'mansuetudo' - search in All Authors, Showing 1 to 500 of 1157 hits      Show next 500

1Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0455D (auctor c.945–1004)
Quomodo itaque mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia lucri, hospitalitas quoque et benignitas praecipue esse debent in episcopo et inter cunctos laicos eminentia, sic et castitas propria et ita dixerim pudicitia sacerdotalis, ut non solum ab opere se immundo abstineat, sed etiam a iactu oculi et cogitationis errore mens Christi corpus confectura sit libera.
2Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0477C (auctor 1000)
Quale ministerium regis sit, et ipse sui officii nomine prodit, et totius regni suscepta cura innotescit; nec magis ulla sententia animum regis ad bene agendum subrigit quam diversorum principum clementia proposita sub exemplis, quia et Constantini imperatoris mansuetudo laudatur inter dissidentes episcopos, et Marciani pura fides inter haereticos et orthodoxos.
3Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0035A (auctor fl. 1150)
In splendore potest intelligi mansuetudo conversationis, de qua dicitur: Luceat lux vestra coram hominibus (Matth. V) . In calore vero ardor supernae dilectionis.
4Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0035A (auctor fl. 1150)
Huic siquidem nostrae civitati quatuor isti custodes sunt deputati, scilicet dolor in corde, labor in corpore, mansuetudo in conversatione, amor in supernorum dilectione.
5Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0035B (auctor fl. 1150)
Custodit igitur dolor fideliter, labor viriliter, mansuetudo suaviter, charitas confidenter.
6Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0035D (auctor fl. 1150)
Reliquum vero duplex ostium ex charitate et mansuetudine construitur, quae etiam adeo connexa sunt, ut ex charitate mansuetudo generetur.
7Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0035D (auctor fl. 1150)
Reliquum vero quod est ex mansuetudine et charitate, vinculum patientiae connectit: quia si non adsit patientia, mansuetudo quandoque a charitate recedit.
8Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0215C (auctor fl. 1150)
Spiritus adoptionis recte dicitur electuarium, quod ex speciebus aromaticis conficitur et dulce est palato, et conservativum sanitatis; quia prae caeteris spiritalium gratiarum habet abundantiam, quibus anima dulcoratur, et vigorem accipit internae sanitatis, sicut Paulus dicit: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Gal. V) . Et, quoniam hanc multifariam plenitudinem unus Spiritus operatur in Ecclesiis Dei, dictum est: Spiritus Domini replevit orbem terrarum.
9Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0237A (auctor fl. 1150)
Pro vitio virtus crimina saepe tulit. (OVID.) In omni ergo sacrificio tuo sal offeras, hoc est discretionem habeas, sicut praecipit tibi Dominus (Levit. II) , ne si onera importabilia alligaveris citius oneri succumbas: aut si inutiles collegeris lentiscas, et desidiosus fias sicut in Apocalypsi legitur: Utinam calidus esses, aut frigidus: sed quia neque calidus es neque frigidus, incipiam te evomere ex ore meo (Apoc. III) . Post discretionem sequitur devotio in oratione, compassio in proximi infirmitate, devotio quantum ad Deum, compassio quantum ad proximum, mansuetudo quantum ad te ipsum.
10Absalon Sprinckirsbacensis, Sermones, 211, 0237A (auctor fl. 1150)
His quatuor parietibus omnis aedificatio constructa concrescit in templum sanctum in Domino, quoniam discretio aedificat sapienter, devotio diligenter, compassio misericorditer, mansuetudo decenter.
11Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0645B (auctor 1145-1221)
Ars igitur quam discere debet Christianus et Christi discipulus, imo quae facit Christi discipulum mitis humilitas sive mansuetudo humilis appellatur.
12Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0645B (auctor 1145-1221)
Mansuetudo enim tranquillat mores, animumque componit, neminem laedit, neminem concutit, nemini patitur calumniam irrogare, contemptum saeculi delicias reputat, terrenae strepitum fastidiens actionis, peccatorum occasionem praestruit, intercludens aditus vitiorum, corporalium sensuum ianuas sollicitudini disciplinae committens, intus agit Sabbatum innocentiae in pacis aeternae feriis solemnizans.
13Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0645C (auctor 1145-1221)
Mansuetudo quippe dum suspectum habet omne quod foris est, ad sui largitoris manum consueto more se colligit desursum, ut de intus inde reficiatur exspectans.
14Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0645C (auctor 1145-1221)
Mansuetudo quae manus suetudo dicitur, quia sic ad Christi manum facta est, ut ad aliud quam ad eius gratiam non aspiret.
15Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0645D (auctor 1145-1221)
Sicut mansuetudo applaudit innocentiae, sic patientiae fidit humilitas, per quam omne gaudium existimat cum in tentationes varias contigerit incidisse.
16Adamus Perseniae, Epistolae, 211, 0651A (auctor 1145-1221)
o super aurum et topazion appetenda inscriptio, ubi coelestis sapientiae Verbum lineis animae superscribitur, quas facit et exarat innocentiae rectitudo, aequitatis propositum, intentionis simplicitas, mansuetudo infantiae spiritualis!
17Adamus Scotus, De ordine habitu et professione canonicorum ordinis Praemonstratensis, 198, 0558C (auctor c.1140–1212)
Et hoc ideo: ne dum nimis in isto ostenditur mansuetudo humilitatis, reverentia apud illos minor sit paternae auctoritatis.
18Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0723B (auctor c.1140–1212)
Quis facile dixerit quid utilitatis humanae vitae contulerit, quantum mansuetudo amabilem, iustitia terribilem, compositum castitas, humilitas communem fecerit.
19Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0632B (auctor c.1140–1212)
Per gyrum tabernaculi primi, duodecim sunt tribus filiorum Israel; per gyrum secundi, duodecim apostoli: per gyrum vero tertii, duodecim, quas Apostolus commemorat, virtutes: Charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Gal. V, 22) . Faciamus, ait Apostolus, tria tabernacula (Matth. XVII, 4) . Sunt itaque haec tria tabernacula.
20Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0759D (auctor c.1140–1212)
Et iustitia quidem ad reprobos, mansuetudo ad electos, veritas ad utrosque pertinet.
21Adamus Scotus, De tripartito tabernaculo, 198, 0759D (auctor c.1140–1212)
Ideo mansuetudo ad electos; quia ad dulcedinem suae pertinet misericordiae quod solventur.
22Adamus Scotus, Sermones, 198, 0259A (auctor c.1140–1212)
- 6. In illo sit mansuetudo cum charitate, in hoc dilectio cum familiaritate.
23Adamus Scotus, Sermones, 198, 0260B (auctor c.1140–1212)
Hoc autem bonus pastor non es, nisi in ovibus non quidem tuis, sed Christi, tibi vero commissis, quod pingue et forte est custodias, et quod infirmum est alliges, et quod confractum est consolides (Ezech. XXXIV, 4) . Sed, ne disciplina modum excedat, temperet eam mansuetudo.
24Adamus Scotus, Sermones, 198, 0262A (auctor c.1140–1212)
Igitur ut haec quae sibi praelatus et subiectus debent, breviter repetamus; sit in praelato discretio in praecipiendo, ut sit in subiecto prompta voluntas in obediendo: sit in illo disciplina moderata in auctoritate, ut sit in isto reverentia grata in maturitate, sit denique in illo mansuetudo ordinata in charitate; ut sit in isto dilectio non ficta in familiaritate.
25Adamus Scotus, Sermones, 198, 0315C (auctor c.1140–1212)
Ecce triplex paupertas, cui promittitur regnum coelorum: triplex mansuetudo, cui debetur terrae possessio, triplex nihilominus luctus, quem annullabit consolatio.
26Adamus Scotus, Sermones, 198, 0318D (auctor c.1140–1212)
Videte ne forte corona stellarum illarum duodecim sit virtutum de quibus Apostolus: Fructus, inquit, spiritus est charitas, pax, patientia, gaudium, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, modestia, continentia, castitas (Gal. V, 22) . Quod si aliud vultis recipere, apponite quatuor illas virtutes, quas legitis sapientiam docere: sobrietatem videlicet, et sapientiam, et iustitiam, et virtutem (Sapien. VIII, 7) , illis octo, quas eidem sapientiae quae desursum est Iacobus asserit inesse dicens: quod primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, bonis consentiens, plena misericordia et fructibus bonis, iudicans sine simulatione (Iacob. III, 17) : et componite ex eis quoddam pulcherrimum diadema, et habetote coronam stellarum duodecim.
27Adamus Scotus, Sermones, 198, 0349A (auctor c.1140–1212)
Promittit et pollicetur spes, quod regnum coelorum paupertas habebit; mansuetudo terram possidebit; luctus temporalis consolationem accipiet perennem; esuries et sitis saturitatem; misericordia misericordiam consequetur; munditia cordis visionem Conditoris; pacifici honorabuntur nomine filiorum Dei; persecutionis perpessio regnum coelorum haereditabit.
28Adamus Scotus, Sermones, 198, 0422B (auctor c.1140–1212)
Sunt autem istae: Charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Gal. V, 22) . Sed vocatus est iste noster Iesus cum discipulis suis ad nuptias has.
29Ado Viennensis, Passio S. Desiderii, 123, 0442C (auctor -875)
Charitas pura, assiduitas totius honestatis, patientia in varietate temporis perseverans, modesta et bonis Christianorum moribus decens, verecunda et pudica mansuetudo in omni habitu et continentia, Deo chara et amabilis unanimitas, ut cum cursum huius vitae per viam patrum vestrorum consummaveritis, laetitia sempiterna pariter cum eis intercessione illorum perfrui mereamini.
30Adso Dervensis, Vita S. Bercharii, 137, 0674B (auctor c.910-c.992)
Iam vero styli non patitur opera, quanta in viro Dei fuerit humilitas, quanta virtus obedientiae, quanta modestiae gravitas, quanta charitas, quanta benignitas, quanta mansuetudo, quanta etiam patientiae fortitudo.
31Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 2; 4
Virtutes vero simpliciter morales sunt illae, quae sunt in appetitu, sive appetitus ille sit sensitivus, seve intellectivus, cuiusmodi sunt Iustitia, Temperantia, Fortitudo, Mansuetudo, et caetera talia, de quibus sumus singulariter tractaturi.
32Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 3; 19
medium autem horum est virtus, quae dicitur Mansuetudo.
33Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 3; 20
Mansuetudo tamen non proprie nominat virtutem mediam inter mitiditatem, et iram, immo magis nominat ipsam passionem, quae est mitiditas: attamen (ut dicitur 4. Ethicorum) quia non habemus proprium nomen respectu huiusmodi virtutis, nominatur nomine passionis deficientis, et dicitur Mansuetudo.
34Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 3; 21
Erit autem Mansuetudo in irascibili, quia in ea sunt mitiditas et ira, contra quas huiusmodi virtus videtur consistere.
35Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 3; 23
ut fortitudo est circa passiones ortas ex malo futuro: mansuetudo circa passiones ortas ex malo praesenti.
36Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 3; 45
In irascibili est Fortitudo, Mansuetudo, Magnanimitas, et Magnificentia, quae sic accipiuntur: quia Fortitudo, et Mansuetudo sunt circa passiones ortas ex malis, ut Fortitudo est circa passiones ortas ex malis futuris, Mansuetudo circa passiones ortas ex malis praesentibus.
37Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 4; 1
Distinximus in praecedenti capitulo, quod duodecim sunt Virtutes: quarum una est in intellectu, ut Prudentia: una in voluntate, ut iustitia: quatuor in irascibili, ut Fortitudo, Mansuetudo, Magnificentia, et Magnanimitas.
38Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 27
Quod est mansuetudo, et circa quae habet esse, et quod decet reges et principes esse mansuetos. Cap. XXVII.
39Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 27; 14
Haec autem est mansuetudo: quia sicut fortitudo est media inter timores et audacias, sic mansuetudo est media inter iram, per quam cupimus vindictam.
40Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 27; 18
sic mansuetudo reprimit iras, et moderat irascibilitates.
41Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 27; 19
Viso quid est mansuetudo, de levi patet circa quae habet esse.
42Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 27; 22
Mansuetudo enim principaliter et primo intendit reprimere iras, ex consequenti autem intendit moderare passiones oppositas irae.
43Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 27; 28
Propter quod si virtus est circa bonum et difficile, mansuetudo principaliter opponitur irae, et indendit iras reprimere: ex consequenti autem opponitur irascibilitati, et intendit eam moderare, quod ipsum nomen designat: si enim vim nominis consideremus, mansuetudo nominat temperamentum irae.
44Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 2a, 27; 39
Quare se reges non debent esse iracundi, et debent in moveri secundum ordinem rationis, ut fiant punitiones et vindictae, cum hoc faciat mansuetudo, decet eos mansuetos esse.
45Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 1; 5
videlicet, amor, odium, desiderium, abominatio, delectatio, tristitia, spes, desperatio, timor, audacia, ira, et mansuetudo.
46Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 1; 6
Comparabatur enim supra mansuetudo inter virtutes: sed hoc est propter vocabulorum penuriam, ut ait Philosophus 4. Ethic.
47Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 1; 7
Mansuetudo enim proprie nominare videtur passionem oppositam irae.
48Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 1; 9
Erit mansuetudo aequivocum ad virtutem, et ad passionem oppositam irae.
49Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 1; 41
Si vero malum sit praesens, hoc etiam est dupliciter: quia vel ex hoc consurgimus ad faciendam vindictam, et sic est ira: vel a tali vindicta deficimus, et sic est mansuetudo.
50Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 2; 8
In quinto autem, ira, et mansuetudo.
51Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 2; 39
Nam mansuetudo proprie non est passio, sed magis est deficere a passione.
52Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 2; 41
Utrum autem secundum aliquem alium modum mansuetudo praecedat iram, investigare non est praesentis negocii.
53Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 7; 66
Patet ergo quomodo nos habere debemus circa iram, et mansuetudinem: quia per mansuetudinem reprimenda est ira, ne praecedat iudicium rationis et per iram reprimenda est mansuetudo, ne impediat virtutem opera, et rationis actum.
54Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 1, 153, 10; 1
Enumerabuntur supra duodecim passiones, videlicet, amor, odium, desiderium, abominatio, delectatio, tristitia, spes, desperatio, timor, audacia, ira, et mansuetudo.
55Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 2, 12; 1
Bonorum autem quaedam sunt bona animae, ut vitutes, et boni mores: quaedam vero sunt bona corporis, ut pulchritudo, mansuetudo, et agilitas, et cetera talia: quaedam autem dicuntur exteriora bona.
56Aelredus Rievallensis, Genealogia regum Anglorum, 195, 0713D (auctor 1110–1167)
Rex enim iste mansuetus, rex iustus, rex castus, rex humilis, quis facile dixerit, quid utilitatis humanae vitae contulerit; quem mansuetudo amabilem, iustitia terribilem, castitas compositum, humilitas communem fecerat?
57Aelredus Rievallensis, Genealogia regum Anglorum, 195, 0714B (auctor 1110–1167)
Sublimatus vero in regem, nihil superbum in moribus, nihil in verbis crudele, nihil inhonestum praeferebat in factis, unde tota illa gentis illius barbaries mansuefacta tanta se mox regi benevolentia et humilitate substravit, ut naturalis oblita saevitiae, legibus quas regia mansuetudo dictabat colla submitteret, et pacem quam eatenus nesciebat gratanter exciperet, unde non immerito dilectus a Deo et hominibus videbatur; dilectus a Deo plane, qui statim in ipsis regni sui initiis ea quae Dei sunt diligenter exercuit, in ecclesiis construendis, in monasteriis fundandis, quae et ampliavit possessionibus et honoribus cumulavit.
58Aeneas Parisiensis, Liber adversus Graecos, 121, 0743A
Cui non profuit castitas, sobrietas, mansuetudo?
59Agatho papa, Epistolae, 87, 1164D
Quibus portitoribus et testimonia aliquorum sanctorum Patrum, quos haec apostolica Christi Ecclesia suscipit, cum eorum libris tradidimus, ut facultatem suggerendi a benignissimo vestrae Christianitatis imperio consecuti, ex his duntaxat satisfacere studeant, dum imperialis mansuetudo praeceperit quid haec spiritalis mater eorum ac a Deo propagati imperii apostolica Christi Ecclesia credat et praedicet, non per eloquentiam saecularem, quae nec suppetit idiotis hominibus, sed per sinceritatem apostolicae fidei, in qua et ab incunabulis edocti usque in finem propagatori vestri Christiani imperii, coeli Domino, omnes nobiscum deprecamur servire atque obedire.
60Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0477B (auctor c.805–c.846)
Cuius tanta beatitudo fuit, et mansuetudo, ut nunquam, dum pateretur, alicui iniuriam fecisset, aut eum increpasset, nisi dum fortiter torqueretur, ait ad vicarium: Impiissime, quare non credis in Filium Dei, ut evadas tormenta aeterna?
61Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0532C (auctor c.805–c.846)
O inenarrabilis mansuetudo! O beata tolerantia [amplissimaque sapientia!]. Iste se pro omnibus tradidit, et talem Domini sui fidelitatem incorruptam baiulat, ut moriatur ille antequam commissis ovibus quispiam vinctus educatur.
62Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0505 (auctor c.805–c.846)
Cuius tanta mansuetudo fuit, ut non dominus a suis sacerdotibus vocaretur, sed quasi unus ex ipsis consacerdotibus cognominaretur.
63Agobardus Lugdunensis, Consultatio et supplicatio de baptismo Iudaicorum mancipiorum, 104, 0106A (auctor 769-840)
Neque dignetur felix mansuetudo vestra mihi irasci, quia importunus vobis existo talia flagitando; sed considerate quia causa est Ecclesiae, ratio fidei, et opus divinum.
64Agobardus Lugdunensis, Contra praeceptum impium de baptismo Iudaicorum mancipiorum, 104, 0175A (auctor 769-840)
Noverit mansuetudo vestra prudentissima idcirco me ad utrumque praesumpsisse quae sequuntur scribere, quoniam absque ambiguo vos novi praecipuos et pene solos in via Dei esse adiutores Christianissimi imperatoris, et propterea in palatio esse unum semper, et alterum frequenter, ut in operibus pietatis quae absque omni errore quaerenda, invenienda, tenenda sunt, vos illi prudentissimis vestris suggestionibus sitis exhortatores et, ut dixi, adiutores.
65Agobardus Lugdunensis, De insolentia Iudaeorum, 104, 0070C (auctor 769-840)
Tamen in quantum Ecclesiae Christi noxia est, si vestra patitur mansuetudo, breviter intimare exordiar.
66Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0141A (auctor 1128-1203)
Quae species patientiae petitur, cum dicitur: Et ne nos inducas in tentationem (Matth. VI) . Non petit homo ne tentetur, sed, ne in tentationem ducatur; tentatur enim quis, et non in tentationem ducitur; ut iustus, qui resistit diabolo; tentatur, et in tentationem ducitur, qui peccando, maligno subiicitur; de hac patientia dicitur: Beati mites, etc. (Matth. V) . In hac enim patientia, summa mansuetudo resultat, quod homo malignanti daemoni assensum non praestat.
67Alanus de Insulis, De arte praedicatoria, 210, 0159B (auctor 1128-1203)
Unde ait Isidorus: « Vitia virtutum praeferunt speciem, unde perniciosius sectatores suos decipiunt, quia sub velamine se virtutis tegunt; nam sub praetextu iustitiae crudelitas agitur, et remissa segnities mansuetudo creditur: Plerumque hoc agit torporis negligentia quod agere creditur indulgentia.
68Alanus de Insulis, Elucidatio in Cantica canticorum, 210, 0061C (auctor 1128-1203)
Humilitas simul apponitur cum patientia, mansuetudo quoque et lenitas, et quod summe est, suavitas et puritas cordis.
69Alanus de Insulis, Explanatio in Prophetia Merlini Ambrosii, 1, 55; 5 (auctor 1128-1203)
In quo autem duo ista conspirant pariter et conquadrant, hoc est, recta fides in Deum et animi mansuetudo ad proximum.
70Alcimus Avitus, Homiliae, 15, 5; 5 (auctor ca.450-518)
Nam modo scaenae moenium publicorum crebris terrae motibus concutiebantur: nunc ignes saepe flammati caducas culminum cristas superiecto favillarum monte tumulabant: nunc stupenda foro cubilia collocabat audacium pavenda mansuetudo cervorum: cum tu inter ista discessu primorum populariumque statu urbis exinanito ad nova celer veterum Ninivitarum exempla decurristi, ne divinae admonitioni tua quoque desperatio conviciaretur.
71Alcuinus, In Evangelium Ioannis, 100, 0873D (auctor 730-804)
Ecce qualis est mansuetudo Christi.
72Algerus Leodiensis, De misericordia et iustitia, 180, 0862A (auctor 1060-c.1131)
Sed circumstant nos hinc mansuetudo misericordiae, hinc censura iustitiae, ut credamus quaedam delicta utcunque toleranda, quaedam vero penitus amputanda.
73Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1396B (auctor -c.1143)
Et rursum, cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in huius mundi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ratiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevaleat ope levet, ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam, ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet quatenus a iustitiae studio non enervet, sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem Dei provocet, ut gratos quosque ministeriis in amore servet, ut proximorum mala cum corrigere non valet taceat, et cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret ne tamen in animo virus doloris occultet, ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat ne tamen per gratiam a iure rectitudinis excedat, ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non timeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat; ne cum terrena largitur, suam plusquam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret.
74Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1193C (auctor -c.1143)
Asinorum vel asinarum nomine aliquando mansuetudo simplicium designatur, et Ierusalem visio pacis dicitur.
75Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1390B (auctor -c.1143)
Quae illa esse tanta mansuetudo potuit, quae quies animi, quae soliditas mentis et imperturbatio cogitationis?
76Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1260C (auctor -c.1143)
Quis eius iram tolerat cuius et ipsa non potuit mansuetudo tolerari?
77Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1241C (auctor -c.1143)
Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona eius sunt, sed ea sine quibus ad vitam homines pervenire nequaquam possunt.
78Ambrosius Mediolanensis, De Iacob [CSEL], 2, 8; 1 (auctor 340-397)
uicit tamen ille, qui praeferebatur oraculo, uicit inpigritia tarditatem, mansuetudo duritiam.
79Ambrosius Mediolanensis, De Iacob [CSEL], 2, 11; 7 (auctor 340-397)
ideoque ait: super gladium tuum uiues et seruies fratri tuo; domina est enim pietas crudelitatis et mansuetudo duris motibus praestat.
