'moenia' - search in All Authors, Showing 1 to 500 of 4265 hits      Show next 500

1Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0569B (auctor c.945–1004)
posset recipere, moenia ipsius castri nocturno silentio sunt ingressi Ioannes Dux Neapolitanus cum Theodino Subdiacono et Rectore, atque exercitu, et Langobardos poene trecentos cum eorum Castaldio interfecerunt, et captos caeteros Neapolim perduxerunt.
2Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0737A (auctor fl. 923)
Urbs tremuit, lituique boant, lacrimisque rigantur Moenia, rusque gemit totum, pelagusque remugit.
3Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0740A (auctor fl. 923)
Haec oculis equidem petii, sistens super urbis Moenia, nec visu claudebantur neque ritmo; At quoniam cingi nequeunt pratis nec ab agris, Efficitur bostar Germani antistitis aula, Completur tauris, succulis, simisque capellis.
4Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0743A (auctor fl. 923)
Luce dehinc quadam, dum gestabatur et almi Militibus propriis corpus per moenia circum, Urbanis septem sectantibus omnipotentem Perrogitando Deum votis sub voce canora, Caeditur allofilo de portatoribus unus Nomine Gozbertus caclo, percussor in umbras Tartareas fugit moriens, icto patiente Nil super hoc lapidis iactu, Sancto auxiliante.
5Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0743D (auctor fl. 923)
In-que-sulam penetrant solito quadam vice ritu, Moenia qua resident urbis saevi trecenti; Protinus ense quium bino stravere novenos, Vulnera deposuere quibus triginta, nec extat Posse datum quarti lumen spectare diei.
6Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0745A (auctor fl. 923)
Hi tristes animos urbem metuendo revelant Hoste capi; caelo laeti torquere cachinnos, Moenia vocisonos rentes lucrare, severi.
7Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0749B (auctor fl. 923)
Praeterea astutos petiit praeceps Aquitanos; Mox sibi subiectis, Francorum regna revisit, Moenia Meldis adhuc Danis stipantibus urbis, Cui praesul fuerat residens in ea Segemundus, Praesulis Anscherici Tetbertus, belliger heros, Germanus, consul.
8Abbo Sangermanensis, De bello Parisiaco, 132, 0750B (auctor fl. 923)
Praeterea quadringentis a mille remotis Acefalos prostravit humi peditum comitatus Agmine tercentum pastor, certamine acerbo Nobilis Anscherichus, pollens ex Virginis ore; Sic alacres spolium revehunt ad moenia multum Urbani, praestante Deo qui regnat ab alto.
9Adalbero Remensis, Epistolae, 137, 0516A (auctor 969-988)
Interim fideliter admoneo, ut reginam ac episcopum secundum dignitatem vestram lenissime tractetis et ne vos concludi inter moenia ullatenus patiamini.
10Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 1, 1; 13 (auctor c.624-704)
Arculfus itaque de ipsius ciuitatis habitaculis a nobis interrogatus respondens ait: Memini me et uidisse et frequentasse multa ciuitatis eiusdem aedificia plurimasque domus grandes lapideas per totam magnam ciuitatem intra moenia circumdata mira fabricatas arte saepius considerasse, quae omnia nunc a nobis sunt praetermittenda, ut aestimo, exceptis eorum aedificiorum structuris, quae in locis sanctis, crucis uidelicet et resurrectionis, mirifice fabricata sunt, de quibus diligentius sanctum interrogauimus Arculfum, praecipue de sepulchro Domini et ecclesia super illud constructa, cuius mihi formam in tabula cerata ipse Arculfus depinxit.
11Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis [CSEL], 3, 1; 4 (auctor c.624-704)
Haec itaque imperatoria ciuitas non paruo murorum ambitu per XII milia passuum circumcincta angulos iuita situm maris habens per maritimam, ut Alexandria siue Carthago, constructos oram et ad Tyri similitudinem crebris insuper turribus communitos muros, domus intra ciuitatis moenia numerosas, ex quibus plurimae mirae magnitudinis lapideae instar Romae habitaculorum fabricatae consurgunt.
12Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0781C
Caeterum in illo famoso [Al., formoso] loco, ubi quondam templum magnifice constructum fuerat, in vicinia muri ab oriente locatum, nunc Saraceni quadrangulam orationis domum, quam subrectis tabulis et magnis trabibus super quasdam ruinarum reliquias construentes vili fabricati sunt opere, ipsi frequentant: quae utique Domus tria hominum millia simul (ut fertur) capere potest. Arculfus itaque de ipsius civitatis habitaculis a nobis interrogatus respondens ait: Memini me et vidisse et frequentasse multa civitatis eiusdem aedificia, plurimasque domos grandes lapideas per totam magnam civitatem intra moenia circumdata, mira fabricatas arte, saepius considerasse.
13Adamnanus Hiiensis, De locis sanctis, 88, 0808C
Quae procul dubio Romani est metropolis imperii, undique mari circumdata, excepta aquilonali parte illius, quod mare LX millibus passuum a mari Magno erumpens, ad murum usque civitatis extenditur: a muro vero Constantinopoleos usque ad ostia Danubii fluminis XL [Grets., LX] millibus hoc idem protenditur mare. Haec itaque imperatoria civitas non parvo murorum ambitu per XII millia passuum circumcincta, angulos iuxta situm maris habens per maritimam (ut Alexandria sive Carthago) constructos oram, et ad Tyri similitudinem crebris insuper turribus communitos muros, domus intra civitatis moenia habet numerosas: ex quibus plurimae mirae magnitudinis lapideae instar Romae habitaculorum consurgunt.
14Adamus Parisiensis, Tres hymni perantiqui de Laudibus S. Domnii, p3, p9; 1 (auctor fl. 1059)
Exaltent alii saxa minacia Turrita, et Spalati moenia nobilis, Templum mirificum, magnificas domos, Priscam gentis originem.
15Adamus Scotus, Sermones, 198, 0223B (auctor c.1140–1212)
Quod quidem tunc agitis, cum vos, non defendentes, ut admonet Apostolus, datis locum irae (Rom. XII, 19) . Sed nec exerceamini ad praelium, ut in honore invicem praevenientes, et in humilitate spiritus superiores vobis invicem arbitrantes (Phil. II, 3) , nequaquam efficiamini gloriae cupidi, invicem provocantes, invicem invidentes (Gal. V, 26) . Sic pacis tempus in vobis efficietis, in quo apparere dignabitur inter vos auctor ille pacis et amator, qui illo tempore per carnem apparuit in mundo, quo in unam convenerunt concordiam, cuncta in orbe terrarum regna uni subiecta imperio: ostendens se super hoc, suae quandoque missurum praecones veritatis, qui vocarent ad arcem, et ad moenia civitatis (Prov. IX, 3) filios Dei, qui erant dispersi congregantes in unum (Ioan. XI, 52) et colligentes a quatuor ventis terrae.
