ipse praestare dignetur, qui in trinitate et unitate perfecta vivit et regnat Deus per omnia saecula saeculorum.
80Abbo Sangermanensis, Sermones, 132, 0770B (auctor fl. 923)
Illa scilicet vobis convenit commonitio, ut omni tempore recordemini quales eratis ante confessionem et poenitentiam, et indulgentiam, quae nunc consecuti estis, vobis Deo inspirante: ipse enim Deus dixit: « Sine me nihil potestis facere (Ioan. XV, 5) . » Igitur ante confessionem et poenitentiam peccatorum vestrorum eratis filii diaboli, et servi peccati, quia « Qui facit peccatum, servus est peccati (Ioan. VIII, 34) . » Nunc vero quia fugistis diabolum, et venistis ad pium Christum per poenitentiam, liberati estis a peccato, et servi facti estis Deo.
81Abbo Sangermanensis, Sermones, 132, 0774D (auctor fl. 923)
Nempe si illi vos devastant, Deus et Dominus noster Iesus Christus, cuius nomen habetis, ipse vos honorat, suisque facultatibus quotidie ditat, ut non tam ab hostibus efficiamini pauperes, quam ab ipso Deo divites.
82Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1316B
VIII. Peccans cum pecode, anno; si ipse solus, III quadragesimas diluat culpam.
83Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1317D
Adulter quoque et ipse triennio.
84Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1320D
II. Si quis invidia homicidium fecerit, ancillas IIII totidemque servos reddat, et ipse securitatem habebit.
85Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1322B
Si ipse minaverit eos sponte, porcum maiorem reddat.
86Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1322C
XXVII. Si quis ingenuus furtum fecerit, et captus fuerit, ipse morietur, nullus ab eis accipiat quaestionem; hoc usque ovem vel porcum; quod si minus, triplum restituat.
87Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1323C
XLII. Si qua contentio circa finem territorii fuerit exorta, testibus requiratur, et finis qui prius fuerat ipse permaneat.
88Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1323C
XLV. Si quis agrum aut villam comparaverit, et ipse capitale furtum fecerit, morte morietur.
89Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1324B
LIII. Si quis caballum alterius non indicaverit, et ipse potuerit capere, unciam dare debuit.
90Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1324B
Quod graviter fecerit, et ipse effectionem reddere praecipimus.
91Abedoc Ethelwolfus, Canones Hibernenses, 96, 1324C
LIX. Si quis legitimae legis voluntate patrum nuptam filio iunxerit, et iuxta hoc concubinam ancillam sibi habere praesumpserit, ipse ab Ecclesia Dei et omni Christianorum mensa sit extraneus, nisi ad poenitentiam revocetur.
92Abedoc Ethelwolfus, Capitula selecta, 96, 1296C
Synodus dicit: Monachus qui per contumaciam per deserta loca vagari coeperit ut habere aliquid praesumpserit proprium, omnia quae acquisiverit abbati deferantur secundum monasterii regulam: ipse vero tanquam fugax sub custodia revocetur.
93Abedoc Ethelwolfus, Capitula selecta, 96, 1302A
Si ipse dominatricem aut ministros conduxit, in sua parte erunt: si vero causa loci conduxit, cum parte loci exibunt: et omnes oblationes alienorum inter principem et ecclesiam dividentur in separatione: sed si princeps sacerdos catholicus sit, omnes hos labores quos ille fecit, et omnia loci ornamenta, loci erunt; et quidquid ipse laborantibus impenderit de substantia loci non reddet, exceptis rebus maximis et propriis, id est specialibus ecclesiae vasis.
94Abedoc Ethelwolfus, Capitula selecta, 96, 1304B
Similiter de viro intelligenda, si et ipse adulteraverit.
95Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0015B (auctor fl. 1150)
Et ecce desideria prophetarum completa sunt, nobis data est summa gaudiorum, ad quos Christus venit: imo (ut verius dixerim) venit propter nos, propter nos, inquam, ut nostra sanaret vulnera, et peccatum tolleret ipse pretium redemptionis et hostia factus pro peccato.
96Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0019D (auctor fl. 1150)
Unde ipse incentor mali diabolus propter velocitatem huius suggestionis avi comparatur in tali tentatione, ut ibi: Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus coeli (Psal. LXXXVIII) . Ea quoque quae per indiscretionem fiunt, ex hoc quodammodo excusantur, quod fallunt iudicium rationis; videntur enim esse bona sed non sunt: ut si forte aliquis velit ieiunare aliis comedentibus, vel psallere aliis dormientibus et huiusmodi.
97Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0020A (auctor fl. 1150)
Propter violentiam autem tentationis ipse suggestor mali apro comparatur, ut ibi: Exterminavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam (Psal. LXXIX) . Ergo qui suscepta paupertate et humilitate imaginem Christi induit, quid dicturus est si metallo regis imprimit imaginem Herodis?
98Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0023B (auctor fl. 1150)
Talis enim est dilectus tuus, et ipse est amicus tuus.
99Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0026A (auctor fl. 1150)
Imo si iustus es, in principio accusator es tui (Prov. XVIII) , sicut quondam Iob ille iustus, cum Deum oculo contemplationis respiceret, sua infirma intuens et accusans exclamavit dicens: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus vidit te, idcirco me reprehendo (Iob XLII) . Quasi diceret, primo audivi te per tuae voluntatis cognitionem, nunc autem oculus meus videt te per mentis contemplationem: et quia video te, idcirco ipse me reprehendo.
100Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0026C (auctor fl. 1150)
Pari ergo desiderio, voto unanimi studeamus regi nostro militare, qui quamvis in adventu suo humili, tribulationis nos faciat participes, in secundo adventu cum venerit in maiestate sua cum angelis suis regni sempiterni nos faciet haeredes, quod nos perducere dignetur ipse rex noster Iesus Christus dominus noster, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum.
101Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0027D (auctor fl. 1150)
Quam etiam donorum plenitudinem figurabat lecythus olei ille, qui replens omnia viduae vasa ipse non est imminutus: quin potius filios illius liberatos a creditoribus de sui superabundantia sustentavit, Sancta quippe Ecclesia iam olim vidua, utpote in qua Deus per infidelitatem extinctus fuerat Heliseo, hoc est, Deo patre benedicente lecythum oleo plenum (IV Reg. IV) , Christum videlicet septiformi perfusum gratia suscepit quo distillante gratiam in filios Ecclesiae, eosdem non solum ab exactore diabolo liberavit, sed etiam his qui in Dei filios adoptati fuerant, quo pie viverent de sua plenitudine copiosum gratiae munus infudit.
102Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0028C (auctor fl. 1150)
Quapropter huius signi sublimitas, gloria est resurrectionis quae praecessit in capite: propterea signum populorum, ut et ipse spe resurrectionis eiusdem gloriae vivant in expectatione quam in autore suo vident praecessisse.
103Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0028D (auctor fl. 1150)
Sed ecce signum nobis est in sublimitate, utinam etiam signum sit in sua humilitate. Omnis enim Christi actio (ut dicit Scriptura) nostra est instructio. Vos, inquit Christus, vocatis me magister et Domine, et bene dicitis. Sum etenim (Ioan. XIII) . Certe si ipse magister et nos discipuli sumus, in nostro studio eius disciplinam debemus imitari.
104Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0029A (auctor fl. 1150)
Timeo vehementer ne voce illa Petri respondeat: homo nescio quid dicis (Luc. XX) . Quin potius maledicat ei qui se invitavit dicens: tu discipulus illius sis, ego autem discipulus Moysi (Ioan. IX) . Quomodo enim discipulus eius sum, cum ipse praecipiat humilitatem, ego sequor superbiam: ille patientiam iubet, ego teneo impatientiam; ille monet iniurias sustinere, ego non solum non sustineo iniurias, imo etiam aliis sine causa iniurias infero.
105Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0029D (auctor fl. 1150)
Qua mediocritate contentus erat qui dixit: divitias et paupertates ne dederis mihi, sed tantum victui meo tribue necessaria (Prov. XXX) , Ista omnia in Christo magistro nostra fuisse scimus, dum legimus eum humilem et quietum (Matth. XI) , coelo semper meditatione intentum, et non solum mediocritate contentum, sed nec etiam habentem ubi reclinaret caput suum (Luc. IX) . Clamat nobis Apostolus: quoniam qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare (I Ioan II) . Nos quomodo eum imitamur? Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere.
106Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0030B (auctor fl. 1150)
Finis enim utilis in proventu, finis honesti in opinione bonae famae, finis iusti in radice charitatis consistit, ut reddatur homini quod hominis est, et quod Dei Deo. Imo (ut expressius loquar) finem iniusti te sequi dixerim, et vide quomodo clamat ipse Dominus: Vae homini per quem scandalum venit. (Matth. XVIII.) Intonat tuba evangelica: Qui scandalizaverit unum de his minimis, expedit ei ut suspendatur mola asinaria ad collum eius, etc. (Ibid.) Vociferatur Apostolus: nulli malum pro malo reddentes, patientes estote ad omnes. (Rom. XII.) Quomodo ergo finem iusti attingit, qui seipsum praevaricatorem mandatorum Dei non arguit, et in eum qui processioni non interfuit tota mentis commotione insurgit.
107Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0031B (auctor fl. 1150)
Haec est forma disciplinae Iesu quam ipse tenuit, et nobis mandavit retinendam, ad quam nos invitavit opere, et informavit praeceptis, ne alicuius ignorantiae nebula culpam nostram possimus palliare.
108Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0037B (auctor fl. 1150)
Sed ipse qui in te loquitur, a te scire desiderat, an in hoc tuo desiderio finem constituas vanitatis, an cognitionem veritatis?
109Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0037C (auctor fl. 1150)
Sed quid si vanitatem tibi finem ponis, erras et te ipsum decipis, cum illis deputandus, qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, et ideo stulti facti sunt et defecerunt in vanitatibus suis (Rom. I) . Si autem per scientiam veritatem investigare conaris, in hoc etiam erras et teipsum decipis, et cum Pilato quaerens quid est veritas (Ioan. XVIII) , ipse tamen veritatem deprehendisti.
110Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0037C (auctor fl. 1150)
Et Propheta: Beatus quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum (Ioan. XIV) . Ipse enim quippe est qui docet hominem scientiam (Psal. XLIII) , non per inanem philosophiam aut in doctis humanae sapientiae verbis, sed in spiritu Dei (I Cor. I) , legem divinam scribit in libro cordis.
111Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0039B (auctor fl. 1150)
Et ipse quidem similis factus pellicano, quando nostrae naturae assumpsit maciem: factus est sicut nycticorax, quando pependit in cruce non habens speciem nec decorem.
112Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0039D (auctor fl. 1150)
Intravit itaque Dei Filius hanc infirmariam, id est, nostrae mortalitatis miseriam, quando languores nostros ipse suscepit, et nostrae naturae participium in beata Virgine sibi univit.
113Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0042D (auctor fl. 1150)
Videamus qualiter ipse fugerit, ut et nos ita faciamus.
114Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0043A (auctor fl. 1150)
Ipse enim fuit contemptibilis, incarnatus.
115Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0043A (auctor fl. 1150)
Unde dixerunt: Nos autem sperabamus quod ipse esset redempturus Israel (Luc. XXIV) . Sub umbra huius iuniperi debemus nos proiicere, eius conversationi nos conformare, in laboribus et aerumnis, in vigiliis et oratione.
116Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0043D (auctor fl. 1150)
Supplicemus Mediatori nostro Iesu Christo ut ipse sit dux viae et largitor gratiae, donec perveniamus ad montem Dei Oreb, id est ad coelestem Ierusalem, ipso praeeunte et conducente Iesu Christo Domino nostro, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum, Amen.
117Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0044C (auctor fl. 1150)
Angelus Christi adventum desiderabat, propter angelicae ruinae reparationem: et, si dici liceat, ipse Deus Christi adventum desiderabat, propter adimplendae promissionis veritatem.
118Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0047D (auctor fl. 1150)
Ipse est terra continens, quia contra omnem viciorum alluvionem firmus et stabilis permansit.
119Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0048D (auctor fl. 1150)
Ipse, ni fallor, magni est regis filius, quem Deus Pater constituit haeredem universorum, per quem fecit et secula (Hebr. I) . Verumtamen quam diu haeres parvulus est, nihil differt a servo, cum sit Dominus omnium (Galat. IV) , ideoque lautioribus ferculis pascitur: ne solidis cibis tenera indignata infantia potius ea vertat in fastidium quam in nutrimentum.
120Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0051A (auctor fl. 1150)
Eo ipse intelligere potes quod Emmanuel noster mel comedendo reprobavit malum et elegit bonum: quia divinitatis suae natura et mortem nostram moriendo destruxit, et vitam resurgendo reparavit.
121Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0052A (auctor fl. 1150)
Ipse etenim dum esset in via huius nostrae peregrinationis leonem interfecit, dum Verbum caro factum est, humani generis inimicum videlicet diabolum prostravit, in quo dum appetiit [iste] escam carnis transfixus est aculeo Divinitatis, sicut dicit beatus Gregorius.
122Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0057B (auctor fl. 1150)
Econtra Christus habitans in domo tua, id est, in corde tuo, comites suos habet, qui sunt pax, pacientia, charitas, longanimitas, benignitas, bonitas, continentia, castitas, et caeterae virtutes quae testante Paulo ad fructum spiritus pertinent: quas si habueris, Christus in te habet mansionem, et cum istis tecum perseverat usque ad consummationem vitae, ut cui in praesenti vita tu parasti mansionem, ipse in futura tibi largiatur aeternam beatitudinem, quam nobis praestare dignetur Iesus Christus, Dominus noster, qui vivit et regnat, et coetera.
123Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0057C (auctor fl. 1150)
Quoniam ipse praevenit nos in benedictionibus dulcedinis (Psal. XX) , prior ipse nobis offerens et largiens munera, ut tali liberalitate piis mentibus suum affectum commendaret.
124Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0057C (auctor fl. 1150)
Die circuncisionis suae, munus infirmitatis suae nobis contulit, dum ipse signaculo circuncisionis praeceptum legis implens (Luc. IX) per experientiam dolores et angustias humanae infirmitatis in carne sustinuit.
125Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0057D (auctor fl. 1150)
Die hodierna munus humilitatis nobis exhibuit, quando ipse Rex coelorum et dominus servo suo Ioanni in tantum humiliatus est, ut sacramentum baptismi ab eo suscipere dignatus sit (Ioan. III) . Videamus iam tria dona, quibus Christus ad nos veniens suae adscriptos militiae voluit locupletare, videlicet paupertatem, infirmitatem, humilitatem.
126Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0061C (auctor fl. 1150)
Quod si finis inchoatae deliberationis tibi honestus, proximo utilis, Deo acceptus est, progredi expediens puta, sed cum ipse finis rei, tibi etiam honestum, proximo scandalum, Deo offensam parat, cessare in principio magis necessarium.
127Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0063B (auctor fl. 1150)
Quia pro paupertate divitias inaestimabiles, pro infirmitate sanitatem, pro humilitate largietur gloriam, ipse splendor gloriae et figura substantiae Iesus Christus Dominus noster (Hebr. I) , cuius regnum et imperium, etc.
128Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0063C (auctor fl. 1150)
Notum fecit Dominus salutare suum, in conspectu gentium revelavit iustitiam suam (Psal. XCVII.) Hodiernae diei solennitatem, fratres charissimi, apparitionis festum vocat mater Ecclesia, tum quia hodie stella duce Deus Pater salutare suum, id est Filium suum magis notum facere voluit, tum quia ipse Filius se humilem et pannis involutum eis magis adorandum praebuit: vel quia in Iordane columba super eum descendens Dei Filium esse manifestavit.
129Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0065B (auctor fl. 1150)
Ipse enim in conspectu gentium revelavit iustitiam suam, habendo innocentiam quantum ad seipsum, pacem ad proximum, devotionem sive dilectionem ad Deum.
130Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0068D (auctor fl. 1150)
Nam auro rex, thure Deus, myrrha homo mortalis, ipse qui de Virgine natus est Christus Iesus, mystice designatur.
131Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0071C (auctor fl. 1150)
Neque tamen in timore Regis huius finis ponendus est nostrae spei, eo quod ipse rex Deus sit, cui debemus amorem, utique ut ipsum diligamus super omnia, et propter ipsum caetera charitatis affectu amplectamur.
132Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0071C (auctor fl. 1150)
Et quidem amor iste charitatis ignis spiritalis est sicut ipse Dominus dicit: Ignem veni mittere in terram (Luc. XII) . Et Propheta: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescit ignis (Psal. XXXVIII) . Ignis autem materialis, sicut nostis, tria habet in se: videlicet ardorem, calorem, et splendorem.
133Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0074A (auctor fl. 1150)
Unde vox illa: Nos autem sperabamus quod ipse esset redempturus Israel (Luc. XXIV) . Frater illius quilibet nostrum est, qui cum ipso identitatem illius naturae habemus quam ipse assumpsit de beata Virgine.
134Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0075D (auctor fl. 1150)
Nec aliam magis competere video, quam ut moriar pro illo, sicut et ipse pro nobis mori dignatus est.
135Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0077B (auctor fl. 1150)
Sed respiciamus modo ad statum nostri temporis, utrum aliqui inveniantur qui cum Christo procedant, amore paupertatis contra cupiditatem dimicaturi: quia et ipse ad paupertatem vos invitat cum dicit: Vae vobis qui in praesenti habetis consolationem vestram (Luc. VI) . Et Paulus ad Timotheum scribens: praecipe, inquit, divitibus huius saeculi non superbe sapere, nec sperare in incerto divitiarum (I Tim. VI) . Procedat ergo in medium bonus Christi imitator, qui honores contemnat, non ambiat dignitates: qui relinquat divitias, nec studeat illas adipisci, omnia tanquam stercora reputans ut Christum lucrifaciat (Philip. III) : sed non est qui hic illum imitari velit, vilibus pannis indui, reclinari in praesepio domini sui.
136Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0077C (auctor fl. 1150)
Si vero humilem quaerimus qui eligat esse abiectus in domo Domini Dei sui (Psal. LXXXIII) , omnium fieri peripsema, ministrare et non ministrari, et extrema vilitate contentus glorietur ab omnibus se contemni, respondet unusquisque: Fiant novissima mea talium similia: neque enim possum imitari istorum principium vel progressum, cum tamen ipse Dominus dicat: Si quis vult inter vos fieri primus, sit vester servus (Mar. IX) . Et Isaias: Ingredere, inquit, in petram, abscondere in fossa a facie furoris Domini (Isa. II) : per fossam virtutem humilitatis volens significare.
137Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0081D (auctor fl. 1150)
De quibus scriptum est in Daniele: Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates (Daniel. XII) . Et in Genesi Ioseph patriarcha fratres suos stellas nominat cum dicit: Videbam quasi solem et lunam et stellas undecim adorare me (Gen. XXXVII) . In Evangelio etiam Dominus dicit: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et erunt stellae decidentes, et virtutes coelorum movebuntur (Matth. XXIV) . Sic etiam ipse Dominus in Apocalypsi stella matutina vocatus est (Apoc. II) : et in Iob luciferi nomine appellatur, ubi de ipso dicitur: Nunquid adducis luciferum, aut vesperum super filios terrae producere poteris (Iob. XXXVIII) . Et alibi de ipso: Orietur stella ex Iacob, et consurget virga de Israel (Num. XXIV) . Stella igitur Christus est, stella utique singularis, quoniam coruscat, radiat, et scintillat.
138Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0083A (auctor fl. 1150)
Hoc ita dictum intelligamus sicut dicitur, personam eius, divinitatem eius, lumen eius, ita stellam eius, hoc est, stellam quae ipse est.
139Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0084C (auctor fl. 1150)
Christus ergo Deus et homo ipse est stella, in quam visus mentis nostrae dirigi debet, imo in quam velut horizonte quodam terminatur, siquidem in humanitate eius opus nostrae salutis videmus.
140Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0088A (auctor fl. 1150)
Discordabant homo et angelus, quia homo qui primae apostasiae ruinam, quae in angelis facta est, reparare debuerat, ipse quoque corruens cum tertia parte stellarum coeli in terram tractus est.
141Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0092C (auctor fl. 1150)
Iam enim omnes voces prophetarum obmutuerant: quia diuturnis clamoribus iam raucae factae, non poterant exhibere eum quem promiserant: et ideo omnium vota, universorum desideria in Christum inhiabant, cui repositum erat, qui et ipse erat expectatio gentium (Isa. LXIII) . Non tamen adhuc videre cupiebant in ea forma qua est speciosus prae filiis hominum, non formosum in stola sua ascendentem in coelum in multitudine virtutis suae, non proficiscentem ad illa speciosa deserti, ad flores rosarum et lilia convallium, sed potius desiderabant eum accipere, cum Isaia, despectum et novissimum virorum (Isa. LIII) , et scientem infirmitates, cum Zacharia, sordidis indutum vestibus (Zach. III) : qualem propheta David eum praenunciat (Psal. LXVIII) , ubi ex persona eius dicit: Ego sum pauper et dolens, salus tua Deus suscepit me.
142Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0102A (auctor fl. 1150)
Iste campus est ager ille, ubi invenitur preciosa margarita, quam qui invenit, vendidit omnia quae habuit et comparavit (Matth. XIII) . Ipse est ager, in quo crescit flos campi et lilium convallium.
143Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0102A (auctor fl. 1150)
Flos et lilium ipse Christus est: in campo invenitur, quoniam omnis sacra pagina ei testimonium perhibet: et flos quidem propter decorem, lilium propter odorem.
144Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0105A (auctor fl. 1150)
Ad hoc hortatur eos religiosus habitus, secretum solitariae conversationis, locus ipse Deo sanctificatus, in quo tanquam ad spiritales nuptias invitatus mansionem sibi praeelegit.
145Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0107D (auctor fl. 1150)
Ecce enim rex Ninivae, imo Rex coelorum et Dominus descendens de solio paternae maiestatis induitur carnis cilicio, ieiunat in deserto quadraginta diebus et quadraginta noctibus, ut formam poenitentiae suo exemplo ipse demonstraret.
146Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0107D (auctor fl. 1150)
Neque enim ideo tentationes desunt nobis, quia tentator ipse invisibili specie non apparet nobis, quia verberibus et contumeliis nos non afficit, sicut antiquos Christi agonistas impugnare solebat: imo idipsum in confusionem nostram respicit, quod visibilem se non exhibet nobis: eo quod tanquam abiectos et viles nomines indignos nos violenta tentatione iudicet, quos per superbiam et inanem gloriam, vel quibuscunque aliis etiam levibus vitiis a culmine virtutum videt praecipitari.
147Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0110D (auctor fl. 1150)
Ergo si verbum increpationis, si correctionis flagellum, si detractionis vel opprobrii iaculum per te transierit, patienter sustineas, quia quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternae gloriae pondus operatur in nobis (II Cor. IV) . Vae, inquit Scriptura, his qui perdiderunt sustinentiam (Eccli. II) . Qui enim malos patienter ferre non potuit, ipse sibi per impatientiam suam testis est, quia bonus non est.
148Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0116C (auctor fl. 1150)
Hunc torporem animi etiam ipse Dominus abominatur, his qui tales sunt, exprobrans ubi ait: Utinam esses calidus aut frigidus; sed quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo! (Apoc. III) . Respice ad aquam tepidam, quae gustanti nauseam provocat, et fumum de se emittit densiorem, quam aqua calore fervens non facit: Ita et illi, qui tepidi sunt in sua conversatione, dum operibus remissi, et animo pusillanimes, gestu inordinati sunt, velut fumum quendam teterrimum de se emittunt, quo intuentium oculos velut caligine quadam obnubilant, dum exemplum desidiae praebent aliis, quo retardantur a conversatione spiritali.
149Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0117A (auctor fl. 1150)
Siquidem religiosam vitam professus, in fronte portare debet Thau, id est formam Crucifixi: quoniam qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare (I Ioan. II) . Sed quicunque ille est, qui foris habitu immaturum se exhibet, non Thau, sed lepram in fronte portat: et propterea sicut leprosus in facie de consortio hominum eiicitur, ita et claustralis, qui talis est, ne alios pravo suo exemplo corrumpat, de collegio iustorum est eiiciendus.
150Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0118B (auctor fl. 1150)
Quartum eorum quae ad praelatum pertinent, est amor disciplinae, ut ipse forma sui gregis effectus disciplinam libens habeat, et ad omnia, quae vitae regularis ordo exigit, se exhibeat caeteris proniorem, ut quae docet sermone etiam impleat operis exhibitione; ne forte audiat in se directum illud evangelicum verbum: Quae dicunt facite, opera autem ipsorum nolite facere (Matth. XXIII) . His omnibus rite observatis, claustralis tam subditus quam praelatus, invenit quid eum oportet facere, qualiter de sancta conversione migret ad bonam conversationem, et inde ad perfectae vitae consummationem, quousque perveniat in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei: ubi servis bonis et fidelibus gaudium Domini sui datur, et in hac vita legitime certantibus coronam iustitiae largitur Dominus noster Iesus Christus, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat Deus, per omnia secula seculorum.
151Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0120A (auctor fl. 1150)
Unde Propheta virgam virtutis eius eam appellat (Psal. CIX) : quia ipse Filius, qui est Dei virtus et Dei sapientia, sicut flos de virga, sic de beatae Virginis natura secundum carnem processit.
152Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0124B (auctor fl. 1150)
Deus autem meus faciat eum placabilem et remittat, et hunc fratrem vestrum qui loquitur, et eum quem tenet in vinculis, id est illos qui ad obediendum Deo vinculis disciplinae se astrinxerunt, remittat, inquam, ad Patrem suum, ad summi et aeterni illius Patris visionem, ubi vita sine termino, et gaudium sine nubilo: quo nos perducere dignetur ipse Iesus, rex et salvator noster, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum, Amen.
153Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0125B (auctor fl. 1150)
Ipse enim angelus non de viro, sed de Spiritu sancto nasciturum esse Mariae praedicit, ubi dicit: Spiritus sanctus superveniet in te, et caetera.
154Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0126B (auctor fl. 1150)
Sed si virtutem Altissimi Christum (qui, iuxta Apostolum, est Dei virtus et Dei sapientia) appellamus, cum ipse Dei Filius lux inaccessibilis, sol iustitiae, lucifer sive stella matutina appelletur, videtur potius debuisse dixisse: Virtus Altissimi illucebit tibi, quam obumbrabit: cum ea quae sunt lucida, magis claritatem quam umbram praestare soleant.
155Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0128B (auctor fl. 1150)
sicut certe in aliis, ita hoc peccandi genere, consensus quatuor modis admittitur; videlicet instigando, cum quis alii suggerit ut opprobrium fratri suo obiiciat; cooperando, cum defendit eum ut hoc dicendo impunitus maneat; tacendo, cum non admonet ut desistat praestando autoritatem, dum praelatus, qui debet corrigere errantes, detractorem non castigat: et ipse tanto gravius delinquit, quanto facilius posset corrigere, si operam fraterno profectui vellet adhibere.
156Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0130D (auctor fl. 1150)
Nec immerito Verbum, quod Christus est, annunciatur cum verbo salutationis, quia ipse Christus autor est nostrae salutis.
157Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0133C (auctor fl. 1150)
In Christo plenitudo superfluens fuit, quia ipse accepit gratiam sine mensura, ita ut de plenitudine eius nos omnes acciperemus.
158Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0134A (auctor fl. 1150)
Neque enim ipse qui amor est, affectum amoris tibi ostenderet, nisi tu vicem dilectionis ei exhiberes.
159Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0137C (auctor fl. 1150)
Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia eius (I Petr. II) . Ecce, fratres dilectissimi, Christianae religionis vexillifer Christus Iesus pro salute hominum dimicaturus procedit: fortis utique propugnator ad salvandum, qui fortem illum armatum custodientem atrium suum, fortior ipse superveniens de coetu sanctorum eiicit, ita ut non sit amplius in eo inventus locus.
160Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0138C (auctor fl. 1150)
Secunda causa quare crucem subire voluit, fuit filialis, quam Deo Patri debebat, obedientia, de qua Apostolus dicit: Christus factus est Deo Patri obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II) . Et ipse Filius ad Patrem: Ego manifestavi te super terram: opus consummavi, quod dedisti mihi ut facerem (Ioan. XVII) . Pro ista obedientia crucem subire voluit, ut per eam primae inobedientiae piaculum solveretur: et Christus usque ad crucem humiliatus pro homine satisfaceret, qui superbiendo usque ad aequalitatem Creatoris sui per inobedientiam se extulisset.
161Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0138C (auctor fl. 1150)
Tertia causa, quare crucem subire voluit, fuit singularis de hoste victoria, ut ipse moriendo mortis autorem evinceret: et victoria potitus non solum ipse esset victor, sed etiam suos imitatores faceret victores.
162Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0139B (auctor fl. 1150)
Unde alibi ipse Salvator dicit: Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem eius qui misit me (Ioan. V) . Qui his passionum generibus imitantur Christum, ipsi illius sanguinem venerantur quasi loco vulneris: cum tamen sint alii, qui venerantur Christi sanguinem distillantem in membris eius.
163Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0139C (auctor fl. 1150)
Nam quod de latere ipsius sacramenta Ecclesiae emanaverunt, ipse Evangelista testatur cum dicit: Unus militum lancea latus eius aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua (Ioan. XIX) . Quod verbum expositor manifestans ait: non dicit percussit, non dicit vulneravit, sed aperuit, ut in latere ipsius ostium panderetur unde sacramenta Ecclesiae emanarent, sine quibus ad vitam non intratur.
164Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0140B (auctor fl. 1150)
Ipse Pilatus veretur Christum crucifigere dicens: Regem vestrum crucifigam, (Ioan. XIX) , et tu non times illum membratim dilaniare?
165Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0141A (auctor fl. 1150)
Panis iste subcinericius Christus est mortalis, vel potius pro nobis morti addictus: duo ligna quibus iste panis coquitur, crux Domini est, in aqua ipse passionis igne torretur.
166Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0141B (auctor fl. 1150)
De his ergo buccellis vel unam postula, id est, Christi passionem, et eam in ore tuo rumina, et in ventre memoriae diligenter reconde, si forte vel ipse Christi sanguis duritiam cordis tui possit emollire.
167Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0141B (auctor fl. 1150)
Sed etiam ipse Moyses in deserto erigit tibi serpentem aeneum (Num. XXI) , quem si vis aspicere, recipies sanitatem, et ablutionem criminum tuorum, medicinam vulnerum, augmentum virtutum: et perfectae sanitati restitueris, si fideli mentis oculo velis illum intueri.
168Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0141D (auctor fl. 1150)
Si, inquit Paulus, spiritalia vobis seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus (I Cor. IX) . Et propheta David: Sumite, inquit, psalmum, et date tympanum, psalterium iocundum cum cithara (Psal. LXXX) . Et ipse Dominus: Qui manducat, inquit, carnem meam, et bibit sanguinem meum, habet vitam aeternam (Ioan. VI) . Christi carnem comedere est, corporalia Ecclesiae beneficia ad consolationem percipere: sanguinem vero illius bibere est, tribulationibus illius et passioni communicare.
169Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0194A (auctor fl. 1150)
Unde Paulus apostolus ab amore talium nos revocans, et ipse etiam ad delitias aeternitatis nos invitat dicens: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, non quae super terram (Coloss. III) . Sicut enim Christus mortuus pro peccatis nostris, et resurrexit propter iustificationem nostram, ita quoque ascendit, ut nos ascendere faceret de his tenebris in admirabile lumen suum ad illas beatitudinis delitias, quas praeparavit electis suis a constitutione mundi.
170Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0143C (auctor fl. 1150)
Et recordatione vero Dominicae passionis, in qua nobis revocatur ad memoriam quando is, qui peccatum nec fecit, neque inventus est dolus in ore eius, saturatus est opprobriis: et ipse autor vitae, qui morti nihil debebat, pro nobis gustavit mortem: inde causa doloris.
171Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0143C (auctor fl. 1150)
Quamvis enim Christus hodierna die historialiter passus non sit, tamen hodie passio ipsius merito recolitur, eo quod ipse voluntarius hac die venit inter manus peccatorum, ipso Patre illum exponente passioni, qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum.
172Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0143D (auctor fl. 1150)
Pharao siquidem ipse est diabolus, decem plagis, hoc est, decem mandatis divinae legis percussus, ad plenum superatus non est, sed adhuc populum Dei in captivitate tenuit, quousque agno paschali imolato, hoc est, Christi sanguine effuso, populus Dei cum gaudio egreditur de domo servitutis in terram promissionis, sicut David propheta dicit: et eduxit populum suum in exultatione, et electos suos in laetitia (Psal. CIV). Sic et mulier Sunamitis non gaudet de filio suo resuscitato, quousque Helisaeus magnus ille propheta contrahitur ad mensuram pueri mortui, quo incumbente super puerum ille vitalem spiritum recepit. (IV Reg. IV) Helisaeus etenim magnus ille propheta, hoc est, Christus, in natura suae divinitatis immensus et infinitus, ad mensuram pueri mortui contractus est, quando pro nobis mortalis fieri, imo pro nobis in natura humana mori voluit: ipsoque incumbente super puerum, hoc est, passionibus humani generis communicante, ipse puer, videlicet genus humanum, vitalem spiritum recepit: oscitavitque septies quando in multiplices Dei laudes prorupit.
173Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0148C (auctor fl. 1150)
Expandit librum coram me, qui erat scriptus in tus et foris, et in eo scriptae erant lamentationes et carmen et vae (Ezech. II) . Vos fratres dilectissimi qui spiritum adoptionis filiorum accepistis, et sancta conversatione induistis Dominum nostrum Iesum Christum, memoria et moribus pariter retinetis, quod omnis Christi actio nostra lectio est, et propterea ipse recte libri censetur nomine, quia in ipso formam vitae nostrae legere debeamus.
174Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0149A (auctor fl. 1150)
Liber ergo cuius habita est mentio Christus est, de quo in Apocalypsi dicitur: Vidi in dextera sedentis super thronum librum qui erat scriptus intus et foris, signatum sigillis septem (Apoc. V) , de quo etiam in Daniele dicitur: In tempore illo salvus erit populus tuus, omnis qui inventus fuerit scriptus in libro: et multi ex his, qui in terrae pulvere dormiunt, evigilabunt (Dan. XII) . Ipse est liber de quo Ezechiel dicit: Expandit librum coram me et caetera (Ezech. II) . Liber utique sufficiens omnibus qui et quantum delicatis ad delectationem proponit, et studiosis ad exercitium lectionem.
175Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0152D (auctor fl. 1150)
Omnis ergo Christi imitator, cui adhaerere Deo bonum est, sic in libro vitae exerceatur, ut evitatis gehennae suppliciis, per tribulationes multas, et angustam viam tendat ad vitam, in qua omnes sancti evacuato quod ex parte est, librum vitae perfecte intelligentes, cognoscent Christum sicut ab eo cogniti sunt: ad cuius cognitionem nos perducat ipse Iesus Christus, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum.
176Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0157D (auctor fl. 1150)
Quarta vero reservatur in loco illo quem posuit, id est, in loco quem ad fruendum Deo sanctis suis praeparavit, in quo modo regnat Christus cum angelis, et in futuro regnabit cum omnibus sanctis, cuius regni cohaeredes nos faciat ipse Iesus Christus, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum.
177Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0158A (auctor fl. 1150)
Quamvis ergo Christum solem appellem, (Quia sicut sol mundum, ita ipse illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum) aptius secundum aliquid cum Propheta illum vermem appellabo, qui ex persona ipsius dicit: Ego sum vermis, et non homo (Psal. XXI) : quia sicut vermis de terra sine patre nascitur, ita Christus de beata Virgine sine virili operatione progenitus est.
178Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0158B (auctor fl. 1150)
Unde ipse Dominus in Evangelio canes eos appellat, ubi de Lazaro dicit: Sed canes veniebant, et lingebant ulcera eius (Luc. XVI) . Et Propheta: Lingua, inquit, canum tuorum ex inimicis ab ipso. Quod est dicere, ex inimicis tuis fiant canes tui, et hoc a te ipso et non ab alio.
179Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0161D (auctor fl. 1150)
Sic cum fratribus in claustro ad lectionem, in oratorio ad orationem, in refectorio ad cibos communes, in dormitorio ad duriciam lectuli, in capitulo ad correctionem culparum, et ea quae ipse iubet alios facere, opere primus adimplere: habeat in ore suo cantum, id est promissionem futurae beatitudinis, societatis angelicae, ut ex tali promissione illi qui iuste et sancte vivunt, in laboribus suis recreentur.
180Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0162C (auctor fl. 1150)
Similiter doctrina pastoris haec tria debet habere, ut sit probata, id est, iusta ut non doceat nisi ea quae iusta et bona sunt: ut sit etiam ponderosa, id est, ut ipse cum pondere doctrinam proponat, hoc est, ut studeat ea facere quae verbis vult dogmatizare.
181Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0165C (auctor fl. 1150)
Is ergo qui praeest primo debet carnes imolare per macerationem carnis, ut offerat corpus suum hostiam sanctam viventem, Deo placentem, ut castiget corpus suum et in servitutem redigat, ne cum aliis praedicaverit ipse reprobus efficiatur.
182Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0166B (auctor fl. 1150)
Sicut enim scriptum est: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis (Ioan. X) , ut tempore tentationis imminente ipse magis velit mori in corpore quam permittat aliquem de subditis suis anima perire.
183Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0170D (auctor fl. 1150)
Debet etiam claustralis esse unus unanimitate, ut cum caeteris concordiam habens sollicitus sit servare unitatem spiritus in vinculo pacis, ad quam unitatem ipse pater Augustinus nos invitat ubi dicit: Primo propter quod in unum congregati estis, ut unanimes habitetis in domo, et sit vobis cor unum, et anima una in Deo.
184Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0176A (auctor fl. 1150)
Secundum praedicta videbitur praevaricator voti, qui aliis bibentibus vinum ipse aquam biberit, qui aliis comedentibus pisces utitur herbis, qui aliis camisias induentibus ipse induitur cilicio: quoniam hunc vivendi modum non tenent caeteri.
185Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0176B (auctor fl. 1150)
Quod si absque infirmitate vel alia iusta causa aliquis delicatius vivat quam caeteri, ut dum alii vinum positivum ipse superlativum bibat: dum alii fabam, ipse gallinam comedat: et dum gobione alii, ipse psalmone utatur, ille praevaricator voti est, quia sine iusta causa a rigore communis vitae discedit.
186Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0178D (auctor fl. 1150)
Nam si quaeras ab hypocrita qualis ipse sit, vel opera eius, teste conscientia sua dicere compelletur quoniam et ipse malus, et opera eius mala sunt.
187Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0183A (auctor fl. 1150)
De coelo et comprehensibilis divinitatis, per apostatam angelum in Isaia dictum est: Conscendam in coelum, super astra coeli, exaltabo solium meum, ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo (Isa. XIV) . Christus ergo super primum coelum assumptus est, quando caput Ecclesiae secundum hominem factus est, unde dicit Apostolus: Quoniam ipse est caput corporis sui, quod est Ecclesia (Coloss. I) . Et Psalmista ex persona hominis assumpti dicit: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius, praedicans praeceptum eius (Psal. II) . Super coelum angelicae conditionis videbat eum Isaias ascendisse, cum diceret: Vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum (Isa. VI) . Cum enim per solium excelsum angelica natura, per solium elevatum humana natura accipiatur, recte utrique praesidere dicitur: quoniam coelum ascendendo et super angelicam et super humanam naturam exaltatus est.
188Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0189B (auctor fl. 1150)
Et ipse speciosus forma prae filiis hominum, ad hoc ut et tu speciosa sis te concupivit, et ne aliqua forte excuseris inopia iubet Sponsus de thesauris suis tibi proferri ornamenta, dicens: Cito proferte stolam primam et induite illam, et date anulum in manum eius, et calciamenta in pedes eius (Luc. XV) . Hic per anulum signaculum fidei, per calciamenta mortificationem carnis, per stolam primam, consolationem futurae repromissionis debemus accipere.
189Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0190D (auctor fl. 1150)
Forte ideo beati, quia non esurient neque sitient amplius: eo quod Agnus, qui in medio ipsorum est, reget illos, ipse praecinget se et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis.
190Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0193A (auctor fl. 1150)
Ut ergo vitam imitemur Salvatoris nostri, viles et abiectos nos esse oportet, quia talem vivendi modum ipse nobis praefixit.
191Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0200B (auctor fl. 1150)
Similiter et aeris colorem, qui et ipse color coeli est, induit, quando terrenis affectibus mitigatis fide, spe, et charitate animos fidelium erexit ad appetenda coelestia, cum Apostolo dicentium: Nostra autem conversatio in coelis est (Philip. III) . Color vero ignis divinae propitiationis non defuit, cum hodierna die corpus suum, id est Ecclesiam igne Spiritus sancti accendit, usque adeo, ut hi qui primitias Spiritus acceperant, confortati nihil trepidantes portarent nomen eius coram gentibus et regibus, et coram filiis Israel.
192Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0201C (auctor fl. 1150)
Ipse siquidem visum mentis conducit ut in eum finiatur cui se homo probavit, infra quem nihil optimum, supra quem nihil appetendum, ad quem Propheta disiderans pervenire dicit: Notum fac mihi, Domine, finem meum (Psal. XXXVIII) . Sed sunt nonnulli qui ad finem debitum non tendunt, quia non habent finitorem qui eos conducat Spiritum sanctum, sine quo nesciunt quo vadunt, sine quo non possunt viam scire.
193Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0204A (auctor fl. 1150)
Oporteret enim, ipso docente Spiritu, a viro spiritali hoc fieri, qui gustasset quam suavis est Dominus, qualem insinuat Apostolus dicens: Ipse spiritus testimonium perhibet conscientiae nostrae quoniam in ipso manemus (Rom. VIII) . Utinam ergo obmutuissem et non aperuissem os meum, praesertim cum non sit speciosa laus Dei in ore peccatoris, ipso Spiritu sancto dicente peccatori: Quare tu enarras iustitiam meam, et assumis testamentum meum per os tuum? (Psal. XLIX.) Quia tamen annus Iubilaeus nunc est, id est, remissionis, spero et ego, secundum praeceptum Dei, liber reverti ad Dominum meum, suae innitens promissioni quae dicit: Gratis venundati estis, gratis redimemini (Isa. LII) . Vere annus remissionis iste, et tempus gratiae, quando ager huius mundi diu infructuosus Spiritum sanctum cultorem suscipit, et violento possessore exterminato in libertatem spiritus corda fidelium ad Dominum suum revertuntur.
194Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0206B (auctor fl. 1150)
Videmus ad exteriorem visum tria esse necessaria, scilicet lumen interius, quod per fenestras oculorum emittitur: lumen exterius, scilicet claritas quae interiori, de qua diximus, sociatur: res aliqua corpulenta, in quam visus ipse dirigitur.
195Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0208D (auctor fl. 1150)
Ipse enim ubi vult spirat, et a medio Babylonis peccatis servientem ad libertatem gratiae revocat.
196Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0209A (auctor fl. 1150)
Surge, aquilo, et veni, auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius (Cant. IV) . Inter caetera amoris cantica hoc magis videtur congruere solemnitati hodiernae ubi sponsa dilecti sui desiderio fatigata, non iam quaerit sicut a principio, ut ipse osculetur eam osculo oris sui, sed ne absentia eius pariat divortium.
197Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0212C (auctor fl. 1150)
Ipse ergo Spiritus sanctus est psalterium: septem chordae ipsius, septem dona Spiritus sancti, scilicet spiritus timoris Domini, spiritus pietatis, spiritus scientiae, spiritus fortitudinis, spiritus consilii, spiritus intellectus, spiritus sapientiae.
198Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0219A (auctor fl. 1150)
Huius realis vocis scientia soli homini ad exemplum vivendi data est: Ut intelligens qualiter aliae creaturae servata dignitate suae conditionis Deum loquerentur, ipse quoque in sua dignitate perseverans, Deum reali voce praedicaret.
199Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0221D (auctor fl. 1150)
Illis etenim Ecclesia spiritaliter est domus orationis, qui linguam, affectum, studium orationi impendunt, quos ipse Dominus in Evangelio (Ioan. III) veros adoratores appellat, qui adorant Patrem in spiritu et veritate.
200Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0224B (auctor fl. 1150)
Ipse enim templi materialis decor, qui oculis nostris foris ingeritur, templi spiritalis, quod est Ecclesia, nobis figurat sanctificationem, quam nomini suo per sanguinem redemptionis consecratam, quasi quoddam salutis refugium, animae cui benedixit Deus, in medio terrae collocavit.
201Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0225B (auctor fl. 1150)
Ipse certe, qui te iustificavit.
202Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0227C (auctor fl. 1150)
Primus est sacramentalis, de quo Apostolus: Panis quem frangimus, nonne communicatio corporis Domini est? (I Cor. X.) Secundus corporalis, de quo propheta dicit: Mittamus lignum in panem eius (Ier. II) . Tertius spiritalis, ipse est Verbum Dei, de quo dicitur: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi (Ioan. VI) . Quartus intellectualis, ipse est vinculum ecclesiasticae unitatis, de quo dicitur: Crede et manducasti.
203Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0238D (auctor fl. 1150)
Hanc secundam spiritus innovationem tribus modis oportet comparari, scilicet abiectione propriae voluntatis, patientia tribulationis, et desiderio patriae coelestis, quae tria et ipse Salvator praescripsit, dicens: Qui vult venire post me, abneget semetipsum et tollat crucem suam, et sequatur me (Luc. IX) . Abneget semetipsum, deponendo propriam voluntatem: tollat crucem suam, patientiam habendo tribulationis: et sequatur me, desiderio patriae et operis imitatione.
204Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0239A (auctor fl. 1150)
Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare (I Ioan. II) . Ultima innovatio spiritus est in carnis depositione, cum inebriabuntur ab ubertate domus suae, et torrente voluptatis suae potabit eos, cum ingredientur in lumine tuo ad videndum Deum deorum in Sion.
205Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0250C (auctor fl. 1150)
Prima quae est in creaturis, auferetur, quia est imperfectionis, id est, ex parte: tertia est perfectionis, quae in hac vita inchoatur, et in futura perficitur, ubi erit admiratio iocunda, et iocunditas admiranda, praeparata cohaeredibus Christi, qui in sanctorum regno sunt ascripti, quod nobis praestare dignetur ipse Iesus Christus, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum.
206Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0255D (auctor fl. 1150)
Vere dicam cum corpore, quoniam et si hac parte erravero, ipse error est mihi gratissimus, qui fonti pietatis Matri misericordiae incumbit excusandus.
207Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0256A (auctor fl. 1150)
Sed ecce secundum eos qui aestimant eam non migrasse cum corpore, ipse suo praecipue praecepto videtur obviasse, qui maiorem honorem voluit in terris exhiberi reliquiis martyris, quam sacrosancto corpori suae Matris.
208Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0260C (auctor fl. 1150)
His vero qui vitae huius cursu consummato vicerunt seculum, iam in re appositus, ut secundum repromissionem factam a Domino in coelesti paradiso sint haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi, Christi, inquam, qui est fructus benedictus, fructus singulariter delitiosus, in quo sunt omnes delitiae sanctorum qui cum beata virgine Maria ad paradisum coeli assumpti sunt, cuius et nos participes faciat ipse Iesus Christus Dominus noster, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum.
209Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0265C (auctor fl. 1150)
Quam nobis praestare dignetur ipse Dominus noster Iesus Christus, cuius regnum et imperium permanet in secula seculorum.
210Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0270C (auctor fl. 1150)
Firmamentum ergo de quo loqui volumus, homo Christus Iesus est qui sicut firmamentum aliis operibus conditionis specie, magnitudine, sublimitate praeminet: ita ipse caeteris sanctis praeminet specie, quia ipse est speciosus forma prae filiis hominum; in magnitudine, quia magnitudinis eius ipse est finis; sublimitate, quia ipse est super omnia Deus benedictus in secula.
211Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0271A (auctor fl. 1150)
Primo in hac vita fide, spe, charitate, caeterisque virtutibus, quas ab ipso acceperunt, et in illa coelesti gloria sunt in eo radicati beata illa fruitione visionis eius, unde ipse Dominus: Qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum (Ioan. XV.) Et Ioannes: In hoc scimus, quoniam in ipso manemus, quia de Spiritu eius accepimus (I Ioan. IV.) : Et Apostolus: Per ipsum et cum ipso, et in ipso sunt omnia (Rom. XI.) . Sancti ergo omnes luminaria sive stellae dicuntur, sicut Paulus dicit de eis: Inter quos lucens tanquam luminaria in hoc mundo, verbum vitae continentes (Philip. II) . Et alibi: Stella differt a stella in claritate (I Cor. XV.) . Et in Iob Dominus loquens, ait: Ubi eras cum me iubilarent omnes filii Dei, et laudarent astra matutina? (Iob XXXVIII.) Qui ideo stellae appellantur, quia sicut stella aliam modo pulchritudine, modo claritate, modo rubore, modo puritate antecedit, ita et inter electos Dei.
212Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0271A (auctor fl. 1150)
Unde et sine macula sunt ante thronum Dei et sequuntur Agnum quocunque ierit (Apo. XIV) . Ipse enim speciosus est, et speciosas libentius aspicit alloquitur, tangit, osculatur, et amplexibus stringit, et illae speciosi desiderio sequuntur eum quocunque ierit.
213Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0272C (auctor fl. 1150)
Unde et apostata angelus, quia prima puritate et subtilitate Deo erat similior, in superbiam elatus, aliam similitudinem quae Deo erat inimica, habere concupivit cum dicit: Ascendam in coelum, ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo (Isa. XIV) . In hoc Deo similis esse volens, ut sicut ille super se non habebat alicuius potestatis dominium, ita et ipse ab omni emancipatus dominio, ad Deum noluit habere alicuius obedientiae respectum.
214Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0273A (auctor fl. 1150)
Stella matutina Christus est, quia sicut stella matutina mane oritur, et sequentis diei signum est, ita Christus mane ortus est, dum ipse primus resurrexit a mortuis, et sequentem diem, hoc est nostram resurrectionem, ipse resurgendo praesignavit.
215Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0274C (auctor fl. 1150)
Sol ergo diem illuminat, quia Deus qui est verus sol, vitam illam beatam supra praesentia clarificat, et sicuti ipse totus lux est, ita et illa vita tota est dies sine omni nube obscuritatis.
216Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0275A (auctor fl. 1150)
Contractos illos esse dixerim, qui cupiditate terrena curvati sola transitoria cupiunt, et ideo oculos cordis semper in terram figentes, eos ad coelestia elevare non possunt: plane sicut amor ad faciem, timor ad manum, ita cupiditas ad terram semper oculum dirigit, verbi gratia: Filius semper intendit in faciem patris quem diligit, servus ad manum domini sui respicit, ne flagelletur pro excessibus quos commisit, avarus vero cor semper apponit divitiis, quoniam ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum (Matth. VI) . Ipse etiam Dominus in Evangelio, ubi loquitur de semine quod in spinis cecidit, avaros significans ait: Hi sunt qui audiunt verbum et a sollicitudinibus et a voluptatibus vitae euntes suffocantur nec referunt fructum (Matth. XIII) . Qui vero obstaculo impediuntur ne coelum videant, superbi sunt, et elati spiritu, qui superbiam mentis operimentum quoddam inter se et Deum statuerunt, sicut David propheta dicit: In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur (Psal. LXXXII) . Ideo tenuit eos superbia, operti sunt iniquitate et impietate sua, hoc est duplici superbia, ut impietas dicitur superbia, qua homo non humiliatur Deo: iniquitas, superbia qua homo cupit anteferri proximo.
217Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0275C (auctor fl. 1150)
Quoniam impediente superbia ad Christum respicere non potest, ut in ipso videat quam humilis, quam patiens, quam suavis, quam bonus est Dominus: ut sic ad suas infirmitates respiciens, deploret humiliter quod sibi intellexerit deesse, sicut beatus Iob fecisse legitur cum diceret: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te, idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam (Iob XLII) . Superbia igitur quoniam ad Deum non respicit, ut in lumine eius tenebras suas agnoscat, ideo inter omnia peccata difficilius ad poenitentiam inclinatur.
218Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0275D (auctor fl. 1150)
Inde est etiam quod diabolus principaliter superbis imperare dicitur, Scriptura attestante quae dicit: Omne sublime videt, et ipse rex est super omnes filios superbiae.
219Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0278D (auctor fl. 1150)
Certe si rogas ignoscit, si doles miseretur, si plangis et ipse parcit, si aperis ipse tecum commorabitur: quia eius delitiae sunt esse cum filiis hominum.
220Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0281D (auctor fl. 1150)
Ipse etenim Redemptor noster has alas primus assumpsit nobis in futuro eas collaturus, quando similes ei erimus.
221Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0283A (auctor fl. 1150)
Sedet enim Christus a dextris Patris, sed ipse solus sedet etiam in dextris Filii beata Virgo, sed ipsa sola.
222Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0284C (auctor fl. 1150)
Tertia est spiritalis gratiae, de qua ipse Dominus dicit: Qui reliquerit domum, vel agros, filios, aut parentes propter me, multo plura accipiet in praesenti seculo, et vitam aeternam in futuro (Matth. XIX): per multo plura, dona gratiarum quae sanctis in hac vita conferuntur, volens significare.
223Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0013 (auctor fl. 1150)
Iam si vetustas etiam veluti vina scriptores commendat, commendationis gratiam Absaloni non defuturam esse confido: nempe qui ante quadringentos annos floruerit, quo tempore γνησίαν theologiam nondum a Romani sermonis puritate, ad barbariei castra, ac sophisticas argutationes penitus defecisse, ipse nostri authoris stilus locupletissimus est testis.
224Achardus S Victoris, Epistolae Achardi, 196, 1381C (auctor fl.1125)
Ipse vero tanti immemor beneficii solvere contempsit.
225Achardus S Victoris, Epistolae Achardi, 196, 1382C (auctor fl.1125)
De caetero fratrem ad vos Reynerum mittimus pro qua causa ipse insinuabit.
226Adalbero Laudunensis, Carmen ad Rotbertum regem Francorum, 141, 0779 (auctor 947-1030)
Ecclesiae regnum coelorum dicitur ordo (74): In qua disposuit mundos Deus ipse ministros.
227Adalbero Laudunensis, Carmen ad Rotbertum regem Francorum, 141, 0781 (auctor 947-1030)
Hos Deus adscivit servos sibi, iudicat ipse: Castos et sobrios de coelis clamitat esse.
228Adalbero Remensis, Introductio monachorum in monasterium Mosomense, 137; (auctor 969-988)
Textus qui sequitur describit qualiter ipse praesul Adalbero per Romani syrmata Papae consiliique sui decretum, constituit ut monachos locus hic Mosomus haberet, quos cohiberet regula sancte vivere, quique pro se proque suis praedecessoribus in spem aeternae vitae divinum Numen adorent.
229Adalbero Remensis, Introductio monachorum in monasterium Mosomense, 137, 0523D (auctor 969-988)
Quid deinde se obedienter facere velit privatim mandat, et ut cum suis monachis navim conscenderet, quam ipse praesul eis imposito commeatu apparaverat, et cursum non deflecteret donec prius Mosomum veniret imperat.
230Adalbero Remensis, Introductio monachorum in monasterium Mosomense, 137, 0525A (auctor 969-988)
Ipsi populus eius erunt, et ipse Deus cum eis erit eorum Deus (Apoc. XXI, 3) . Quicunque vos in hoc loco degentes per multa annorum curricula praecesserunt, sive sanctimonialium diebus, seu clericorum secunda permutatione iam sibi succedentium, concupiscentias suas sequentes desideriis suis pravis male inhaeserunt, et facti sicut equus et mulus, quibus non est intellectus (Psal. XXXI, 9) , in stercore suae corruptibilis vitae sicut iumenta computruerunt.
231Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 9, 24; 3 (opus 1158-1170)
Quas ipse ad tantum culmen perfectionis perduxit, ut usque in hodiernum diem per totam provinciam illam in laudem dei honor et gloria sancti Wunebaldi predicetur.
232Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 11, 30; 4 (opus 1158-1170)
Mox ut fratres tante sanctitatis tanteque nobilitatis virum advenisse audierant, benedicentes domino gavisi sunt et unanimi benignitate consenserunt, ut cum ipsis et inter ipsos, quanto tempore vellet, commanentiam et consortium haberet, ut ipse per eos et illi per ipsum mutua edificatione in domino proficerent.
233Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 15, 46; 3 (opus 1158-1170)
Sicque factum est, ut bonitatis eius fama crescente sancto Bonifatio cunctisque in Moguntina metropoli manentibus acceptissimus fieret et in consiliis et in iudiciis, in consecrandis quoque ecclesiis et in aliis carismatum donis primum post episcopum locum obtineret, concessumque est ei cum privilegii attestatione, ut in his et in aliis deo digna gerendis ipse omnesque sucessores sui Eistetensis ecclesie pontifices, cum necessitas aut tempus exigeret, specialiter pre aliis vicem archiepiscopi gererent.
234Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 45, 128; 1 (opus 1158-1170)
Quoniam ergo ad nostri spectat pontificatus officium, que male facta sunt, in irritum revocare et de vestra super hoc vigilanti studio intendatis et expulsis inde secularibus ibi acceptam deo religionem instituere iuxta votum prescripti episcopi studeatis - ita tamen, ut illi, quibus ipse beneficia in vita sua reliquit, quamvis essent eis de iustitie rigore privandi, quia tamen erga omnes oportet benignitatis mansuetudinem exerceri, a nobis ea sibi misericorditer sentiant indulgeri.
235Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 55, 148; 1 (opus 1158-1170)
Sicut omnem plantationem, quam non plantavit pater celestis, divina sententia in apostolica petra non patitur consistere, ita omnem illam et solam, quam ipse plantavit, neminem ab eiusdem petre firmitate sinit convellere.
236Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 58, 155; 2 (opus 1158-1170)
Domino autem abbate secus agente circa negotia sibi iniuncta a Cisterciensium capitulo ego vestram iussionem reveritus et ab ipso abbate Eberatensi aliisque bonis et religiosis in id ipsum commonitus die et loco Heidinheim clericis prefixo in presentia eius, qui nunc est, domini Burchardi videlicet Eistetensis episcopi ipsos inde removi et hunc latorem presentium ab episcopo Eistetensi simulque clero ipsius expetitum de monasterio quodam locuplete episcopatus nostri translatum religiosorum plurimorum consilio, qui presentes aderant, in abbatem loco iam sepe prenominato concessi - eo, quod ipse pro loco et pro tempore in hoc loco maxime videretur idoneus secundum gratiam sibi concessam a domino in omni ordine prius canonico, deinde monastico. Sic ergo in caminum paupertatis proiectum et positum in signum, cui oportet, ut a multis contradicatur, iterum atque iterum vestre pietati commendo suppliciter deprecans, ut et fratrem et locum sanctissimum, in quo vere conplacitum est deo habitare in eo, paternitatis vestre privilegiis communire dignemini, quatinus et deus honoretur et nominis vestri memoria in sempiternum ibi non deleatur.
237Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 94, 219; 2 (opus 1158-1170)
Misso namque ad dominos cardinales domino abbate ad hoc, ut ego et ipse a cura Heidenheim absolveremur, ita ab eis remissus est ad nos, ut necessitate obedientie dirigetur usque ad vos.
238Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 106, 259; 1 (opus 1158-1170)
Contigit autem, ut ad aures Adriani pape, qui tertius post Eugenium papam apostolicam sedem regebat, fama predicte celle perveniret et ipse de reformatione monastice religionis et de eliminatione secularium vanitatum in domino gauderet.
239Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, p1, 106, 260; 2 (opus 1158-1170)
Cumque audivisset novellam plantationem esse Eugenii pape essent afflicti et castigati, misericordia motus cepit et ipse manum clementie sue apponere.
240Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, text ilsungs, 1; 2 (opus 1158-1170)
Ipse namque paucis admodum eum monachis iuvantibus una cum sorore sua sacratissima virgine Walpurga suis manibus tribulos et spinas eruebat, vepres secabat locumque illum a tescuarum squalore emundabat et monasterium, quod usque hodie ibi est, annisu auxilioque beati Bonefatii Moguntini archiepiscopi adminiculoque fratris sui Willibaldi confessoris Christi et Aureacensis episcopi illic construxit monachosque ex una parte eiusdem monasterii congregavit, in alia vero parte sanctissimam virginem Walpurgam sororem scilicet suam cum sanctis monialibus sibi subiectis deoque devotis collocavit.
241Adalbertus abbas Heidenheimensis, Relatio, text ilsungs, 1; 3 (opus 1158-1170)
Ipse quoque a sancto Bonifatio archiepiscopo, a sanctoque Willibaldo episcopo sancti Bonifatii suffraganeo illic in abbatem est consecratus paterque monasterii decem post consecrationem annis magnis virtutibus claruit monachosque una cum sanctimonialibus sibi subiectis in certammine regulaque beati Benedicti plenissime instruxit.
242Adalbertus Moguntinus, Epistolae, 172, 1340B (auctor 1111-1137)
Vobis autem omnibus charissimis dominis et fratribus nostris in Christo et propter Christum monendo praecipimus, praecipiendo monemus, ut amodo cum episcopo vestro, et ipse vobiscum, unum sapiatis, invicem diligatis, quatenus in die messis illius ad aream Dominicam manipulos iustitiae reportare valeatis.
243Adalbertus Moguntinus, Epistolae, 172, 1337B (auctor 1111-1137)
De morte charissimi et venerabilis fratris nostri patris vestri Reinbardi episcopi quantum doleamus et siluerimus omnipotens Deus novit, et ipse qui est veritas, testis est nobis, quam gravi nos moerore affecerit, quod tam subito sublatus est nobis, et cum personis et ecclesiis nostris unum corpus fuerit et anima una, iamdiu exspectantes exspectavimus ut aliquem nuntium vestrum reciperemus super tanta desolatione vestra, qui et de vestra voluntate certiores nos redderet, et nostrae fraternitatis assensum super ordinanda Ecclesia vestra non despiceret.
244Adalbertus Pragensis, Homilia in natale S. Alexi confessoris, 137, 0897C (auctor 956-996)
Nam quomodo ipse adhuc fragili circumdatus corpore haec tot incommoda sufferre valeret, nisi divino amore eius cor intus accensum arderet?
245Adalbertus Pragensis, Homilia in natale S. Alexi confessoris, 137, 0898A (auctor 956-996)
Sicut ipse singulari prae caeteris dimicavit certamine, ita speciali vocabulo a Domino meruit nuncupari.
246Adalbertus Pragensis, Homilia in natale S. Alexi confessoris, 137, 0900A (auctor 956-996)
Ipse enim qui nos admonuit orationem eius quaerere, per eius merita nos exaudire dignetur.
247Adalbertus Samaritanus, Praecepta dictaminum, 4, 5; 31 (auctor -c.1150)
Ait enim ipse: Qui vos spernit, me spernit.
248Adalbertus Samaritanus, Praecepta dictaminum, 4, 5; 34 (auctor -c.1150)
Nam cum ipse sit magnus in magnis, mirabilia tamen operatur in minimis.
249Adalbertus Samaritanus, Praecepta dictaminum, 4, 12; 21 (auctor -c.1150)
Nemo etenim potest et ecclesiasticis obsequiis deservire et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat, qui cottidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere.
250Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0916B (auctor fl. 964)
Mente solerti pertracta, ne hoc agas, unde tuo coelesti sponso displiceas, quia ipse tibi, si bene, ut coepisti, perseveraveris, inauditam laetitiam, invisum gaudium cum caeteris condonabit sanctis, Paulo apostolo affirmante, qui dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit; quae praeparavit diligentibus se Deus (I Cor. II, 9).
251Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0924B (auctor fl. 964)
Ipse vero narravit hoc patribus.
252Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0925D (auctor fl. 964)
Hanc medullam ipse Psalmista alibi pinguedinem nominat: Holocaustum tuum pingue fiat (Psal. XIX, 4).
253Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0931A (auctor fl. 964)
Audi quid ipse Apostolus de pugna vitiorum adversus virtutes doceat: Si autem, inquit, facta carnis mortificaveritis, vivetis (Rom. VIII, 13).
254Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0933C (auctor fl. 964)
Quarto modo Deus hominem flagellat, ut sua virtus, vel factorum suorum meritum demonstretur, sic de caeco nato ipse in Evangelio Dominus dixit: Neque hic peccavit, neque parentes eius, ut caecus nasceretur, sed ut clarificetur Filius Dei per eum (Ioan. IX, 3).
255Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0936A (auctor fl. 964)
Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus.
256Adalgerus episcopus, De studio virtutum, 134, 0938B (auctor fl. 964)
Per haec enim verba cum fumo auferetur superbia; quia sapientia et fortitudo et omnes opes reputantur in nihilum, et ista et sola gloriatio, ut sciat et intelligat quod ipse sit Dominus, qui facit misericordiam, iudicium et iustitiam nostram.
257Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0538C (auctor fl. 820)
Hospitalarii autem duo, qui ibi deserviunt, de supra scripto numero unusquisque panem unum: nam panes quinque frumentacii debent partiri inter peregrinos clericos qui in refectorium ducuntur ad viaticum, et infirmos qui ibi sustentantur: ipsam tamen distributionem panum arbitrio committimus hospitalarii; ea videlicet ratione, ut si venerit maior numerus pauperum, aut plus aut minus indigentes, sicut sunt inedia defecti, aut pueruli parvuli, ipse discernat, iuxta quod oportet.
258Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0539A (auctor fl. 820)
Quod si contigerit aliquo tempore minus venire pauperes, ipse hospitalarius, et magister eius senior portarius, in memoriam omnimodis habeant, quanto de supra scripto numero propter paucitatem venientium minus dispensatur, ut iterum cum plures venerint, quod remansit, dispensetur.
259Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0540B (auctor fl. 820)
Et veniat ipsa annona de ipsis villis quas praepositus specialiter in ministerio habet, et si necesse fuerit de omnibus, sin autem de illis quibus ipse cum abbate consideraverit.
260Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0541C (auctor fl. 820)
Observet autem ne tantum pariter de pane fratrum faciat, ut remanendi nimium obdurescat; quod si fecerit, eo tempore quando ille illum numerum probat, ipse panis tollendus est, et alter pro eo ponendus.
261Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0541D (auctor fl. 820)
Quia vero, ut diximus, modo semel, modo bis in die manducamus, et nunc plures, nunc pauciores sumus, et numerum nostrum quanti esse debeamus definire nunquam possumus; si ipse aliam rationem meliorem ad hoc probandum invenire potest, cum Dei gratia faciat.
262Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0542C (auctor fl. 820)
Primo ut unicuique molinario mansus, et VI bonuaria de terra dentur, quia volumus ut habeat unde ea quae ei iubentur perficere valeat, et illam molturam salvam faciat: id est, ut boves et reliquam pecuniam habeat cum quibus laborare possit, unde et ipse, et omnis familia eius possit vivere, porcos, aucas, et pullos nutrire, molinum componere, et omne matriamen, quod ad illud molinum emendandum pertinet adducere, sclusam emendare, molas adducere, et omnia quae ibidem ad habendum vel faciendum necessaria sunt, et habere possit et facere: et ideo nolumus ut ullum alium servitium, nec cum carro, nec cum caballo, nec manibus operando, nec arando, nec seminando, nec messes vel prata colligendo, nec braces faciendo, nec humionem, nec ligna solvendo, nec quidquam aliud ad opus dominicum faciat, sed tantum sibi et suo molino serviat.
263Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0542D (auctor fl. 820)
Quod vero supra diximus, ut II modiorum ad opus nostrum de molinis ad monasterium venire debuissent, non hoc ideo diximus ut illam aliam molturam ab illo granario separemus, sed ut ipse hoc anno probare studeat, utrum addere, vel subtrahere necesse sit, et ad tantos provendarios, et ad ea opera quae omni anno in monasterio fiunt: ut sunt vendemiae, horti, prata et his similia, cum tanto numero per totum annum transire valeat.
264Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0543C (auctor fl. 820)
Et idem ipsi dent, unusquisque ad hortum cui deservit in tertio anno, aratrum I iugum cum amblacio et coniunclis, quando necesse fuerit; et in quarto erptiam in hortum excolendum semper ad Missam sancti Marcellini: et postquam tempus venerit quo necessarium fuerit hortos a noxiis purgare herbis, id est a medio Aprilis ad medium Octobrium, omnimodis absque negligentia vel aliqua substractione, semper finitis viginti diebus, veniat unusquisque de ipsis maioribus ad illum fratrem hortolanum, cui ipse adiutorium facere debet, videre, et interrogare, quando necesse fuerit sarculatores in illo mittere.
265Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0543C (auctor fl. 820)
Porricini autem et porri postquam transplantati fuerint, ascaloniae quoque, allia atque cepe; haec tantum debent maiores quandocunque necesse fuerit, sicut dictum est, purgare; et quandocunque familia ad eamdem convenerint purgationem, maior ipse per se, sive decanus, unus ex illis duobus omnimodis ibi sit ad providendum ut studiose et utiliter operarii expleant opus suum.
266Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0543D (auctor fl. 820)
Idem si fracta fuerint, ostendat illa camerario, et ipse faciat illa reparare, aut det illi aliud ferramentum, et recipiat illud fractum.
267Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0544A (auctor fl. 820)
Et unusquisque habeat ad hortum excolendum sive ad alias necessitates explendasfossorios VI, bessos II, secures II, dolatoriam, taratra II, maius et minus; scalprum I, gulbium I, et falcilia II, falcem I, truncos II, cultrum I, serram I. Caetera autem vasa ad ipsum officium pertinentia, sicut sunt vanni, banstae, vel alia quaelibet huiusmodi, quandocunque vetera defecerint, dicat hortolanus abbati, et ipse det ei adiutorium unde possit alia acquirere.
268Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0544B (auctor fl. 820)
Detur etiam unicuique hortolano a cellerario de cervisa modium unum, eodem modo sicut et panis datur, id est non simul, sed per partes, quando et quantum hortolano necesse fuerit, et ipse eam requisierit, donec mensura praedicta compleatur, et debet unusquisque modium unum accipere de legumine, et unicuique debent dari ab abbate solidi V per annum ad conducendos homines, sicut diximus; qui conductitii non sunt necessarii quaerere aliubi, nisi infra monasterium.
269Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0545C (auctor fl. 820)
Si vero domnus abbas, aut praepositus, vel decanus, propter cuiuslibet infirmitatem, die, duobus, tribus vel aliquanto amplius ei potum mutare praeceperit, non tamen ullo modo ipse iunior cellerarius, aut ille qui ei solatium praestat, aut alteri dare, aut ultra denominatos dies eidem idipsum dando protendere praesumat.
270Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0546A (auctor fl. 820)
Nec quaerendum, nec exigendum ab eodem cellerario est, ut ipse ac si propria devotione in praeparandis pulmentis se ingerat, et praefatam sollicitudinem ob hoc in aliquo postponat; sed potius secundum Regulae auctoritatem aliud solatium, si opus fuerit, requirat, ut ipse quidem super hinc et inde ad ea quae Dei sunt providenda liber remaneat.
271Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0547C (auctor fl. 820)
His ita propter perpetuam custodiam praemissis, illud quoque postponendum non est, ut cellerarius semper quando ei vacat, illas administrationes manu propria singulis anteponat; ne alter ei maius minusve quam debeat propter cuiuslibet gratiam dando excedat; et ipse quae singulorum infirmitates, vel necessitates, scire debet, prout certa et recta necessitas poposcerit, distribuat.
272Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0547C (auctor fl. 820)
Si vero ei non vacaverit, tunc ille, cui ipse iusserit, vice sua hoc faciat, cavens semper ne aliquod vitium ibi oriri incipiat.
273Adalhardus Corbeiensis, Statuta pro monachis suis, 105, 0548B (auctor fl. 820)
Idcirco autem haec omnia ad providentiam cellerarii flectimus, quia ei nullum in ipso officio vel officina rebellem, aut contradicentem esse volumus, aut permittimus: sed et si, quod absit, contigerit, ut ipse cellerarius senior, aut iunior, haec et his similia quae ad hoc pertinent, caute non servaverit, et secundo admonitus non se correxerit, ipse quidem si ad permanendum dignus non fuerit cum condigna invectione exeat: ordo vero inconfusus et imperturbatus permaneat.
274Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, p1; 8 (auctor c.624-704)
VIII. De lancea militis, qua latus Domini ipse pupugit.
275Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 1; 9 (auctor c.624-704)
Nam Hierosolymitanus ipse situs a supercilio aquilonali montis Sion incipiens ita est molli a conditore deo dispositus decliuio usque ad humiliora aquilonalium orientaliumque murorum loca, ut illa pluuialis exuberantia nullo modo in plateis stagnantium aquarum in similitudinem supersedere possit, sed instar fluuiorum de superioribus ad inferiora decurrat.
276Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 1; 13 (auctor c.624-704)
Arculfus itaque de ipsius ciuitatis habitaculis a nobis interrogatus respondens ait: Memini me et uidisse et frequentasse multa ciuitatis eiusdem aedificia plurimasque domus grandes lapideas per totam magnam ciuitatem intra moenia circumdata mira fabricatas arte saepius considerasse, quae omnia nunc a nobis sunt praetermittenda, ut aestimo, exceptis eorum aedificiorum structuris, quae in locis sanctis, crucis uidelicet et resurrectionis, mirifice fabricata sunt, de quibus diligentius sanctum interrogauimus Arculfum, praecipue de sepulchro Domini et ecclesia super illud constructa, cuius mihi formam in tabula cerata ipse Arculfus depinxit.
277Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 7; 1 (auctor c.624-704)
Inter illam quoque Golgothanam basilicam et Martyrium quaedam inest exedra, in qua est calix Domini, quem a se benedictum propria manu in cena pridie quam pateretur ipse conuiua apostolis tradidit conuiuantibus, qui argenteus calix sextarii Gallici mensuram habens duasque ansulas in se ex utraque parte continens conpositas, in quo utique calice illa inest spongia, quam aceto plenam hysopo circumponentes Dominum crucifigentes obtulerunt ori eius: de hoc eodem calice, ut fertur, Dominus post resurrectionem cum apostolis conuiuans bibit, quem sanctus Arculfus uidit et per illius scrinioli, ubi reconditus habetur, operculi foramen pertusi manu tetigit propria osculatus; quem uidelicet calicem uniuersus ciuitatis populus cum ingenti ueneratione frequentat.
278Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 8 (auctor c.624-704)
VIII. DE LANCEA MILITIS, QVA LATVS DOMINI IPSE PVPVGIT.
279Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 8; 1 (auctor c.624-704)
Idem Arculfus nihilominus et illam conspexit lanceam militis, qua latus Domini in cruce pendentis ipse percusserat.
280Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 9; 12 (auctor c.624-704)
Quod cum magna reuerentia suscipiens rex in platea coram omni populo rogum fieri iussit, quo nimia inflammatione ardente surgens ipse et ad ipsum accedens rogum eleuata uoce ad utrasque discordes dixit partes: 'Nunc Christus mundi saluator passus pro humano genere, qui hoc, quod nunc in sinu contineo, sudarium in sepulchro suum super caput habuit positum, inter uos de hoc eodem linteo contendentes per flammam iudicet ignis, ut sciamus, cui parti horum duum exercituum contentiosorum hoc tale donum condonare dignetur'.
281Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 9; 16 (auctor c.624-704)
Quod noster frater Arculfus alia die de scrinio eleuatum uidit et inter populi multitudinem illud osculantis et ipse osculatus est in ecclesiae conuentu, mensuram longitudinis quasi octenos habens pedes.
282Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 15; 2 (auctor c.624-704)
In eadem ergo spelunca quatuor insunt lapideae mensae, quarum una est iuxta introitum speluncae ab intus sita domini Iesu, cui procul dubio mensulae sedes ipsius adhaeret, ubi cum duodenis apostolis simul ad alias mensas ibidem habitas sedentibus et ipse conuiua aliquando recumbere saepe solitus erat.
283Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 23; 16 (auctor c.624-704)
De hac itaque formidabili procella sanctus Arculfus taliter nobis enarrauit, qui eadem hora, qua in die dominicae ascensionis ille ualidissimus inruit flatus, et ipse praesens in eadem ecclesia Oliueti interfuit montis.
284Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 27; 3 (auctor c.624-704)
Quae tria, si trium euangelia scriptorum aperire uoluerimus, Matthaei, Marci, Lucae, nobis manifeste clarebunt, qui de sermonis qualitate concinentes loquuntur; de loco ipsius conuentionis nemo dubitare poterit et de sermonis forma, qui Matthaei euangelium legit, ubi de Domino ipse commemorat euangelista dicens: Sedente autem eo super montem Oliueti accesserunt ad eum discipuli secreto dicentes: Dic nobis, quando haec erunt?
285Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 2, 3; 3 (auctor c.624-704)
Idem ipse est dei uirtus et dei sapientia, qui et de Bethle?
286Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 2, 4; 1 (auctor c.624-704)
Arculfus de sepulchro Dauid regis a me interrogatus hoc nobis responsum dedit inquiens: Sepulchrum Dauid regis in terra humati ego ipse non neglegenter inquirens frequentabam, quod in parte media pauimenti ecclesiae sine aliquo habetur superposito ornamento, humilem lapideam habens pyramidem illud supra circumdantem lampademque semper superpositam clare lucentem.
287Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 2, 10; 3 (auctor c.624-704)
Adam protoplastus, cui peccanti continuo post perpetratum peccatum a deo creatore dictum est: Terra es et in terram ibis, separatus a ceteris tribus haut longe ad borealem illius extremam quadrangulati lapidei ualli partem non in saxeo in petra exciso sepulchro super terram, ut ceteri de semine eius honorati quiescunt, sed in terra humatus humo tectus et ipse puluis in puluerem uersus expectans resurrectionem cum uniuerso semine suo pausat.
288Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 2, 15; 2 (auctor c.624-704)
Hos, inquam, Arculfus uiderat, e quibus senos in dextera ecclesiae parte in pauimento iacentes et alios eiusdem numeri in aquilonali omnes inpolitos et uiles conspexit; quorum unumquemque, ut ipse refert Arculfus, huius temporis duo iuuenes uiri fortes uix possunt de terra subleuare.
289Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 2, 20; 4 (auctor c.624-704)
Haec breuia de Iordanis exordio et lacu Cinereth partim de tertio Iudaicae captiuitatis libro, partim de sancti Arculfi experientia excerpta detulimus, qui, ut ipse indubitanter refert, ab eo loco, quo de faucibus maris Galileae Iordanis egreditur, usque ad eum locum, ubi in mare mortuum intrat, VIII dierum iter habuit; quod scilicet idem mare salsissimum et de montis Oliueti specula saepius, sicut ipse narrat, sanctus prospexit Arculfus.
290Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 2, 30; 26 (auctor c.624-704)
Quae procul dubio causa facit, ut eiusdem ciuitatis locus, qui ita ex duabus coartatus partibus strangulatur, longo ualde et angusto tramitis spatio ab occasu in ortum protendatur, quod etiam Arculfi narratio demonstrat, qui, ut ipse refert, hora diei tertia coepit intrare ciuitatem mense octobri per longitudinem deambulans urbis et uix ante uespertinum tempus ad extremitatem longitudinis eius peruenire poterat.
291Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 3, 4; 1 (auctor c.624-704)
Arculfus homo sanctus, qui nobis haec omnia de dominica cruce narrauit, quam ipse propriis conspexit oculis et osculatus est, aliam nobis de aliquo confessore Georgio nomine relationem contulit, quam in Constantinopoli urbe a quibusdam expertis didicit ciuibus, qui hoc modo narrare soliti eidem dicebant: In Diospoli ciuitate cuiusdam confessoris Georgii in quadam domu statuta marmorea in columna, contra quam alligatus persecutionis tempore flagellatus est, formula depicta est; qui tamen post fiagellationem e uinculis absolutus multis uixit annis.
292Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 3, 4; 6 (auctor c.624-704)
Illius quoque miselli homuncionis equus, in quo sedebat, eodem momento sub eo in pauimento domus cecidit mortuus, ipse autem simul misellus in terram cadens manus in illam marmoream misit columnam eiusque digiti quasi in polline uel luto intrantes in eadem inpressi inhaeserunt columna.
293Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 3, 4; 9 (auctor c.624-704)
Hinc itaque manifeste ostenditur, quantae et qualis fuerit honorificentiae apud Dominum Georgius suus inter tormenta confessor, cuius thoracidam in re natura inpenetrabili penetrabilem potentia fecit lanceamque aduersarii aeque naturaliter inpenetrabilem mirabiliter effecit penetrabilem digitosque eiusdem homunculi infirmos in eadem natura inpenetrabili re potenter penetrales fecit, quos in marmore uinculatos primule et ipse durus retrahere non potuit, sed eodem momento ualde perterritus et exinde mitigatus paenitens deo miserante retraxit.
294Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 3, 4; 13 (auctor c.624-704)
' Quis sermunculis ocius terminatis domum egressus inter exercitus multitudinem cum ceteris contubernalibus commeans idem homuncio in expeditionis comitatu emigrat, qui post multa et diuersa bellica pericula, inter quae misella plurimorum milia homunculorum constituta disperierant, ipse in eodem suo sedens dilecto equo ab omnibus infestis casibus iuxta supra memoratam talem exemptus commendationem christicolae Georgio deo condonante ad Diospolim prospere reuertitur illamque domum, in qua eiusdem sancti confessoris habebatur imago, secum deferens aurum in equi pretium sui gaudenter intrat sanctumque Georgium ac si praesentem adloquitur dicens: Sancte confessor.
295Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 3, 5; 2 (auctor c.624-704)
'Quod audiens ille Iudaeus incredulus diabolo instigante eandem de pariete ualde iratus tulit imaginem et ad uicinam cucurrit domum, ubi humana stercora per longarum foramina tabularum egesta supra sedentium uentribus degeri solent, ibidemque ob Christi ex Maria nati dehonorationem imaginem eius per foramen super humanum stercus inferius iacens proiecit et ipse supersedens per idem foramen aluum purgans proprii stercus uentris super thoracidam beatae Mariae paulo ante inibi depositam dimittens stolidissime agens effudit et post turpissimam illam uentris purgationem ille infelicissimus discessit homo.
296Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0781A
Nam Hierosolymitanus ipse situs a supercilio aquilonali montis Sion incipiens, ita est molli a conditore Deo dispositus declivio usque ad humiliora aquilonalium orientaliumque murorum loca, ut illa pluvialis exuberantia nullo modo in plateis, stagnantium aquarum in similitudinem, supersedere possit, sed instar fluviorum de superioribus ad inferiora decurrit.
297Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0781C
De quibus diligentius sanctum interrogavimus Arculfum praecipue de sepulcro Domini et ecclesia super illud constructa, cuius mihi formam in tabula cerata ipse depinxit.
298Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0785C
Inter illam quoque Golgothanam basilicam et Martyrium quaedam inest exedra, in qua est calix Domini, quem a se benedictum propria manu in coena pridie quam pateretur, ipse conviva apostolis tradidit convivantibus: qui argenteus calix sextarii Gallici mensuram habens, duasque ansulas in se ex utraque parte altrinsecus continens compositas.
299Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0785C
CAPUT IX. De lancea militis qua latus Domini ipse pupugit.
300Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0785D
Item Arculfus nihilominus et illam conspexit lanceam militis, qua latus Domini in cruce pendentis ipse percusserat.
301Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0787A
Quo nimia inflammatione ardente, surgens ipse et ad ipsum accedens rogum, clevata voce ad utrasque discordes dixit partes: Nunc Christus mundi Salvator passus pro humano genere, qui hoc quod nunc in sinu conteneo sudarium, in sepulcro suo super caput habuit positum, inter vos de hoc eodem linteo contendentes per flammam iudicet ignis, ut sciamus cui parti horum duum exercituum contentiosorum hoc tale donum condonare dignetur.
302Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0787B
Quod noster frater Arculfus alio die de scrinio elevatum vidit, et inter populi multitudinem illud osculantis et ipse osculatus est in ecclesiae conventu, mensuram longitudinis quasi octenos habens pedes; de quo haec dicta sufficiant
303Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0789A
In eadem ergo spelunca quatuor insunt lapideae mensae, quarum una est iuxta introitum speluncae ab intus sita Domini Iesu, cui procul dubio mensulae sedes ipsius adhaeret, ubi cum duodenis apostolis simul ad alias mensas ibidem habitas sedentibus et ipse conviva aliquando recumbere saepe solitus erat.
304Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0792D
De hac itaque formidabili procella sanctus Arculfus taliter nobis enarravit, qui eadem hora qua in die Dominicae ascensionis ille validissimus irruit flatus, et ipse praesens in eadem ecclesia Oliveti interfuit montis.
305Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0794A
Quae tria, si trium Evangelia scriptorum aperire voluerimus, Matthaei, Marci, Lucae, nobis manifeste clarebunt, qui de sermonis qualitate concinnanter [Al., concinentes] loquuntur, de loco ipsius conventionis nemo dubitare poterit, et de sermonis forma [Corb., styma] qui Matthaei Evangelium legit, ubi de Domino ipse commemorat evangelista dicens: Sedente autem eo super montem Oliveti, accesserunt ad eum discipuli secreto, dicentes: Dic nobis quando haec erunt?
306Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0796A
Idem ipse est Dei virtus et Dei sapientia, qui et de Bethlehemitica illa petra aquam eduxit, eiusque lacunam plenam semper lymphis conservat.
307Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0796A
Arculfus de sepulcro David regis a me interrogatus hoc nobis responsum dedit, inquiens: Sepulcrum David regis in terra humati ego ipse non negligenter inquirens frequentabam, quod in parte media pavimenti ecclesiae sine aliquo habetur superposito ornamento, humilem lapideam habens pyramidem lampademque semper superpositam.
308Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0797C
Adam protoplastus cui peccanti continuo post perpetratum peccatum a Deo creatore dictum est: Terra es et in terram ibis, separatur a caeteris tribus haud longe ad borealem illius extremam quadrangulati lapidei valli partem, non in saxeo in petra exciso sepulcro super terram, ut caeteri de semine eius honorati quiescunt; sed in terra humatus humo tectus, et ipse pulvis in pulverem versus, exspectans resurrectionem cum universo semine suo pausat.
309Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0799D
In qua videlicet ecclesia idem sanctus Arculfus illos consideravit duodenos lapides, de quibus ad Iosue Dominus post transitum Iordanis locutus est, dicens: Elige duodecim viros singulos per singulas tribus, et praecipe eis ut tollant de medio Iordanis alveo, ubi sacerdotum steterunt pedes, duodecim durissimos lapides, quos ponetis in loco castrorum, ubi fixeritis hac nocte tentoria (Iosue IV) . Hos, inquam, Arculfus viderat: e quibus senos in dextera ecclesiae parte in pavimiento iacentes, et alios eiusdem numeri in aquilonali, omnes impolitos et viles, conspexit: quorum unumquemque (ut ipse refert Arculfus) huius temporis duo iuvenes viri fortes vix possunt de terra sublevare.
310Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0802B
Haec brevia de Iordanis exordio et lacu Cinereth, partim de tertio Iudaicae captivitatis libro, partim de sancti Arculfi experientia excerpta retulimus, qui, ut ipse indubitanter refert, ab eo loco quo de faucibus maris Galilaeae Iordanis egreditur, usque ad eum locum ubi in mare Mortuum intrat, VIII dierum iter habuit: quod scilicet idem mare salsissimum et de montis Oliveti specula saepius (sicut ipse narrat) sanctus prospexit Arculfus.
311Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0808A
Quod etiam Arculfi narratio demonstrat, quia, ut ipse refert, hora diei tertia coepit intrare in civitatem mense Octobri, per longitudinem deambulans urbis; et vix ante vespertinum tempus ad extremitatem longitudinis eius pervenire poterat.
312Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0809C
In quo et ipse continuo civitatem condidit, quae composito nomine ex proprio eius vocabulo et appellativa civitatis Graeca nominatione Constantinopolis vocitatur, ut conditoris vocamen in priore ineat compositionis parte.
313Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0810D
Arculfus homo sanctus, qui nobis haec omnia de dominica cruce narravit, quam ipse propriis conspexit oculis et osculatus est, aliam nobis de alio confessore, Georgio nomine, relationem contulit, quam in Constantinopoli urbe a quibusdam expertis didicit civibus, qui hoc modo narrare soliti eidem dicebant.
314Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0811B
Ipse autem simul misellus in terram cadens, manus in illam marmoream misit columnam, eiusque digiti, quasi in palme vel luto intrantes, in eamdem impressi columnam inhaeserunt.
315Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0811C
Hinc itaque manifeste ostenditur quantae et qualis honorificentiae fuerit apud Deum Georgius suus inter tormenta confessor, cuius thoracleam [Grets., thoracidam] in re natura impenetrabili penetrabilem potententia fecit, lanceaque adversarii aeque naturaliter impenetrabilem mirabiliter effecit penetrabilem, digitosque eiusdem homunculi infirmos in eadem natura impenetrabiles potenter penetrabiles fecit, quos in marmore vinculatos primo et ipse durus retrahere non potuit: sed eodem momento valde perterritus et exinde mitigatus, poenitens Deo donante retraxit.
316Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0812C
Qui sermunculis ocius terminatis domum egressus, inter exercitus multitudinem cum caeteris contubernalibus commeans idem homuncio, in expeditionis comitatu emigrat, qui prius multa et diversa bellica pericula interque misella plurimorum millia homunculorum, quae constrata disperierant, ipse in eodem suo sedens dilecto equo ab omnibus infestis casibus iuxta supra memoratam talem exemptus commendationem, Christicolae Georgio, Deo condonante, ad Diospolim prospere revertitur, illamque domum in qua eiusdem sancti confessoris habebatur imago, secum deferens aurum in equi pretium sui, gaudenter intrat, sanctumque Georgium ac si praesentem alloquitur, dicens: Sancte confessor, Deo aeterno grates refero, qui me per tuae celsitudinis firmitudinem orationis sospitem reduxit.
317Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0813D
In eadem metropolitana civitate imago beatae Mariae in brevi tabula figurata lignea in pariete cuiusdam domus suspensa pendebat: de qua cum quidam stolidus et duricors homo percunctaretur cuius esset propria, a quodam respondente didicit quod esset sanctae Mariae semper virginis figura faciei, Quod audiens ille Iudaeus incredulus, diabolo instigante, eamdem de pariete valde iratus tulit imaginem, et ad vicinam cucurrit domum, ubi humana stercora per longarum foramina tabularum egesta supra sedentium ventribus egeri solent; ibidemque ob Christi ex Maria nati dehonorationem, imaginem Matris eius per foramen super humanum stercus inferius iacens proiecit, et ipse supersedens per idem foramen alvum purgans, proprii stercus ventris super thoracidam beatae Mariae paulo ante inibi depositam dimittens, stolidissime agens effudit, et post turpissimam illam ventris purgationem ille infelicissimus discessit homo.
318Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0730B
Sed hoc ei in Dei praescientia praedestinatum non est, ut ipse alicuius fieret monachus; sed et monachorum abbas, et animarum dux ad coeleste regnum olim electus a Deo est. Nobis [Lege Noli] itaque hunc memoratum virum in his nostris apud te retinere insulis, ne et Dei voluntati contraire videaris.
319Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0731C
Qui haec omnia supra scripta verba Segeneo abbati de se prophetata enarraverat, meo decessore Failbeo intentius audiente, qui et ipse cum Segeneo praesens inerat; cuius relatione et ego ipse cognovi haec eadem quae narravi.
320Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0732B
Abbasque ad coelum in prora sedens, palmas elevat; turbatum quoque et tam formidabile pelagus benedicit, quem tamen Dominus sic terret, non ut navis naufragio, in qua ipse resedit, undis obruatur, sed potius ad orandum intentius suscitetur, ut ad nos, Deo propitio, post transvadatum perveniat periculum.
321Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0733D
» Alter proinde plebeius, et ipse de filio, quem ibidem secum habuit, nihilominus interrogans, talem sancti audit responsionem: « Filius tuus suos videbit nepotes, et in hac insula senex sepelietur.
322Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0734A
Maiora proinde Ethici transmeans spatia pelagi, ipse, et qui ibi inerant nautae, vident; et ecce cetus mirae et immensae magnitudinis se instar montis erigens, ora aperit patula, nimis dentosa, supernatans.
323Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0734B
» Baitheneus tum deinde a Sancto benedictione accepta, a portu enavigavit; transcursisque non parvis ponti spatiis, ipse et socii cetum aspiciunt, perterritisque omnibus, ipse solus aequor et cetum ambabus manibus elevatis benedicit intrepidus; eodemque momento bellua magna se sub fluctibus immergens, nusquam deinceps eis apparuit.
324Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0735D
Quae verba ad fratres consolatoria a Laifrano dicta Sanctus in spiritu audiens flere cessavit, et mirabiliter gavisus, ipse in Iova insula commanens, fratribus, qui ad praesens inerant, per omnia enarravit, et Laifranum monachum benedixit consolatorem.
325Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0739A
Sanctus tum supra memoratum ad se Lugbeum vocans silenter ad eum ait: « Qui nunc clamitat ultra fretum ipse est, de quo tibi prius dixeram longaevus viator; vade, et educ eum ad nos.
326Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0739C
Quem etiam et noster Columba in spiritualium visionum narratione secutus est, superius memorata, quam ab eo supra dictus vir, quem plurimum Sanctus amabat, magnis precibus praemissis vix potuit extorquere: sicut ipse coram aliorum personis Sanctorum post sancti Columbae transitum testatus est, a quibus haec quae de Sancto supra narravimus indubitanter didicimus.
327Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0740D
Ipse vero Ernanus quamlibet infirmus, propriis tamen vestigiis a portu obviare Sancto conabatur valde alacer; sed cum esset inter ambos quasi viginti quatuor viae passuum intervallum, subita morte praeventus priusquam Sanctus faciem eius videret viventis, exspirans in terram cecidit, ne verbum Sancti nullo modo frustraretur.
328Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0741C
Post aliquot annorum excursus idem supra memoratus Gorens casu aliqua die sub navi residens, cultello proprio christiliam de castili eradebat: tum deinde alios prope inter se belligerantes audiens citius surgit, ut eos a belligeratione separaret, eodemque cultello illa subitatione negligentius in terra demisso eius genicula offensa graviter vulnerata est; et tali faciente comite causa ei mortificationis oborta est: quam ipse continuo, secundum sancti vaticinationem viri, mente perculsus recognovit, postque aliquantos menses eodem aggravatus dolore moritur.
329Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0742B
XXXI. Alio in tempore vir beatus cum ad campos reverteretur aequoreos, ipse et Congellus abbas quadam secreta aestivi temporis die, haud procul a supra memorata munitione resident.
330Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0744A
Ille vero dives, largus Brendenus nomine, de cuius xenio paulo superius dictum est; audiens et ipse Sancti verba de se dicta, ingeniculans ad pedes Sancti precatur, ut pro eo ad Dominum Sanctus fundat precem, qui ab eo primum pro quibusdam suis obiurgatus peccatis, poenitudinem gerens, de caetero se emendaturum promisit, et sic uterque de propriis emendatus et sanatus est vitiis.
331Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0743
Ipse quippe illis in diebus erat in diaconatus gradu administrans.
332Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0743D
Qui cum ad Sanctum oneraria repleta navi de supra dictis virgularum materiis, reversi venirent, dicerentque plebeium causa eiusdem valde dispendii contristatum, Sanctus consequenter praecipiens dicit: « Ne ergo scandalizemus virum, ad ipsum a nobis bis terni deferantur hordei modii, eosdemque his in diebus arata ipse seminet in terra.
333Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0747B
Quod videntes Magi, quos ipse saepe confusos et victos a se repellebat, et valde gavisi sunt, scilicet putantes eum similia illius nocuae tactu aquae passurum.
334Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0748C
XIII. Alio quoque in tempore, superius memorati viri sancti ad Sanctum venientes ab eo simul unanimes postulant, ut ipse a Domino postulans impetraret, prosperum crastina die ventum sibi dari, diversa emigraturis via.
335Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0754A
Noster itaque Columba videns contra se elementa concitari furentia, Christum invocat Dominum, cimbulamque ascendens, nautis haesitantibus, ipse constantior factus velum contra ventum iubet subrigi.
336Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0754D
Cum vero Sanctus de non repertis adhuc clavibus, et obseratis foribus inter se conquirentes alios audisset, ipse ad ostium appropinquans: « Potens est Dominus, ait, domum suam etiam sine clavibus servis aperire.
337Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0755B
Sed tamen diaboli invidia per sociam, ut Adam, et hunc etiam miserum invenit, quae non quasi prudens, sed fatua taliter ad maritum locuta est: « Tolle de terra veru; nam si in eo homines, aut etiam pecora perierint, tu et ipse, et ego cum liberis nostris aut occidemur, aut captivi ducemur.
338Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0755D
Quod videlicet penuriae rerum solamen saepe superius in veru memorato dependebat, quod pro pedicis, et retibus, et omni venationis et piscationis genere servatum posset sufficere, beati viri donatum benedictione, quodque amissum miser plebeius eo ditatus pro tempore ipse cum tota familiola sero licet omnibus de caetero deplanxit reliquis diebus vitae.
339Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0756D
XXVIII. Alio in tempore cum vir sanctus in Rechrea hospitaretur insula, quidam plebeius ad eum veniens, de sua querebatur uxore; quae, ut ipse dicebat, odio habens eum ad maritalem nullo modo admittebat concubitum accedere.
340Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0763C
Cui Sanctus ait: Ipse est de quo dicis, qui nunc ab Angelis Dei in paradisum deductus est.
341Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0763D
Sed hoc etiam non negligenter adnotandum est quod idem vir venerabilis multa sibi a Dei arcana ab aliis celata sacramenta, nullo modo in hominum notitiam prodi passus est; duabus, ut ipse aliquando paucis intimaverat fratribus, causis existentibus; hoc est, ut iactantiam devitaret, et ad semetipsum interrogandum insustentabiles turbas de se aliqua interrogare volentes divulgata revelationum fama non invitaret.
342Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0763D
XII. Alia die vir sanctus in Iova conversans insula remotiorem ab hominibus locum aptumque ad orationem in saltibus quaesivit, ibidemque cum orare coepisset, subito, ut ipse postea paucis intimaverat fratribus, videt contra se tetram et nigerrimam daemonum cum ferreis verubus aciem praeliari: qui, sicuti sancto viro per spiritum revelatum erat, monasterium eius invadere, et multos et ex fratribus iisdem volebant iugulare sudibus.
343Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0764A
Ipse vero contra tales aemulos unus homo innumeros accepta Pauli armatura apostoli, forti conflictu dimicabat, et ita ex maiore diei parte utrinque dimicatum est, nec innumerabiles unum vincere poterant, nec eos unus de sua valebat insula repellere; donec angeli Dei, ut Sanctus post quibusdam non multis retulerat, in adminiculum adfuere, quorum timore perturbati daemones loco cessere.
344Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0766D
Beatus et ipse vir post angelicum condictum reversus ad monasterium, iterum collectis fratribus, cum quadam non mediocri obiurgatione inquirit quis de illis esset transgressionis obnoxius.
345Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0767D
Sed et multa quaedam, ut ipse post coram paucis ad domum [Forte, admodum] professus est, occulta ab exordio mundi arcana aperte manifestata videbat.
346Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0771C
XXVIII. Vir itaque venerabilis in fine eiusdem hebdomadis, hoc est, die Sabbati, ipse et pius minister Diormitius, ad proximum pergunt benedicendum horreum, quod intrans Sanctus cum benedixisset, et duos in eo frugum sequestratos vidisset acervos, hoc intulit verbum cum gratiarum actione, inquiens: Valde congratulor meis familiaribus monachis, quia hoc etiam anno, si quidem a vobis emigrare me oportuerit, annonam sufficientem habebitis.
347Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0772A
Hic ad Sanctum accedens, mirum dictu, caput in sinu eius ponens, ut credo, inspirante Deo, cui omne animal brutum sapit, sensu quo ipse iusserit Creator, dominum a se suum mox emigraturum, et ipsum ultra non visurum sciens, coepit plangere, ubertimque quasi homo lacrymas in gremium Sancti fundere, et valde spumans flere.
348Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0772C
Ecce tu homo cum sis, et rationabilem animam habeas, nullo modo scire de meo exitu potuisti, nisi quod tibi ego ipse nuper manifestavi; huic vero bruto et irrationabili animanti quoquomodo ipse Conditor voluit egressurum a se dominum manifeste revelavit [Forte, revelare]. Et haec dicens, moestum a se, revertentem equum benedixit ministratorem, et inde egrediens, et monticellum monasterio supereminentem ascendens, in vertice paululum stetit et stans ambas elevans palmas, suum benedixit coenobium inquiens: Huic loco, quamlibet angusto et vili, non tantum Scotorum reges cum populis, sed et barbararum et exterarum gentium regnatores cum plebibus sibi subiectis, grandem et non mediocrem conferent honorem.
349Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0773C
Diormitius tum sanctam sublevat ad benedicendum monachos Sancti dexteram manum, sed et ipse venerabilis Pater in quantum poterat, simul suam movebat manum, ut videlicet quod voce in egressu non valebat animae, vel motu manus fratres videretur benedicere.
350Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0774B
Hanc praedictam visionem non solum paginis inscriptam reperimus, sed et aliquibus expertis senioribus, quibus ipse Virgnous retulerat, sine ullo didicimus cunctamine.
351Adamnanus Hiiensis, Vita S. Columbae, 88, 0774C
Eadem quoque hora aliam visionem aliter revelatam unus ex eis qui viderant, Christi miles valde senex, cui nomen etiam potest dici Ferreolus, qui inter aliorum S. Columbae monachorum reliquias, et ipse S. Monachus in Dorso Thomae sepultus cum sanctis resurrectionem exspectat, mihi Adomnano illo iuvene in tempore cum grandi retulerat testificatione dicens: Illa in nocte, qua S. Columba de terris ad coelos felici et beato fine transiit, ego et alii mecum viri laborantes in captura piscium in valle piscosi fluminis Fende, subito totum aeri illustratum coeli spatium vidimus, cuius miraculi subitatione permoti, oculos ad Orientem elevatos convertimus; et ecce quasi quaedam pergrandis ignea apparuit columna, quae in illa nocte media sursum ascendens, ita nobis videbatur mundum illustrare totum, sicuti dies aestivus et meridianus sol.
352Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, cap.; 52 (auctor 1068-1081)
Ipse.
353Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, cap.; 95 (auctor 1068-1081)
44. Hogero Reginwardus succedit, qui et ipse paulo post obiit.
354Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0461B (auctor 1068-1081)
Iuxta Magdeburg in se recipit Salam fluvium, nec longe ab Hammaburg ipse Albia mergitur in occeanum.
355Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0464A (auctor 1068-1081)
Virgam frugiferae arbori decisam, in surculos amputabant, eosque notis quibusdam discretos super candidam vestem temere ac fortuito spargebant; mox si publica consultati fuit, sacerdos populi, si privata, ipse paterfamilias precatus Deos, celumque suspiciens ter singulos tulit, sublatos secundum impressam ante notam interpretatus est.
356Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0466A (auctor 1068-1081)
Ipse enim, ut in gestis suis legitur, apostolicae sedis auctoritate fultus, legationem ad gentes suscepit, Teutonumque populos, apud quos nunc et summa imperii Romani et divini cultus reverentia viget ac floret, ecclesiis, doctrina virtutibusque illustravit.
357Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0466A (auctor 1068-1081)
Gesta eius plenaria manu a discipulis edita sunt, qui eum ferunt agonizasse cum aliis quinquaginta et amplius commilitonibus suis, anno ordinationis suae 37. Ipse est annus Dominicae incarnationis 755, Pippini iunioris 14.
358Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0466B (auctor 1068-1081)
([9.] Cap. 8.) Post passionem sancti Bonifacii Willehadus, et ipse Angligena, fervens amore martyrii, properavit in Fresiam, ubi consistens ad sepulcrum beati martyris, paganos facti penitentes suscepit, et credentium multa milia baptizavit.
359Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0467A (auctor 1068-1081)
Unde confessor Dei, maius adhuc lucrum expectans de conversione plurimorum, dicitur secundum evangelicum praeceptum de civitate in civitatem fugisse , dispersisque sociis ad praedicandum, ipse Romam venisse cum Liudgero.
360Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0467B (auctor 1068-1081)
Transacto igitur biennio, quod est anno Karoli octavodecimo, Widichind, incentor rebellionis, ad fidem Karoli venit, baptizatusque est ipse cum aliis Saxonum magnatibus, et tunc demum Saxonia subacta in provintiam redacta est.
361Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0471B (auctor 1068-1081)
Corpus eius Bremam deportatum, in basilica sancti Petri, quam ipse aedificavit, sepultum est.
362Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0475A (auctor 1068-1081)
Ubi relinquens Gislemarum cum Haraldo, ipse in Sueoniam transfretavit cum Witmaro.
363Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0483B (auctor 1068-1081)
Ad quem sanctus Dei confessor Ansgarius venire non trepidans, comitante gratia divina, crudelem tyrannum sic placatum reddidit, ut christianitatem ipse susciperet, suisque omnibus, ut christiani fierent, per edictum mandaret, insuper et in alio portu regni sui apud Ripam extrueret ecclesiam, in Dania secundam.
364Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0484A (auctor 1068-1081)
Quarum primam, quae ab Hammaburg olim barbarica incursione depulsa est, ipse, ut praediximus, ad Ramsolas transtulit.
365Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0484A (auctor 1068-1081)
(Cap. 25.) Ipse retranstulit corpus sancti Willehadi in matricem ecclesiam beati Petri apostoli [ab illo australi oratorio, quo deportatum est a Willerico].
366Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0484B (auctor 1068-1081)
Et tunc facta sunt illa miracula, quae per merita sancti Willehadi populo ostensa sunt ab anno Domini 861, qui est, ab ordinatione archiepiscopi 30. Ipse enim qui transtulit, et vitam et miracula eius singulis libris comprehendit.
367Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0485B (auctor 1068-1081)
Eadem die, qua ipse commendatus est, Rimbertus, diaconus eius, a clero simul et populo electus est.
368Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0486B (auctor 1068-1081)
Ipse quidem per se, quotiens occupationes aliae sinerent, eidem legationi insistens, semper autem constitutos habens presbyteros, per quos ad verbum Dei gentiles audirent et solatium captivi christiani haberent, ad ecclesias inter ipsos paganos longe constitutas, quodque gravissimum erat, marinis discriminibus adeundas.
369Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0486B (auctor 1068-1081)
Quae discrimina ipse frequentius sustinens, cum apostolo saepe naufragium pertulit, saepe etiam alia pericula sustinuit, spe futurae beatitudinis omnia praesentis vitae aspera leniens, illudque apostolicum continua meditatione revolvens: non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis (Rom. VIII, 18).
370Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0487A (auctor 1068-1081)
Ipse Boemanos, Sorabos, Susos et ceteros Sclavorum populos ita perdomuit, ut tributarios efficeret.
371Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0490C (auctor 1068-1081)
([38.] Cap. 37.) Xenodochium Bremae, quod a sancto Ansgario ad sustentationem pauperum institutum est, ipse nobiliter auxit, et non solum in episcopatu, sed ubicunque esset, pauperibus alimoniam cum omni diligentia ministravit, nobile verbum exhortacionis relinquens posteris, Non est, inquiens, tardandum ut pauperibus cunctis succurramus, quia quis sit Christus, vel quando ad nos veniat ignoramus.
372Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0491B (auctor 1068-1081)
Sepultus est extra basilicam sancti Petri ab oriente, ut ipse rogavit.
373Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0491C (auctor 1068-1081)
Unde apud gloriosissimos reges Ludvicum et filios eius hoc optinuit, ut insignis vir Adalgarius, monachus videlicet Corbeiae, in adiutorium illi confirmaretur, quatinus ipse infirmitate detentus, in Adalgario haberet solatium circandi episcopatum, placita adeundi; et quando exigeretur, vel in expeditionem vel ad palatium cum comitatu suo proficisci.
374Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0492A (auctor 1068-1081)
Impetravit etiam ut ipse illi in electione successor confirmaretur et inter consiliarios regis locaretur, assentientibus fratribus et abbate monasterii eius, ac sancta synodo haec omnia roborante.
375Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0492A (auctor 1068-1081)
Nec tamen legationis suae ad gentes, ut in privilegiis videtur, studium omiserat, verum, sicut decessores sui, presbyteros ad hoc opus et ipse constitutos habere curavit.
376Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0493B (auctor 1068-1081)
Quare fertur illum a monasterio Corbiensi Hogerum suscepisse adiutorem, cuius ope fultus ac ministerio, ipse emeritae senectutis ocio potiretur.
377Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0495A (auctor 1068-1081)
Post haec migravit archiepiscopus anno Domini 909, 7 Idus Maii, et sepultus est in basilica sancti Mykaelis , quam ipse pro dilectione magistri super tumbam eius erexit.
378Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0495B (auctor 1068-1081)
Fidelis, inquam, dispensator et prudens, qui et ipse vigilans pernoctavit, suamque familiam dormire prohibens, venienti sponso laetus occurrit, dicens: Ecce ego et pueri quos dedit mihi Dominus (Isai. VIII, 18).
379Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0498B (auctor 1068-1081)
Quem ita fidelem Christo perfecit, ut Christianitatem, quam pater eius semper odio habuit, ipse haberi publice permitteret, quamvis nondum baptismi sacramentum percepit.
380Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0500C (auctor 1068-1081)
Eia, vos episcopi, qui, domi sedentes, gloriae, lucri, ventris et somni breves delicias in primo episcopalis officii loco ponitis; respicite, inquam, istum pauperem saeculi et modicum, immo laudabilem magnumque sacerdotem Christi, qui nuper tam nobili fine coronatus, exemplum dedit posteris, nulla temporum vel locorum asperitate vestram pigriciam excusari posse: cum per tanta pericula maris et terrae feroces aquilonis populos ipse pertransiens, ministerium legationis suae tanto impleret studio, ut in ultimis terrae finibus exspirans animam suam poneret pro Christo.
381Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0501B (auctor 1068-1081)
Mox de legatione sua, quae pro gentium salute primo a decessoribus suis recepta, hoc sibi ordine provenit ut, quod alii in lacrimis seminarunt, ipse in gaudio meteret (Psal.
382Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0503A (auctor 1068-1081)
Nec mora, baptizatus est ipse Haroldus cum uxore Gunhild et filio parvulo, quem rex noster a sacro fonte susceptum Sueinotto vocavit.
383Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0503B (auctor 1068-1081)
In privilegiis autem Romanae sedis videri potest quod Agapitus papa, Hammaburgensi ecclesiae de salute gentium congratulatus, omnia quae a decessoribus suis Gregorio, Nicolao, Sergio et ceteris Bremensi archiepiscopatui concessa sunt, et ipse concessit Adaldago.
384Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0504A (auctor 1068-1081)
Quos pater eius uno grandi bello domuerat, ipse tanta virtute deinceps constrinxit, ut tributum et Christianitatem pro vita simul et patria libenter offerrent victori, baptizatusque est totus gentilium populus.
385Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0506A (auctor 1068-1081)
( an. 962.) A quo ipse mox coronatus, imperator et augustus a populo Romano consalutatus est, anno regni 28o, post coronatum Romae Karulum 153o.
386Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0508A (auctor 1068-1081)
Quod ipse multo maioribus auxit reditibus quam antecessores eius: adeo ut praeter hospites, qui frequenter suscipiebantur, cotidie pascerentur in hospitali pauperes 24. In quo ministerio fidelissimus extitit Libentius, quem secum duxit ab Italia pontifex.
387Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0516B (auctor 1068-1081)
Apud Magedburg quoque defuncto pontifice Adelberto, Gisilharius successit in cathedram, et ipse vir sanctus, qui novellos Winulorum populos doctrina et virtutibus illustravit.
388Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0519B (auctor 1068-1081)
Ipse autem vulneratus ex acie fugiens, ascensa navi elapsus est ad civitatem Sclavorum, quae Iumne dicitur.
389Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0519C (auctor 1068-1081)
Corpus eius in patriam reportatum ab exercitu, apud Roscald civitatem sepultum est in ecclesia quam ipse primus construxit in honore sanctae Trinitatis.
390Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0520A (auctor 1068-1081)
De cuius fine, cum istum pronepotem suum, qui nunc in Dania regnat, Suen interrogare maluerim, velud alter Tideus , crimen avi reticuit, me vero parricidium exaggerante, hoc est, inquit quod nos posteri luimus, et quod ipse parricida suo piavit exilio.
391Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0521B (auctor 1068-1081)
[Archiepiscopus etiam per se curam egit hospitalis, fratribus et infirmis cotidiano ministrans obsequio, ipse quoque vice sua xenodochium nepoti suo commendavit Libentio.
392Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0524A (auctor 1068-1081)
Nam ipse Libentius, ut sermo est, pyratas, qui episcopatum vastabant, anathematis gladio dampnavit.
393Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0525A (auctor 1068-1081)
([26.] Cap. 77.) Hericus, inquit, duo regna optinuit, Danorum Sueonumque, et ipse paganus, christianis valde inimicus.
394Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0526A (auctor 1068-1081)
Ipse vero oculis ac manibus in coelum tensis, liquentes flammas tam patienter sustinuit, ut veste prorsus combusta et in favillam redacta hylari et iocundo vultu nec fumum incendii se sensisse testatus sit.
395Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0526A (auctor 1068-1081)
Eius discipulus et nepos fuit alter Odinkar iunior, et ipse nobilis de semine regio Danorum, dives agri, adeo ut ex eius patrimonio narrent episcopatum Ripensem fundatum.
396Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0527A (auctor 1068-1081)
[Olaph Trucconis filius, expulsus a Norwegia, venit in Angliam, ibique suscepit christianitatem, quam ipse primus in patriam revexit, duxitque uxorem a Dania, superbissimam Thore, cuius instinctu bellum Danis intulit.
397Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0528A (auctor 1068-1081)
] Olaph sane, qui post obitum patris Herici regnum super Suevos accepit, cum exercitu superveniens, infelicem Suein a regno expulit, et ipse optinuit Daniam.
398Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0528A (auctor 1068-1081)
Cognovit autem Suein quod Dominus ipse est Deus, et reversus in semetipsum, peccata sua prae oculis habuit poenitensque oravit ad Dominum, qui exaudivit eum et dedit illi gratiam in conspectu inimicorum suorum, et restituit eum Olaph in regnum suum, eo quod matrem suam habuerit.
399Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0529A (auctor 1068-1081)
Ipse igitur mox destructo ritu ydololatriae, christianitatem in Nortmannia per edictum suscipere iussit.
400Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0533A (auctor 1068-1081)
In Sclavania vero ordinavit archiepiscopus Folcwardum , deinde Reginbertum ; quorum prior a Sclavania pulsus, in Suediam vel Nordveiam missus est ab archiepiscopo, et ipse multos in Domino lucratus, cum gaudio remeavit.
401Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0534B (auctor 1068-1081)
Eius impetum viri dicitur noster archiepiscopus Unwan, sua magnanimitate taliter refregisse, ut prae pudore sapientiae ac liberalitatis episcopi cogeretur ipse dux, ecclesiae, cui ante adversatus est, deinceps hylaris et benignus esse in omnibus.
402Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0535C (auctor 1068-1081)
Quare tesaurum ecclesiae diu solliciteque collectum, et quasi minus necessarium, si infra parietes clauderetur, ipse ad commodum suae legationis curavit ita expendere, ut ferocissimos reges aquilonis hylaritate suorum munerum ad omnia quae voluit benignos obedientesque haberet.
403Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0540C (auctor 1068-1081)
Habuitque secum multos episcopos et presbyteros ab Anglia, quorum monitu et doctrina ipse cor suum Deo praeparavit, subiectumque populum illis ad regendum commisit.
404Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0541B (auctor 1068-1081)
Cuius intentionem pagani metuentes, placitum cum rege suo tale constituisse dicuntur, ut si ipse vellet esse christianus, optimam Suediae regionem, quam vellet, suo iuri teneret, in qua ecclesiam et christianitatem constituens, nemini de populo vim recedendi a cultura deorum inferret, nisi qui sponte cuperet ad Christum converti.
405Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0542B (auctor 1068-1081)
Tandemque ferunt beatissimum regem Olaph seditione principum, quorum mulieres ipse propter maleficia sustulit, a regno depulsum Norvegiae.
406Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0544B (auctor 1068-1081)
Ipse igitur vicum trans flumen ab incolis terrae pretio redemit, quem fratribus offerens, 30 ex eo [per annum] statuit dari convivia.
407Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0546A (auctor 1068-1081)
Ille quidem cum tres filios haberet, singulos super singula regna posuit, ipse aliquando visitans Danos, aliquando vero Nortmannos, saepissime autem sedit in Anglia.
408Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0547B (auctor 1068-1081)
Ipse, ut aiunt, in festivitate sancti Bartholomaei apostoli duas aegrescens missas celebravit, finitoque pro more psalterio, suis aeternum lugentibus, eadem die gaudens migravit ad Christum.
409Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0550A (auctor 1068-1081)
Nam et claustrum renovavit, et mensam canonicis ipse primus instituit.
410Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0550B (auctor 1068-1081)
Composita mensa, manum vertit ad claustrum, quod ipse, dum prius ligneum esset, lapideum fecit, forma.
411Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0551A (auctor 1068-1081)
Cuius aemulatione operis dux provocatus, et ipse domum suis in eodem castro paravit.
412Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0552B (auctor 1068-1081)
(Cap. 108.) Post cuius mortem, ut ipse disposuit, succedunt in regnum filii eius Haroldus in Angliam, Suein in Nortmanniam, Hardechnut autem in Daniam.
413Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0553A (auctor 1068-1081)
Haec nobis de se rex ipse narravit, summa laude praedicans illum archiepiscopum, forma corporis et liberalitate animi omnibus acceptum.
414Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0553B (auctor 1068-1081)
Solis invisus erat malefactoribus, sicut Utoni marchioni, cuius superbiam ipse confudit sua magnanimitate.
415Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0557B (auctor 1068-1081)
At vero corpus antistitis cum ingenti luctu sequentium et occurrentium per alveum Wissulae fluvii Bremam deportatum, in medio novae, quam ipse orsus est, basilicae tumulatum est.
416Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0558C (auctor 1068-1081)
Cuius benedictionis copiam ipse sibi multociens maledicentibus obiecit, subridens ac dicens: se non posse ab aliquo maledici, qui a tantis ecclesiae patriarchis ab initio et simul tam sollempniter benedictus fuerit.
417Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0560A (auctor 1068-1081)
Humilitas in eo dubia videbatur, quam solis exhibuit servis Dei, pauperibus et peregrinis, adeo ut saepe, antequam cubitum iret, triginta et amplius mendicantibus ipse genu flexo pedes lavaret.
418Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0561B (auctor 1068-1081)
Cogitavit enim, ut ipse nobis de ea re sciscitantibus aperuit, refectorium, dormitorium, cellarium et ceteras fratrum officinas, omnia ex lapide facere, si locus aut ocium suppeditarent.
419Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0561B (auctor 1068-1081)
Interea Fervet opus. . . . . . . surrexit ecclesiae murus, cuius formam ante Alebrandus ad instar Coloniensis incepit, ipse vero ad exemplum Beneventanae domus cogitavit perducere.
420Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0562B (auctor 1068-1081)
Aiuntque Bernardum ducem, cum pro nobilitate ac sapientia suspectum habuerit pontificem, saepe dixisse, illum quasi exploratorem positum in has regiones, qui infirma terrae alienigenis et caesari esset proditurus; ideoque dum ipse aut aliquis filiorum eius advixerit, episcopum nunquam bonum diem habiturum in episcopatu.
421Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0564A (auctor 1068-1081)
Qui et ipse non post multos dies a filio Thietmari comprehensus, et per tybias suspensus inter duos canes efflavit, unde et ipse ab imperatore comprehensus et perpetuo est exilio dampnatus .
422Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0564B (auctor 1068-1081)
Igitur magnis animi et sumptuum conatibus pugnans, ut Bremam similem ceteris efficeret urbibus, statim ex bonis, quae ipse adquisivit, duas fecit praeposituras, unam sancto Willehado, ubi corpus eius aut requiescit aut translatum est, alteram sancto Stephano, cuius se famulum multociens gloriabatur archiepiscopus.
423Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0569C (auctor 1068-1081)
Et primo quidem filius regis nomine Anund, a patre missus ad dilatandum imperium, cum in patriam feminarum pervenisset quas nos arbitramur Amazonas esse , veneno, quod illae fontibus immiscuerunt, tam ipse quam exercitus eius perierunt.
424Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0571A (auctor 1068-1081)
[19.] Videbat haec ille derelictus a Deo, nichilque compunctus, oblationes quoque ac tesauros, qui summa fidelium devotione collati sunt ad tumulum fratris, ipse Haroldus unca manu corradens, militibus dispersit.
425Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0571B (auctor 1068-1081)
Nam et papa Alexander confestim, missis ad eundem regem litteris, praecepit, ut tam ipse quam episcopi sui vicario sedis apostolicae dignam subiectionis exhibeant reverentiam.
426Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0573B (auctor 1068-1081)
Quorum mediastinus, princeps Gotescalcus, dicitur tanto religionis arsisse studio, ut oblitus ordinis sui, frequenter in ecclesia sermonem exhortacionis ad populum fecerit, ea, quae mystice ab episcopis dicebantur vel presbyteris, ipse cupiens Sclavanicis verbis reddere planiora.
427Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0574B (auctor 1068-1081)
Praeterea cum ipse veniret in Hammaburg, eundem Gotescalcum principem invitavit ad colloquium, magnopere illum exhortans, ut inceptum pro Christo laborem constanter ad finem perducat, victoriam illi pollicens affuturam in omnibus, postremo, si quid patiatur adversitatis pro nomine Christi, beatum fore; multa illi de conversione paganorum in coelo reposita praemia, multas coronas de singulorum salute venturas.
428Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0578B (auctor 1068-1081)
[29.] Cui nimirum gloriae tantum ipse indulsit, ut iam non Latino more vellet ecclesiastica obire mysteria, sed nescio qua Romanorum sive Graecorum consuetudine fultus, per tres missas, ubi astitit, duodecim modulari officia praecepit; omnia magna quaerens, omnia mirabilia, omnia gloriosa in divinis et humanis, et propterea dicitur fumo delectatus aromatum et fulguratione luminum et tonitruis alte boantium vocum.
429Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0579A (auctor 1068-1081)
Et alia multa facere solebat, rara modernis et ignorantibus ; cum tamen sine auctoritate scripturarum ipse nil fecerit, iam tunc scilicet meditatus ecclesiam suam divitiis et honore ceteris anteferre, si papam et regem suae haberet voluntati morigeros.
430Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0580B (auctor 1068-1081)
Haec synodus facta est anno Domini 1051 ; ipse est annus archiepiscopi 7. Et tunc maius altare tribunalis dedicatum est in honore genitricis Dei.
431Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0584B (auctor 1068-1081)
([38.] Cap. 153.) Noster vero metropolitanus tamen pro nobilitate certans et gloria terrena, indignum habuit aliquem suorum exaltare, licet multos in obsequium traxisset egentes, arbitrans sibi hoc esse dedecus, si aut rex aut quisquam magnatium suis benefaceret, quos ipse, inquit, tam bene aut melius possum remunerare.
432Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0585C (auctor 1068-1081)
] Ita mens alta viri pugnans contra naturam patriae, quicquid usquam magnificum didicit, hoc non habere ipse noluit.
433Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0586B (auctor 1068-1081)
Hunc locum saepe vidimus captari ab adulatoribus, qui ex diversis terrarum partibus in cameram eius, velud in sentinam fluxerunt , quos et ipse ad nansciscendum honorem mundi necessarios esse principibus indicavit.
434Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0587B (auctor 1068-1081)
Cum autem recumberet ad mensam, hilariter habundanterque omnia praecepit exhiberi convivis, ipse a convivis ieiunus interdum surgens, semper autem ex officio paratos habens qui advenientes reciperent hospites, magnopere curavit, ne non multum illum haberent ([42.] Cap. 156).
435Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0588A (auctor 1068-1081)
Praeterea inter epulandum familiare habuit magnos viros carpere, notans in aliis stulticiam in quibusdam avaritiam, multis autem obiiciens ignobilitatem, omnibus vero improperavit infidelitatem, eo quod ingrati essent illi, qui eos de stercore suscitaret, regi, quem solus ipse diligens imperium, pro iure non pro suo commodo tueri videretur: argumentum esse, quod illi sicut ignobiles raperent aliena, ipse vero sicut nobilis effunderet sua; hoc esse apertissimum nobilitatis indicium.
436Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0591C (auctor 1068-1081)
Solus erat Wirciburgensis episcopus, qui dicitur in episcopatu suo neminem habere consortem, ipse cum teneat omnes comitatus suae parrochiae, ducatum etiam provintiae gubernat episcopus.
437Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0593B (auctor 1068-1081)
([7.] Cap. 163.) At ille parvipendens omnium voces, simul etiam relicta rei domesticae cura, totus in curiam vehemens et in gloriam praeceps ferebatur, hac causa, ut ipse retulit, capessendae rei publicae quaerens primatum, quia dominum et regem suum inter manus trahentium non posset videre captivum.
438Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0594C (auctor 1068-1081)
[10.] Ita prorsus diviso in tres partes Bremensi episcopatu, cum unam partem Udo, alteram Magnus haberet, vix tercia remansit episcopo; quam tamen ipse postea Eberhardo aliisque regis adulatoribus distribuens, fere nichil sibi retinuit.
439Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0595A (auctor 1068-1081)
([11.] Cap. 166.) Haec nobis prima ruina contigit in Bremensi parrochia; verum trans Albiam quoque vindictae magnitudo pervenit, quoniam princeps Gotescalcus eo tempore interfectus est a paganis, quos ad Christianitatem nitebatur ipse convertere.
440Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0596B (auctor 1068-1081)
Huius auctor cladis Blusso fuisse dicitur, qui sororem habuit Godescalci, domumque reversus et ipse obtruncatus est.
441Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0597B (auctor 1068-1081)
Quod dum sibi frater eius, nomine Tosti, ereptum audiret, regem Nordmannorum auxilio ducit Haroldum, regemque Scotorum; et occisus est ipse Tosti, et rex Hiberniae et Haroldus cum toto exercitu eorum a rege Anglorum.
442Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0599A (auctor 1068-1081)
Erat enim scientia litterarum eruditus et liberalissimus in extraneos, et ipse direxit praedicatores suos clericos in omnem Suediam, Nortmanniam et in insulas quae sunt in illis partibus.
443Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0600A (auctor 1068-1081)
Quam calamitatem sui temporis ipse miserabiliter cotidie deploravit, spetiales ad hoc psalmos habens constitutos, quibus in hostes ecclesiae posset ulcisci.
444Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0600B (auctor 1068-1081)
([18.] Cap. 173.) Quod autem erga suos parrochianos se tam crudelem exhibuit, quos potius diligere ac sicut pastor oves suas procurare deberet, ipse magnam exposuit rationem, quam de illius ore nos audivimus; alia didicimus ex aliis.
445Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0600B (auctor 1068-1081)
(Cap. 174.) Germanus archiepiscopi frater, scilicet palatinus comes, nomine Dedus , a quodam suae diocesis presbytero interfectus est eodem anno quo et caesar defunctus est, vir bonus et iustus, qui nemini unquam vel ipse nocuit vel fratrem nocere permisit.
446Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0602A (auctor 1068-1081)
Unde factum est ut praepositi operum, quibus ipse vicem suam commisit, in rapiendo et affligendo modum excesserint.
447Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0604A (auctor 1068-1081)
Quapropter Coloniensi episcopo primum reconciliari voluit, deinde ceteris, in quos ipse, vel potius qui in illum peccasse videbantur.
448Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0608B (auctor 1068-1081)
Aderat Magadburgensis archiepiscopus Wecil, et fratrum alii, petentes ut intromitterentur; quos tamen ipse, nescio quibus offensus, excludi praecepit a ianuis, dicens se prae immunditia infirmitatis indignum qui ab aliquo videretur.
449Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0608B (auctor 1068-1081)
Sensit et ipse solutionem corporis sui tam virium defectu quam rerum praesagio dictarum instare.
450Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0608C (auctor 1068-1081)
[34.] Tali modo gloriosus ille metropolitanus, cum adhuc speraret de vita praesenti, die medio sextae feriae, suis ad epulas sedentibus, ipse in agonia solus iacens, exhalavit spiritum, Vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras .
451Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0611A (auctor 1068-1081)
([36.] Cap. 195.) Igitur corpus archiepiscopi magno stupore totius regni a Goslaria Bremam portatum, decimo die, quod est in annuntiatione sanctae Mariae, condigna populorum frequentatione sepultum est in medio chori novae, quam ipse construxit, basilicae; cum tamen affirment illum saepe antea rogasse, ut sepeliretur in urbe metropoli Hammaburg, quam sicut decessores sui, omni semper amore censuit esse colendam.
452Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0614A (auctor 1068-1081)
quamvis magnus pontifex Adalbertus vigilanter omnes decessores suos laborasse cognoverit, ipse tamen magnificentius quam ceteri, potentiam archiepiscopalem longe lateque in exteras protendebat nationes.
453Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0615B (auctor 1068-1081)
Nam et in Daniam, Suediam et Nordwegiam et in insulas maris ordinavit episcopos multos; de quibus et ipse gaudens dicere solebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci.
454Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0617A (auctor 1068-1081)
In Norwegiam duos tantum ipse consecravit, Tholf et Sewardum .
455Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0619A (auctor 1068-1081)
Quibus ipse tamen nec in verbo communicare umquam voluit.
456Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0620A (auctor 1068-1081)
A papa vero meruit hoc dignitatis privilegium, ut totum ius suum domnus apostolicus in illum transfunderet successoresque eius, adeo ut ipse per totum aquilonem in quibus locis oportunum videbatur, sepe invitis regibus, episcopatus constitueret, ordinaretque episcopos ex capella sua quos vellet electos.
457Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0632B (auctor 1068-1081)
Ipse rex gaudens in Domino recitavit mihi hanc cantilenam.
458Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0636B (auctor 1068-1081)
In qua civitate primum ex nostris ordinavit Hiltinum abbatem, quem ipse voluit appellari Iohannem.
459Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0637A (auctor 1068-1081)
Quod ipse, inquit, probaveram, qui nuper sub Iacobo rege 12 annis militavi in illis regionibus, quae altissimis ambae montibus includuntur, magis autem Nordmannia, quae suis alpibus circumdat Sueoniam.
460Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 146, 0641A (auctor 1068-1081)
Civitas eorum maxima Halsingland , ad quam primus ab archiepiscopo designatus est Stenphi episcopus, quem ipse mutato nomine Symonem vocavit.
461Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XXVIIII; 1 (auctor -1081)
Ad quem sanctus Dei confessor Ansgarius venire non trepidans, comitante gratia divina crudelem tyrannum sic placatum reddidit, ut christianitatem ipse susciperet suisque omnibus, ut christiani fierent, per edictum mandaret, insuper et in alio portu regni sui apud Ripam extrueret ecclesiam in Dania secundam.
462Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XXXIIII; 4 (auctor -1081)
Eadem die, qua ipse commendatus est, Rimbertus diaconus eius a clero simul et populo electus est.
463Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XLIIII; 1 (auctor -1081)
Xenodochium Bremae, quod a sancto Ansgario ad sustentationem pauperum institutum est, ipse nobiliter auxit et non solum in episcopatu, sed ubicunque esset, pauperibus alimoniam cum omni diligentia ministravit, nobile verbum exhortacionis relinquens posteris: 'Non est', inquiens, ' tardandum, ut pauperibus cunctis succurramus, quia quis sit Christus vel quando ad nos veniat, ignoramus'.
464Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XLIIII; 7 (auctor -1081)
Sepultus est extra basilicam sancti Petri ab oriente, ut ipse rogavit.
465Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, LVIIII; 2 (auctor -1081)
Quem ita fidelem Christo perfecit, ut christianitatem, quam pater eius semper odio habuit, ipse haberi publice permitteret, quamvis nondum baptismi sacramentum percepit.
466Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, II; 6 (auctor -1081)
Iuxta Magdeburg in se recipit Salam fluvium, nec longe ab Hammaburg ipse Albia mergitur in occeanum.
467Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, VII; 6 (auctor -1081)
Mox si publica consultatio fuit, sacerdos populi, si privata, ipse paterfamilias precatus deos celumque suspiciens ter singulos.
468Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, X; 3 (auctor -1081)
Ipse enim, ut in Gestis suis legitur, apostolicae sedis auctoritate fultus legationem ad gentes suscepit Teutonumque populos, apud quos nunc et summa imperii Romani et divini cultus reverentia viget ac floret, ecclesiis, doctrina virtutibusque illustravit.
469Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, X; 6 (auctor -1081)
Gesta eius plenaria manu a discipulis edita sunt, qui eum ferunt agonizasse cum aliis L et amplius commilitonibus suis, anno ordinationis suae XXXVII; ipse est annus dominicae incarnationis DCCLVtus, Pippini iunioris XIIIImus.
470Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XI; 1 (auctor -1081)
Post passionem sancti Bonifacii Willehadus, et ipse Angligena, fervens amore martyrii properavit in Fresiam.
471Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XI; 8 (auctor -1081)
Unde confessor Dei maius adhuc lucrum expectans de conversione plurimorum dicitur secundum euangelicum preceptum de civitate in civitatem fugisse, dispersis que sociis ad predicandum ipse Romain venisse cum Liudgero.
472Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XI; 12 (auctor -1081)
Transacto igitur biennio, quod est anno Karoli XVIII., Widichind, incentor rebellionis, ad fidem Karoli venit baptizatus que est ipse cum aliis Saxonum magnatibus, et tunc demum Saxonia subacta in provintiam redacta est.
473Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XIII; 2 (auctor -1081)
Corpus eius Bremam deportatum in basilica sancti Petri, quam ipse aedificavit, sepultum est.
474Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XV; 18 (auctor -1081)
Ubi relinquens Gislemarum cum Haraldo ipse in Sueoniam transfretavit cum Witmaro.
475Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XXX; 2 (auctor -1081)
Quarum primam, quae ab Hammaburg olim barbarica incursione depulsa est, ipse, ut prediximus, ad Ramsolas transtulit; secundam in Bremis habuit sanctorum virorum, qui habitu quidem usi canonico regula vivebant monastica, usque ad nostri fere temporis aetatem.
476Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XXXI; 1 (auctor -1081)
Ipse retranstulit corpus sancti Willehadi in matricem ecclesiam beati Petri apostoli [ab illo australi oratorio, quo deportatum est a Willerico].
477Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XXXI; 2 (auctor -1081)
Et tunc facta sunt illa miracula, quae per merita sancti Willehadi populo ostensa sunt ab anno Domini DCCCLXI, qui est [annus] ab ordinatione archiepiscopi XXX. Ipse enim, qui transtulit, et vitam et miracula eius singulis libris comprehendit.
478Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XXXVI; 2 (auctor -1081)
Ipse quidem per se, quotiens occupationes aliae sinerent, eidem legationi insistens, semper autem constitutos habeas presbyteros, per quos et verbum Dei gentiles audirent et solatium captivi christiani haberent, ad ecclesias inter ipsos paganos longe constitutas, quodque gravissimum erat, marinis discriminibus adeundas.
479Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XXXVI; 3 (auctor -1081)
Quae discrimina ipse frequentius sustinens cum apostolo sepe naufragium pertulit, sepe etiam alia pericula sustinuit, spe futurae beatitudinis omnia presentis vitae aspera leniens, illudque apostolicum continua meditatione revolvens: 'Non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis'.
480Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XXXVII; 11 (auctor -1081)
Ipse Boemanos, Sorabos, Susos et ceteros Sclavorum populos ita perdomuit, ut tributarios efficeret.
481Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XLV; 6 (auctor -1081)
Unde apud gloriosissimos reges Ludvicum et filios eius hoc optinuit, ut insignis vir Adalgarius, monachus videlicet Corbeiae, in adiutorium illi confirmaretur, quatinus ipse infirmitate detentus in Adalgario haberet solatium circandi episcopatum, placita adeundi, et quando exigeretur, vel in expeditionem vel ad palatium cum comitatu suo proficisci.
482Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XLV; 7 (auctor -1081)
Impetravit etiam, ut ipse illi in electione successor confirmaretur et inter consiliarios regis locaretur, assentientibus fratribus et abbate monasterii eius, ac sancta synodo haec omnia roborante.
483Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, XLVI; 4 (auctor -1081)
Verum, sicut decessores sui, presbyteros ad hoc opus et ipse constitutos habere curavit.
484Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, L; 4 (auctor -1081)
Quare ferunt illum a monasterio Corbiensi Hogerum suscepisse adiutorem, cuius ope fultus ac ministerio ipse emeritae senectutis ocio potiretur.
485Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, L; 11 (auctor -1081)
Post haec migravit archiepiscopus anno Domini A 1. DCCCCVII, pridie idus Mai BC. DCCCCVIIII°, VII idus Mai et sepultus est in basilica sancti Mykaelis, quam ipse pro dilectione magistri super tumbam eius erexit.
486Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, LI; 7 (auctor -1081)
'Fidelis', inquam, ' dispensator et prudens', qui et ipse vigilans pernoctavit suamque familiam dormire prohibens venienti sponso laetus occurrit dicens: 'Ecce ego et pueri, quos dedit mihi Dominus'.
487Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, p2, LXIII; 3 (auctor -1081)
Qui nuper tam nobili fine coronatus exemplum dedit posteris, nulla temporum vel locorum asperitate vestram pigriciam excusari posse, cum per tanta pericula maris et terrae feroces aquilonis populos ipse pertransiens ministerium legationis suae tanto impleret studio, ut in ultimis terrae finibus exspirans animam suam poneret pro Christo.
488Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 13, XXIIII; 3 (auctor -1081)
Ad quam B.C 2. Halsingaland, et Halsingaland regio est, ad quam primus ab archiepiscopo designatus est Stenphi episcopus, quem ipse mutato nomine Symonem vocavit.
489Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 13, XVI; 14 (auctor -1081)
Ipse rex gaudens in Domino recitavit mihi hane cantilenam.
490Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 13, XX; 6 (auctor -1081)
In qua civitate primum ex nostris ordinavit Hiltinum abbatem, quem ipse voluit appellari Iohannem.
491Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 13, XXI; 3 (auctor -1081)
'Quod ipse', inquit, 'probaveram, quim nuper sub Iacobo rege XII annis militavi in illis regionibus, quae altissimis ambae montibus includuntur, magis autem Nortmannia , quae suis alpibus circundat Sueomam'.
492Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, XIIII; 2 (auctor -1081)
Quod ipse multo maioribus auxit reditibus quam antecessores eius, adeo ut preter hospites, qui frequenter suscipiebantur, cotidie pascerentur in hospitali pauperes XXIIII. In quo ministerio fidelissimus extitit Libentius, quem secum duxit ab Italia pontifex.
493Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, XXIIII; 7 (auctor -1081)
Apud Magedburg quoque defuncto pontifice Adelberto Gisilharius successit in cathedram, et ipse vir sanctus, qui novellos Winulorum populos doctrina et virtutibus illustravit.
494Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, XXVIIII; 9 (auctor -1081)
[Archiepiscopus etiam per se curam hospitalis egit, fratribus et infirmis cotidiano ministrans obsequio, ipse quoque vice sua xenodochium nepoti commendavit Libentio].
495Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, XXXVIIII; 5 (auctor -1081)
Olaph sane, qui post obitum patris Herici regnum super Suevos accepit, cum exercitu superveniens infelicem Suein a regno expulit, et ipse optinuit Daniam.
496Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, XXXVIIII; 6 (auctor -1081)
Cognovit autem Suein, quod Dominus ipse est Deus, et reversus in semetipsum peccata sua pre oculis habuit penitensque oravit ad Dominum.
497Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, LXVIIII; 9 (auctor -1081)
Nam et claustrum renovavit et mensam canonicis ipse primus instituit.
498Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, LXVIIII; 12 (auctor -1081)
Composita mensa manum vertit ad claustrum, quod ipse, dum prius ligneum esset, lapideum fecit, forma, ut mos est, quadrangula, vario cancellorum ordine distinctum et visu delectabile.
499Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, LXXIIII; 1 (auctor -1081)
Post cuius mortem, ut ipse disposuit, succedunt in regnum filii eius, Haroldus in Angliam, Suein in Nortmanniam, Hardechnud in Daniam.
500Adamus Bremensis, Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, 61, II; 3 (auctor -1081)
Mox de legatione sua, quae pro gentium salute primo a decessoribus suis recepta hoc sibi ordine provenit, ut, quod alii in lacrimis seminarunt, ipse in gaudio meteret, toto, inquam, animi desiderio succensus aestuabat, quomodo perficeret, quod religioso pietatis formabat affectu.