80Ambrosius Mediolanensis, Explanatio super Psalmos XII [CSEL], 36, 2, 4; 2 (auctor 340-397)
quae maiora fomenta sunt cordis humani quam mansuetudo atque simplicitas, quibus et dolor omnis acceptae leuatur iniuriae et labes criminis omnis excluditur?
81Ambrosius Mediolanensis, Explanatio super Psalmos XII [CSEL], 48, 1, 2; 6 (auctor 340-397)
ideo omnibus grata est mansuetudo.
82Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucan [CSEL], 7, 59; 6 (auctor 340-397)
nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; grauiora contumacibus mansuetudo uulnera.
83Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucan [CSEL], 7, 60; 4 (auctor 340-397)
aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio.
84Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2105D (auctor 340-397)
Hinc oppressa est paucorum mansuetudo per plurimorum insolentiam: hinc itum in caedes, cum minus parceret alienus: hinc conspiratum, ut legis solemnia negligerentur, sacerdotia a bonis ad improbos derivarentur, quod hominibus non solum a pio cultu, sed ab ipsa legis cognitione peregrinis, quod sanctum esset, ignorabatur.
85Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2148C (auctor 340-397)
Penes paucos eminentia, penes plurimos mansuetudo.
86Ambrosius Mediolanensis, De Iacob et vita beata, 14, 0617C (auctor 340-397)
Sic pio affectu Isaac patriarcha et sancta Rebecca certabant, ut neutrum inferiorem facerent, sed utrumque aequalem (Gen. XXV, 28) . 8. Vicit tamen ille qui praeferebatur oraculo: vicit impigritia tarditatem, mansuetudo duritiam (Ibid., 23) . Dum alter venatu aspero praedam quaerit agrestem, hic mitium cibos morum, hic domesticam gratiam, hic tenerae mansuetudinis, atque pietatis pio patri dulces epulas ministravit.
87Ambrosius Mediolanensis, De Iacob et vita beata, 14, 0619B (auctor 340-397)
Ideo ait: Super gladium tuum vives, et servies fratri tuo (Gen. XXVII, 34) . Domina enim est pietas crudelitatis, et mansuetudo duris motibus praestat.
88Ambrosius Mediolanensis, Enarrationes in XII psalmos Davidicos, 14, 0967C (auctor 340-397)
Quae maiora fomenta sunt cordis humani, quam mansuetudo atque simplicitas: quibus et dolor omnis acceptae levatur iniuriae, et labes criminis omnis excluditur?
89Ambrosius Mediolanensis, Enarrationes in XII psalmos Davidicos, 14, 1155D (auctor 340-397)
Et ideo omnibus grata est mansuetudo, quae vulnera interiorum curat animorum.
90Ambrosius Mediolanensis, Epistolarum classis I, 16, 1114A (auctor 340-397)
Itaque quem virga sacramentis abdicavit coelestibus, eumdem mansuetudo restituit.
91Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucam, 7, X; 86 (auctor 340-397)
Nemo debet quod ipse in alio reprehendit, imitari: graviora contumacibus mansuetudo vulnera refert.
92Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii secundum Lucam, 7, X; 91 (auctor 340-397)
Aut fortasse ante passionem Domini, quae nutantium populorum corda firmavit, necessaria sola fuerit mansuetudo; post passionem correctio.
93Ambrosius Mediolanensis, Sermones, 18, 0131B (auctor 340-397)
Usque in hanc horam et esurimus, et nudi sumus, et culafizamur, et instabiles sumus (idest non resistimus, uel non defendimus), et laboramus operantes manibus nostris: maledicimur, et benedicimus: persecutionem patimur, et sustinemus: blasphemati depraecamur: tamquam purgamenta huius mundi facti sumus, omnium perispsema (Ibid., 10, 11, 12, 13) . » Haec apostolica doctrina est, hoc Dei et Christi mysterium, haec conuersatio caelestis, haec professio spiritalis; hoc mundus non recipit; hoc ypocrisis respuit, dicente Apostolo: « Animalis homo non percipit, quae sunt Spiritus Dei: stultitia enim est illi (I Cor. II, 14) . » VIII. Fructus autem sunt Spiritus, quos Apostolus enumerat, dicens: « Caritas, gaudium, pax, patientia, bonitas, mansuetudo, fides, lenitas, continentia, castitas (Gal. V, 22, 23) . » Et illud de quo litteris suis Ephesiorum Ecclesiam idem Apostolus monuit: « Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis (Ephes. IV, 30) . » Contristatur autem Spiritus a contrariis desideriis, idest ab operibus carnis, quae inter cetera latentia haec sunt: « Inimicitiae, contentiones, aemulationes, indignationes, prouocationes, irae, rixae, dissenciones, sectae, inuidiae, ebrietates, comisationes (idest comestores) (Gal. V, 20, 21) . » His enim operibus contristatur Spiritus, offenditur; deserit et abscedit Solomone dicente: « Sanctus enim Spiritus disciplinae effugiet fictum (Sap. I, 5) . » IX. « Nolite, inquit apostolus Paulus, contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis (Ephes. IV, 30) . » Dies redemptionis est, in quo salutaris indulgentiae dono redempti, a mortis sententia liberamur; in quo ueterem hominem cum actibus eius exponimus, et induimus nouum, qui secundum Deum creatus est in operibus bonis.
94Amedeus Lausannensis, Homiliae de Maria Virginea Matre, 188, 1305B (auctor 1144-1159)
Mala vero explicat Apostolus dicens: Fructus spiritus sunt, charitas, gaudium, pax, patientia, benignitas, bonitas, longanimitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Gal. V) . Fulcitur ergo floribus, cum praedicta oracula apparent.
95Anastasius bibliothecarius Auctores varii, Collectanea, 129, 0732C
Arma tibi sint benignitas in sudoribus, mansuetudo inter maledicos, patientia in his qui te peremerint.
96Andreas Agnellus, Liber pontificalis Ecclesiae Ravennatis, 265, 9, 2; 8 (auctor -c.846)
Cuius tanta beatitudo fuit et mansuetudo, ut nunquam, dum pateretur, alicui iniuriam fecisset, aut eum increpasset, nisi, dum fortiter torqueretur, ait ad vicarium: 'Impiissime, quare non credis in Filium Dei, ut evadas tormenta aeterna'?
97Andreas Agnellus, Liber pontificalis Ecclesiae Ravennatis, 265, 9a, 22; 3 (auctor -c.846)
Cuius tanta mansuetudo fuit, ut non dominus a suis sacerdotibus vocaretur, sed quasi unus ex ipsis consacerdotibus cognominaretur; solummodo inter eos pontificalis tituli solio praecedebat.
98Andreas Agnellus, Liber pontificalis Ecclesiae Ravennatis, 265, 298, 37; 38 (auctor -c.846)
O inenarrabilis mansuetudo!
99Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 393, 1; 10
Quapropter dignum ducit mansuetudo nostra, si vestrae placet sanctitati, in hoc castro Gradensi nostram confirmare metropolim'.
100Anonymus, De anulo et baculo versus, p1; 8
Mansuetudo boum, fervor notat ora leonum: Esse sacerdoti debet utrumque bonum.
101Anonymus, De unitate ecclesiae conservanda, 36; 810
Ergo Wigbertus, qui et Clemens papa, profert cum apostolo et docet ea, quae sunt fructus spiritus, sicut est caritas, gaudium, pax, longanimitas, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo et caetera quaecunque pudica, quaecunque amabilia.
102Anonymus, De unitate ecclesiae conservanda, 36; 894
Unde et Cyprianus episcopus ostendens in libro de unitate catholicae ecclesiae idcirco in columbae specie Spiritum sanctum venisse, ut debeamus in domo Dei, in ecclesia Christi unanimes habitare, concordes et simplices perseverare: Haec est, inquit, in ecclesia noscenda simplicitas et obtinenda, ut columbas dilectio imitetur fraternitatis, ut mansuetudo et lenitas aequetur ovibus et agnis.
103Anonymus, Vita Meinwerci episcopi Patherbrunnensis, 1; 36
In quo cum irreprehensibiliter conversaretur, et regalis celsitudo et procerum multitudo eum reverebatur, utpote cuius benivolentiae ancillabatur humilitas, gravitatem temperabat affabilitas, in cuius ore veritas et dulcedo, in cuius corde pietas et mansuetudo, in cuius moribus et scientia verborum et operum regnabat concordia.
104Anonymus, Vita Walarici abbatis Leuconaensis, 161; 185
Tanta vero mansuetudo divinae misericordiae erat in eo, ut aviculae in manu eius frequenter sine formidine cibum sumerent, et articulis suis, quandocumque vellet, oblitas suae feritatis et quasi domesticas eas palpitabat.
105Anonymus, Vitae Columbani abbatis discipulorumque eius, p1, 13; 4
Sed mira in iuvenili aetate patientia repperiebatur, mira virtus humilitatis, mira mansuetudo, mira pietas, mira lenitas, mira caritas.
106Anonymus, Vitae Columbani abbatis discipulorumque eius, 16, 5; 6
Tanta pietas, tanta caritas omnibus, ut unum velle, unum nolle, modestia atque sobrietas, mansuetudo et lenitas aeque in omnibus redolebat.
107Anonymus, Vitae Desiderii episcopi Viennensis, 646, 35; 3
Sedeat vestro animo illorum fervens in Deo religio, caritas pura, assiduitas totius honestatis, patientia in varietate temporis perseverans, modesta et bonis christianorum moribus decens verecundia et pudica mansuetudo, in omni habitu et continentia Deo cara et amabilis unanimitas, ut cum cursum huius vitae per viam patrum vestrorum consummaveritis, laetitia sempiterna pariter cum eis intercessione illorum perfrui mereamini; sitque cumulus iustitiae ipsorum profectus vitae vestrae et gaudium perpetuum corona glorificationis vestrae.
108Anonymus Rapularius, Rapularius, p3; 617
Et iste beatitudines sunt 7 virtutes, que dominus Cristus in monte docuit, que, ut impleantur, suffragia postulant VII donorum, que per 7 peticiones in Pater noster impetrantur: prima paupertas spiritu dono timoris repletur – contra superbiam; 2 mansuetudo dono pietatis – contra invidiam; 3 luctus dono sciencie illustratur, ut sciat homo, quibus involutus est – et hoc contra iram, que sensum mentis turbat; 4 esuries dono fortitudinis fulcitur, ne in via deficiat – contra accidiam; 5 misericordia dono consilii regitur, ut sciat homo, cui vel quando miserandum sit – hec contra avariciam, que sibi omnia retinet; 6ta mundicia cordis dono intelligencie repletur – contra luxuriam, que hominem facit brutum, ut sit sicut equus et mulus, quibus non est intellectus; 7 paci respondet donum sapiencie; homo enim, nisi pacatus sit, totus in se et erga proximum non potest celestia contemplari, sed quando pax est inter animam et carnem, tunc spiritus erigit animam ad contemplacionem et sic subicit carnem spiritui, ut fiat pax – contra gulam, que tantum terrena sapit.
109Anonymus Rapularius, Rapularius, p7; 105
Sicut autem mansuetudo reprimit motum ire, ita et humilitas reprimit motum spei.
110Anonymus Rapularius, Rapularius, p7; 106
Ideo sicut mansuetudo ponitur pars temperancie, ita et humilitas.
111Anselmus Cantuariensis, Epistolae, 158, 1101C (auctor 1033-1109)
Ad hanc vero monachus, qui in monasterio conversatur, pertingere nullatenus valet sine constantia et mansuetudine, quae mansuetudo indissolubilis comes est patientiae; et nisi monasterii sui instituta, quae divinis non prohibentur mandatis, etiamsi rationem eorum non perviderit, ut religiosa studuerit observare.
112Anselmus Cantuariensis, Epistolae, 158, 1137C (auctor 1033-1109)
Etenim, non sicut vulgo dici solet, quia quod longe est ab oculis longe est a corde: non inquam, sic quanto benigna vestra mansuetudo longius vel loco et tempore a me abest, tanto amor eius in me tepescit; sed quanto minus illa frui pro voto possum, tanto magis desiderium eius in veri dilectoris vestri mente fervescit.
113Anselmus Cantuariensis, Homiliae et exhortationes, 158, 0595C (auctor 1033-1109)
Secundo loco ponitur mansuetudo, quae veram paupertatem conservat et munit, ne quo modo inquietari possit.
114Anselmus Cantuariensis, Meditationes et orationes, 158, 0738B (auctor 1033-1109)
Qui tamen et in ipsa morte non immemor pietatis suae, pro interfectoribus suis Patrem suum rogabat, ut dimitteret illis hoc peccatum: Non enim sciunt , inquit, quid faciunt (Luc. XXIII, 34) . Excusat illos dulcissima Domini pietas, qui non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur, et vivat (Ezech. XXXIII, 11) . Cuius ergo cor tam durum, tamque lapideum non emollire possit tanta mansuetudo Creatoris nostri?
115Anselmus de Bisatis, Rhetorimachia, p5, 2, 2; 1 (auctor fl.1054)
Cuius ergo lacrimas cum talibus verbis videram, lacrimans sic ceperam: 'Tanta, carissime domine, benignitas, tanta mansuetudo, quanta in vos video, nedum committere aliqua, posset quidem precipere magna.
116Anselmus Havelbergensis, Dialogi, 188, 1248B (auctor 1126-1154)
Anselmus Havelbergensis episcopus dixit: Haereticorum est angulos et latebras quaerere; sed tu qui generale concilium desideras, videtur quod id quod catholicum est, intendas: ideoque et ego concilium universale futurum exopto, ubi tua sapientia, tua eloquentia, tua sanctitas, tua maturitas, tua discretio, tua mansuetudo, tua modestia, tua religio, tua constantia, tua pietas, tua perfectio, in facie totius Ecclesiae ad salutem et doctrinam omnium possit elucescere.
117Anselmus Laudunensis, Ennarrationes in Matthaeum, 162, 1285C (auctor -1117)
De paupertate nascitur mansuetudo.
118Anselmus Laudunensis, Ennarrationes in Matthaeum, 162, 1306B (auctor -1117)
Necessaria est ergo mansuetudo, ut mitis sit et humilis nocentibus, et nulla ira, nec rancor, id est superbia eum moveat, quod fit per spiritum pietatis, et non orat quod non eveniant, sed ut non inducatur.
119Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Epistola canonica B. Iacobi, 114, 0677A (auctor -1117)
Haec est mansuetudo quam superius habendam esse praecepit, zelo amaritudinis et contentionibus adversa.
120Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber Ecclesiasticus, 113, 1188C (auctor -1117)
Mansuetudo et humilitas gratiam, superbia et furor pariunt ruinam; unde: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI), etc.
121Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber Ecclesiasticus, 113, 1189B (auctor -1117)
In his commendatur mansuetudo et humilitas, quia mansuetudo neminem spernit, humilitas se omnibus subiicit.
122Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber Leviticus, 113, 0372B (auctor -1117)
(ID.) Motus animae, qui altiores sunt motibus terrae, id est, carnis nostrae, quorum fructus sunt charitas, iustitia, mansuetudo et similia.
123Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber Psalmorum, 113, 0997C (auctor -1117)
Mansuetudo.
124Aquilinus Iuvencus, Evangeliorum libri quattuor [CSEL], 1; 153 (auctor fl.330)
Hos populos cernens praecelsa rupe resedit Ac sic discipulis gremium cingentibus infit: 'Felices humiles, pauper quos spiritus ambit, Illos nam caeli regnum sublime receptat, His similes mites, quos mansuetudo coronat,-, Quorum debetur iuri pulcherrima tellus.
125Aquilinus Iuvencus, Historia evangelica, 19, 0120A
His similes mites, quos mansuetudo coronat, Quorum debetur iuri pulcherrima tellus.
126Arnobius iunior, Commentarii in Psalmos, 53, 0456A (auctor fl.460)
Quoniam supervenit mansuetudo et corripiemur.
127Arnobius iunior, Commentarii in Psalmos, 53, 0456D (auctor fl.460)
Quid tanta mansuetudo venit super miseros?
128Arnulfus Lexoviensis, Epistolae, 201, 0033B (auctor 1110-1184)
Quod si veteri proposito decrevistis insistere, me quidem mendacem promissionis existere non oportet; sed ubi consilii mansuetudo non proficit, manum fortitudinis convenit adhibere.
129Arnulfus Lexoviensis, Epistolae, 201, 0076D (auctor 1110-1184)
Quod si non ulciscendum delictum hoc, sed inter eos mansuetudo vestra potius decreverit componendum, patri iurato, quoniam vir bonae opinionis est, fides indubitata poterit adhiberi.
130Arnulfus Lexoviensis, Epistolae, 201, 0089A (auctor 1110-1184)
Super eo autem pro quo graviorem ei vobis placuit irrogare sententiam, quantum de intimo conscientiae eius quantum de opinione et attestatione publica, quantum de propria existimatione praesumimus, quod ad factum illud lamentabile pertinet, omnino credimus innocentem: quia nec honestas hominis, nec liberalis animi nota mansuetudo, nec adeo tot informata temporibus, tot experimentis altius erudita providi senis prudentia descivisset.
131Arnulfus Lexoviensis, Epistolae, 201, 0092B (auctor 1110-1184)
Genibus itaque pietatis vestrae quanta devotione possumus advoluti suppliciter obnixeque deposcimus, ne sapientia vestra quasi litterarum apices et conceptiones verborum, potius quam rem ipsam duxerit amplectenda, sed secundum datum a Deo vobis spiritum discretionis id agite, ne causa unius in multorum et fere innumerabilium perniciem convertatur, quia ad bonum pacis quandoque magis proficit mansuetudo, gratiae, quam severitas disciplinae.
132Atto Vercellensis, Expositio epistolarum S. Pauli, 134, 0260B (auctor 925–961)
Nam provinciae administratio terribiliter est agenda, Ecclesiae vero mansuetudo clementer commendanda.
133Atto Vercellensis, Expositio epistolarum S. Pauli, 134, 0564B (auctor 925–961)
Mansuetudo est, quae nulla passione turbatur, cui promittitur possessio terrae (Psal. XXXVI, 11) . Isti etiam supportant invicem in charitate.
134Atto Vercellensis, Expositio epistolarum S. Pauli, 134, 0706D (auctor 925–961)
Quomodo itaque mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia a lucri appetitione, hospitalitas quoque et benignitas praecipue esse debent in episcopo, et inter cunctos laicos eminentissime; sic et castitas proprie, et, ut ita dixerim pudicitia sacerdotalis, ut non solum ab opere se immundo abstineat, sed etiam ab intuitu oculorum, et cogitationis errore, mens Christi corpus confectura sit libera.
135Auctores varii 045, Scripta et monumenta historiae Pelagianorum, 45, 1702
6, tunc Deus erit omnia in omnibus; ut non sit tantum in Salomone sapientia, in David animi mansuetudo, in Elia et Phinees zelus, in Abraham fides, in Petro cui dictum est, Simon Ioannis, amas me (Ioan. XXI, 15) ?
136Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0469B
Unde licet eamdem legem nostrae gloriae mansuetudo temperare disponat, vestrae tamen paternitatis sententia hos quii per illam titulum dignitatis amiserant revestiri iterum claro pristinae generositatis testimonio devotissime optat, qualiter nec nostra gloria ministerium crudelitati adhibeat, nec tam saeva praeceptio terram sub diutino infamationis iugulo premat.
137Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0488B
Unde his et talibus privatis seu etiam fiscalibus servis remedia pietatis praeoptans nostra gloria affluenter impendere, omnes tributorum exactiones, quae apud illos de retroactis temporibus reiacent usque ad primum annum celsitudinis nostrae, mansuetudo nostra illis omittendas laxavit et stylo propriae auctoritatis remittendas instituit, quas etiam auctoritates sacrosancto coetui vestro relegendas elegit.
138Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0502D
Quod si distulerint et hoc confestim inferre neglexerint, in quadruplum una cum satisfactione disciplinae iuxta quod nostra mansuetudo decreverit id ipsum thesauris publicis persolvent.
139Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0504A
Item secundus est titulus: De accusatis sacerdotibus, sed etiam optimatibus palatii atque gardingis, sub qua eos iustitiae cautela examinari conveniat, quos gloriae nostrae mansuetudo iuxta ipsius canonis instituta nullis tormentorum generibus ante publicam discussionem subiici censuit, sed omnes qui deinceps fuerint accusati iuxta sanctionem praedicti capituli erunt procul dubio iudicandi.
140Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0476B
Et ideo quia legem illam a domino Wambane principe editam, quae de progressione est exercitus annotata, huius principis nostri et domini Ervigii mansuetudo temperare disposuit, adeo annuente nobis glorioso et religiosissimo Ervigio principe nostro necessarium hoc sanctum concilium definivit, ut hi qui per supradictam legem testificandi dignitatem perdiderunt, recepto testimonio pristinae dignitatis causas exsequi possint debitae actionis, qualiter nobilitatis solitae titulum reportantes et quae de praeteritis legitime testificare voluerint licentiae obtineant votum, et a iudicibus nullis prohibitionibus arceantur, hoc videlicet adiicientes, ut si quid in praeteritis testificare voluerunt, si pro sola huius rei infamatione reiecti sunt, testimonio suo nuper conquirant quod in praeteritis conquirere poterant, tantum si illo tempore quo in praeteritis ad testimonium dicendum vocati sunt et supradictae legis institutionibus reprobati aut aliam criminis notam eos tunc non habuisse patuerit, aut tricennium tunc effluxisse cum ad testimonium fuerant prolati hi qui eos reprobaverant manifeste convicerint.
141Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0562A
Idcirco per huius legis decretum serenitatis nostrae mansuetudo decernit, ut omnium capitulorum sententiae quae in hac sancta synodo promulgatae noscuntur, firmissimae stabilitatis obtineant robur; id est: De tribus diebus quibus in initio concilii nihil aliud agendum iubetur, nisi tantum de fide ac de aliis rebus spiritualibus, nullo saecularium interposito; De obserandis ostiis baptisterii in initio quadragesimae; De ablutione pedum in Coena Domini facienda; De sacris ministeriis vel ornamentis ecclesiarum; De his qui missas defunctorum pro vivis audent malevole celebrare; De diebus litaniarum per totos duodecim menses celebrandis; De munitione coniugis ac prolis regiae: De Iudaeorum damnatione.
142Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0411C
Unde quia regendorum membrorum causa salus est capitis, et felicitas populorum non nisi mansuetudo est principum, votive decrevi vobis coram positis et votorum meorum deliberationem sanctione patula reserare et studiorum acta sincera exhibitione deferre.
143Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0425C
X. Decimae collocutionis assensu molestis actibus, quos sagax indagatio pietati obviare detexit, et non bene regendi licentiae quam se mansuetudo impugnasse probavit, satis, ut opinamur, et lege gloriosi principis et decreto sanctae synodi huius contradictum esse conspeximus.
144Auctores varii 084, Concilia Hispaniae, 84, 0551D
His itaque, ut moris est, actis, tomum manu propria nobis obtulit inquiens: Ecce sanctissimum ac reverendissimum Ecclesiae catholicae sacordotale collegium et divini cultus honorabile sacerdotium, seu etiam vos illustre aulae regiae decus, ac magnificorum virorum numerosus conventus, quos huic honorabili coetui nostra interesse celsitudo praecepit, quia satis longum est ea quae regni nostri utilitatibus seu genti et patriae nostrae necessaria sunt vobis proprii oris nostri alloquio enarrare, ideo 587-588 hunc tomum, quia universa quae nostra mansuetudo ad peragendum vestris sensibus debuit intimare dignoscitur continere, contrado, praecipiens pariter et exhortans vos per eum qui dixit: Ubicunque fuerint duo vel tres congregati in nomine meo et ego ero in medio eorum; quia ea quae tomus iste continet vel alia quae ad ecclesiasticam disciplinam pertinent seu diversarum causarum negotia quae se venerabili coetui vestro ingesserint audienda gravi ac maturato consilio pertractetis atque iudiciorum vestrorum edictis iustissime ac firmissime terminetis.
145Auctores varii 084, Epistolae decretales, 84, 0712D
Quia vero novimus quantum piae sollicitudinis catholicis sacerdotibus mansuetudo vestra dignetur impendere, indicandum esse curavimus fratrem et coepiscopum meum Eusebium nobiscum degere, et nostrae communionis esse consortem, cuius commendamus Ecclesiam, quam dicitur vastare qui illi iniuste asseritur subrogatus: illud etiam a vestra pietate poscentes, quod vos spontaneo facere non dubitamus arbitrio, ut tam fratrem et coepiscopum meum Iulianum, quam Constantinopolitanos clericos, qui sanctae memoriae Flaviano fidelibus officiis adhaeserunt, ea qua debetis gratia foveatis.
146Auctores varii 084, Epistolae decretales, 84, 0756D
Nunc autem quia non desperatur correctio, servanda est mansuetudo: et licet vix ferenda sit in sacerdotibus excusatio quae praetendat inscientiam, malumus tamen et censuram necessariam temperare, et ratione vos apertissimae veritatis instruere.
147Auctores varii 084, Epistolae decretales, 84, 0779A
Sed circumstat nos hinc mansuetudo clementiae, hinc censura iustitiae.
148Auctores varii 148, Acta pontificalia, 148, 0118C
Quibus blasphemiis auditis, contra eumdem Pontificis conviciatorem tota Synodus ita vehementer exarsit, quod nisi pia mansuetudo beati Papae Gregorii se obiecisset, ipsum fideles Ecclesiae cum lapidibus trucidassent.
149Auctores varii 148, Acta pontificalia, 148, 0135C
Decreverunt ergo quam plures concilii, in illius tyrannidem gladium apostolicum debere evaginari; sed distulit apostolica mansuetudo.
150Auctores varii 155, Epistolae ad Ludovicum Francorum, 155, 1276B
Piae celsitudinis vestrae bonitas et mansuetudo, fama loquente, ut experti sumus, vobis veraciter innotuit, quod in causa servorum Dei studiose concurrat, et religiosis viris sinceritatis suae solatia subministret.
151Auctores varii, Panegyrici Latini, 4, 22, 2; 2 (auctor c.300)
Ecce iam apud Taurinos venientem pugna gravior exspectat; nec Segusiensium vastitas monet ut sibi caveant, nec cogitant quo cum principe res futura sit, quod neque vis eius resistendi spem faciat nec mansuetudo rationem.
152Auctores varii Dionysius Exiguus, Codex canonum ecclesiasticorum, 67, 0215C (auctor c.470–c.544)
Maurentius episcopus dixit: Quoniam requisiti sunt seniores a nova Germania secundo ac tertio, et non sunt inventi, quibus praeceptum erat a primate ut occurrerent ad venerabile concilium, quod nunc agitur idibus Iuniis, suam absentiam procurarunt: idcirco decernat ex hac re aliquid sanctitas vestra, ne sub molestia calumniae ipsorum innocens videar laborare: concilium sanctum statuit, debuisse quidem secundum censuram sacerdotalem ex hoc concilio adversus contumaces ferri sententiam: sed quia mansuetudo ecclesiastica servanda est in omnibus causis, promissae sunt litterae ad senem Xantippum, ut noverint iudices de concilio electos sine dilatione considerare debere in civitate Thubursicensi, ut negotio congruum adhibeatur examen.
153Auctores varii Dionysius Exiguus, Collectio decretorum pontificum Romanorum, 67, 0300C (auctor c.470–c.544)
Sed circumstant nos hinc mansuetudo clementiae, hinc censura iustitiae: et quia universae sedis apostolicae pietate compellimur ita nostram temperare sententiam, ut trutinato pondere delictorum, quorum utique non una mensura est, quaedam credamus utcunque toleranda, quaedam vero penitus amputanda.
154Augustinus Hipponensis Incertus, Ad fratres in eremo commorantes, 40, 1349
Charitas et gaudium, patientia, benignitas, bonitas, spes, fides, modestia, mansuetudo, continentia, castitas et dilectio sint in corde vestro iugiter.
155Augustinus Hipponensis, Contra Cresconium grammaticum et donatistam [CSEL], 3, 47; 23 (auctor 354-430)
his enim magis tanta potestate accepta mansuetudo catholica commendatur quam haeretica inmanitas plectitur, immo uero in nos caedes rapinas incendia caecitates excogitando minando exercendo audacius et insanius debacchatur.
156Augustinus Hipponensis, Contra Cresconium grammaticum et donatistam [CSEL], 3, 51; 5 (auctor 354-430)
magis ut nostra mansuetudo demonstraretur quam ut illorum puniretur audacia.
157Augustinus Hipponensis, Contra Cresconium grammaticum et donatistam [CSEL], 3, 57; 9 (auctor 354-430)
sed in omnibus tenendus est modus aptus humanitati, congruus caritati, ut nec totum quod potestatis est exeratur et in eo quod exeritur dilectio non amittatur, in eo autem quod non exeritur mansuetudo monstretur.
158Augustinus Hipponensis, Contra Cresconium grammaticum et donatistam [CSEL], 3, 90; 4 (auctor 354-430)
ecce apostolica mansuetudo!
159Augustinus Hipponensis, Contra epistulam Parmeniani [CSEL], 1, 18; 5 (auctor 354-430)
et tamen tanta est mansuetudo christiana, ut poenas eorum incomparabiliter superent facinora eorum.
160Augustinus Hipponensis, Contra epistulam Parmeniani [CSEL], 1, 20; 1 (auctor 354-430)
Quae cum ita sint, cum et diuinis et humanis legibus ita damnentur, tanta est tamen mansuetudo christiana, ut non solum teneant basilicas quas iam praecisi aedificarunt, sed nec eas omnes reddiderint unitati quas ab exordio unitas tenuit.
161Augustinus Hipponensis, De Baptismo [CSEL], 1, 28; 17 (auctor 354-430)
dicit et apostolus: fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia.
162Augustinus Hipponensis, De continentia [CSEL], 9; 13 (auctor 354-430)
denique in hoc proelio aduersus carnalem quodam modo exercitum uelut aliam producens aciem spiritalem, fructus autem spiritus est, inquit, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia; aduersus huius modi non est lex.
163Augustinus Hipponensis, De Genesi ad litteram [CSEL], 12, 24; 3 (auctor 354-430)
ita et caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia et cetera huius modi, quibus propinquatur deo, et ipse deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia.
164Augustinus Hipponensis, De natura et origine animae [CSEL], 4, 22; 3 (auctor 354-430)
si autem appellationem nominum nihil putas agere, ubi non sunt corpora, numera ista nomina, quaeso te: fructus autem spiritus est caritas, gaudium, p a x, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia et dic mihi utrum res ipsas non agnoscas, quarum ista sunt nomina, uel sic agnoscas, ut aliqua liniamenta corporum uideas.
165Augustinus Hipponensis, Epistulae 124-184 [CSEL], 133, 2; 8 (auctor 354-430)
unde plerumque necesse est, exerceatur acrius inquisitio, ut manifestato scelere sit, ubi appareat mansuetudo.
166Augustinus Hipponensis, Epistulae 124-184 [CSEL], 133, 2; 10 (auctor 354-430)
et ideo non sufficit apostolo monere, ut mansuetudinem seruaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, uestra nota sit omnibus hominibus, et alio loco: Mansuetudinem ostentantes ad omnes homines, ut nec illa sancti Dauid, quando inimico sibi in manus tradito clementer pepercit, praeclarissima lenitas emineret, nisi potestas pariter appareret.
167Augustinus Hipponensis, Epistulae 124-184 [CSEL], 134, 3; 3 (auctor 354-430)
sed alia causa est prouinciae, alia est ecclesiae: illius terribiliter gerenda est administratio, huius clementer commendanda est mansuetudo.
168Augustinus Hipponensis, Epistulae 124-184 [CSEL], 147, 43; 5 (auctor 354-430)
porro si ea, quae in animo nostro sunt corporalibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis ac finibus continentur nec interuallis localibus in nostra memoria reponuntur, quanto magisilla, quae nullam gerunt similitudinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt!
169Augustinus Hipponensis, Epistulae 185-270 [CSEL], 185, 7; 10 (auctor 354-430)
ista potius falsa mansuetudo crudelis eat.
170Augustinus Hipponensis, Epistulae [CSEL], 29, 6; 6 (auctor 354-430)
adiunxi etiam legendum, quod sequitur: Fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, egique, ut considerarent, quam esset pudendum atque plangendum, quod de illis fructibus carnis non solum priuatim uiuere, sed etiam honorem ecclesiae deferre cuperent et, si potestas daretur, totum tam magnae basilicae spatium turbis epulantium ebriorumque complerent; de spiritalibus autem fructibus, ad quos et diuinarum scripturarum auctoritate et nostris gemitibus inuitarentur, nolunt adferre deo munera et his potissimum celebrare festa sanctorum.
171Augustinus Hipponensis, Epistulae [CSEL], 43, 16; 10 (auctor 354-430)
conferte nunc istam paucitatem cum illa multitudine episcoporum neque numerum numero sed pondus ponderi comparate: hinc modestiam, inde temeritatem; hinc uigilantiam, inde caecitatem; hic nec mansuetudo integritatem corrupit nec integritas mansuetudini repugnauit, ibi autem et furore timor tegebatur et timore furor incitabatur; isti enim conuenerant cognitione uerorum criminum falsa respuere, illi falsorum damnatione uera celare.
172Augustinus Hipponensis, Epistulae [CSEL], 51, 3; 2 (auctor 354-430)
qua in re non disputo, uel quid uos pro immanitate tanti sacrilegii mereamini uel quantum nos Christiana temperet mansuetudo; illud dico: si hoc crimen est, cur eosdem Maximianistas per iudices ab, eis imperatoribus missos, quos per euangelium genuit nostra communio, grauiter insectati de basilicis, quas tenebant, in quibus eos inuenit ipsa conscissio, et controuersiarum strepitu et iussionum potentatu et auxiliorum impetu proturbastis?
173Augustinus Hipponensis, Epistulae [CSEL], 88, 6; 1 (auctor 354-430)
De nobis ergo quid queramini, non habes et tamen ecclesiae mansuetudo etiam ab his imperatorum iassionibus omnino conquieuerat, nisi uestri clerici et Circumcelliones per suas immanissimas inprobitates furiosasque uiolentias quietem nostram perturbantes atque uastantes haec in uos recoli et moueri coegissent.
174Augustinus Hipponensis, Epistulae [CSEL], 91, 6; 5 (auctor 354-430)
alioquin et mansuetudo, quam seruare cupimus, et disciplina, qua uti moderate nitimur, impediri potest, si deo aliud in occulto placet siue iudicanti hoc tantum malum flagello acriore plectendum siue etiam uehementius irascenti, si non correctis nec ad se conuersis ad tempus esse uoluerit inpunitum.
175Augustinus Hipponensis, Epistulae [CSEL], 93, 7; 1 (auctor 354-430)
Aspice etiam tempora testamenti noui, quando iam ipsa mansuetudo caritatis non solum erat in corde seruanda uerum etiam in luce monstranda, quando Petri gladius in uaginam reuocatur a Christo et ostenditur non debuisse de uagina exeri nec pro Christo.
176Augustinus Hipponensis, Epistulae [CSEL], 93, 10; 2 (auctor 354-430)
aliter reuocandae sint, temperata seueritas et magis mansuetudo seruatur, ut cohercitione eziliomm atque damnorum admoneantur considerare.
177Augustinus Hipponensis, Epistulae [CSEL], 93, 31; 7 (auctor 354-430)
lege enim, quid de Petro scripserit Paulus et quid inde etiam senserit Cyprianus, et non tibi displiceat ecclesiae mansuetudo, quae membra Christi dispersa colligit, non collecta dispergit, quamquam et illi, qui tunc firmissimi fuerunt et uerba haereticorum insidiosa intellegere potuerunt, pauci quidem in comparatione ceterorum sed tamen etiam ipsi quidam pro fide fortiter exulabant, quidam toto orbe latitabant.
178Augustinus Hipponensis, Speculum vel liber de divinis scripturis [CSEL], 23; 13 (auctor 354-430)
sapientia enim et disciplina timor domini, et quod beneplacitum est illi fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros tuos.
179Augustinus Hipponensis, Contra adversarium legis et prophetarum, 42, 0623 (auctor 354-430)
Ignoscendi autem misericors mansuetudo, propter quam dictum est, non solum septies, verum etiam septuagies septies fratri remittenda esse peccata, non ad hoc valet ut sit iniquitas impunita, aut torpens et dormiens disciplina, quod potius obsit quam diligens vigilansque vindicta.
180Augustinus Hipponensis, Contra Cresconium grammaticum Donatistam, 43, 0522 (auctor 354-430)
His enim magis tanta potestate accepta mansuetudo catholica commendatur, quam haeretica immanitas plectitur: imo vero in nos, caedes, rapinas, incendia, caecitates, excogitando, minando, exercendo, audacius et insanius debacchatur.
181Augustinus Hipponensis, Contra Cresconium grammaticum Donatistam, 43, 0524 (auctor 354-430)
Quod cum omnino contemneret, tantusque fieret vestrorum tumultus, ut veritati praedicandae, cui respondere non poterant itinera clausuri putarentur, imo vero iam etiam cernerentur: leges quae non deerant, sed quasi deessent, in nostris manibus quiescebant, adversus Crispinum episcopum vestrum commotae sunt, magis ut nostra mansuetudo demonstraretur, quam ut illorum puniretur audacia.
182Augustinus Hipponensis, Contra Cresconium grammaticum Donatistam, 43, 0527 (auctor 354-430)
Sed in omnibus tenendus est modus aptus humanitati, congruus charitati; ut nec totum quod potestatis est exseratur, et in eo quod exseritur, dilectio non amittatur, in eo autem quod non exseritur, mansuetudo monstretur.
183Augustinus Hipponensis, Contra Cresconium grammaticum Donatistam, 43, 0545 (auctor 354-430)
Cum enim dixisset, Servum autem Domini litigare non oportet, sed esse mitem ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: continuo subiunxit, Ne forte det illis Deus poenitentiam ad agnoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso secundum ipsius voluntatem (II Tim. II, 24-26) . Ecce apostolica mansuetudo: cum quibus placide, patienter, modesteque agi praecepit, eos ipsos dicit a diabolo captivatos; nec tamen quam commendabat, amisit lenitatem, quia eam quam docebat, tacere noluit veritatem.
184Augustinus Hipponensis, Contra epistolam Parmeniani, 43, 0047 (auctor 354-430)
Neque hoc mirandum est, si plus possunt principes, quam missi a principibus iudices; si plus possunt Romani imperatores, quam barbari reges; et si merito graviora legibus patitur latro, quam contra leges ipse committit: unde merito constitutionibus iustis graviora patiuntur Circumcellionum mancipes, quam faciunt Circumcelliones: et tamen est tanta mansuetudo Christianorum, ut poenas eorum incomparabiliter superent facinora eorum.
185Augustinus Hipponensis, Contra epistolam Parmeniani, 43, 0048 (auctor 354-430)
CAPUT XIII. - 20. Quae cum ita sint, cum et divinis et humanis legibus ita damnentur; tanta est tamen mansuetudo christiana, ut non solum teneant basilicas, quas iam praecisi aedificaverunt, sed nec eas omnes reddiderint unitati, quas ab exordio unitas tenuit.
186Augustinus Hipponensis, Contra Faustum Manichaeum, 42, 0441 (auctor 354-430)
Nam legant isti et videant, in David plura Deum redarguisse quam Faustum (II Reg. XII, et XXIV): sed ibi est et poenitentiae sacrificium, ibi est illa incomparabilis mansuetudo usque ad immanissimum et atrocissimum inimicum, qui quoties illi est in manus fortissimas datus, toties ab illo est de manibus piissimis dimissus illaesus (I Reg. XXIV, et XXVI) . Ibi memorabilis humilitas sub flagello Dei, et cervix regia dominico iugo ita subdita, ut armatus et comitatus armatis, amara ex inimici ore convicia patientissime sustineret; suumque comitem accensum iracundia, quod talia rex eius audiret, et iam iamque in conviciatoris caput dextera ultrice pergentem, modestissime refrenaret, regali suae iussioni divini timoris pondus adiiciens, et dicens meritis suis hoc redditum superno iudicio, quo ille iniuriosus missus esset, ut in eum talia iacularetur opprobria (II Reg. XVI) . Ibi in gregem sibi commissum tanta dilectio pastoralis, ut pro eis ipse vellet mori, quando populo numerato peccatum elationis eius sic punire placuit Deo, ut eumdem numerum minueret morte multorum, cuius multitudine cor regis fuerat superbia pertentatum: in quo occulto iudicio Deus, apud quem non est iniquitas (Rom. IX, 14) , et quos noverat indignos hac vita, subtraxit huic vitae; et in illo qui de hominum copia se extulerat, tumorem animi humani eiusdem copiae diminutione sanavit.
187Augustinus Hipponensis, De anima et eius origine, 44, 0537 (auctor 354-430)
Si autem appellationem nominum nihil putas agere, ubi non sunt corpora; numera ista nomina, quaeso te: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia (Galat. V, 22, 23) : et dic mihi utrum res ipsas non agnoscas, quarum ista sunt nomina, vel sic agnoscas, ut aliqua lineamenta corporum videas.
188Augustinus Hipponensis, De baptismo contra Donatistas, 43, 0125 (auctor 354-430)
Dicit et Apostolus: Fructus autem spiritus est, charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia (Galat. V, 22, 23) . Quae omnia incipiunt a charitate, et per caeteram iuncturam quasi botrum mirabilem faciunt.
189Augustinus Hipponensis, De Genesi ad litteram, 34, 0474 (auctor 354-430)
Ita et charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, et caetera huiusmodi, quibus propinquatur Deo (Galat. V, 22, 23) : et ipse Deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia (Rom. XI, 36) .
190Augustinus Hipponensis, De Genesi contra Manichaeos, 34, 0216 (auctor 354-430)
Nam praeceptum quod accepit, nos accepimus in illo, quia unusquisque christianus non incongrue sustinet personam Christi, dicente ipso Domino: Quod fecistis uni ex minimis meis, mihi fecistis (Matth. XXV, 40) . Atque utinam frueremur, sicut est praeceptum, omni ligno paradisi, quod significat spirituales delicias; Fructus autem spiritus est, charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, sicut Apostolus dicit (Galat. V, 22, 23) : et non tangeremus lignum in medio paradisi plantatum scientiae boni et mali, id est non vellemus superbire de natura nostra, quae, sicut iam diximus, media est, ut decepti experiremur quid intersit inter simplicem fidem catholicam, et fallacias haereticorum!
191Augustinus Hipponensis, De oratione, 47, 1120A (auctor 354-430)
Fructus autem spiritus gaudium, charitas, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas; et idcirco quotidianis atque continuis orationibus precamur et in coelo et in terra voluntatem Dei fieri circa nos, quia haec voluntas Dei est ut terrena coelestibus cedant, spiritualia carnalibus praevaleant.
192Augustinus Hipponensis, De sermone Domini in monte, 34, 1306 (auctor 354-430)
Et qui sunt fructus per quos cognoscamus arborem bonam, idem ipse consequenter dicit: Fructus autem Spiritus est charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia (Galat. V, 19-23) . Sane sciendum est, hic gaudium proprie positum; mali enim homines non gaudere, sed gestire dicuntur proprie: sicut superius diximus voluntatem proprie positam, quam non habent mali, ubi dictum est, Omnia quaecumque vultis ut faciant vobis homines, haec et vos facite illis.
193Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos [2], 37, 1145 (auctor 354-430)
Et hoc ad misericordiam Dei pertinet: unde sequitur, et dicit, «Quoniam supervenit super nos mansuetudo, et corripiemur.
194Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos [2], 37, 1489 (auctor 354-430)
Etenim, ne mansuetudo ad segnitiem duceretur, adiunctum est, «Opera tua perfice.
195Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos [2], 37, 1716 (auctor 354-430)
Commendatur ergo humilitas David, commendatur mansuetudo David; et dicitur Deo, «Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis eius.
196Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0502 (auctor 354-430)
Quid mansuetudo?
197Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, 36, 0502 (auctor 354-430)
Magna mansuetudo!
198Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0117 (auctor 354-430)
Adiunxi etiam legendum quod sequitur, Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia (Ibid., 22) : egique ut considerarent quam esset pudendum atque plangendum, quod de illis fructibus carnis non solum privatim vivere, sed etiam honorem Ecclesiae deferre cuperent, et si potestas daretur, totum tam magnae basilicae spatium turbis epulantium ebriorum que complerent; de spiritualibus autem fructibus, ad quos et divinarum Scripturarum auctoritate et nostris gemitibus invitarentur, nolunt afferre Deo munera, et his potissimum celebrare festa sanctorum.
199Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0167 (auctor 354-430)
Hic nec mansuetudo integritatem corrupit, nec integritas mansuetudini repugnavit; ibi autem et furore timor tegebatur, et timore furor incitabatur.
200Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0193 (auctor 354-430)
Qua in re non disputo, vel quid vos pro immanitate tanti sacrilegii mereamini, vel quantum nos christiana temperet mansuetudo; illud dico: si hoc crimen est, cur eosdem Maximianistas per iudices ab eis imperatoribus missos, quos per Evangelium genuit nostra communio, graviter insectati, de basilicis quas tenebant, in quibus eos invenit ipsa conscissio, et controversiarum strepitu et iussionum potentatu et auxiliorum impetu perturbastis?
201Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0305 (auctor 354-430)
De nobis ergo quod queramini non habetis; et tamen Ecclesiae catholicae mansuetudo, etiam ab his imperatorum iussionibus omnino conquieverat, nisi vestri clerici et Circumcelliones, per suas immanissimas improbitates furiosasque violentias quietem nostram perturbantes atque vastantes, haec in vos recoli et renovari coegissent.
202Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0316 (auctor 354-430)
Alioquin et mansuetudo quam servare cupimus, et disciplina qua uti moderate nitimur, impediri potest, si Deo aliud in occulto placet, sive iudicanti hoc tantum malum flagello acriore plectendum, sive etiam vehementius irascenti, si non correctis nec ad se conversis, ad tempus esse voluerit impunitum.
203Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0324 (auctor 354-430)
Aspice etiam tempora Novi Testamenti, quando iam ipsa mansuetudo charitatis non solum in corde erat servanda, verum etiam in luce monstranda; quando Petri gladius in vaginam revocatur a Christo, et ostenditur non debuisse de vagina eximi nec pro Christo (Matth. XXVI, 52) .
204Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0326 (auctor 354-430)
Sed plane in eis qui sub nomine Christi errant seducti a perversis, ne forte oves Christi sint errantes, et ad gregem taliter revocandae sint, temperata severitas et magis mansuetudo servatur, ut coercitione exsiliorum atque damnorum, admoneantur considerare quid et quare patiantur, et discant praeponere rumoribus et calumniis hominum Scripturas quas legunt.
205Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0337 (auctor 354-430)
Lege enim quid de Petro scripserit Paulus, et quid inde etiam senserit Cyprianus; et non tibi displiceat Ecclesiae mansuetudo, quae membra Christi dispersa colligit, non collecta dispergit: quanquam et illi, qui tunc firmissimi fuerunt, et verba haereticorum insidiosa intelligere potuerunt, pauci quidem in comparatione caeterorum, sed tamen etiam ipsi quidam pro fide fortiter exsulabant, quidam toto orbe latitabant.
206Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0510 (auctor 354-430)
Unde plerumque necesse est, exerceatur acrius inquisitio, ut manifestato scelere sit ubi appareat mansuetudo.
207Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0510 (auctor 354-430)
Et ideo non suffecit Apostolo monere ut mansuetudinem servaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, vestra nota sit omnibus hominibus (Philipp. IV, 5) ; et alio loco, Mansuetudinem ostentantes ad omnes homines (Tit.
208Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0511 (auctor 354-430)
De vobis quidem dixisse Apostolum legimus quod non sine causa gladium geratis, et ministri Dei sitis, vindices in eos qui male agunt (Rom. XIII, 4) ; sed alia causa est provinciae, alia est Ecclesiae: illius terribiliter gerenda est administratio; huius clementer commendanda est mansuetudo.
209Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0616 (auctor 354-430)
Porro si ea quae in animo nostro sunt corporibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis atque finibus continentur, nec intervallis localibus in nostra memoria reponuntur; quanto magis illa quae nullam gerunt similitudinem corporum, charitas, gaudium, longanimitas, pax, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur, aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea videant, intervalla conquirunt!
210Augustinus Hipponensis, Epistolae, 33, 0795 (auctor 354-430)
Si autem illos negligant, et perire permittant, ista potius mansuetudo falsa crudelis est.
211Augustinus Hipponensis, Expositio Epistolae ad Galatas, 35, 2138 (auctor 354-430)
Primum enim et magnum munus est spiritus, humilitas, et mansuetudo.
212Augustinus Hipponensis, Expositio Epistolae ad Galatas, 35, 2140 (auctor 354-430)
Fructus autem spiritus est, inquit, charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia: et addidit, Adversus huiusmodi non est lex; ut intelligamus illos sub Lege positos, in quibus ista non regnant.
213Augustinus Hipponensis, Expositio Epistolae ad Galatas, 35, 2142 (auctor 354-430)
Iam vero haeresibus fides, invidiae mansuetudo, ebrietatibus et comessationibus continentia reluctatur.
214Augustinus Hipponensis, Expositio Epistolae ad Galatas, 35, 2142 (auctor 354-430)
Hanc sanat mansuetudo, cum quisque ad iudicium Dei revocans, non resistit voluntati eius, et magis ei credit recte factum esse, quam sibi quod putabat indignum.
215Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1852 (auctor 354-430)
Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fructum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitas est: ac deinde caetera tanquam ex isto capite exorta et religata contexuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia (Galat. V, 22) . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet?
216Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1648 (auctor 354-430)
Nunc iam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo.
217Augustinus Hipponensis, In Ioannis evangelium tractatus CXXIV, 35, 1649 (auctor 354-430)
Propter haec eum esse regnaturum in Spiritu sancto propheta praedixerat (Isai. XI) . Cum loqueretur, veritas agnoscebatur: cum adversus inimicos non moveretur, mansuetudo laudabatur.
218Augustinus Hipponensis, Sermones de diversis, 39, 1584 (auctor 354-430)
Mansuetudo haereticis exhibenda litigantibus et conviciantibus.
219Augustinus Hipponensis, Sermones de Sanctis, 38, 1430 (auctor 354-430)
Mansuetudo erga inimicos.
220Augustinus Hipponensis, Sermones de Scripturis, 38, 0368 (auctor 354-430)
Apta est humilitas ad habendum regnum coelorum; apta mansuetudo ad possidendam terram; aptus luctus ad consolationem; apta fames et sitis iustitiae ad saturitatem; apta misericordia ad impetrandam misericordiam; aptum mundum cor ad videndum Deum.
221Augustinus Hipponensis, Sermones de Scripturis, 38, 0234 (auctor 354-430)
Cum enumeraret opera carnis, Fornicationes, inquit, immunditiae, luxuriae, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, invidiae, comessationes, ebrietates, et his similia; quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt: enumeratis omnibus spinis in ignem mittendis, Fructus autem spiritus est, inquit, charitas; et ab hoc capite, ab hac tanquam radice caetera contexuntur, Gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia (Galat. V, 19-23) .
222Augustinus Hipponensis, Sermones de Scripturis, 38, 0297 (auctor 354-430)
Magna ergo lenitas, magna misericordia, magna mansuetudo: sed si non abutamur patientia eius ad nostram nequitiam; et illo nostra portante peccata, nos quasi ad faciendum ei onus augeamus peccata peccatis; quasi ut ille plus portet, qui non laborat cum portat: peccata nostra, quibus adhuc parcit, quia adhuc sustinet, illius ostendunt patientiam, nostram cumulant sarcinam.
223Augustinus Hipponensis, Sermones de Scripturis, 38, 0305 (auctor 354-430)
Cornua sunt ista ventilantis, non mansuetudo pascentis.
224Augustinus Hipponensis, Sermones de Scripturis, 38, 0859 (auctor 354-430)
Patientia et mansuetudo necessaria.
225Augustinus Hipponensis, Speculum de Scriptura sacra, 34, 0949 (auctor 354-430)
Sapientia enim et disciplina timor Domini; et quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros tuos.
226Augustinus Hipponensis, Epistularum Selectio, 10, 6; 27 (auctor 354-430)
Adiunxi etiam legendum quod sequitur: Fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, egique ut considerarent quam esset pudendum atque plangendum, quod de illis fructibus carnis non solum privatim vivere, sed etiam honorem ecclesiae deferre cuperent et, si potestas daretur, totum tam magnae basilicae spatium turbis epulantium ebriorumque complerent; de spiritalibus autem fructibus ad quos et divinarum scripturarum auctoritate et nostris gemitibus invitarentur, nolunt adferre deo munera et his potissimum celebrare festa sanctorum.
227Augustinus Hipponensis, Epistularum Selectio, 24, 6; 29 (auctor 354-430)
Alioquin et mansuetudo quam servare cupimus, et disciplina qua uti moderate nitimur, impediri potest, si deo aliud in occulto placet sive iudicanti hoc tantum malum flagello acriore plectendum sive etiam vehementius nascenti, si non correctis nec ad se conversis ad tempus esse voluerit inpunitum.
228Augustinus Hipponensis, Epistularum Selectio, 34, 2; 10 (auctor 354-430)
Unde plerumque necesse est, exerceatur acrius inquisitio, ut manifestato scelere, sit ubi appareat mansuetudo.
229Augustinus Hipponensis, Epistularum Selectio, 34, 2; 12 (auctor 354-430)
Et ideo non sufficit apostolo monere ut mansuetudinem servaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, vestra nota sit omnibus hominibus, et alio loco: Mansuetudinem ostentantes ad omnes homines, ut nec illa sancti David, quando inimico sibi in manus tradito clementer pepercit, praeclarissima lenitas emineret, nisi potestas pariter appareret.
230Augustinus Hipponensis Hieronymus St Incertus, Breviarium in Psalmos, 26, 0957C
Unde de illa muliere dixit ad Iudaeos: Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat (Ioan. VIII) . Mansuetudo, quando dixit: Nec ego te condemnabo.
231Augustinus Hipponensis Hieronymus St Incertus, Breviarium in Psalmos, 26, 1254C
Mansuetudo ad coelum vocat: superbia in terram detrahit.
232Augustinus Hipponensis Incertus, Appendix, 33, 1115
Tua vero conversatio nova esse debet, mira gravitas, patientia, mansuetudo, pietas.
233Augustinus Hipponensis Incertus, Sermones dubii, 39, 1670
Fructus enim spiritus est, sicut dicit Apostolus, charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, mansuetudo, fides, continentia, castitas (Galat. V, 22).
234Balduinus Cantuariensis, De sacramento altaris, 204, 0665D (auctor c.1120-1190)
Nulla enim sua virtute aut sapientia potest homo a morte liberari, » dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat (Psal. VII) . » Propterea non sufficiebat Abel innocentia sua, nec Noe iustitia sua, nec Abrahae fides sua, nec Moysi mansuetudo sua, nec Iob patientia sua, nulli denique sanctorum sanctitas sua, ut a morte liberari, et testamentum inferorum dissolvere posset, sine morte, vel ante mortem mediatoris.
235Balduinus Cantuariensis, Tractatus diversi, 204, 0492B (auctor c.1120-1190)
Virtus mitium mansuetudo est, ut verum sit quod Propheta dicit: Mansueti autem haereditabunt terram (Psal. XXXVI) . Si beati sunt mites, beati utique sunt et mansueti.
236Balduinus Cantuariensis, Tractatus diversi, 204, 0494A (auctor c.1120-1190)
Virtutis initium mansuetudo est.
237Balduinus Cantuariensis, Tractatus diversi, 204, 0494A (auctor c.1120-1190)
Sed attende quod alia est mansuetudo hominis ad seipsum, alia ad proximum, et alia ad Deum.
238Balduinus Cantuariensis, Tractatus diversi, 204, 0495C (auctor c.1120-1190)
Haec est terra sancta, ubi secundum spirituales sensus et affectus habitat semen Abrahae templum Domini, quo adoratur et colitur Deus: propter quod Apostolus dicit: An nescitis, quia corpora vestra templum sunt Spiritus sancti? (I Cor. VI.) Et iterum: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos (I Cor. III) . Haec terra nondum plene possidetur, quia nondum plena mansuetudo in nostra voluntate invenitur.
239Balduinus Cantuariensis, Tractatus diversi, 204, 0498A (auctor c.1120-1190)
Mansuetudo nempe hominis ad proximum ex innocentia constat et patientia; eritque merces patientiae sicut mel, per omnem abundantiam boni.
240Balduinus Cantuariensis, Tractatus diversi, 204, 0499B (auctor c.1120-1190)
In his autem duabus virtutibus, obedientia videlicet et patientia, mansuetudo exhibetur, illa quae est ad Deum.
241Balduinus Cantuariensis, Tractatus diversi, 204, 0499D (auctor c.1120-1190)
Hinc scriptum est: Supervenit mansuetudo, et corripiemur (Psal. LXXXIX). Per has itaque virtutes, obedientiam dico et patientiam, mansuetus sessor Christus a mansuetis portatur et sustinetur.
242Beda, Homiliae, 94, 0434D (auctor 672-735)
Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, dicens: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate.
243Beda, In Evangelium S. Ioannis, 92, 0754A (auctor 672-735)
Ecce qualis est mansuetudo Christi.
244Beda, Super epistolas Catholicas, 93, 0031A (auctor 672-735)
Haec est mansuetudo sapientiae, quam superius habendam esse praecepit, zelo utique amaritudinis et contentionis, stultis adversa, qua sanctorum praedicatorum virtus et doctrina vicissim sibi in charitatis atque concordiae pace sociantur.
245Beda Incertus, De creatione VI dierum, 93, 0229A (auctor c.820)
Fructus autem Spiritus est, charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, mansuetudo, continentia, sicut dicit Apostolus (Galat. V.). Et non tangamus lignum in medio paradisi plantatum scientiae boni et mali.
246Beda Incertus, De libro Psalmorum, 93, 0967C
Ostendit quomodo dolor erit, ita, scilicet, quoniam mansuetudo, id est, ille qui prius in tantum mansuetus apparuit, ut etiam ipsa mansuetudo possit dici, supervenit terribilis, et tunc corripiemur, non ad fructum, sed ad damnum; tunc enim poenitentia erit, sed infructuosa.
247Beda Incertus, De libro Psalmorum, 93, 0967D
Ideo, scilicet, quia si corripiemur, emendabimur ut supraveniat nobis mansuetudo, id est, ut simus mansueta animalia et Domino obedientia.
248Beda Incertus, De libro Psalmorum, 93, 0968A
Hoc est quod dicit: Supervenit mansuetudo.
249Beda Incertus, De meditatione passionis Christi per VII horas diei, 94, 0566B (auctor c.820)
O quam libenter ascendit, o quanto amore ista omnia pro nobis sustinuit, o quanta patientia, o quanta mansuetudo!
250Benedictus Anianensis, De concordia regularum, 103, 0814C (auctor c.747–821)
Quae fides, spes, charitas, gaudium, mansuetudo, humilitas, obedientia, taciturnitas, prae omnibus castitas corporum, conscientia simplex, abstinentia, simplicitas, benignitas, bonitas, misericordia: prae omnibus pietas, temperantia, vigilantia, sobrietas, iustitia, aequitas, veritas, dilectio, mensura, modus, et perseverantia usque in finem.
251Benedictus Anianensis, De concordia regularum, 103, 0782B (auctor c.747–821)
Ut abbatem cunctis quibus praeest monachis strenuitas quidem, sed mansuetudo et potius vita commendet: ita ut illum sanctum magis timeant quam severum et plus [in] metuant quod meritis est primus quam quod honore primarius.
252Benedictus diaconus, Collectio capitularium, 97, 0882D (auctor fl. 830)
Quam ob rem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit.
253Benedictus VI, Epistolae et privilegia, 135, 1090B
Igitur excellentia tua et laudabilis mansuetudo postulavit a nobis quatenus apostolica auctoritate per hoc privilegium concederemus et confirmaremus tibi tuisque successoribus in perpetuum supradictum monasterium, cum omnibus adiacentiis et pertinentiis, cum finibus terminisque suis.
254Benedictus VI, Epistolae et privilegia, 135, 1087A
Igitur excellentiae tuae laudabilis mansuetudo postulavit a nobis quatenus apostolica auctoritate per hoc privilegium concederemus et confirmaremus tibi tuisque successoribus in perpetuum supra dictum monasterium, cum omnibus suis adiacentiis et pertinentiis, cum finibus terminisque suis.
255Benedictus VII, Epistolae et privilegia, 137, 0341D
Noscat igitur vestrae excellentiae laudabilis mansuetudo, quod Elysiardus Parisiensis sedis episcopus adiens limina beatorum apostolorum Petri et Pauli Romae, instantia, ostendens regalia praecepta, quae pro remedio animarum suarum, necnon et antecessorum nostrorum privilegia ecclesiae beatae Dei genitricis et virginis Mariae, et sancti protomartyris Stephani praefati loci, firma conscriptione tradiderunt.
256Bernardus Claraevallensis, De adventu Domini, 183, 0049B (auctor 1090-1153)
Haec mansuetudo quomodo haereditabit, quae ante haereditatem deficit?
257Bernardus Claraevallensis, De diligendo Deo, 182, 0982A (auctor 1090-1153)
13. Merito ergo laeva sponsi sub capite sponsae, super quam videlicet caput suum reclinata sustentet, hoc est mentis suae intentionem, ne inclinetur et incurvetur in carnalia et saecularia desideria: quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam: et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem (Sap. IX, 15) . Quid namque aliud faciat considerata tanta et tam indebita miseratio, tam gratuita et sic probata dilectio, tam inopinata dignatio, tam invicta mansuetudo, tam stupenda dulcedo?
258Bernardus Claraevallensis, De laude novae militiae, 182, 0927B (auctor 1090-1153)
Ita denique miro quodam ac singulari modo cernuntur et agnis mitiores, et leonibus ferociores, ut pene dubitem quid potius censeam appellandos, monachos videlicet, an milites: nisi quod utrumque forsan congruentius nominarim, quibus neutrum deesse cognoscitur, nec monachi mansuetudo, nec militis fortitudo.
259Bernardus Claraevallensis, Dominica infra octavam assumptionis B. V. Mariae, 183, 0433B (auctor 1090-1153)
Nihilominus etiam speciali quodam splendore in Maria coruscant mansuetudo pudoris, devotio humilitatis, magnanimitas credulitatis, martyrium cordis.
260Bernardus Claraevallensis, Dominica infra octavam assumptionis B. V. Mariae, 183, 0435A (auctor 1090-1153)
Nunquid enim, si defuerit nobis etiam mansuetudo pudoris, si humilitas cordis, si magnanimitas fidei, si compassio mentis, negligentiam nostram munerum singularitas excusabit?
261Bernardus Claraevallensis, Dominica infra octavam assumptionis B. V. Mariae, 183, 0436C (auctor 1090-1153)
Nimirum collactaneae sunt humilitas et mansuetudo, in eo confoederatae germanius, qui dicebat: Discite a me quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 29) . Sicut enim mater praesumptionis elatio, sic mansuetudo vera nonnisi ex vera humilitate procedit.
262Bernardus Claraevallensis, Epistolae, 182, 0099B (auctor 1090-1153)
Hanc ego nunquam aemuler obedientiam: talem mihi nunquam libeat modestiam, vel potius molestiam, imitari: huiuscemodi mansuetudo semper longe fiat a me.
263Bernardus Claraevallensis, Epistolae, 182, 0099B (auctor 1090-1153)
Qualis denique illa est mansuetudo, quae ipso etiam auditu omnium aures exasperat?
264Bernardus Claraevallensis, Epistolae, 182, 0655C (auctor 1090-1153)
o mansuetudo amabilis!
265Bernardus Claraevallensis, Epistolae, 182, 0485C (auctor 1090-1153)
At si usque in christum Domini malignatio forte pervenerit, nutat, fateor, patientia, et omnis pene cedit mansuetudo.
266Bernardus Claraevallensis, In conversione S. Pauli, 183, 0364B (auctor 1090-1153)
Sed audi quam manifeste in his quae sequuntur voluntaria simplicitas et Christiana commendatur mansuetudo.
267Bernardus Claraevallensis, In conversione S. Pauli, 183, 0365B (auctor 1090-1153)
Discite a me, inquit, quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI, 29) . Gemina parvitas, humilitas et mansuetudo.
268Bernardus Claraevallensis, In conversione S. Pauli, 183, 0366A (auctor 1090-1153)
2. Caeterum mansuetudo, quoniam exterior quaedam 959, ut diximus, parvitas, et ob hoc manifestior est, tripliciter nobis in conversione hac commendatur.
269Bernardus Claraevallensis, In conversione S. Pauli, 183, 0366A (auctor 1090-1153)
Triplici quidem velut ariete mansuetudo nostra pulsatur; verborum iniuriis, damnis rerum, corporis laesione.
270Bernardus Claraevallensis, In Epiphania Domini, 183, 0144D (auctor 1090-1153)
Ut enim scires quanta districtio succedit, tanta illam mansuetudo praevenit.
271Bernardus Claraevallensis, In Epiphania Domini, 183, 0146C (auctor 1090-1153)
Summa utriusque innocentia, summa mansuetudo, summa simplicitas.
272Bernardus Claraevallensis, In festo S. Martini, 183, 0489C (auctor 1090-1153)
Et quidem vivus est nobis sermo tam multa mansuetudo eorum, qua videlicet meritis sanctiores, dignitate superiores, sapientia locupletiores, non modo ad visitandos, sed etiam ad audiendos nos dignati sunt declinare.
273Bernardus Claraevallensis, In nativitate Domini., 183, 0122A (auctor 1090-1153)
Aperi tu librum, Agne Dei, vera mansuetudo.
274Bernardus Claraevallensis, In psalmum Qui habitat, 183, 0238C (auctor 1090-1153)
6. Hinc nimirum non modo mansuetudo oritur, cui draconis flatus non noceat; sed etiam magnanimitas, quam rugitus leonis non terreat.
275Bernardus Claraevallensis, Sermones de diversis, 183, 0588D (auctor 1090-1153)
Et duplicis huius gaudii materiam secutus adiunxit: Modestia vestra nota sit omnibus hominibus; Dominus prope est (Philipp. IV, 4, 5) . Quid modestia nostra, nisi mansuetudo et patientia est?
276Bernardus Claraevallensis, Sermones de diversis, 183, 0597D (auctor 1090-1153)
O quam indebita miseratio, quam gratuita et sic probata dilectio, quam inopinata dignatio, quam stupenda dulcedo, quam invicta mansuetudo!