16Adelboldus Traiectensis, De rebus gestis S. Henrici, 140, 0104D (auctor 1010-1026)
Tandem, declinante iam die, diabolus pacis invidus, concordiae inimicus, discordiae seminator fervidus; quo, post mysterium corporis et sanguinis Dominici, Iudas ad perpetrandum nefas infandissimum suscepto intumuit, eodemque suadente, in supplicium perpetuitatis crepuit; is et cives post manuum redditionem, post fidei promissionem, post sacramenti securitatem; nulla, quae in rationem digne deduci posset, laesione coactos, adversus regiam maiestatem (veneno ebrietatis immisso) commovit. Hoc itaque suasore, armantur; hoc stimulatore, incitantur; hoc ductore, ad palatium properant; hoc ordinatore, moenia cingunt.
17Adelboldus Traiectensis, De rebus gestis S. Henrici, 140, 0106A (auctor 1010-1026)
Clara itaque iam die, Alamannis, qui tardius huiusmodi negotia resciverant, longe a palatio muros civitatis frangentibus, Lotharienses et Franci Longobardos iterum ante palatium graviter persequi coeperunt, et eos fugere usque in moenia propria compulerunt.
18Adelmannus Brixiensis, De viris illustribus sui temporis, 143, 1296B (auctor 1050-1062)
Ligerim flavum revisens ab Iordane et Solyma, Occidisti propter Mosam sub Virduni moenia.
19Ado Viennensis, Chronicon, 123, 0113A (auctor -875)
Namatus episcopus Viennensis septuagesimo anno vitae suae defungitur.
19Ado Viennensis, Chronicon, 123, 0113A (auctor -875)
Aeunni murum longum irrumpentes, et moenia Constantinopolis accedentes, cum Heraclio imperatore mutuo in muro stante colloquuntur, acceptoque ab eo pretio pacis ad tempus recedunt.
20Ado Viennensis, Vita S. Theuderii, 123, 0446A (auctor -875)
Ut igitur paululum articulum scribentis ad Viennensem urbem deflectam: Vienna urbs est Galliarum nobilissima ad occidentem et propter aquinolarem partem castris praeeminentibus munita ut non facilis sit accessus ad moenia civitatis.
21Ado Viennensis, Vita Theudarii abbatis Viennensis, 526; 27 (auctor c.800-875)
Ut igitur paululum articulum scribentis ad Viennensem urbem deflectam, Vienna urbs Galliarum nobilissima ad occidentem et propter aquilonarem partem castris praeminentibus munitur, ut non facile accessus sit ad moenia civitatis: castrum primum ad meridiem vergens Crappo, cui vicinum est Eumenius; proximo Quiriacus, cui, muro per vallem protenso, iungitur Propiciacus vel Pompeiacus, centum diis apud cultores daemonum quondam insignis; non longe quintum castrum adnectitur, cui nomen vetustas Suspoli dedit.
22Adrevaldus Floriacensis, Historia translationis S. Benedicti, 124, 0901C (auctor 814-878)
Idem etiam rex cum egregiis polleret moribus petitionibusque iustis et servitio Dei aptis assensum praeberet, interpellatus est a bonae memoriae viro Leodebodo Patre monasterii S. Aniani, quod est situm prope moenia urbis Aurelianae, ut monasterium ordini monastico congruens sibi liceret construere in agro Floriacensi, datis pro eodem agro in mutua vicissitudine praediis quae sibi a parentibus iure haereditario relicta possidebat.
23Adrevaldus Floriacensis, Miracula S. Benedicti, 124, 0942A (auctor 814-878)
Est intra moenia urbis Aurelianae aedes in honore sanctissimi Benedicti constructa a venerabili praesentis loci abbate nomine Medone; parvula quidem, sed in secretiori (ut eo putabatur tempore) loco sita civitatis, ac per hoc aptissima monachis et abbati in necessariis rebus agendis habitatio.
24Adrianus IV, Epistolae et privilegia, 188, 1608D
In quibusque haec propriis ducimus exprimenda vocabulis: Ecclesiam videlicet S. Mariae in loco sitam, qui dicitur S. Quirici, cum suis pertinentiis, Rainiariam et terram, quas in territorio Riniani habetis; ecclesiam S. Matthiae apostoli infra moenia civitatis Montis S. Angeli, et ecclesiam S. Simeonis extra portam civitatis, ecclesiam S. Vincentii sitam in pertinentiis ipsius civitatis in loco, qui dicitur Vota cum rebus suis.
25Adso Dervensis, De miraculis S. Waldeberti, 137, 0692A (auctor c.910-c.992)
Qui etiam post sacram beati Petri apostolorum principis aram intra moenia principalis ecclesiae, quam ipse cum patre Columbano condiderat, magnificam, ut par erat, sepulturam retentat.
26Adso Dervensis, Vita S. Bercharii, 137, 0681A (auctor c.910-c.992)
Si quis his haesitans forte manet incredulus, praedicti loci miretur moenia, aspiciat aedificia, perlustret diligenter opera: patebit scire cupienti quanti fuerit meriti, per quem Dominus tanta ac talia dignatus sit operari.
27Adso Dervensis, Vita S. Mansueti, 137, 0624A (auctor c.910-c.992)
Vir autem Domini instanti constantia reluctatus, prope moenia civitatis exiguae habitationis sibi receptorium praeparavit, cunctosque ad se venientes ad cognitionem veri Dei a superstitionibus daemonum revocabat; eligens potius diversis cruciatibus ac suppliciis corpus esse tradendum, quam id quod beati apostoli magistri sui edicto susceperat, aeternae salutis ministerium declinaret.
28Adso Dervensis, Vita S. Mansueti, 137, 0625D (auctor c.910-c.992)
Qui scilicet fluvius alvei sui cursu loca viciniora possidens, tunc temporis prope moenia civitatis influebat.
29Adso Dervensis, Vita S. Mansueti, 137, 0628C (auctor c.910-c.992)
CAPUT XI. Quod rex in omnes suae ditionis partes salutis verbum annuntiari iusserit, et quod B. Mansuetus signis et virtutibus declaratus, duas basilicas intra moenia urbis construxerunt.
30Adso Dervensis, Vita S. Mansueti, 137, 0629B (auctor c.910-c.992)
Sicut autem in gestis eius quae multo ante nos conscripta sunt, studioso lectori perfacile est inveniri, emundata, ut supra diximus, eadem Leuchorum urbe omni idolorum superstitiosa spurcitia, aedificavit intra moenia civitatis templum Domino, in honore videlicet genitricis Dei et Domini nostri Iesu Chirsti ac perpetuae virginis Mariae, necnon et sancti protomartyris Stephani.
31Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 3, 555, 17; 20
Sed cum hoc creditur non sufficere, muris existentibus subfossis et subpunctatis, nondum apponendus est ignis, sed procedendum est ad maiores munitiones et ad maiora moenia castri, vel civitatis obsessae, et per similes vias subterraneas, ut per eas possit haberi ingressus ad civitatem et castrum: quae omnia latenter fieri possunt absque eo quod sentiantur ab obsessis: licet tamen sine difficultate et diuturnitate temporis, possint haec omnia fini debito mancipari.
32Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 3, 555, 18; 6
Quare si modus artis debet imitari naturam quae semper faciliori via res ad effectum producit: cum per viculos non ita de facili munitiones impugnari possunt, sicut per machinas lapidarias, vel per aedificia propulsa usque ad moenia castri, vel civitatis obsessae, oportet talibus uti argumentis ut habeatur intentum.
33Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 3, 555, 19; 4
Dicto ergo de impugnatione facta per cuniculos, et per lapidarias machinas; restat dicere de impugnatione quam fieri contingit per aedificia impulsa ad muros, vel ad moenia castri, vel civitatis obsessae.
34Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 3, 555, 19; 35
Sunt enim musculi quaedam aedificia parva, sub quibus teguntur homines trahentes, vel impelentes castra usque ad moenia munitionis obsessae.
35Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 3, 555, 22; 4
Et tertius per aedificia impulsa usque ad moenia castri, vel civitatis obsessae.
36Aegidius Columna Romanus, De regimine principum, 3, 555, 22; 28
Ostensio quomodo resistendum sit cuniculis, et lapidariis machinis: reliquum est declarare, quomodo obviari debeat aedificiis aliis impulsis ad moenia munitionis obsessae.
37Aeticus Ister, Cosmographia, p2; 88 (auctor fl.c.700)
Unde philosophus ait: Monimenta urbium nimio terrore ululate brutorum mucrone eradicata, catasta pulchra redigetur Roobitarum moenia urbium dissoluta arteficum lacerta, locusta, brucus et tinea, formica Arabica ungulis ferreis rabie frivolosa contorta subdole eradicaverunt intemerata saxa, mugitum dedere meniana aurea vitula.
38Aeticus Ister, Cosmographia, 6; 51 (auctor fl.c.700)
Deinceps urbium et moenia, pilas Caspias scribens, quas et supra mentionem intulit.
39Aeticus Ister, Cosmographia, 6; 56 (auctor fl.c.700)
Unde et memoratam urbem usque nunc inlaesa moenia perdurare adfirmat.
40Aeticus Ister, Cosmographia, 6; 59 (auctor fl.c.700)
Aliam nempe urbem Trinachiam munitissimam inter Murrinus Caspiusque et Benangines adserit trimuris vallatam esse, moenia fortissima, montem eminentissimum Chocira ad radicem collium eius ipsam urbem Trinachiam conlocatam.
41Aeticus Ister, Cosmographia, 6; 194 (auctor fl.c.700)
Moenia munita mare floredo cincta, melliflua rivola seminibus pinguissima, fluminibus consitis, stipatis virentia coma, arbusta et nemora ornata mala punica, aequora culta odoratis aromatibus vernantia, colles eminentes nicolais atque olivis, coaltis vinitis nectaria gignentes falerna, cluviores quadrigis iunctis nitentes, equitibus cariosa remanent ruda, saepe redundant salubres imbribus rura affatim fecunda, concordia aluntur poenuaria bona prisca, mel et vinum, oleum ac zazetum.
42Aeticus Ister, Cosmographia, 6; 237 (auctor fl.c.700)
Ubi et urbs inclitissima eorum Athenas, quam philosophus umbelicum Greciae praedixit, pingua illi〈cib〉us et ornata munilibus, erudita litteris, legem et scientiam, decorata ludis, foro et vectigalibus, moenia aureis guttis et muri fulvis gemmis.
43Aeticus Ister, Cosmographia, 6; 275 (auctor fl.c.700)
Audacissimus Grecorum, summus vicinorum tyrannos veterana fama divulgatos, nova sagacitate caeleberrimus aurigarum ventilatores et quadrigarum veraces pro muro septos, loricas pro moenia durata, calauria pro Saturnia galea et pro ischolmia ocreas, in hamo capientes ludos et in decipula, ut frusta desecantes arietes, saevissime obdurantes ut elefantes et intrepido corde trepudiantes, ad praedam procedentes audacter quasi leones rugientes.
44Aeticus Ister, Cosmographia, 6; 419 (auctor fl.c.700)
Euandriae urbis muros et moenia ampliavit, ipsam nimpe urbem a suo vocabulo Romam nuncupavit.
45Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0604A (auctor c.805–c.846)
Fontis nomine totam aedem intelligit, muri ad fontem medium tetragonum, moenia ad cameram circumambientem referuntur.
46Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0687C (auctor c.805–c.846)
Aut vindica nos de eo, aut da nobis novum pastorem, qui nos defendat de ore draconis, qui infra nostra moenia cubat et nostras condoleat afflictiones.
47Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0703B (auctor c.805–c.846)
Tunc residui introeuntes infra [intra] moenia muri, subposuerunt civibus ignem.
48Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0704B (auctor c.805–c.846)
Gubernator vero postquam aspexit moenia urbis, contorsit clavum, et coepit navis circumflectere cursum, praeteriit portum adhaerens Eridani litus.
49Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0506B (auctor c.805–c.846)
Istius denique temporibus occisus est Valentinianus Augustus Maior extra portam Artemetoris, non longe ad stadium Tabulae prope campum Corianthri, et seditio maxima in populo fuit, et multi vulnerati in loco qui dicitur Puteus Benedictus, missusque extra Ravennae moenia Augustus, interfectorum manibus finivit vitam.
50Agnellus sive Andreas Ravennatensis, Liber Pontificalis, 106, 0741A (auctor c.805–c.846)
Pusterula itaque Opilionis, seu Ovilionis, ad Ravennae moenia regioni urbis nomen dedit, ubi et S. Apollinaris et S. Crucis ecclesiae fuerunt.
51Aimoinus Floriacensis, Historia Francorum, 139, 0797 (auctor 950-1008)
Clodoveus Franca dum rex regnaret in aula, Inclyta progenies Dagoberti principis alti; Exstitit egregia morum probitate decorus Vir, Leodebodus clara de stirpe creatus, Coenobii regimen sancti servans Aniani, Moenia vicinum quod spectant Aureliana.
52Aimoinus Floriacensis, Historia Francorum, 139, 0689B (auctor 950-1008)
Fessis diutina pugna simulque inedia Romanis nec valentibus moenia tueri, Totila a parte Hostiensi urbem irrupit; qui, parcere potius Romanis quam eos perdere malens, per totam noctem, qua victor urbem intravit, quosdam suorum buccinis clangere iubet: « Ut cives se a Gothorum gladiis aut ecclesiis tuerentur aut quibusque modis occulerent.
53Aimoinus Floriacensis, Sermo in festivitatibus S. Benedicti, 139, 0862D (auctor 950-1008)
Moenia celsa Neumae nullo subruentur ab hoste, Turbo ait, evertet, moenia celsa Neumae Plecteris hoste gravi ne lites munus ad aram, Munus fers dum aris, plecteris hoste gravi.
54Aimoinus Floriacensis, Vita S. Abbonis, 139, 0396D (auctor 950-1008)
Uni quoque episcoporum timor fugienti tam veloces addidit alas, ut, affluentissimo prandii apparatu quem sibi exstruxerat relicto, vicinae urbis Parisiorum moenia fugitabundus expeteret.