277Bernardus Claraevallensis, Sermones de diversis, 183, 0661B (auctor 1090-1153)
O quam indebita miseratio, quam gratuita et sic probata dilectio, quam inopinata dignatio, quam stupenda dulcedo, quam invicta mansuetudo, quam vilis negotiatio, ubi Filius Dei pro servo traditur, pro creatura Creator occiditur, pro mancipio Dominus condemnatur!
278Bernardus Claraevallensis, Sermones in Cantica canticorum, 183, 0887C (auctor 1090-1153)
In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis grata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum.
279Bernardus Claraevallensis, Sermones in Cantica canticorum, 183, 1082C (auctor 1090-1153)
Locus moralis est; et iuxta morum disciplinam nos iam ostendimus, spirituales has vineas nonnisi spirituales viros esse, quorum cum omnia interiora culta sint, omniaque germinantia, omnia fructificantia et parturientia spiritum salutis, quomodo de regno Dei dictum est; ita de his vineis Domini sabaoth aeque dicere possumus, quoniam intra nos sunt (Luc. XVII, 21) . Denique, in Evangelio legitur, datum iri gentibus regnum Dei facientibus fructus eius (Matth. XXI, 43) . Hi sunt quos Paulus enumerat, dicens: Fructus autem Spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Galat. V, 22, 23) . Fructus isti, profectus nostri.
280Bernardus Claraevallensis, Sermones in Cantica canticorum, 183, 1119A (auctor 1090-1153)
6. Nunc vero lilium veritas est; est et mansuetudo.
281Bernardus Claraevallensis, Sermones in Cantica canticorum, 183, 1119A (auctor 1090-1153)
Et bene lilium mansuetudo, habens innocentiae candorem, et odorem spei, quoniam sunt reliquiae, inquit, homini pacifico (Psal. XXXVI, 37) . Bonae spei vir mansuetus, nec minus etiam in praesenti lucidum quoddam vitae est socialis exemplar.
282Bernardus Claraevallensis, Sermones in Cantica canticorum, 183, 1119A (auctor 1090-1153)
Adde quod sicut veritas de terra orta est, ita et mansuetudo.
283Bernardus Claraevallensis, Sermones in Cantica canticorum, 183, 1119B (auctor 1090-1153)
Nisi quis dubitet ortum de terra Agnum dominatorem terrae (Isa. XVI, 1) , illum agnum, qui ad occisionem ductus est, et non aperuit os suum (Isa. LIII, 7) . Nec tantum mansuetudo seu veritas de terra orta est, sed et iustitia, propheta dicente: Rorate, coeli, desuper, et nubes pluant iustum; aperiatur terra, et germinet Salvatorem, et iustitia oriatur simul (Isa. XLV, 8) . Quod autem iustitia lilium sit, recordamini de Scriptura, quia iustus germinabit sicut lilium, et florebit in aeternum ante Dominum (Osee XIV, 6) . Nequaquam lilium hoc hodie est, et cras in clibanum mittitur, quia in aeternum florebit.
284Bernardus Claraevallensis, Vita S. Malachiae, 182, 1104C (auctor 1090-1153)
Sequitur tanta mansuetudo, ut pateat omnibus non esse aliud, quam admirabilem mutationem dexterae Excelsi.
285Bernardus Claraevallensis Incertus, Meditationes de humana conditione, 184, 0502A
Sic remissa segnities mansuetudo creditur, et pigritiae vitium quietis virtutem imitatur.
286Bernardus Claraevallensis Incertus, Meditationes de humana conditione, 184, 0508A
Tam gratuita est et probata dilectio Dei, tam stupenda dulcedo, tam inopinata dignatio, tam invicta mansuetudo, ut qui ad eum clamaverit, exaudiat illum, quoniam misericors est.
287Bernardus Cluniacensis, In parabolam de villico iniquitatis, 184, 1025A (auctor fl. 1150)
Nobis autem dicitur: Diligite inimicos vestros; benefacite his qui vos oderunt (Matth. V, 44) : neque malum pro malo reddentes, nec maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes (I Petr. III, 9) . Hinc Paulus ait: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis (Rom. XIII, 8) . Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi: et haec faciens carbones ignis congeres super caput eius (Rom. XII, 20) . Sic utique aio ego Iustitia, et volo fieri. 4. In hac etiam villa dives Dominus quasi ruricolas habuit, qui redderent ei fructus usurarios temporibus suis: qui sunt huiusmodi, bonitas, benignitas, modestia, mansuetudo, concordia, pax, patientia, misericordia, charitas.
288Biblia, Biblia Sacra iuxta Vulgatam Clementinam, VT, 2 Rg, 22; 36
Dedisti mihi clypeum salutis tuae, et mansuetudo tua multiplicavit me.
289Biblia, Biblia Sacra iuxta Vulgatam Clementinam, VT, Ps, 89; 10
dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni. Si autem in potentatibus octoginta anni, et amplius eorum labor et dolor; quoniam supervenit mansuetudo, et corripiemur.
290Biblia, Biblia Sacra iuxta Vulgatam Clementinam, VT, Sir, 1; 35
fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros illius.
291Biblia, Biblia Sacra iuxta Vulgatam Clementinam, NT, Gal, 5; 23
mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas. Adversus huiusmodi non est lex.
292Bichilinus de Spelo, Pomerium rethorice, 2, 8, 5f; 17
Pensandum est quanta sit ire culpa: non, dum mansuetudo deperditur, superne similitudo imaginis viciatur.
293Boetius, De differentiis topicis, p3; 64 (auctor 480-525)
Dicemus minime, nam in rege, pietas, iustitia, mansuetudo; in tyranno cuncta diversa sunt.
294Boetius, De differentiis topicis, 64, 1197D (auctor 480-525)
Dicemus minime, nam in rege, pietas, iustitia, mansuetudo; in tyranno cuncta diversa sunt.
295Bonifacius Moguntinus, Sermones, 89, 0861D (auctor 672-754)
Patientia quoque omnibus necessaria est et compassionis affectus, et misericordiae largitas, et iustitiae aequitas, et fidei puritas, et spei firmitas, orationumque instantia, et mansuetudo morum.
296Boyer Carolus, Cursus philosophiae, eth. gen., 2, 4, 1; 11 (opus 1952)
Multa quae a moralistis laudantur, sicut mansuetudo, pietas et caritas erga miseros reprobanda sunt, quia productioni «superhominum» non serviunt, sed obstant.
297Brandolinus Aurelius Lippus, De ratione scribendi libri tres, 2; 686 (auctor c.1440-1497)
Si vero nostrae causae maxime diffidemus, ad deprecationem fugiendum est eiusque ad quem scribemus, aequitas, mansuetudo clementiaque laudanda.
298Bruno Astensis, Commentaria in Marcum, 165, 0325A (auctor 1047–1123)
Sunt autem haec aromata, fides, spes, charitas, pax, patientia, humilitas, et mansuetudo, concordia, et misericordia, et similia: haec enim Domino suaviter redolent; sicut et e contrario vitia foetent.
299Bruno Astensis, Expositio de muliere forte, 164, 1231D (auctor 1047–1123)
Ibi enim humilitas, pax, patientia, pietas, mansuetudo, caeteraeque, virtutes refulgent.
300Bruno Astensis, Expositio in Pentateuchum, 164, 0319C (auctor 1047–1123)
Sunt autem et aliae multae ansulae, et iustitia, prudentia, fortitudo, temperantia, pax, patientia, humilitas, benignitas, mansuetudo, largitas, continentia, castitas, concordia.
301Bruno Astensis, Expositio in Psalmos, 164, 1052A (auctor 1047–1123)
« Quoniam supervenit super nos mansuetudo, et corripiemur.
302Bruno Astensis, Expositio in Psalmos, 164, 1052A (auctor 1047–1123)
» Illis, inquit, senibus, qui ad bonam senectutem perveniunt, supervenit mansuetudo, omni superbia et pravitate fugata et superata.
303Bruno Astensis, Vita S. Leonis IX, 165, 1114A (auctor 1047–1123)
Quanta ei benignitas circa omnes, quanta humilitas, quanta mansuetudo, quam largus, quam affabilis, quam omnibus compatiens fuerit, quis dicere valeat?
304Bruno Carthusianorum, Expositio in epistolas Pauli, 153, 0309D (auctor c.1030-1101)
Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, benignitas, bonitas, longanimitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas.
305Bruno Carthusianorum, Expositio in epistolas Pauli, 153, 0313B (auctor c.1030-1101)
Et est opus Spiritus patientia, qua quaecunque toleramus adversa; et bonitas, id est pia affectio animi; etiam si non habet quid tribuat; benignitas, id est largitas communicandi quae habet: mansuetudo, quod ita attractabilis et affabilis est omnibus; et fides quae recte credit in Deum; modestia, id est temperantia verborum et actus; continentia, qua etiam a licitis continet se aliquis; castitas, quod caste utitur licitis, ut vir uxore.
306Bruno Carthusianorum, Expositio in Psalmos, 152, 0828C (auctor c.1030-1101)
Quod est dicere: Veritas tua et mansuetudo et iustitia causa erunt quare in eis regnabis.
307Bruno Carthusianorum, Expositio in Psalmos, 152, 1123A (auctor c.1030-1101)
Quia dixerat in potentatibus, posset quaeri unde habent hoc quidam, ut sint in potentatibus; ad quod sic respondet: Inde hoc pauci habemus, quoniam supervenit, id est ex superiori Patris sede veniet nobis mansuetudo, id est Filius Dei, cuius fide venturi iam sumus in potentatibus: Qui per emphasim dicitur mansuetudo Patris, eo quod per eum nobis ira Dei mansuefacta est.
308Bruno Carthusianorum, Expositio in Psalmos, 152, 1123A (auctor c.1030-1101)
Ne vero intelligeretur quod ita esset mansuetudo nostra, ut postquam advenisset nullatenus ulterius corriperemur, addit, et tamen corripiemur, id est castigabimur mortalitate et passibilitate, postquam mansuetudo superveniet.
309Bruno Carthusianorum, Expositio in Psalmos, 152, 1123C (auctor c.1030-1101)
Et hoc ideo, quoniam ne simus nimis feroces et effrenes contra Deum, supervenit nobis mansuetudo, id est ex superiori Dei dispositione venit in nos domatio, quae facit nos mansuetos erga Deum et humiles, mortalitas scilicet et passibilitas.
310Bruno Carthusianorum, Expositio in Psalmos, 152, 1123C (auctor c.1030-1101)
Dico quod supervenit nobis mansuetudo per quam corripiamur, et corripiemur.
311Bruno Herbipolensis, Expositio Psalmorum, 142, 0187D (auctor c.1005–1045)
C Propter veritatem, illud significat, quia veritas de terra orta est (Psal. LXXXIV) . Mansuetudo monstrata est, quando in cruce pro persequentibus oravit (Matth. X) . Iustitia vero, quia praecepta salutaria pius doctor infudit.
312Bruno Herbipolensis, Expositio Psalmorum, 142, 0336D (auctor c.1005–1045)
12 Quoniam supervenit mansuetudo Et corripiemur.
313Bruno Herbipolensis, Expositio Psalmorum, 142, 0336D (auctor c.1005–1045)
C Supervenit autem mansuetudo, id est Iesus Christus: nosque corripit et emendat, si testamentum eius implere non satagimus.
314Bruno Magdeburgensis, De bello Saxonico, 147, 0576B (auctor fl. 1075)
Verum quia hinc inde et Romana gravitas et apostolica mansuetudo me per mediam iustitiae viam incedere cogit, omnibus quibus possum modis hoc oportet intendere, quomodo veram a falsa iustitiam, perfectam a ficta oboedientiam, iudicio sancti Spiritus valeam discernere, et rato ordine ad finem usque perducere.
315Bruno Merseburgensis, Saxonicum bellum, 18, 119; 4 (auctor fl.1084)
Verum quia hinc inde et Romana gravitas et apostolica mansuetudo me per mediam iustitiae viam incedere cogit, omnibus, quibus possum, modis hoc oportet intendere, quomodo veram a falsa iustitiam, perfectam a ficta oboedientiam iudicio sancti Spiritus valeam discernere et rato ordine ad finem usque perducere.
316Bruno Signinus, Libellus de symoniacis, 24; 51 (auctor 1048-1123)
Quanta ei benignitas circa omnes, quanta humilitas, quanta mansuetudo, quam largus, quam affabilis, quam omnibus compatiens fuerit, quis dicere valeat?
317Brunus Leonardus Aretinus, Historiarum Florentini Populi Libri XII, 6; 722 (auctor 1369-1444)
Sed praevaluit mansuetudo apud florentinum populum; misertusque sociorum antiquorum casum, non modo non consensit Lucensium irae, verum etiam Pistoriensibus fecit animos ad se tutandum.
318Caesarius Arelatensis, Appendix, 67, 1163A (auctor 470-542)
. . . . . . . . . . . . . . . . loquendo adiutorem et defensorem iustitiae se esse cognoscit, gaudeat et Deo gratias agat et, ipso auxiliante, perseveret usque in finem; quia non qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, qui vero per superbiam, inobedientiam, vel invidiam adiutorem vel vicarium esse se sentit diaboli, doleat de praeterito, caveat de futuro, et per humilitatem construat quod per superbiae tyrannidem destruxerat; mitiget mansuetudo quod malitia vel inobedientia exasperaverat, charitatis dulcedo componat; et dum adhuc anima illa tenebrosa quae diabolo servire consueverat in isto mortali corpore retinetur, remedium sibi in die necessitatis acquirat, ut de sinistra translatus in dexteram cum ovibus Christi audire mereatur: Venite, benedicti, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.
319Caesarius Arelatensis, Appendix, 67, 1164C (auctor 470-542)
Cum autem cor illius emarcuerit in his, ut ita dicam, et defecerit ad singula tentamenta inimici, tunc Deus amator hominum, curam habens creaturae suae, immittit illi sanctam virtutem, et confirmat eum, subiiciens cor et animam et corpus ipsius, et omnia viscera eius sub iugo Paracleti, ipso Domino dicente: Tollite iugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde (Matth. XI) . Et sic demum benignus ille Deus incipit adaperire oculos cordis ipsius, ut intelligat quoniam ipse est qui confirmat eum; et tunc vere incipiet homo vere nosse honorem dare Deo, cum omni humilitate et gratiarum actione, sicut David dicit: Sacrificium Deo spiritus contribulatus (Psal. L) , et mansuetudo efficitur cordium.
320Caesarius Arelatensis, Sermones, 67, 1074C (auctor 470-542)
Felices ergo sunt illae animae quae ita cor suum diversis virtutum aromatibus, Christo donante, replere contendunt, ut ex ore illarum nunquam nisi charitas et humilitas, nunquam nisi castitas vel mansuetudo atque obedientia proferatur, unde et sibi aeterna praemia, et aliis praebeant sanctae conversationis exempla.
321Cardanus Hieronymus, De subtilitate, 10, p416; 5 (auctor 1501-1576)
Equis etiam mansuetudo maxima atque docilitas, quibus in duobus a nullo superantur animali.
322Cardanus Hieronymus, De subtilitate, 10, p416; 14 (auctor 1501-1576)
Mulieris aetas iuuenilis, quae in equis a quarto anno ad octauum extenditur, aut decimum: mansuetudo et morum comitas, vt non mordeat, non calcitret, non se aquis mergat, non sit obstinatus, et inobediens, sinat se ab omnibus tractari ac duci: pulchritudo, quae vt in mulieribus in facie et pectoris latitudine, et membrorum concinnitate constat.
323Cardanus Hieronymus, De subtilitate, 14, p513; 53 (auctor 1501-1576)
Cumque duplex sit appetitus, hic quidem absque sensu illo cum sensu sedent in voluntate, et sensili animae parte affectus ipsi, velut misericordia, crudelitas, ira, mansuetudo, audacia, timor, fides, perfidia, verecundia, impudentia, odium amor, letitia, tristitia, libido, continentia, segnities, promptitudo, lasciuia, moderatio.
324Carolus Magnus, De imaginibus, 98, 1075B (auctor 742–814)
Sed ut ad proposita redeamus, Salomon in templo boves et leones fecit, quia et Christus in Ecclesia apostolos eorumque successores constituit, qui, iuxta beati Gregorii sententiam, « bene agentibus per humilitatem sunt socii contra delinquentium vitia, per zelum iustitiae erecti, quatenus et istos mansuetudo bovis sustentet, et illos feritas leonis stimulet.
325Carolus Magnus, De imaginibus, 98, 1133C (auctor 742–814)
Ubi, quaeso, praestantissima virtus mansuetudo?
326Carolus Magnus Lotharius I Germaniae Ludovi, Capitularia, 97, 0549A
Quamobrem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit.
327Cartesius Renatus, Principia philosophiae, pro.; 18 (auctor 1596-1650)
Apparet enim in illis eximia quaedam cum maiestate benignitas et mansuetudo, perpetuis fortunae iniuriis lacessita, sed nunquam efferata nec fracta.
328Cassiodorus Vivariensis, Complexiones, 70, 1346B (auctor 485-580)
Commonet ut lapsis fratribus mansuetudo digna praestetur; sic enim legem Domini complemus, si alter onera portet alterius: sequitur etiam, ut catechinatus catechizanti morum probitate respondeat; quatenus quibus aures aperiuntur, doctrinam fidei cum suis debeant communicare doctoribus: subiiciens, qui seminat in carne, metet corruptionem; qui autem seminat in spiritu, vitam metet aeternam .
329Cassiodorus Vivariensis, Expositio in Psalterium, 70, 0321C (auctor 485-580)
Mansuetudo vero monstrata est, quando in crucis affixione pro persequentibus exoravit.
330Cassiodorus Vivariensis, Expositio in Psalterium, 70, 0647D (auctor 485-580)
11. Quoniam superveniet super nos mansuetudo, et corripiemur.
331Cassiodorus Vivariensis, Expositio in Psalterium, 70, 0648A (auctor 485-580)
Quia dixerat: Plurimum eorum labor et dolor, nunc ipsum excolit dicens, non debere legis praecepta transcendi: quia superveniens Iesus Christus, qui est mansuetudo per fecta, nos corripit et emendat, si Testamenta eius contumaciter negligamus.
332Cassiodorus Vivariensis Incertus, Expositio in Cantica canticorum, 70, 1086C
Hae genae sponsi areolis aromatum comparantur; sicut enim areolae aromatum optime compositae et ordinatae, aspectum intuentium delectant, eisque odoris sui gratiam propinant: ita Christi mansuetudo et absentes fama, et praesentes reipsa delectabat, et ad sui dilectionem provocabat.
333Cerealis Castellensis, Contra Maximianum Arianum, 58, 0764B
Item apostolus Paulus ostendit quae tribuat Spiritus sanctus dicens: Fructus autem Spiritus est, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia (I Ioan. IV) . Et legimus in Ioanne apostolo: Quia Deus caritas est.
334Cervarius Tubero Ludovicus, Commentarii de temporibus suis, 2, p23; 7 (auctor 1458-1527)
Superuacaneum est, rex Vuladislaue, te hoc imperium initurum ad iustitiam hortari ― sine qua profecto qui regnant, eos falso regium nomen usurpare certum est ― quandoquidem uniuerso prope orbi nota est tua humanitas, mansuetudo, probitas, continentia.
335Cicero, De Officiis, 1, 25, 88; 9 (opus 44BC)
Et tamen ita probanda est mansuetudo atque dementia, ut adhibeatur rei publicae causa severitas, sine qua administrari civitas non potest.
336Cicero, De Officiis, 2, 4, 15; 9 (opus 44BC)
Urbes vero sine hominum coetu non potuissent nec aedificari nec frequentari; ex quo leges moresque constituti, tum iuris aequa discriptio certaque vivendi disciplina; quas res et mansuetudo animorum consecuta et verecundia est effectumque, ut esset vita munitior, atque ut dando et accipiendo mutuandisque facultatibus et commodandis nulla re egeremus.
337Cicero, Epistolae ad Atticum, 5, 18, 2; 21 (auctor 106BC–43BC)
Sociis multo fidelioribus utimur quam quisquam usus est; quibus incredibilis videtur nostra et mansuetudo et abstinentia.
338Claudius Taurinensis, Enarratio in epistolam ad Galatas, 104, 0902B (auctor -827)
Iam vero haeresibus fides, invidiae mansuetudo, ebrietatibus et comessationibus continentia reluctatur.
339Claudius Taurinensis, Enarratio in epistolam ad Galatas, 104, 0902C (auctor -827)
Hanc sanat mansuetudo.
340Coelestinus I, Epistolae et decreta, 50, 0511C
Sufficiat licet quod sollicitudo vestrae clementiae circa fidei catholicae defensionem, cui pro Christi Dei nostri amore qui vestri imperii rector est adesse modis omnibus festinatis, integram immaculatamque eam, pravorum dogmatum damnato errore, servatis; in hoc semper munimen vestri constituentes imperii, scientes regnum vestrum sanctae religionis observantia communitum firmius duraturum: sed huic coelesti curae vel gloriae unusquisque nostrum pro sacerdotali officio operam nostram, in quantum valemus, impendimus; et huic synodo quam esse iussistis, nostram praesentiam in his quos misimus exhibemus, pietatem vestram sub divini obsecrantes obtestatione iudicii, ne quid turbidae novitati licere vestra mansuetudo permittat, neve facultas aliqua his qui divinae maiestatis potentiam in humanae disputationis rationem arctare contendunt, quo perturbetur pax ecclesiastica, tribuatur.
341Coelestinus II, Epistola et privilegia, 179, 0790A
Si mansuetudo et liberalitas sanctae Romanae Ecclesiae universis Christianis debet opportuna solatia ministrare, multo magis his qui religiosam vitam ducunt et omnipotenti Domino familiarius adhaerere videntur, id ipsum convenit impertiri.
342Collectio Avellana, Epistulae Imperatorum Pontificum Aliorum, 115, 3; 1 (auctor 367-553)
ergo quia mansuetudo uestra futuram synodum scriptis sacratissimis indicauit, cui nos interesse debere isdem paginis deo, ut credimus, sibi imperante commonuit, gaudemus scientes, quoniam directarum mentium est uenerabilis ecclesiae magistros expetere; soli enim declinant examen conscientiae, quae iusta sunt, non tenentes.
343Concilia Romana Gregorius VII, Acta, 148, 0812B
Decreverunt ergo quamplures concilii in illius tyrannidem gladium apostolicum debere evaginari; sed distulit apostolica mansuetudo.
344Conradus Celtis, Quatuor libri amorum secundum quatuor latera Germanie., 6, 7; 12 (opus 1502)
Feminarum autem hilaritas et eximia mansuetudo (plus quam credi par est) decora et venusta adest illis (quae maxime animos conciliant) comitas: affabilitas: mitisque humanitas ut plane ad emolliendam silvestrium virorum feritatem natae videantur mundae: politae: iucundae: sed maritis imperiosae: et andromedae: quapropter urbano et lepido ioco in illos luditur ob eam rem imperatorem aquilam virgineo deformatam capite urbi insignum dedisse.
345Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p1, p2; 369 (auctor 1309-1374)
/ Capitulum 29 ostendens, quid sit mansuetudo.
346Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p1, p2; 371 (auctor 1309-1374)
alie passiones anime, que oriuntur ex hoc, quod malum arduum et magnum ut habitum movet appetitum, quarum prima est mansuetudo.
347Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p1, p2; 372 (auctor 1309-1374)
Est enim mansuetudo passio a malo arduo et magno ut habito appetitum racionabiliter consternente causata, sic ut non assurgat in vindictam.
348Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p1, p2; 373 (auctor 1309-1374)
Dicitur enim mansuetus quasi manibus assuetus et mansuetudo quasi manuum assuetudo, quod primo impositum est animalium brutorum domacioni, que, cum primo sint indomita, dicuntur inmansueta, quia manibus hominum non tractabilia, sed cum manu hominis tanguntur, offendunt tangentem, quod non faciunt post domacionem ipsorum.
349Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p1, p2; 401 (auctor 1309-1374)
O miranda et omni laude digna salvatoris mansuetudo, in cruce orat patrem pro cruciatoribus, committit matrem discipulo et discipulum virgini matri.
350Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p1, p2; 402 (auctor 1309-1374)
Rogo, dulcissima venie vena, venerabilis virgo, ut hec recommissio et unigeniti tui / mansuetudo michi peccatori tuo subveniant in iudicio dei.
351Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p1, p2; 404 (auctor 1309-1374)
Ira eciam racionabilis virgam iusticie iudici presentat, irracionabilis vero iniusticie gladium, sed hec dua subripit mansuetudo.
352Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p4, p6; 198 (auctor 1309-1374)
Si autem virtus ordinet appetitum circa malum iam illatum, hoc est dupliciter, quia vel est illatum a causa non humana, et sic est paciencia, vel a causa humana, et sic est mansuetudo.
353Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p4, p7; 467 (auctor 1309-1374)
Unde fortitudo proprie est in aggrediendo mala mortis, sicut paciencia et mansuetudo sunt in mala mortis sustinendo.
354Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p4, p7; 549 (auctor 1309-1374)
Mansuetudo est virtus moralis ordinans appetitum irascibilem circa malum iam illatum a causa humana.
355Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p4, p7; 557 (auctor 1309-1374)
Est autem advertendum, quod mansuetudo moderat iram intus in anima et similiter punicionem exteriorem, que est operacio ire, sicut fortitudo moderat timorem et operacionem exteriorem timoris.
356Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p4, p7; 560 (auctor 1309-1374)
Unde pietas, clemencia, mansuetudo, benignitas tamquam synonima poterunt sumi in hac virtute morali, vel si differunt, tantum differenciam habent accidentalem, sicut iam de clemencia dicebatur.
357Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, p4, p7; 563 (auctor 1309-1374)
Sic mansuetudo tantum lucet in tenebris adversitatum et penarum iam inflictarum a causa humana, assistente blandicie vero serenitate non apparet, disparet claritas eius; multi enim sumus, qui blandicie hominum secunditate pacem et mansuetudinem maximam / simulamus; sed cum modicum inquietamur, ferales ungulas protendimus in vicinos.
358Conradus Megenbergensis, Speculum felicitatis humanae, 1, 2; 1 (auctor 1309-1374)
Tractatus 1 De passionibus appetitum consequentibus c. 1 Prohemiale c. 2 De appetitu et speciebus eius c. 3 Ostendens, quid sit delectacio et qualiter appetitum consequatur c. 4 Ostendens, quis appetituum possit sisti aut vinci c. 5 Ostendens, quid sit tristicia c. 6 Ostendens, quod delectacio et tristicia prestent iuvamenta in operacionibus virtutum et viciorum c. 7 Ostendens, quid sit gaudium c. 8 Ostendens, quid sit benignitas et benivolencia c. 9 Ostendens, quid sit iocunditas c. 10 Ostendens, quid sit hylaritas c. 11 Ostendens, quid sit alacritas c. 12 Ostendens, quid sit exultacio c. 13 Ostendens, quid sit leticia c. 14 Ostendens, quid sit gratulacio c. 15 Ostendens, quid sit stupor c. 16 Ostendens, quid sit spes c. 17 Ostendens, quid sit abhominacio c. 18 Ostendens, quid sit achos c. 19 Ostendens, quid sit accidia c. 20 Ostendens, quid sit zelus c. 21 Ostendens, quid sit misericordia c. 22 Ostendens, quid sit invidia c. 23 Ostendens, quid sit nemesis c. 24 Ostendens, quid sit penitencia c. 25 Ostendens, quid sit desperacio c. 26 Ostendens, quid sit audacia c. 27 Ostendens, quid sit timor c. 28 Ostendens, quid sit segnicies c. 29 Ostendens, quid sit mansuetudo c. 30 Ostendens, quid sit ira c. 31 Ostendens quandam distinctionem passionum consequencium operacionem appetitus c. 32 Ostendens, quid sit liquefactio animi c. 33 Ostendens, quid sit languor animi c. 34 De tribus passionibus consequentibus amorem venereum et specialiter de amore hereos dicens Tractatus 2 De amiciciis c. 1 Investigat genus et differencias amicicie c. 2 Diffinit amorem, dilectionem et amiciciam ex dictis c. 3 Dividit amiciciam ex divisione amoris c. 4 De amore honesto et divino c. 5 De duplici caritate, quam quandoque sequitur raptus c. 6 De amicicia honesta humana c. 7 De amicicia honesta superposicionis humana c. 8 De amicicia paterna honesta c. 9 De amicicia honesta dominativa c. 10 De amicicia honesta maritativa c. 11 De amicicia honesta magistrali c. 12 De amicicia honesta subiectionis c. 13 De amicicia honesta f iliali c. 14 De amicicia honesta familiari c. 15 De amicicia honesta uxorativa c. 16 De amicicia honesta disciplinari c. 17 De amicicia honesta equiperancie c. 18 Utrum bonum sit habere multos amicos c. 19 De amicicia delectabili c. 20 De amicicia delectabili naturali c. 21 De amicicia delectabili non naturali c. 22 De amicicia utili, que dicitur amicicia in olla c. 23 De amicicia utili superposicionis c. 24 De amicicia utili paterna c. 25 De amicicia utili dominativa c. 26 De servis utilibus collateralibus c. 27 De servis utilibus agrestibus c. 28 De servis utilibus curiensibus et de notariis et capellanis c. 29 De servis utilibus pedagogis c. 30 Ostendens quasdam distinctiones amicicie ex distinctionibus c. 31 De amicicia utili superposicionis maritativa c. 32 De amicicia utili magistrali c. 33 De amicicia utili supposicionis vel subiectionis c. 34 De amicicia utili equiperancie
359Conradus Megenbergensis, Yconomica III, 1, p2; 1235 (auctor 1309-1374)
Et sunt alie sex: spes, desperacio, timor, audacia, ira et mansuetudo.
360Conradus Megenbergensis, Yconomica III, 1, p2; 1857 (auctor 1309-1374)
Error est, quoniam omnes eedem virtutes per exercicium hominis eo modo, quo loquitur Aristotiles de ipsis, poterunt haberi et sine gracia gratum faciente, sicut patet de intellectualibus, que sunt sapiencia, sciencia, intellectus, ars et prudencia, atque de moralibus, que sunt fortitudo, temperancia, honoris amativa magnanimitas, largitas, magnificencia, mansuetudo, veritas, affabilitas et eutrapelia, que bona conversacio seu societas poterit dici.
361Conradus Megenbergensis, Yconomica III, 1, p3; 1154 (auctor 1309-1374)
In baculo vero pastorali ferrum ligno coniungitur, ut in iudicio pastorali rigor mansuetudini atque mansuetudo rigori commisceatur.
362Cornelius Tacitus, Annales, 2, 72; 4 (auctor c.58-c.120)
indoluere exterae nationes regesque: tanta illi comitas in socios, mansuetudo in hostis; visuque et auditu iuxta venerabilis, cum magnitudinem et gravi tatem summae fortunae retineret, invidiam et adrogantiam effugerat.
363Cosmas Pragensis, Chronica Bohemorum, 166, 0114B (auctor 1045-1125)
40. Interea natus ducis Bracizlaus, de puericia transcendens in iuventutem, ibat de virtute in virtutem; cui prae caeteris prosperitas operis, proceritas corporis et formae pulchritudine, ac virium sapientiaeque magnitudo, in adversis fortitudo, in prosperis temperata inerat mansuetudo.
364Cosmas Pragensis, Chronica, 15; 580 (auctor c.1045-1125)
Anno dominice incarnationis MXIX. Anno dominice incarnationis MXX. XL. Interea natus ducis Bracizlaus de puericia transcendens in iuventutem ibat de virtute in virtutem; cui pre ceteris prosperitas operis, proceritas corporis et forme pulchritudo ac virium sapientieque magnitudo, in adversis fortitudo, in prosperis temperata inerat mansuetudo.
365Crisconius Africanus, Breviarium canonicum, 88, 0907C (auctor fl.750)
Quam culpam nullo modo potuissetis incidere, si unde consecrationem honoris accipitis, inde legem totius observantiae sumeretis, et beati apostoli Petri sedes, quae vobis sacerdotalis mater est dignitatis, esset ecclesiasticae magistra rationis, a cuius vos regulis recessisse minore posset aequanimitate tolerari, si aliqua commonitionis nostrae increpatio praecessisset: nunc autem quia non desperatur correptio, servanda est mansuetudo, ut licet vix ferenda sit in sacerdotibus excusatio quae praetendat inscientiam, maluimus tamen et censuram necessariam temperare, et ratione vos apertissimae veritatis instruere.
366Cyprianus Carthaginensis, De catholicae Ecclesiae unitate [CSEL], 9; 2 (auctor -258)
haec est in ecclesia noscenda simplicitas, haec caritas obtinenda, ut columbas dilectio fraternitatis imitetur, ut mansuetudo et lenitas agnis et ouibus aequetur.
367Cyprianus Carthaginensis, De dominica oratione[CSEL], 16; 7 (auctor -258)
fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas.
368Cyprianus Carthaginensis, Testimonia ad Quirinum [CSEL], 3, 64; 4 (auctor -258)
fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas.
369Cyprianus Carthaginensis, De oratione dominica, 4, 0530B (auctor -258)
Fructus autem spiritus est charitas , gaudium, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas (Gal. V, 17-22) . Et idcirco quotidianis, immo continuis orationibus hoc precamur, et in coelo et in terra voluntatem circa nos Dei fieri, quia haec est voluntas Dei, ut terrena coelestibus cedant, spiritalia et divina praevaleant.
370Cyprianus Carthaginensis, De unitate ecclesiae, 4, 0506C (auctor -258)
Haec est in Ecclesia noscenda simplicitas, haec charitas obtinenda, ut columbas dilectio fraternitatis imitetur, ut mansuetudo et lenitas agnis et ovibus aequetur.
371Cyprianus Carthaginensis, Testimonia adversus Iudaeos, 4, 0769A (auctor -258)
Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, magnanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas.
372Defensor Locociagensis, Scintillae, 88, 0704C (auctor fl.750)
Mansuetudo non ex voluntate, sed ex natura hominum venit.
373Defensor Locociagensis, Scintillae, 88, 0704D (auctor fl.750)
GREGORIUS. In rectitudine iustitia, in simplicitate mansuetudo figuratur.
374Desiderius Erasmus, Adagia, Chiliades, 3, 2548; 2 (opus 1508)
Columbina simplicitas ac mansuetudo laudatur etiam in divinis literis.
375Di Natale Francesco, Carmina, 1, 69a; 81 (auctor 1469-1542)
Vivimus hic quod nos, tribuit tua mansuetudo; Quod procul hostis abest, haec tua cura fuit.
376Dionysius papa, De Concilio Romano in causa Dionysii Alexandrini, 5, 0132C
Fili, concupiscens sapientiam, conserva iustitiam, et Deus praebebit illam tibi, sapientia enim et disciplina, timor Domini: et quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et implebit thesauros eius.
377Drogo cardinalis, Sermo de sacramento Dominicae passionis, 166, 1535D
Sed ubi tandem cognoverunt? in fractione panis (ibid.); et vere non cognosceris, Domine, nisi in fractione panis: panis, caro tua est; fregisti manibus tuis corpus tuum, quia potestatem habebas ponendi animam tuam, et iterum sumendi eam: fregisti corpus quod foris apparebat, et ostendisti medullam quae intus latebat; nisi enim patiaris, non cognosceris: ibi, inquit, abscondita est fortitudo eius (Habac. III) . Quae est autem fortitudo tua, nisi mansuetudo, nisi humilitas, nisi sapientia et obedientia?
378Du Cange Charles du Fresne, Glossarium Ad Scriptores Mediae et Infimae Latinitatis, 1a, DuGF.01.03; 1252 (auctor 1610-1688)
# FORMALIA verba, quae in Formis, seu sacris [GREEK WORDS MISSING!] ut plurimum scribebantur, cuiusmodi sunt: Nostra Serenitas, Pietas, Mansuetudo, etc.
379Du Cange Charles du Fresne, Glossarium Ad Scriptores Mediae et Infimae Latinitatis, 1b, p5; 1685 (auctor 1610-1688)
# MITIUS pro Missus, Legatus, in Formulis Lindenbrog. 36. 37. 123.# MITITIA a Mitis, Mansuetudo, apud Ebrardum Bethun.
380Eadmerus Cantuariensis, Vita Bregwini, 159, 0756A (auctor 1055-1124)
Proponitur itaque viri a pueritia Deo digna conversatio, mansuetudo ad omnes, humilitas in omnibus, vitae gravitas, et in his singulis et simul in omnibus continua cum discretione fortitudo.
381Eadmerus Cantuariensis, Vita S. Anselmi, 158, 0066B (auctor 1055-1124)
Ad hanc vero monachus qui in monasterio conversatur, pertingere nullatenus valet sine constantia et mansuetudine, quae mansuetudo indissolubilis comes est patientiae; et nisi monasterii sui instituta, quae divinis non prohibentur mandatis, etiamsi rationem eorum non perviderit, ut religiosa studuerit observare.
382Ernaldus Bonaevallis, De operibus sex dierum, 189, 1543A (auctor c.1071-c.1113)
Sic intelligitur, sic amatur sapientia Dei quae est Verbum Patris, ubi humilitas mansuetudinem, mansuetudo compunctionem, compunctio fervorem, fervor benignitatem, benignitas puritatem, puritas exprimit pacem.
383Ernaldus Bonaevallis, De VII verbis Domini in cruce, 189, 1703 (auctor c.1071-c.1113)
Tempore gratiae temperantur edicta, et evangelica mansuetudo a populo acquisitionis iram et convicium et contemptum excludit, nec raca (Matth. V) fratri dici aut fatue (ibid.) , vel etiam irasci magistri nostri disciplina permittit.
384Ernaldus Bonaevallis, De VII verbis Domini in cruce, 189, 1714C (auctor c.1071-c.1113)
Interim dum intelligere satagit quae secundum carnem gesta sunt, et humanitatis indagare affectus quasi ex charitatis eius visceribus, religionis mansuetudo pascitur.
385Ernaldus Bonaevallis, De VII verbis Domini in cruce, 189, 1720A (auctor c.1071-c.1113)
Quod autem nomina patriarcharum gestat in humeris, ob recordationem eorum utique sit, ut videns populus Patrum nomina conscripta in veste pontificis, eorum imitetur iustitiam, veniatque in memoriam fides Abrahae, mansuetudo Isaac, patientia Israel, castitas Ioseph, disciplina Moysi, zelus Phinees, victoria Iosue, Samuelis sinceritas, David humilitas, eorumque qui de illis XII patriarchis egressi sunt principibus vel sacerdotibus, recte facta vel dicta: qui per fidem vicerunt regna, operati sunt iustitiam, adepti sunt repromissiones (Heb. XI) . Duplex autem ratio est, quare haec in humeris pontifex nomina portet, ut et ipse auditoribus sequenda Patrum exempla proponat, et ipse eos quos verbo instruit et exemplo, si praeoccupati fuerint in aliquo delicto, in spiritu lenitatis ferat (Gal. VI) , et amplius exonerare quam gravare infirmos intendat.
386Ernaldus Bonaevallis, Meditationes, 189, 1754C (auctor c.1071-c.1113)
Ibi, inquit, abscondita est fortitudo eius; quid est autem fortitudo tua, nisi misericordia, nisi mansuetudo, nisi humilitas, nisi patientia?
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Notitiae tuae non exstat incognitum, monasterium Beati Medardi Suessionensis iuris beati Petri existere, et ad defensionem eius, et sanctae Romanae Ecclesiae specialiter pertinere.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Sicut per litteras et nuntios vestros vobis mandasse meminimus, venerabiles fratres nostros N. Sanctae Rufinae episcopum, et N. presbyterum cardinalem, pro diversis negotiis ad partes illas de nostro latere delegavimus, eisque viva voce iniunximus, ut ad Ecclesiam vestram accederent, atque de vita et miraculis Henrici regis rei veritatem diligenter inquirerent, et litteris suis nobis significarent.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Officii nostri nos hortatur auctoritas pro ecclesiarum statu paternam sollicitudinem gerere, et earum quieti ac paci auxiliante Domino salubriter providere.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Desiderium quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere monstratur, animo nos decet libenti concedere et petentium desideriis congruum impertiri suffragium.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Tornacensis Ecclesia in proprii pastoris absentia a longis retro temporibus plurimum laboravit: et, sicut multorum religiosorum et discretorum virorum attestatione cognovimus, tam animarum quam corporum damna plurima et gravia detrimenta sustinuit.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Oportet nos pro his qui nostro regimini, disponente Domino, commissi sunt sollicitos esse, et de ipsorum salute tanquam de nostra propria cogitare; in extremo namque examine, si circa ipsorum salutem negligentes fuerimus, reddituri sumus pro ipsis Domino rationem.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Rogamus itaque charitatem vestram et exhortamur in Domino, ut tam apud charissimum filium nostrum L[udovicum] Francorum regem et Flandrensem comitem T[heodericum], quam apud alios quos expedire cognoveritis, pro pace et honesta ipsius episcopi receptione studiosius laboretis, et quieti et tranquillitati ipsius fraterna charitate providere curetis. ( Caetera desunt. )
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Charitatis zelo succensi, et vestra praecipue multorumque aliorum religiosorum et discretorum virorum exhortatione permoti, quod praedecessor noster felicis memoriae papa Innocentius de constituendo in Tornacensi Ecclesia episcopo incoeperat, Domino auctore complevimus, atque dilectum filium nostrum Anselmum, abbatem S. Vincentii Laudunensis, Spiritus sancti gratia invocata, ibidem in episcopum consecravimus.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Desiderium quod ad religionis propositum, et animarum salutem pertinere cognoscitur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Ex venerabilis Patris nostri Samsonis Remensis archiepiscopi litteris intelleximus, quod Henricus comes, cum uxore et filiis, et Clarembaldus de Roseto, similiter cum uxore et filiis, divini amoris igne succensi et charissimi filii nostri Bernardi Claraevallensis abbatis exhortationibus incitati, ecclesiam B. Mariae de castello Portensi quam contra iustitiam et animarum suarum salutem haereditarie possidebant, pro peccatorum suorum remedio, in manu ipsius archiepiscopi libere et absolute refutaverunt; rogantes ut eamdem ecclesiam B. Nicasii monasterio concederet, et monasticum ordinem in ea ordinaret.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Quantum sancta Romana Ecclesia, nostrique praedecessores felicis recordationis, videlicet Innocentius, Coelestinus et Lucius pro pace Bituricensis Ecclesiae, et venerabilis fratris nostri Petri eiusdem ecclesiae archiepiscopi laboraverunt, universus fere mundus cognovit, et prudentiam tuam latere non debuit.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Cum sit apostolicae dignitatis, cui licet indigni praesidemus, officium regni concordiam diligere, informare, et corroborare, et quotidiano totius Ecclesiae in Domino profectui sollicite invigilare; statuimus utile esse semper quatenus et tibi charissimo fideli nostro coadiutori, aliquem vel parvum laborem pro necessitate et utilitate ecclesiae ferendum partiremur.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Dilectus filius noster Matthaeus abbas Sancti Florentii, nobis conquestus est quod abbas et monachi S. Fremerii debitam et consuetam obedientiam ei subtrahant, et professionem suam minime secundum regulam observent; et quoniam singulis ecclesiis et ecclesiasticis personis suam volumus exhiberi iustitiam, per apostolica tibi scripta praesentia mandamus, quatenus eosdem monachos ex nostra parte districte commoneas, ut debitam et consuetam obedientiam eidem abbati S. Florentii absque contradictione humiliter exhibeant, et excessus suos iuxta eiusdem abbatis commonitionem salubriter corrigant, alioquin inobedientiam et dissolutionem eorum impunitas non praeteribimus.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Quoniam sine verae cultu religionis, nec charitatis unitas potest subsistere, nec Domino gratum exhiberi servitium, expedit apostolicae auctoritati religiosas personas diligere, et earum quieti paterna sollicitudine providere.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Privilegia quae intuitu libertatis sacrosanctis Ecclesiis a Romanis pontificibus, vel catholicis regibus conferuntur, nulla debent temeritate convelli, nulla temporum varietate turbari.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Quoniam sine verae cultu religionis nec charitatis unitas potest subsistere, nec Deo gratum exhiberi servitium, expedit apostolicae auctoritati religiosas personas diligere, et earum quieti, auxiliante Domino, providere.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Desiderium, quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere monstratur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Apostolici moderaminis clementiae convenit, religiosos diligere et eorum loca pia protectione munire.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Scripta devotionis tuae benigne recepimus, fervorem tuae religionis ex eorum inspectione manifeste cognovimus, concaluit cor tuum intra te, et in meditatione tua exardescet ignis: ignitum quoque eloquium tuum vehementer.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Apostolicae moderaminis clementiae convenit religiosos diligere, et eorum loca pia protectione munire: dignum namque et honestati conveniens esse dignoscitur, ut qui ad ecclesiarum regimen assumpti sumus, eos et a pravorum hominum nequitia tueamur, et apostolicae sedis patrocinio foveamus.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
s.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Quandoquidem volumus ecclesiarum omnium ura illibata servari. . . . . . . . etc.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
s.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
s.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
, ut in privilegio Lucii papae, dat.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Quanto amplius de prudentia, religione et honestate tua confidimus, tanto ea quae diligimus, vel odio habemus, tibi fiducialius notificamus, sperantes te, ea quae diligimus, pari affectu diligere, et quae odimus, odio, nihilominus zelo charitatis, habere.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Si mansuetudo apostolicae sedis et liberalitas universis per orbem terrarum Christianis opportuna debet solatia ministrare, et his, qui religiosam vitam ducunt, et omnipotenti Domino familiarius adhaerere videntur, id ipsum convenit propensius impertiri.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Ex parte communium filiorum Veron.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
et B. Paduano episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Ecclesiae canonicis, salutem et apostolicam benedictionem.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Sacrosanctae Romanae Ecclesiae coelesti privilegio sibi collato semper licuit semperque licebit episcopales sedes divisas coniungere, etc.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Ad tuam credimus notitiam pervenisse, quoniam nos controversiam quae inter dilectos filios nostros Cluniacenses monachos et clericos de Rocha-Boviscurtis ( La Rochebeaucourt ), super ecclesiam ipsius loci iamdiu agitata est, diligenter audivimus et cum fratribus nostris super ea diu contulimus.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Ex commisso nobis apostolatus officio tam vicinis quam longe positis existimus debitores, cumque omnes fratres communiter honorare ac diligere debeamus, et ecclesiis sibi commissis debitam conservare iustitiam, propensiori tamen studio charitatis illos nos convenit confovere, quos ampliori morum honestate ac religionis nitore constat esse per Dei gratiam illustratos.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Quoniam sine verae cultu religionis nec charitatis unitas potest subsistere, nec Deo gratum exhiberi servitium, expedit apostolicae auctoritati religiosas personas diligere, et earum quieti, auxiliante Domino, providere.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Commissae nobis apostolicae sedis nos hortatur auctoritas, ut locis et personis eius auxilium devotione debita implorantibus tuitionis praesidium impendere debeamus.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Officii nostri nos hortatur auctoritas ut quos erga sanctam Romanam Ecclesiam, et nos ipsos devotiores esse cognoscimus propensius diligamus et suam eis iustitiam sedis apostolicae munimine confirmemus.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Desiderium quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere dignoscitur animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Quoties illud a nobis petitur, quod religioni et honestati convenire dignoscitur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Perlatus est clamor ad aures nostras, quod archipresbyter S. Bonifacii quibusdam malefactoribus, pro damnis et iniuriis Veronen.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas diligamus personas, et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
ecclesiae Sanctae Margaritae, eiusque fratribus, tam praesentibus quam futuris, regularem vitam professis, in perpetuum.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Desiderium, quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere cognoscitur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Piae postulatio voluntatis effectu debet sequente compleri, quatenus et devotionis sinceritas laudabiliter enitescat, et utilitas postulata, vires indubitanter assumat.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Cum omnibus Ecclesiis et ecclesiasticis personis debitores ex iniuncto nobis a Domino apostolatus officio existamus, illis tamen propensiori cura nos convenit imminere, quos ad omnipotentis Dei servitium et observationem regularis ordinis amplius anhelare cognoscimus.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Cum universis sanctae Ecclesiae filiis debitores ex iniuncto nobis a Deo apostolatus officio existamus, illis tamen locis atque personis propensiori nos convenit charitatis studio imminere, quae ad sedem apostolicam noscuntur specialius pertinere.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Pro dilecto filio nostro C. [Eberhardo] Babenbergensi electo, nobilitatis tuae et multorum religiosorum ac discretorum virorum litteras et preces recepimus et diligenter attendimus.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas diligamus personas et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
TWISDEN. Hist.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Ne oblivionis obscuritas per dissuetudinem humanis mentibus ingeratur, quod super causarum litigiis iudicatum fuerit vel decisum, scriptura debet memoriae commendari, ut per hoc secutura posteritas habeat quid futuris temporibus evidenter agnoscat.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Omni tempore sacrosancta Romana Ecclesia pro religiosorum necessitatibus, et temporaliter et spiritualiter consuevit esse sollicita, et quanto eos terrenorum curam amplius abiecisse conspexit, tanto gratiora semper eis studuit pietatis ac misericordiae solatia exhibere.
387Eugenius III, Epistolae et privilegia, 180, 1613D
Sanctitati vestrae notum esse volumus quod, post depositionem Heinrici quondam Corbeiensis abbatis, qui eidem Ecclesiae nimis inutilis fuit, fratres praedicti monasterii elegerunt sibi in abbatem quemdam Heinricum eiusdem Ecclesiae praepositum.
388Eugyppius Africae, Excerpta ex operibus Augustini [CSEL], 227; 8 (auctor c.455-533)
dicit et apostolus: fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia.
389Eugyppius Africae, Thesaurus, 62, 0879C (auctor c.465-c.533)
Ipsa est illa charitas, sine qua caetera nihil prosunt, Dicit et Apostolus: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia.
390Evagrius monachus, Sententiae, 20, 1183B (auctor 360-430)
Poenitentia et humilitas erexerunt animam: eleemosyna autem et mansuetudo confirmaverunt eam.
391Evagrius monachus, Sententiae, 20, 1185B (auctor 360-430)
Cani senum mansuetudo; vita autem illorum scientia vera.
392Faustus Rhegiensis, Sermones [CSEL], 26; 15 (auctor 425-490)
cui non profuit castitas, sobrietas, mansuetudo?
393Felix III, Epistolae et decreta, 58, 0901A
Haec certe tua mansuetudo cognovit: nec res incognitas tua clementia proferre potuisset, et palam aperteque professa, quod laudum tuarum testificatione firmasti.
394Felix IV, Appendix, 65, 0023B
Sapientia enim et disciplina, timor Domini; et hoc, quod beneplacitum est illi, fides et mansuetudo, et adimplebit thesauros illius.
395Ferrandus diaconus, Epistolae et opuscula, 67, 0928D
Illos invidia contentiosos; istos mansuetudo pacificos.
396Ferreolus Ucetiensis, Regula ad monachos, 66, 0972D (auctor fl. 500)
Ut abbatem cunctis quibus praeest monachis strenuitas quidem, sed mansuetudo, et potius vita commendet, ita ut magis sanctum illum timeant, quam severum: et plus in eo metuant quod meritis est primus, quam quod honore primarius.
397Flacius Illyricus Matthias, Clavis scripturae sacrae pars prima, p879, p908; 2 (auctor 1520-1575)
Ex afflictione enim oritur humilitas ac mansuetudo Psalm. 35. Et contra humiles aut masuetos terrae verba fraudulenta cogitant.
398Flacius Illyricus Matthias, Clavis scripturae sacrae pars prima, p879, p909; 9 (auctor 1520-1575)
Vel diriget eos pro sua aequitati Mansuetudo vero Graece πραότης , tractabilitas est.
399Flacius Illyricus Matthias, Clavis scripturae sacrae pars prima, p879, p909; 11 (auctor 1520-1575)
Mansuetudo, inquit, illa est, quae nulla passione [?:] batur, et specialiter ira et furore non rumpitur.
400Flacius Illyricus Matthias, Clavis scripturae sacrae pars prima, p879, p973; 149 (auctor 1520-1575)
Mansuetudo tua multiplicavit me, Psalm. 18 id est.
401Flacius Illyricus Matthias, Clavis scripturae sacrae pars prima, p1095, p1138; 45 (auctor 1520-1575)
Mansuetudo enim regis aut gubernatoris populo [?:] taris est.
402Flauius Sosipater Charisius, Ars, p. 440 (auctor c.362)
mansuetudo.
403Flodoardus Remensis, Historia ecclesiae Remensis, 135, 0161B (auctor 894–966)
Dicenti vero mihi, quia pro nulla potestate terrena quod de ecclesiasticis regulis intelligerem dimittere deberem: maxime cum etiam mecum, imo cum Deo, domnus rex noster, filius vester, Karolus faceret, quasi consulendo mihi quidam hoc dederunt consilium, in quo non meis, sed verbis eorum utar, quae mansuetudo vestra, velut exemplum et doctrix disciplinae Dei, mitis et humilis corde ac patiens aequanimiter sustinebit, dicentium: ut quia non saecularis, sed ecclesiastica potestas de hoc mihi negotio imperaret, conspirationem resistentium aliquantulum declinarem, ne quisquam aemulus noster vestrae sanctitati suggereret, quasi in contemptum sancti apostolatus vestri, et sedis apostolicae hoc egissem, et vestrae mansuetudinis erga me animum commoveret, et quamcunque excommunicationem, sicut pro Rothado actum fuerat (quod tamen ad me non pervenit, nisi quantum Odo episcopus, et postea Luido ( ms., Lando) detulit, antequam ad auctoritatem vestram gestorum seriem inde mittere valuissemus; vel quomodo res gesta fuerit per legatos vestros resciretis) obtineret: praesertim cum in hac epistola vestrae auctoritatis legatur: quod si aliter egissemus, quam in ea scriptum est, gratia et communione vestra frui nequaquam valeremus.
404Francesco Petrarca, Contra eum qui maledixit Italiam, p1; 193 (auctor 1304-1374)
Arma sacerdotum sunt orationes et lacrime et ieiunia et virtutes et boni mores: abstinentia, castitas, humanitas, mansuetudo actuum ac verborum.
405Francesco Petrarca, Epistole familiares, 4, 13; 6 (auctor 1304-1374)
Hoc michi et animi tui mansuetudo suggerit et vetusta devotio, in qua hereditario iure succedens et paternis finibus non contentus, longe lateque processeras.
406Francesco Petrarca, Epistole familiares, 9, 2; 9 (auctor 1304-1374)
[8] Hec te igitur michi talem virum genuit atque in lucem misit illo ipso tempore quo ego procul alio terrarum orbe nascebar, quamvis, quem origo fecit alienigenam, mansuetudo animi et conversatio longior atque in primis amor mei magna italicum ex parte te fecerit.
407Francesco Petrarca, Epistole familiares, 11, 8; 43 (auctor 1304-1374)
Profecto nec utile nec honestum, denique nec humanum est: [19] satius est oblivisci iniuriam quam ulcisci, et inimicum placare quam perdere, illum precipue cuius et merita precesserunt et, si in gratiam redierit, sequi possunt; nempe etsi utrobique par labor esset, tamen mansuetudo hominum est, ferarum rabies, eaque non omnium sed ignobilium et quas sinistra nature manus attigit.
408Fridericus Coloniensis, Epistolae et diplomata, 166, 1351D (auctor 1100-1131)
Plures enim repulsae personam eius infamem sicque reddunt Ecclesiae nota bilem, ut non solum id quod male nititur non apprehendat, sed et honoris et ordinis periculum subeat, quod adhuc retinere ex affectu maternae pietatis Ecclesiae mansuetudo tolerat.
409Fulgentius Ruspensis, Epistolae, 65, 0338C (auctor 462-527)
- 36. Proinde, ut in te sit vera humilitas, quae virginitatis est interna virginitas, non ignoras quanta sacrae virgini debeat paupertas spiritus inesse, ut regnum coelorum mereatur accipere; quanta mansuetudo, ut illam possideat viventium terram in qua se David bona Domini visurum plena credulitate confidit (Ps. XXVI, 13) .
410Fulgentius Ruspensis, Libri ad Trasimundum, 65, 0226D (auctor 462-527)
Hoc benigna mansuetudo tua procul dubio perspicit, hoc ingenii studiique tui sagacitas recognoscit; quam vere mirandam quisquis novit considerare pronuntiat, non quod insolitum sit hominem Scripturarum studiis insistere, sed quod rarum hactenus habeatur barbari regis animum numerosis regni curis iugiter occupatum tam ferventi cognoscendae sapientiae delectatione flammari, cum huiuscemodi ( al. huiusmodi) semper infatigabiles nisus non nisi vel otiosus quis habere soleat, vel Romanus.
411Garbitius Matthias, Aristeae historia cum conversione Latina, p10; 3 (auctor c.1508-1559)
Deus regi imitandus 78. semper invocandus et soli ipsi fidendum 59 Deus summe beneficus, et omnium bonorum causa 62 Deus veritatis amator 63 Deus unus tantum, eiusque potentia 42. 43 Dei aequitas et mansuetudo imitanda 57. 63. 65 Dei homines, appellari soliti ab Aegyptiis Iudaei 45 Dei in conservando genere humano cura 58 Dei maiestas et potentia in tota lege illustrata 43 Dei operum vices et successiones 50 Dei voluntate hominum animos flecti 7 Deum animi puritate colere, homine in primis dignum 72 Deum nihil latere 43 Deum omnia in omnibus agere et scire 64. omnium animos gubernare et moderari 70. universorum dominari 60. 61 deorum multitudo, eorumque cultus stulte introductus 43. 44 dives qua ratione permanere quis possit 62 doctorum hominum conversatione oblectatus Ptol.
412Garnerius Lingonensis, Sermones, 205, 0612D (auctor 1187-1198)
Similiter et sapientia illi sapientiae comparata insania est; mansuetudo Herodis crudelitas, velocitas quod aquila testudini, et lunae celeritas pigritiae Saturni comparata.
413Garnerius Lingonensis, Sermones, 205, 0738C (auctor 1187-1198)
Cessaverat iam in Iudaea regnare mansuetudo Davidis, sapientia Salomonis, Ezechiae religio, simplicitas Iosiae: et regnabat Herodis crudelitas.
414Garnerius Lingonensis, Sermones, 205, 0765A (auctor 1187-1198)
Quarum quaedam porta fuit patientia, per quam intravit Iob ad Deum; fides, per quam Abraham; mansuetudo, per quam Moyses; humilitas, per quam David.
415Garnerius Lingonensis, Sermones, 205, 0779D (auctor 1187-1198)
Si videritis filias Silo ad deducendos choros ex more procedere, exite repente de vineis, et rapite eas singuli uxores singulas; et pergite in terram Beniamin (Iudic. XXI) . Teste Gregorio, vera iustitia habet compassionem, falsa indignationem; unde et truculentia quandoque palliatur sub rigore, et inertia sub mansuetudine; ut et vigor sit rigidus, et mansuetudo dissoluta, cum vigor regere debeat mansuetudinem, et mansuetudo ornare vigorem.
416Garnerius Lingonensis, Sermones, 205, 0800D (auctor 1187-1198)
Ut enim antiquos Deus diligeret, quasi quidam nodus erat innocentia Abel, iustitia Noe, Abrahae fides, devotio Isaac, afflictio Iacob, mansuetudo Moysi, fortitudo Davidis.
417Gasparinus Barzizza, Exempla exordiorum, 1, 35; 2 (auctor c.1360-c.1431)
Laudatur merito itaque apud omnes hec vestra singularis mansuetudo ac bonitas et quod maximum ad perpetuam gloriam putatur.
418Gaufridus Grossus, Vita B. Bernardi, 172, 1424A
95. Iam igitur sancti viri fama quotidie magis ac magis increbrescens, alarum suarum velocitate insignia virtutum illius per mundum deferens, ita eum auditoribus depingebat, ut illius staturae mensuram diceret: et simplicis vultus lineamenta, in quo morum bonitas, pietas innocentiae, animi mansuetudo, ut in sigillo suo apparebat, describeret; rigoremque abstinentiae ac sanctitatem vitae, annositatem longaevitatis, canitiem capitis designaret; et ita designando, cum absentem quasi praesentem ante oculos eorum demonstraret; et sic notum et amabilem omnibus faceret.
419Gaufridus Grossus, Vita B. Bernardi, 172, 1446A
Tua namque monstrat impatientia, me tibi potius nocere quam iuvare; illius vero mansuetudo, cui bonum est quod facere scio, me sibi non nocere testatur, sed subvenire.
420Gerbertus Auriliacensis, Epistolae scriptae ante summum pontificatum, 139, 0229B (auctor 940-1003)
Novembris, eam fidem, quam caeteri nobis firmaverunt, confirmetis ob pacem et concordiam sanctae Domini Ecclesiae, totiusque populi Christiani: ne si forte, quod non optamus, persuasione quorumdam pravorum diligenter vobis exsequenda minus audiatis, sententiam domini papae et comprovincialium episcoporum duriorem perferatis, nostraque omnibus nota mansuetudo iustissimum correctionis assumat zelum regali potentia.
421Gerhohus Reichersbergensis, Libelli selecti, 25, 5; 367 (auctor c.1092-1169)
Unde regni eius ministros delectat mansuetudo humana, potius quam crudelitas ferina secundum exhortationes, non pseudoprophetarum, sed sanctorurn prophetarum, quibus datum est in regno Christi sacerdocium sanctum, usque adeo a sanguinis effusione inmaculatum et alienum, ut sacris canonibus exterminetur a sacerdotali ministerio, qui aliquando militans quantumlibet iuste occidit hominem, vel in iudicio sanguinis pulsando vel ministrando cooperatus est iudici quantumlibet iuste occidenti.
422Gerhohus Reicherspergensis, Commentarius aureus in Psalmos et cantica ferialia continuatio, 194, 0115C (auctor 1093-1169)
Sed valles huiusmodi collibus inferiores, videlicet sancti et humiles corde, nulla praediti ecclesiastica dignitate, abundabunt frumento virtutum spiritualium, quales Apostolus enumerat, dicens: Fructus autem Spiritus est: charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, castitas (Galat. V, 22).
423Gerhohus Reicherspergensis, Commentarius aureus in Psalmos et cantica ferialia continuatio, 194, 0553A (auctor 1093-1169)
In ira tua defecimus, ideo in labore et dolore sumus, quoniam supervenit mansuetudo, et corripiemur.
424Gerhohus Reicherspergensis, Commentarius aureus in Psalmos et cantica ferialia continuatio, 194, 0553B (auctor 1093-1169)
In lege erat asperitas, quam iustitia proposuit peccantibus; in Evangelio mansuetudo, quam gratia tribuit poenitentibus.
425Gerhohus Reicherspergensis, Commentarius aureus in Psalmos et cantica ferialia continuatio, 194, 0553B (auctor 1093-1169)
Quoniam ergo legis asperitati supervenit mansuetudo Evangelii, corripiemur adversitatibus, laboribus, doloribus a pio patre quasi filii.
426Gerhohus Reicherspergensis, Commentarius aureus in Psalmos et cantica ferialia continuatio, 194, 0045D (auctor 1093-1169)
Unde regni eius ministros delectat mansuetudo humana, potius quam crudelitas ferina secundum exhortationes, non pseudoprophetarum, sed sanctorum prophetarum, quibus datum est in regno Christi sacerdotium sanctum, usque adeo a sanguinis effusione immaculatum et alienum, ut sacris canonibus exterminetur a sacerdotali ministerio, qui aliquando militans quantumlibet iuste occidit hominem, vel in iudicio sanguinis pulsando vel ministrando cooperatus est iudici quantumlibet iuste occidenti.
427Gerhohus Reicherspergensis, Commentarius aureus in Psalmos et cantica ferialia, 193, 1334B (auctor 1093-1169)
Ossa sanctorum sunt firmitates animae, hoc est patientia, mansuetudo et caeterae virtutes.
428Gerhohus Reicherspergensis, Commentarius aureus in Psalmos et cantica ferialia, 193, 1522A (auctor 1093-1169)
Et ideo Deus meus nunc interim, dum loco non discernis me a malis, dum bona temporalia communiter donas, dum virtutes quoque animi, ut est mansuetudo, misericordia, prudentia et virtutum exercitia, ut sunt orationes, ieiunia et caetera talia, quae omnia praeter charitatem solam bonis et malis inveniuntur communia; dum ergo talia das communiter, Deus meus, discerne causam meam de gente non sancta.
429Gerhohus Reicherspergensis, Commentarius aureus in Psalmos et cantica ferialia, 193, 1545D (auctor 1093-1169)
Merito ergo laeva sponsi sub capite sponsae, super quam videlicet caput suum reclinata sustentet, hoc est mentis suae intentionem, ne incurvetur et inclinetur in carnalia et saecularia desideria, quia « corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem (Sap. IX, 15) . » Quid aliud faciat considerata tanta et tam indebita miseratio, tam gratuita et sic probata dilectio, tam inopinata dignatio, tam invicta mansuetudo, tam stupenda dulcedo, quid, inquam, haec omnia faciunt diligenter considerata, nisi ut considerantis animum ab omni penitus pravo liberatum amore ad sui amabilem contemplationem rapiant mirabiliter, afficiant vehementer, faciantque prae sui dulcedine contemni, quidquid nisi in contemptu et oblivione horum peti vel haberi non potest?
430Gilbertus Foliot, Epistolae, 190, 0881B (auctor c.1110–1187)
Sic nobis in arcto res est, ut nisi suum temperet apostolica mansuetudo mandatum, subire nobis necesse sit, aut hinc inobedientiae, quod absit!
431Gilbertus Foliot, Epistolae, 190, 0911A (auctor c.1110–1187)
In quo, si mansuetudo vestra adversum eam aliquatenus exasperata est, hanc nobis pro reverentia domini papae veniam dari, ipsumque in gradum et gratiam pristinam restitui quanta possumus devotione supplicamus, ne in nostram, quod absit!
432Gilbertus Foliot, Expositio in Cantica canticorum, 202, 1156C (auctor c.1110–1187)
quam et continentia castam, et simplicem innocentia, lenem mansuetudo, misericordia piam, providam circumspectio, temperantia sobriam, discretam prudentia, fortem reddit patientia, et per sacros iustitiae tramites, cum multa dirigit reverentia charitas iam perfecta?
433Gillebertus de Hoilandia, Sermones in Canticum Salomonis, 184, 0189D (auctor -1172)
Illos plane quos Apostolus enumerat: Fructus autem Spiritus, gaudium, pax, patientia, longanimitas, fides, mansuetudo, modestia, continentia, castitas (Galat. V, 22, 23) . Hi fructus cum oleo contemplationis conveniunt, et quasi in unam coeunt naturam.
434Gillebertus de Hoilandia, Sermones in Canticum Salomonis, 184, 0204D (auctor -1172)
3. Charitas nonne et ipsa diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis? (Rom. V, 5.) Multa sunt aromata quae profluunt per Spiritum, nec nisi per Spiritum, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, modestia, continentia, castitas (Gal. V, 22, 23) . Haec non modo provenerunt, sed etiam profluxerunt.
435Giordano Bruno, De imaginum compositione, 2, 3; 20 (auctor 1548-1600)
Septimo cum curru ad dexteram: Vita praesidialis, incorrupta Innocentia, erecta Integritas, ingenua Puritas, honesta Probitas, illibata Sanctitas, generosa Humilitas, benigna Clementia, blanda Amoenitas, humana Mansuetudo, facilis Comitas, lenis Placabilitas, affabilis Hilaritas, quieta Serenitas, exorabilis Lenitas, blanda Suavitas, mitis pectoris Compositio, placida Moderantia, tacita Sustinentia, patiens Tolerantia, invicta Tranquillitas, infracta animi Aequabilitas.
436Godefridus Admontensis, Homiliae dominicales, 174, 0351D (auctor -1165)
Utique in passione, ubi vere mansuetudo eius manifesta est.
437Godefridus Admontensis, Homiliae dominicales, 174, 0352A (auctor -1165)
Mansuetudo enim eius fuit mira et inaestimabilis patientia eius quia ut nos redimeret, probra, sputa, colaphos et flagella, et ad ultimum ignominiam crucis patienter sustinuit pro nobis.
438Godefridus Admontensis, Homiliae festivales, 174, 0837B (auctor -1165)
Ipse enim ait: Fructus Spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Gal. V, 22) . Sequitur: Si quis in me non manserit, mittetur foras sicut palmes, et arescet et colligent eum, et in ignem mittent et ardet.
439Godefridus Admontensis, Homiliae festivales, 174, 0903D (auctor -1165)
Sicut superius per agnos poenitentia, sic et hic per agnos simplicitas, mansuetudo vel patientia accipitur.
440Gotius Iohannes, Panegyris Wladislao Hungarie et Boemie regi principi invictissimo dicta, Gotii, p0; 46 (auctor 1451-1502)
Mansuetudo vero tua et clemencia quibus laudibus, qua nominis eternitate celebrabuntur?
441Gratianus, Concordia discordantium canonum, 187, 0577B (auctor -c.1160)
Sed circumstant nos hinc mansuetudo clementiae, hinc censura iustitiae, ut credamus quaedam delicta utcunque toleranda, quaedam vero penitus amputanda.
442Gratianus, Concordia discordantium canonum, 187, 1022C (auctor -c.1160)
Delegavit enim nobis pia mansuetudo vestra, utrum ecclesiae pro quiete monachorum a sanctis conciliis catholicisque episcopis eis traditae per sacerdotes ab eis ordinatos et investitos debeant institui.
443Gratianus, Concordia discordantium canonum, 187, 1186B (auctor -c.1160)
Si autem illos negligant, et perire permittant, ista potius falsa mansuetudo crudelitas est.
444Gratianus, Concordia discordantium canonum, 187, 1203D (auctor -c.1160)
Sed plane in eis, qui sub nomine Christi erant seducti a perversis, ne forte oves Christi sint errantes, *et* ad gregem aliter revocandae sint, temperata severitas, et magis mansuetudo servatur, ut coercitione exsiliorum atque damnorum *tribulatione* admoneantur considerare, quid et quare patiantur, et discant praeponere rumoribus et calumniis hominum scripturas, quas legunt.
445Gratianus, Concordia discordantium canonum, 187, 0240A (auctor -c.1160)
23. C. XIV. Mansuetudo et districtio ad invicem non separentur.
446Gratianus, Concordia discordantium canonum, 187, 0240B (auctor -c.1160)
Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta.
447Gratianus, Concordia discordantium canonum, 187, 0461A (auctor -c.1160)
In eo privilegio ita inter cetera legitur: « Utile iudicavimus una cum omnibus satrapis nostris et universo senatu optimatibusque * meis, etiam et cuncto populo Romanae gloriae imperio subiacenti, ut sicut B. Petrus in terris vicarius Filii Dei esse videtur constitutus, ita et Pontifices, *qui* ipsius principis apostolorum *gerunt vices*, principatus potestatem amplius quam terrena imperialis nostrae serenitatis mansuetudo habere videtur, concessam a nobis nostroque imperio obtineant, eligentes nobis ipsum principem apostolorum vel eius vicarios firmos apud Deum esse patronos.
448Gregorius I, Epistolae, 77, 0476B (auctor 540-604)
Sic autem servanda est virtus humilitatis, ut non solvantur iura regiminis; ne dum praelatus quisque plus se quam decet deiicit, subditorum vitam restringere sub disciplinae vinculo non possit; et sic servanda est disciplinae severitas, ne dum plus quam necesse est zelus accenditur, mansuetudo funditus amittatur.
449Gregorius I, Epistolae, 77, 0840C (auctor 540-604)
Quanta in vobis bonitas, quantaque mansuetudo cum Christo placita charitate resplendeat, latore praesentium Augustino servo Dei referente comperimus; atque omnipotenti Deo gratias agimus, qui haec in vobis pietatis suae dona concessit, per quae inter homines valde laudabiles, et ante conspectum ipsius, quod est veraciter utile, gloriosi possitis existere.
450Gregorius I, Homiliae in Evangelia, 76, 1145A (auctor 540-604)
Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat.
451Gregorius I, Homiliae in Ezechielem, 76, 0930D (auctor 540-604)
Et contra Ierusalem, quam describit in latere, praedicator munitiones aedificat quando mala quaeque quam munita contra mentem veniant demonstrat, ut sese vitia sub virtutum specie abscondant; quatenus, sicut saepe iam diximus, immoderata ira iustitia videri appetat, et disciplinae remissio mansuetudo videri velit, et tenacia sese parcimoniam nominet, et inordinata rerum effusio se benevolentiam appellet.
452Gregorius I, Homiliae in Ezechielem, 76, 1003A (auctor 540-604)
Quae illa mansuetudo tanta esse potuit, quae quies animi, quae soliditas mentis, atque imperturbatio cogitationis?
453Gregorius I, Homiliae in Ezechielem, 76, 1054C (auctor 540-604)
Quae tunc recte servantur, cum nec boum mansuetudo in zeli fervore amittitur, nec leonum terror in mansuetudine declinatur.
454Gregorius I, Moralia II, 76, 0038C (auctor 540-604)
Quis eius iram toleret, cuius et ipsa non potuit mansuetudo tolerari?
455Gregorius I, Moralia II, 76, 0117A (auctor 540-604)
[Vet. XVI.] 30. In Ecclesiae rectoribus nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta.
456Gregorius I, Moralia II, 76, 0117B (auctor 540-604)
Quanta disciplina regminis, ut ante eum iuvenes abscondantur; quanta mansuetudo pietatis, ut per eum viduarum corda consolentur!
457Gregorius I, Moralia II, 76, 0117C (auctor 540-604)
Regat ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetudo dissoluta.
458Gregorius I, Moralia II, 76, 0138B (auctor 540-604)
Sed cum superius patrem se pauperum, viduarum vero consolatorem fuisse perhibet, magna valde discretione res indiget, quomodo in tanto terrore regiminis, tanta quoque affuerit lenitas, et mansuetudo pietatis.
459Gregorius I, Moralia II, 76, 0621C (auctor 540-604)
Invidia quoque iram generat, quia quanto in erno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur; et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus velut gravius pressa sentitur.
460Gregorius I, Moralia II, 76, 0662A (auctor 540-604)
Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur.
461Gregorius I, Moralia II, 76, 0771C (auctor 540-604)
40. Asinorum quoque et asinarum nomine aliquando luxuriosorum petulantia, aliquando mansuetudo simplicium, aliquando vero, ut praediximus, stultitia gentilium designatur.
462Gregorius I, Moralia, 75, 0534A (auctor 540-604)
- In rectitudine iustitia, in simplicitate autem mansuetudo signatur.
463Gregorius I, Moralia, 75, 0589B (auctor 540-604)
Potest etiam per asinas, quae nimirum sese onerantibus, nulla ferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari.
464Gregorius I, Moralia, 75, 0598D (auctor 540-604)
Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona eius sunt, sed ea sine quibus ad vitam homines pervenire nequaquam possunt.
465Gregorius I, Moralia, 75, 0724A (auctor 540-604)
[Vet. XXXI.] Quanta ergo sit iracundiae culpa pensemus, per quam dum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur.
466Gregorius I, Moralia, 75, 0923D (auctor 540-604)
Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in huius mundi desideriis increpatione restinguat; ut minas potentum ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet; ut foris resistentibus opponat patientiam; ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a iustitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat, utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a iure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat; ne cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret.
467Gregorius Turonensis, Libri miraculorum, 71, 0818D (auctor c.538–594)
Sed et illud est memoratu dignissimum, quae sit mansuetudo pecorum in hac basilica votivorum: qualiter vituli petulantes, calcitrantes equi, grunnientes suillae [Al., sues] , cum limen sanctum ingressi fuerint, conquiescunt.
468Gregorius Turonensis, Libri octo miraculorum, p2, 31; 1 (auctor c.538–594)
Sed et illud est memoratu dignissimam, quae sit mansuetudo pecorum in hac basilica votivorum; qualiter vituli petulantes, calcitrantes equi, grunnientes suillae, cum limen sanctum ingressi fuerint, conquiescunt.
469Gregorius VII, Epistolae extra registrum vagantes, 148, 0691A (auctor c.1020–1085)
Verum quia hinc inde et Romana gravitas et apostolica mansuetudo me per mediam iustitiae viam incedere cogunt, omnibus quibus possum modis hoc oportet intendere quomodo veram a falsa iustitiam, perfectam a ficta obedientiam iudicio sancti Spiritus valeam discernere, et rato ordine ad finem usque perducere.
470Gregorius VII, Registrum, 148, 0469D (auctor c.1020–1085)
Scribere tamen vobis et admonere super his quae ad correctionem vestram pertinent, ipsa apostolica [apostolici] moderaminis mansuetudo et consueta pietas a nobis exigit.
471Gregorius VII, Registrum, 148, 0513C (auctor c.1020–1085)
Unde scias nos adversus temeritatem tuam graviter commotos fuisse, nisi apostolicae sedis mansuetudo nos detineret, et nisi mens nostra de litteris olim super hoc negotio tibi transmissis quodammodo dubitaret.
472Gregorius VII, Registrum, 148, 0519C (auctor c.1020–1085)
Cum apud vos essemus, saepissime vos per nos et per confratres nostros admonuimus uti, secundum privilegium antecessorum nostrorum, sancti videlicet Leonis papae et Victoris, quod ipsorum tunc canonicorum vestrae Ecclesiae rogatu ipsi ecclesiae fecerunt, communem regularemque vitam duceretis; sed vos, quae vestra sunt quaerentes, non quae Iesu Christi (Philipp. II, 2) , nostras admonitiones neglexistis. Cumque tantae negligentiae et inobedientiae quae scelus idololatriae a sanctis Patribus dicitur, merito iure vos sententia iudicialis ferire deberet, episcopi tamen vestri et quorumdam fratrum vestrorum precibus, apostolica mansuetudo solita pietate, ut filios, usque ad festivitatem Omnium Sanctorum, deinde etiam, interventu eiusdem episcopi, usque ad synodum, clementer vos sustinuit.
473Gregorius VII, Registrum, 148, 0536A (auctor c.1020–1085)
Quod ex illo tempore quo sacerdotale summae sedis iugum cervici nostrae, licet indigni, suscepimus, venire ad nos non multum curavit fraternitas tua, quanto minus hoc de dilectione tua sperare potuimus, eo amplius stupentes miramur, et nisi apostolica mansuetudo, nec non et amoris pignus antiquum nos hucusque detinuisset, profecto nos hoc graviter ferre iamdudum tibi constitisset.
474Gregorius VII, Registrum, 148, 0560A (auctor c.1020–1085)
Pro quibus et aliis pluribus a fratre nostro Hugone Diensi episcopo semel et iterum ad concilium vocatus, et postea a nobis ad synodum Romanam invitatus ut te expurgares, quia non venisti, nec canonice excusasti, nisi apostolicae pietatis mansuetudo nos dispensatorie ad tempus sustineret, sententiam iustae depositionis tua inobedientia, quae vere est idololatria, iamdudum suscepisset.
475Gregorius VII, Registrum, 148, 0603D (auctor c.1020–1085)
Illud quoque, nisi nos apostolica mansuetudo detineret, profecto severius in te iam animadversum sensisses, quod huc usque praeclarius tuae dignitatis insigne, videlicet pallium, ab apostolica sede pro more acquirere postposuisti.
476Gregorius VII papa, Epistolae vagantes, 26; 4 (auctor c.1020-1085)
Verum quia hinc inde et Romana grauitas et apostolica mansuetudo me per mediam iusticiae uiam incedere cogit, omnibus quibus possum modis hoc oportet intendere, quomodo ueram a falsa iusticiam, perfectam a ficta oboedientiam iudicio sancti Spiritus ualeam discernere et rato ordine ad finem usque perducere.
477Grimlaicus presbyter, Regula solitariorum, 103, 0582A (auctor fl.350)
Divitiae nostrae credendae sunt, pudicitia, quae nos pudicos faciat; et iustitia, quae iustos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes; puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, quae temperantes; et supra omnia charitas, quae nos facit Deo et hominibus charos, vitiorum impotentes, saeculi contemptores, ac bonorum omnium sectatores.
478Grimlaicus presbyter, Regula solitariorum, 103, 0610A (auctor fl.350)
Tu aurum contemnis, alius diligit; tu calcas opes, ille sectatur; tibi cordi est mansuetudo, silentium, secretum; illi loquacitas.
479Guerricus Igniacensis, Sermones per annum, 185, 0207A (auctor 1075-1157)
Est enim manifeste quidam ascensus cordium, et profectus meritorum iste per ordinem digestus octonarius virtutum, gradatim de imis ad summa perducens virum evangelicae perfectionis, donec ad videndum Deum deorum in Sion ingrediatur templum, de quo propheta dicit: Et in octo gradibus ascensus eius (Ezech. XL, 37) . 2. Prima siquidem virtus inchoantium est renuntiatio saeculi, qua pauperes efficimur spiritu: secunda, mansuetudo, qua nos obedientiae subdimus, et assuescimus: deinde, luctus, quo peccata plorantur, vel virtutes implorantur.
480Guerricus Igniacensis, Sermones per annum, 185, 0031C (auctor 1075-1157)
Nihil hic terroris, nihil severitatis quam metuas; sed omnimoda benignitas atque mansuetudo, de qua praesumas.
481Guerricus Igniacensis, Sermones per annum, 185, 0204C (auctor 1075-1157)
Adhuc fortassis dubium est, nisi addat: Propter veritatem, inquit, et mansuetudinem et iustitiam (Psal. XLIV, 5) . Prorsus haec est species tua et pulchritudo tua, qua regnum acquisivisti, pulcherrime regum; veritas utique sermonum, mansuetudo morum, iustitia iudiciorum.
482Guibertus S Mariae de Novigento, Moralia in Genesin, 156, 0080A (auctor c.1055–1124)
In grege autem ovium mansuetudo, innocentia, et pietas pro largitione velleris accipitur.
483Guido Faba, Summa de vitiis et virtutibus, 1, 1, 1d; 1 (auctor c.1190-c.1245)
Mansuetudo per iram amittitur, et dona celestis gratie auferuntur.
484Guigo V prior Carthusiae, Epistola, 184, 0347D (auctor 1174-1180)
Fructus autem Spiritus sunt, sicut Apostolus dicit, charitas, pax, gaudium, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Galat. V, 22, 23) . Et in omni genere cogitationis, omnia quaecumque cogitanti occurrunt, conformantur intentioni voluntatis, agente in eis misericordia et iudicio Dei, ut iustus iustificetur adhuc, et qui in sordibus est sordescat adhuc (Apoc. XXII, 11) . Ideo homini Deum amare volenti, vel iam amanti, suus semper consulendus est animus, examinanda conscientia, quid sit quod in totum vult, et propter quod vult: quidquid aliud vult spiritus vel odit, quidquid contra illud caro concupiscit.
485Guigo V prior Carthusiae, Epistola, 184, 0318D (auctor 1174-1180)
Hos autem fructus Spiritus, qui sunt charitas, gaudium, pax, patientia, benignitas, longanimitas, bonitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Galat. V, 19-23) , et pietas, promissionem habens vitae quae nunc est, et futurae (I Tim. IV, 8) . 16. Hi utrique quamdiu simul sunt in actu, homines vident similes actiones, Deus autem voluntates discernit et intentiones.
486Halitgarius Cameracensis, De vitiis et virtutibus, 105, 0659A (auctor 817-831)
Quia quanto interno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur.
487Haymo Halberstatensis, Commentaria in Psalmos, 116, 0507B (auctor -853)
» Ideo Deus vitam abreviavit et labores et dolores contulit, « quoniam supervenit mansuetudo, » id est, misericordia Dei supervenit irae, et ipsam iram contemperavit, ut ira Dei iam non sit nobis ad damnationem, sed ad purgationem, « et » per illam Dei mansuetudinem « corripiemur » a peccatis nostris.
488Haymo Halberstatensis, Commentarium in Cantica canticorum, 117, 0333A (auctor -853)
Hae genae sponsi areolis aromatum comparantur sicut enim areolae aromatum optime compositae et ordinatae aspectum intuentium delectant, eisque odoris sui gratiam propinant, ita Christi mansuetudo et absentes fama, et praesentes re ipsa delectabat, et ad sui dilectionem provocabat.
489Haymo Halberstatensis, De varietate librorum, 118, 0890C (auctor -853)
Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat, quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, ut bonis meliora respondeant: ut erga procaces mansuetudinis longanimitatem exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes ad pacem veniant; ut concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in huius mundi desideriis, increpatione restringat; ut minas potentium ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope, levet; ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a iustitiae studio non enervet.
490Haymo Halberstatensis, Expositio in Apocalypsin, 117, 1144A (auctor -853)
In lapide pretioso et margaritis virtutes significantur sanctorum, id est fides, spes, charitas, humilitas, mansuetudo et caeterae huiusmodi, quibus ornantur fideles.
491Haymo Halberstatensis, Expositio in D. Pauli epistolas, 117, 0694B (auctor -853)
Modestia, est mansuetudo et lenitas mentis, quae laesa non facile irascitur.
492Haymo Halberstatensis, Expositio in D. Pauli epistolas, 117, 0717C (auctor -853)
Mansuetudo est lenitas et tranquillitas animi.
493Haymo Halberstatensis, Expositio in D. Pauli epistolas, 117, 0750A (auctor -853)
Modestia, id est mansuetudo et humilitas, vestra nota sit omnibus hominibus, fidelibus et infidelibus, haereticis falsisque fratribus.
494Haymo Halberstatensis, Expositio in D. Pauli epistolas, 117, 0598B (auctor -853)
Erit enim Deus tunc in unoquoque patientia, sicut fuit in Iob; obedientia, ut in Abraham; mansuetudo, in Moyse; virginitas, in Daniele; sapientia, ut in Salomone; et reliqua dona quae modo divisa sunt electis, tunc possidebunt omnia singuli.
495Haymo Halberstatensis, Homiliae, 118, 0642C (auctor -853)
Si ergo interrogas qui sunt boni fructus, a quibus hominem cognoscere possis, apostolus Paulus manifestat, dicens: « Fructus enim spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas (Gal. V) . » Noli ergo in haeretico quaerere folia verborum pulchra, sed fidei puritatem.
496Haymo Halberstatensis, Homiliae, 118, 0742D (auctor -853)
Nam si quales mala arbor proferat fructus, vel ex quibus cognosci possit, Paulus apostolus denuntiat cum ait: « Manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, avaritia, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, contentiones et aemulationes, irae, rixae, dissensiones, sectae, invidiae, ebrietates, comessationes, quae praedico vobis sicut praedixi, quod qui talia agunt, regnum Dei non consequentur (Gal. V) . » At vero quales bona arbor proferat fructus, idem ipse ostendit cum adiungit: « Fructus enim spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas, adversus huiusmodi non est lex (Ibid.) . » Hos fructus gratulabatur se protulisse Propheta, cum dicebat: « Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei speravi in misericordia Dei in aeternum et in saeculum saeculi (Psal. LI) . » Qualem arborem etiam alibi descripsit, dicens: « Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit (Psal. I) . » Adiiciens: « Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo. Et folium eius non defluet (Psal. I) . » Et iterum: « Iustus ut palma florebit, et sicut cedrus Libani multiplicabitur (Psal. XCI) . » At vero mala arbor qualem finem habeat, Dominus in Evangelio ostendit, cum dicit: « Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur (Matth. VII) , » qualem arborem describit Ieremias propheta, cum dicit: « Maledictus homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum, et a Domino recedit cor eius.
497Hegesippus Ps, Hegesippi qui dicitur Historiae libri 5, p5, 6; 5 (auctor fl.c.350)
Hinc oppressa est paucorum mansuetudo per plurimorum insolentiam, hinc itum in caedes, cum minus parceret alienus, hinc conspiratum ut legis sollemnia neglegerentur, sacerdotia a bonis ad inprobos deriuarentur, quod hominibus non solum a pio cultu sed ab ipsa legis cognitione peregrinis quid sanctum esset ignorabatur.
498Hegesippus Ps, Hegesippi qui dicitur Historiae libri 5, p6, 15; 65 (auctor fl.c.350)
Penes paucos eminentia, penes plurimos mansuetudo.
499Helinandus Frigidi Montis, Flores Helinandi, 212, 0744D (auctor c.1160—c.1237)
Unde et antiquitus illi, cuius manu iudex innocens nocentem punit, cum gladius immineret, dicebatur: Obtempera legis arbitrio, vel legem imple, ut vel sic mansuetudo verborum puniendi rei tristitiam mitigaret.
500Henricus Abrincensis, Legenda Sancti Francisci Versificata, 9; 12 (auctor c.1190-c.1260)
Sic et aves et quadrupedes notissima sancti Mansuetudo viri sibi commansuescere cogit.