55Aimoinus Floriacensis, Vita S. Abbonis, 139, 0401C (auctor 950-1008)
Profectus ergo Romana iterato revisit moenia, ubi, eo quem quaerebat nequaquam reperto, per concava vallium, per praerupta montium investigans, tandem in finibus Spoletanorum invenit.
56Aimoinus Sangermanensis, De translatione S. Vincentii Martyris, 126, 1016C (auctor fl. 800)
Unde post aliquot dies Caesaraugustam civitatem properanter aggressus, a quadam Deo devota muliercula prope ipsius urbis moenia domum habente, misericordia hospitandi, utputa peregrinus, illa nocte suscipitur.
57Aimoinus Sangermanensis, De translatione SS. martyrum, 115, 0948A (auctor fl. 800)
Itaque proficiscentes Barcinonis ad moenia, quamvis multipliciter fatigati, perveniunt in urbem sanguinis sanctorum martyrum Cucuphatis et Eulaliae virginis madore circumlitam.
58Alanus de Insulis, Anticlaudianus, 210, 0517A (auctor 1128-1203)
Quo cantu Tyrios montes in moenia vertit Amphion sic saxa domans; quod nulla securis Edomuit rigidas cautes, quas sola domare Vox citharae meruit, tenuitque silentia ferrum.
59Alanus de Insulis, De planctu naturae, 210, 0465D (auctor 1128-1203)
Nil habet ergo miser, cum nil se credit habere, Divitiis, cum pauperiem sua vota repensant, Hospitium cordis, et moenia mentis avarae Invadunt hostes multi, multoque tumultu Totam sollicitant humani pectoris arcem.
60Alanus de Insulis, Liber parabolarum, 210, 0590C (auctor 1128-1203)
Nunquam formosae cecidissent moenia Troiae Ni coeptus fuerat quo cecidere labor.
61Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0394B (auctor 1095-1125)
Qui fortiter signis cornicinum intonant, erectis signis ad moenia convolant, muros grandine sagittarum oppugnant, quos tam incessabili et incredibili densitate oculis in moenibus assistentium intorquebant, ut nequaquam virtutem Gallorum impugnantium Hungari sufferre valentes, a muro declinarent, si forte intra civitatem ante vires illorum remanere valerent.
62Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0394B (auctor 1095-1125)
Reinoldus de castro Breis, eques insignis, opertum habens caput galea, et lorica indutus, pariter moenia post Godefridum ascendit, donec universi tam equites quam pedites intrare contendunt.
63Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0397B (auctor 1095-1125)
In hac itaque intentione et consilio Petrus cum prudentioribus dum satageret, et verbis cautis excusationem suam ordinaret, mille insensatorum hominum iuventus, nimiae levitatis et durae cervicis, gens indomita et effrenis, sine causa, sine ratione, trans praedictum pontem lapideum ad moenia et portam civitatis in gravi assultu vadunt: quibus mille eiusdem levitatis iuventus, trans vada et ipsum pontem concurrentes, ingenti vociferatione et furore in auxilium iunguntur, Petrum, ductorem suum haec prohibentem et pacem fieri volentem, cum omnibus sensatis audire recusantes.
64Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0401D (auctor 1095-1125)
Turci vero videntes quia Alemannos a muris et moenibus represserant, trans muros et moenia transcendere parant.
65Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0416B (auctor 1095-1125)
His ergo quatuor diebus sanctis, in omni quiete et iucunditate resederunt ante urbis moenia Constantinopoli.
66Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0417D (auctor 1095-1125)
Quibus Baldewinus e ponte resistere nullam habens copiam, sagittas illorum effugere properavit; et sic superato ponte, velociter in aliam partem pontis sicco littore se contulit, pontem obtinens et observans versus moenia dominae et magistrae civitatis, quousque totus per pontem migraret exercitus.
67Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0418A (auctor 1095-1125)
Sed Baldewinus immobilis et insuperabilis ab omni illorum assultu in loco constituto perstitit, donec a mane usque ad vesperam populo trans pontem ante urbis moenia relato, et castris positis hospitato, eosdem Turcopolos, a portis egressos, et populum impugnantes cum quingentis loricatis fortiter incurrit; et utrinque graviter commisso praelio, plurimi hinc et hinc ceciderunt, et plurimi equi Francorum sagittis interierunt.
68Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0422D (auctor 1095-1125)
Ut enim circa Nicaeam et eius moenia in equis velocissimis praedicti principes convenerunt, alii in assultibus et discursibus equorum delectabantur, turres et fortissima moenia admirantes, murosque duplices.
69Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0425A (auctor 1095-1125)
Fama autem hac attonitus, cum universa collectione suorum iter suum per montana movit versus moenia Nicaeae, si forte e specula rupium posset oculis deprehendere, si tot, ut audierat, illuc millia convenissent, et qua parte hos sanius aggredi posset.
70Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0427B (auctor 1095-1125)
At huius primi belli turbine sedato circa Nicaeam, capita Turcorum amputata intra urbis moenia iactabant, ad terrendos magistros arcis et custodes murorum.
71Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0427D (auctor 1095-1125)
Hoc comperto et investigato, et visa Christianorum victoria et Turcorum caede cruentissima, captivus ille, quem praediximus, diffisus vitae, et Christianitatis iugum effugere cogitans, quadam die visa opportunitate clarissima et custodiae negligentia, facilis saltu pedis, vallum murorum urbis transvolat; Turcos per moenia praesentes, et tunc belli otio vacantes, ad subveniendum sibi incessabili voce admonet ac precatur.
72Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0427D (auctor 1095-1125)
Qui sine mora funiculo a moenibus dimisso inter manus fallacis et fugitivi, pereni mox in ipso pendentem et manibus haerentem, intra moenia non parvo clamore ac fragore facto interius et exterius, levaverunt.
73Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0428A (auctor 1095-1125)
Cum in decreto firmissimo obsidionis et destructionis urbis, curricula septem hebdomadarum ibidem circa moenia eius versarentur, et principes, alii iactus et tormenta lapidum ad minuendos muros et turres aptarent, alii arietes ferratos componerent, et diversa ingenia quaererent assultusque plurimos inferrent, Baldewinus Calderim incessanter muros impugnans, nimisque temerario et audaci conatu praecurrens, in ictu praemissi lapidis fractis cervicibus vita exspiravit.
74Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0430B (auctor 1095-1125)
Turci vero, et universi custodes praesidii, circa lacum tumultum populi, et principum tam matutinos conventus intelligentes, ad moenia versus fluvium concurrunt, multum de noviter adductis navibus admirati, quas procul dubio suas aestimassent, nisi quod suae adhuc altero in littore iuxta muros est moenia catenatae ferro et seris stare videbantur.
75Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0431B (auctor 1095-1125)
Turci ergo videntes virum immobilem iam obisse, ab ipsa nefanda turri catenam proiiciunt, ungues ferreos acutissimos et rapacissimos ex fabrili ingenio et opere habentem quasi hamos, quae annulo loricae exstincti militis infixa, eumdem arripiens ac retinens, cum cadavere mortuo intra moenia levatur.
76Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0431B (auctor 1095-1125)
Dehinc corpus militis apprehensum, licet exstinctum, in laqueo funis ad moenia suspenderunt, ut Christianos per hanc inhumanitatem amplius offenderent.
77Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0440D (auctor 1095-1125)
Tankradus plurimum minarum Turcis, per moenia et turres diffusis, ex adventu Boemundi, et subsequentis exercitus virtute intulit, nisi exeuntes, portas urbis aperirent, asserens, non prius subvenientem exercitum ab huius obsidione recedere, quam ut Nicaea cum omnibus inhabitantibus caperetur superata.
78Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0442A (auctor 1095-1125)
Nec mora, deinceps commistis copiis, tentoria communi consensu pariter ante urbis moenia reponunt, et ex praeda, quam contraxerant ex montanis et regione in bobus et armentis, cibos mactant, et parant, ignique apponunt: quos sine sale coctos diutina fames manducare coegit, prorsus pane illic cunctis deficiente.
79Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0442B (auctor 1095-1125)
Erat enim civitas ex omni parte munita, habitatoribus, rivis et pratis apta et commoda, sita in campis fertilibus: cuius moenia adeo admirantur fortissima, ut nullis vinci humanis viribus, nisi Deo annuente, credatur.
80Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0442B (auctor 1095-1125)
Crastina vero luce exorta, Baldewinus exsurgens suique sequaces atque ad urbis moenia tendentes, signum Tankradi, quod erat notissimum, in eminentiore turris arce, ex consensu et foedere percusso Turcorum, positum contemplantur.
81Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0444B (auctor 1095-1125)
His itaque cum principe suo Baldewino intromissis, et hospitii quiete recreatis, proxima dehinc die iam vespere instante, trecenti ab exercitu peregrinorum sequestrati, ac vestigia Tankradi secuti, de familia et populo Boemundi, ante urbis moenia in armis et clypeis astiterunt, quibus ex iussu Baldewini et consilio maiorum urbs et ianua interdicta est.
82Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0445A (auctor 1095-1125)
Mane dehinc facto, Christiani, qui intra urbem erant, somno exsurgentes, et ad moenia tendentes scire et videre, si adhuc moram in pratis Christiani fratres haberent, viderunt universos armis Turcerum detruncatos, et sanguine illorum prata foedata nimium redundare.
83Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0445D (auctor 1095-1125)
Post haec diebus paucis elapsis, viri Baldewini per moenia diffusi, a longe navium diversi generis et operis multitudinem in medio maris trans tria milliaria ab urbe contemplantur, quarum mali mirae magnitudinis et altitudinis auro purissimo operti, in radiis solis refulgebant; et viros ab iisdem navibus in littus maris descendentes, et plurima spolia, quae longo tempore seu annis ferme octo contraxerant, inter se dividentes.
84Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0452C (auctor 1095-1125)
Verum cives Baldewini adventum et indignationem ex Balas suggestione intelligentes, Balduc conventione solidorum caeterosque Turcorum milites multis praemiis sibi asciverunt, sperantes sub eorum tutamine moenia urbis posse retineri ac defendi.
85Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0453A (auctor 1095-1125)
Baldewinus civitate cum praesidio suscepta, Folkerum Carnutensem, virum militarem et belli peritissimum, ad procuranda et tuenda moenia in eis reliquit; ipse Rohas in magna gloria reversus est.
86Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0453D (auctor 1095-1125)
Hi ad civitatem, quae Maresch dicitur, in manu forti descendentes, hospitio pernoctaverunt, tabernacula in locis virentibus ante urbis moenia extendentes, nullam vim Christianis illic civibus inferentes, sed pacifice ab urbe vitae necessaria venalia suscipientes.
87Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0455B (auctor 1095-1125)
Irruit et omnis societas virili audacia, quousque incolumes a manibus inimicorum intra portas et moenia illapsi sunt.
88Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0458D (auctor 1095-1125)
Christiani victores ab insecutione et plurima strage inimicorum revertentes, neque ulterius hostem insequentes, eo quod nimium proxima moenia Antiochiae viderentur, et omnium gentilium vires in ea confluxissent, iuxta fluvium Fernae pernoctarunt; praedas et spolia usquequaque contraxerunt, plurimos de exercitu Petri, quos Turci per Antiochiae regionem diviserant, a vinculis excluserunt.
89Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0459A (auctor 1095-1125)
Nec mora, consiliis creberrimis invigilans, escas comportare, arma et vires sociorum congregare sine intermissione studet; portas et moenia fideli custodia munire non cessat.
90Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0462A (auctor 1095-1125)
Turci, hac visa structura, ad moenia contendentes, sagittis et mangenarum iactu in ponte luctantes feriunt Gallos, quatenus percussos a ponte et machina arcere valerent.
91Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0462B (auctor 1095-1125)
Peregrinorum itaque milites et principes hac arte nihil se proficere videntes, sequenti die instrumenta trium mangenarum (Franci barbicales vocant) opponunt ponti, quae portam Warfaru et turrim portae eiusque moenia crebro iactu et impetu saxorum quaterent et attererent, murosque exteriores, qui erant ante murale, in plurima frusta minuerent.
92Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0464D (auctor 1095-1125)
Tandem tam abominabili et sceleratissima plurimorum commistione abusam ad moenia deducentes, capitali sententia peremerunt; caput vero illius continuo mangenellis suis imponentes, una cum capite archidiaconi procul a muris in medios proiecerunt campos.
93Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0471C (auctor 1095-1125)
His expulsis, consiliis eorum patefactis, Christiani nullam spem ultra reddendae turris habentes, eo quod nimium in palam omnia egerint, post longam fatigationem et diversos illi cruciatus illatos, fere sub unius mensis spatio vexatum in aspectu omnium Turcorum ante urbis moenia trahentes misellum, vixque palpitantem prae tormentis, amputato collo peremerunt: et praecipue ex accusatione Graecorum fidelium occisus est, qui referebant hunc plus quam mille Christianorum propriis mortificasse manibus.
94Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0475B (auctor 1095-1125)
Christiani vero ad augendum Turcis dolorem, capita Turcorum trans moenia et muros iactaverunt, caetera ferme ducenta hastis et palis infixa in conspectu omnium astantium ad moenia contulerunt.
95Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0477D (auctor 1095-1125)
sibi arcu importunum acutissimo ense duas divisit in partes lorica indutum: cuius corporis medietas a pectore sursum sabulo cecidit, altera adhuc cruribus equum complexa, in medium pontem ante urbis moenia refertur, ubi lapsa remansit.
96Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0482B (auctor 1095-1125)
Sperabam etiam eos ab urbe Nicaea me posse absterrere in virtute meorum, uxorem meam filiosque meos, milites et principes meos, qui infra urbis moenia erant, liberare; denuo cum his bellum commisi, sed frustra consumpto labore, vix per iuga montium manus illorum evasi, non paucos meos occisos reliqui.
97Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0486A (auctor 1095-1125)
Vix Corbahan, princeps et homo metuendus, socios admonuit, et ecce universi exsurgentes civitatem Rohas obsederunt in tubarum et cornicinum stridore et tumultu, plurimam vim et assultus triduo circa urbis moenia et portas inferentes.
98Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0488C (auctor 1095-1125)
Unde vespere iam terras operiente, ex ipsius consilio decretum est ut Godefridus et Robertus Flandrensis septingentos milites illustres de exercitu assumerent, et, Turcis per moenia diffusis nuncque domesticae curae intentis, in umbra noctis versus montana iter insisterent, quasi ad insidias profecturi aliquorum de exercitu Corbahan ad urbem praecedentium.
99Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0489B (auctor 1095-1125)
Sollicitabat etiam eos hac maxime de causa, ne custos murorum, suae vicis in ordine, faculam in manu ferens, moenia urbis muros et turres perlustrans ad providendum, ascendentes propalaret, sicque in periculo vitae suae, expergefactis hostibus, haberentur.
100Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0490A (auctor 1095-1125)
Et scala assumpta, quae ex corio erat taurino, ad id negotium aptissima, paulatim muro appropinquant cum interprete suo, ubi ad moenia traditor viros adventantes operiebatur.
101Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0490B (auctor 1095-1125)
Ut ergo praemissi aliqui adfuerunt, alii ex domesticis ducis, alii ex comitatu Roberti; quidam ex familia Boemundi, Turcum eos ad moenia praestolantem interpres compellat ut funem a moenibus iaciat, qua scala innodata in moenia sublevetur, per quam milites ascendentes intromittantur.
102Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0490B (auctor 1095-1125)
Turcus, sicut devoverat, scalam fune sublevat, circa moenia fortiter alligat, et submissa voce viros confortans, monet ut indubitanter ascendant.
103Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0490C (auctor 1095-1125)
Milites vero immissi, intelligentes quod socios Christianos adeo timor invaserat, ut se subtrahendo a scala abirent, trans moenia a muro se inclinantes, submissa voce socios ascendere hortabantur, asserentes se nihil illic periculi passuros.
104Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0490C (auctor 1095-1125)
Hi fratrum voce audita adhuc viventium, certabant vehementi studio scalam ascendere et urbem intrare, donec prae nimia pressura et pondere, moenia antiqua et inveterata, dissolutis saxis cum caemento, scissa sunt et diruta, sicque scala, retinaculo carens, prorsus humi corruit cum viris adhuc in ea consistentibus.
105Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0490D (auctor 1095-1125)
Qua rursus moenia fortiora in eodem loco circumdans, desolatos et perterritos per interpretem revocat, ascensumque repetere universos fideliter admonet.
106Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0494C (auctor 1095-1125)
His itaque triginta muro civitatis appropinquantibus, et in arcu fideles Christi per moenia diffusos, acriter lacessentibus, Rotgerus de Barnavilla, cum quindecim probatissimis sociis equo residens, armis et lorica indutus, in occursum ab urbe properat, ut aliquid insigne cum eis ageret.
107Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0495C (auctor 1095-1125)
Vix inclyti militis expletae sunt exsequiae, et ecce in ipso mane Sabbati, quod illuxit tertia die postquam urbs capta est, adsunt universae barbarae nationes et legiones gentilium in apparatu copioso, quas Corbahan ex universis regnis, terris et locis orientalis plagae contraxerat, in campis et planitie tentoriis locatis, obsidionem faciens circa spatiosae urbis muros et moenia.
108Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0496B (auctor 1095-1125)
Sic duce fugato et retruso, plurimisque suis in porta attritis, Turci a praesidio et a porta praesidii erumpentes, eo quod adversus ducem praevaluissent, per semitas notas et vallem perplexam accedentes in moenia, subita vociferatione Christianos vagantes incurrebant, sagitta in impetu laedentes, et sine mora ad arcem et montana recurrentes.
109Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0497A (auctor 1095-1125)
CAP. XXXII. - Ubi Corbahan hos et illos per singulas portas distribuit, et Tankradus moenia oppugnantes aggreditur.
110Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0497B (auctor 1095-1125)
Sic ex omni parte locata obsidione, et paucis diebus transactis, quadam luce clarissima aliqui Turcorum milites e castris procedentes, et ad moenia Antiochiae equo advolantes, sagitta et arcu corneo Gallos provocant, sperantes pari successu praevalere, quo antea in Rotgeri decollatione gloriati sunt, et insigni fama in castris Corbahan praeire.
111Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0504A (auctor 1095-1125)
Tantus ergo rumor imperatoris regressi, et sui exercitus dispersi, moenia Antiochiae transvolans, peregrinorum corda magno dolore infixit, et multum andaciae ab eorum excussit animis.
112Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0513A (auctor 1095-1125)
Accepta hac victoria in campo Antiochiae, magnae et regiae civitatis Syriae, episcopus Podiensis et caeteri principes, a fuga et caede exercitus Corbahan reversi in praefatae urbis moenia, basilicam B. Petri apostoli, quam Turci suis sacrilegis ritibus profanaverant, ab omni inquinamento mundantes, altaria sancta, quae subversa erant, in omni honestate reaedificaverunt, imaginem vero Domini nostri Iesu Christi et figuras sanctorum, quas in modum viventis personae obcaecatas et obductas coemento obscuraverant, summa reverentia renovabant, cultores catholicos in exsequendis ibidem divinis mysteriis restituentes in omni clero tam Graecorum quam Latinorum.
113Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0513D (auctor 1095-1125)
Patriarcham vero urbis, virum clarissimum et Christianissimum, quem Turci, cum adhuc Christianorum obsidione circumdarentur, saepius funibus astrictum vivum ad moenia suspenderunt in oculis omnium, ad augendas Christiano populo molestias, et cuius pedes frequenter compedum laesione attriverant, decenter in cathedra sua relocaverunt, et principem Antiochiae cum omni subiectione et religione praefecerunt.
114Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0513D (auctor 1095-1125)
His itaque divinis rebus praelatis et praeordinatis, Boemundum dominum et advocatum urbis constituerunt, eo quod multum in traditione urbis expendisset, plurimumque laboris pertulisset, ut custodias per turres et moenia adversus Turcorum insidias faceret.
115Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0518A (auctor 1095-1125)
Et ecce Brodoan in manu forti et numero quadraginta millium virorum Turcorum descendit in campos Hasart, sedemque in circuitu murorum illius fixis tentoriis locavit, gravi assultu moenia et turres de die in diem oppugnans.
116Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0539A (auctor 1095-1125)
Sancta autem civitate sic undique vallata, quinto die obsidionis ex consilio et iussione praedictorum principum, loricis et galeis Christiani induti facta scutorum testudine, muros et moenia sunt aggressi, viros Sarracenos fortiter bello lacessentes in iaculis saxorum, fundis et sagittis trans muros volantibus, ab intus et de foris per longum dici spatium dimicantes.
117Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0542D (auctor 1095-1125)
Dux vero videns hoc impedimentum suis ingeniis oppositum, funibus et saccis sagittas ardentes illico ab igne eductas, baleari arcu intorsit; et sic igne infixos et aridae materiei inhaerentes, a levi aura tenuis flamma suscitabatur, quousque vires acquirens, saccos funesque consumpsit, et rursus impetus muros et moenia minuebat.
118Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0543D (auctor 1095-1125)
Unde unanimiter intra civitatem gentiles conglobati, volatili telo sagittarum nocere duci et resistere non abstinent et per moenia dispersi peregrinos laedebant.
119Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0544A (auctor 1095-1125)
Ad hanc denique nimiam contritionem ab intus et extra, a machina, quae altitudine hastae fraxineae urbem et moenia superabat, viri et milites silices immanissimos contorquebant ad laedendos muros, et absterrendos cives defensione moenium, universos per urbem circumvagos in sagittis et lapide percutientes.
120Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0544A (auctor 1095-1125)
Alii vero in latere urbis supra montem Sion, una machina comitis Reymundi milites contorquebant lapides et iacula, laedentes muros et per moenia assistentes, huicque machinae comitis frustra nocere quaerentes: quae eadem nocte et hora, qua et ducis, erecta et muris applicata est
121Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0546B (auctor 1095-1125)
Tandem harum quinque mangenarum assiduis ictibus dux suique gravati, applicuerunt machinam in virtute Christianorum cominus moenia et muros, ut sic tutior adversus machinas obsisteret; et mangenae, propter aedificia domorum turrium abduci in loco spatioso non valentes, minus iacerent et machinam ferire non possent.
122Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0546D (auctor 1095-1125)
Catenam quoque ferream et onerosam in medio robore affixerunt, ne curvis et ferreis hamis peregrinorum leviter posset auferri et amoveri, dum ad comburendam machinam trans muros et moenia praefatum lignum iactaretur.
123Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0547B (auctor 1095-1125)
Tres siquidem Christianorum mangenae sine requie, incessabili iactu moenia transvolabant, et custodes hinc et hinc a moenibus longo recessu absterrebant.
124Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0547C (auctor 1095-1125)
Adhaec fratres praenominati, Ludolfus et Engelbertus, videntes Sarracenos otio torpere et manus a defensione continere, atque ex utroque latere moenium procul absistere propter mangenarum caeterorumque impetum, sine mora, sicuti muro erant propiores, a secundo coenaculo, in quo manebant, porrectis arboribus et in moenia missis, primum in urbem cum virtute armorum descenderunt, universis murorum custodibus in fugam versis.
125Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0547D (auctor 1095-1125)
Cives autem ac defensores urbis contemplantes capta moenia et muros, ac media urbe viros Christianos sistere, totamque civitatem armis Gallorum inundare, correpti sunt formidine et mentis hebetudine; ac repente diffugium facientes, plurima multitudo spe protectionis ad palatium regis Salomonis, quod erat spatiosum atque firmissimum, fugam arripiunt.
126Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0555A (auctor 1095-1125)
Et sic filii castigati nunc fame, nunc gladio, tandem felices et mundi ab inquinamentis cum duce et principe suo beatum desiderium explentes, urbem sanctam Ierusalem intrare meruerunt, ac Domini sepulcrum adoraverunt; moenia etiam possidentes ex Dei providentia et voluntate, hunc urbis rectorem ac populi praeceptorem gloriosissime praefecerunt.
127Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0556B (auctor 1095-1125)
Migravit idem patriarcha ab Ierusalem et sepulcro Domini, audito adventu et sede Christianorum circa moenia Anthiochiae, profectus ad insulam Cyprum propter minas Turcorum et importunitatem Sarracenorum.
128Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0565B (auctor 1095-1125)
Qui gravi et longo assultu cives vexantes, iam trans vallum murorum pontes duos potenter locaverunt, per quos usque ad moenia facilius ipsis pateret accessus, et sic urbs angustiata in brevi Boemundo redderetur.
129Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0565C (auctor 1095-1125)
Quam occupantes et expugnantes, Turcos et Sarracenos, iniustos dominatores, in ea repertos gladio percusserunt, urbem vero et eius moenia apprehendentes, comiti Reymundo cum ipsis turribus post obsidionem Antiochiae contulerunt.
130Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0571C (auctor 1095-1125)
Haec autem machina dum sic trans vallum traheretur, ut muros civitatis plurimum sublimitate superaret, virique ex ea areu, iaculis ac lanceis moenia oppugnarent, cives etiam in moenibus consistentes graviter vexarent, simili iaculatione palorum ignitorum, ut priorem machinam, Sarraceni eam infixerunt, quousque flamma suscitata invalescens crates, postes, trabes invasit ac combussit.
131Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0574A (auctor 1095-1125)
Qui protinus quinque armigeros direxerunt ante moenia urbis ad lacessendos et producendos viros, quorum fama erat; ipsi vero decem in campestria Assur descenderunt.
132Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0574B (auctor 1095-1125)
Armigeris autem discurrentibus in equis ante moenia urbis ex decreto decem militum, triginta equites Arabum ab urbe subito exierunt armati, eosque graviter insecuti sunt, post tergum relictis insidiis.
133Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0574B (auctor 1095-1125)
Quibus ad subveniendum decem domini sui illico in equis et armis adfuerunt; et triginta Arabes in fugam remittentes, usque ad portas et moenia Assur eos persecuti sunt, tres illorum in momento perimentes; quorum capita ab armigeris amputata, cum equis et spoliis eorum afferentes, Ierusalem cum gaudio reversi sunt.
134Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0582A (auctor 1095-1125)
Sed copiae Tankradi ampliores et validiores urbis moenia et eius turres obtinentes, Carpenel et eius gentem ex urbe expulerunt.
135Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0584A (auctor 1095-1125)
Cognita itaque Baldewinus illius benevolentia et fidei constantia, quinquaginta milites in urbe cum illo constituit manere, ad tuenda et retinenda moenia civitatis; ipse vero cum caeteris Rohas regressus est.
136Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0589D (auctor 1095-1125)
Post haec quinta die abhinc exsurgens, ad urbem Ascalonem cum omni virtute suorum descendit: in qua mille equites Arabes a Babylonia missi habitabant ad tuenda moenia eius, ne novi principis virtus subito irrumperet improvisam.
137Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0590A (auctor 1095-1125)
Ibi milites Baldewini in tentoriis ante urbis moenia fixis duobus diebus sine assultu consederunt.
138Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0597C (auctor 1095-1125)
Ipse vero et omnis virtus eius ab Ierusalem movens, in sicco urbem et moenia eius cinxit; Pisani et Genuenses in littore maris navigio exitum illorum observabant.
139Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0598A (auctor 1095-1125)
Ad unguem tandem machina perducta et ab exercitu super muros erecta, in sublime porrecta est, ac fortissimi pugnatores in ea constituti ad expugnanda moenia urbisque defensores.
140Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0602A (auctor 1095-1125)
Rex autem Baldewinus tam crudelia nuntia intelligens, non secure, non facile auribus immisit; sed a Ierusalem in Septembri mense in solemni Nativitate matris ac virginis Mariae anno primo regni descendens, urbem Ioppen cum omni virtute peditum et equitum introivit, eiusque moenia plurima suorum muniens fiducia, cum trecentis tantum equitibus et mille peditibus in occursum inimicorum festinavit, ut cognosceret, si vera belli legatio sibi innotuisset.
141Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0620A (auctor 1095-1125)
Ubi Turcorum custodiam et vires in praesidio reperientes, moenia fortiter assiliunt, et dum hostes ab intus pro anima eis resistunt, utrinque plurimi occisi sunt.
142Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0621A (auctor 1095-1125)
Is duodecim Turcopolos milites imperatoris Graeciae, inibi ad tuenda moenia constitutos, multa prece et plurima mercede collata, ductores viae acquisivit eius, quae ducit ad castellum S. Andreae ex hac parte civitatis Antiochiae; videlicet ut sic per Antiochiam transiens, iter suum continuaret Ierusalem.
143Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0624B (auctor 1095-1125)
Quam obsidentes et expugnantes subdiderunt: in qua ipse Reymundus ex communi consilio ad tuenda ipsius moenia remansit, eo quod vir cautus et doctus ad resistendum hostibus videretur.
144Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0627A (auctor 1095-1125)
At Robertus, civitatis episcopus, vir christianissimus, videns tam copiosum exercitum tam repentinis flammis et praedis regioni incumbere, et post captam urbem Rames in civitatem Ierusalem velle descendere ad expugnanda eius moenia et obsidendum regem cum populo Christiano, subito equum ascendens, et ab hostium incursu elapsus praecucurrit Ierusalem ut nuntiaret regi quantus exercitus descendisset a Babylonia, et quomodo omnia sata et vicina loca civitatis Rames iam flamma et praeda consumpsisset.
145Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0629B (auctor 1095-1125)
Et ideo abhinc diebus singulis per moenia diffusi, urbem defensabant ab assultibus Sarracenorum, qui huc in superbia victoriae suae per turmas ad lacessendos cives Christianos assidue conveniebant.
146Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0632C (auctor 1095-1125)
Tankradus autem et Baldewinus de Burg, Willhelmus itemque Willhelmus, hac regis audita promissione, sub obtentu fidei in armis et virtute suorum cum rege Ascalonem profecti sunt, per dies octo eius moenia obsidentes, vineas et sata et universam spem anni illius devastantes, et crebro assultu muros impugnantes.
147Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0632D (auctor 1095-1125)
Dum tandem creberrimis assultibus illic saevirent, turres et moenia oppugnarent, quidam Ammiraldus Babyloniae regis nobilissimus, Merdepas nomine, qui ad tuendos cives remanserat, subito in virtute magna ab urbe erupit, et viros Christianorum ferro et sagittarum grandine in manu suorum lacessivit; sed Dei gratia et virtute repente a Christianis occisus et attritus est.
148Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0634C (auctor 1095-1125)
Post haec anno tertio regni sui rex Baldewinus vehementer indignatus adversus civitatem Accaron, eo quod saepius insidiae et assultus ab ea peregrinis accrevissent, iam hiemis gravi frigore deterso et veris temperie aspirante, post octavas Paschae anni illius praecedentis, quo in campestribus Rames praelia commisit, et omnibus suis attritis, cum paucis reliquis suorum militum vix Sarracenorum vires evasit, exercitum congregans ad quinque millia virorum, ad praefatae civitatis applicuit moenia.
149Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0635A (auctor 1095-1125)
Vix hi tres sermonem et consilium cum rege expleverant, et ecce vespere facto, de Sur quae est Tyrus, et a Tripla quae est Tripolis, civitatibus de regno Babyloniae, duodecim galeidae descenderunt cum multis armatis militibus, et cum quadam ingente nave quingentos viros pugnatores continente, qui eadem tota nocte civitatem introeuntes per moenia et urbem diffusi sunt.
150Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0640C (auctor 1095-1125)
Sed nemine illis obviam facto, praedam boum oviumque Christianorum ante urbis moenia in pascuis repertam abduxerunt, ut vel hac occasione Christiani ab urbe egressi, et eos insequentes, ex hostili industria punirentur.
151Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0642A (auctor 1095-1125)
Sed longo tempore dum circa hanc et eius moenia incassum laboraret, nec famis angustia eos compellere valeret in eius redditionem, eo quod a Babylonia, Ascalone, Sagitta et Sur auxilium illis frequenter adesset, et navigio rerum abundantia superesset, comes Reymundus, consilio cum suis habito, novum praesidium fieri decrevit, a quo semper urbi adversaretur, et ad quod sui assidue protectionis causa ab hostili impetu repedarent.
152Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0645C (auctor 1095-1125)
Post haec eodem anno, quo Ptolemaide vel Acra capta, in mense Maio, Boemundus Antiochiam ab exsilio et vinculis reversus est, Geigremich, magnificus princeps Turcorum, cognatus Corbahan, frater Sochomani, qui regno Ierusalem, quod iniuste invasit, nunc per virtutem regis Babyloniae amisso, in primo adventu Christiani exercitus Damascum aufugit, ut illic a Turcis protegeretur, unus de praepotentibus regni Corrozan, collecto exercitu sexaginta millium Turcorum profectus est in superbia et virtute magna ad obsidendos muros et moenia civitatis Rohas, quae et Edessa nuncupatur.
153Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0645D (auctor 1095-1125)
Huius igitur infinitae multitudinis adventu et subito rumore Baldewinus de Burg attonitus, princeps eiusdem civitatis a rege Baldewino constitutus, universos, qui secum crant in conventione solidorum, ad defendenda moenia convocat ac disponit; quin ab urbe egrediens Boemundum et Tankradum ad opem et vires augendas, missa legatione, invitavit; rogans eos ac deprecans in nomine Domini, ne Turcorum superbiam Christianis confratribus dominari paterentur.
154Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0647B (auctor 1095-1125)
Dehinc primo galli cantu absentia Baldewini comperta, momentaneo metu correpti, ad civitatem Rohas omnes celeri fuga contenderunt, quatenus ad defendendos muros et moenia praevenirent, ne Turcis in victoria sua praecurrentibus civitas traderetur.
155Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0647D (auctor 1095-1125)
Post haec, octo diebus evolutis, et Tankrado praesidium Rohas et eius moenia vigili custodia procurante, Geigremich et sui, successu victoriae suae et Baldewini captione gloriantes, et adhuc altiora sperantes conari, Tankradum vero et eius dominium nunc ab urbe Rohas, et omnem Gallorum potentiam facile posse exterminari, nimium adversus eumdem Tankradum indignati, longe maiores prioribus contraxerunt copias ab universis locis et regno Turcorum, cum quibus in manu forti in campum Rohas ad obsidendas portas et eius moenia descenderunt, spatiose tentoria sua locantes.
156Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0647D (auctor 1095-1125)
Qui eius verba consolatoria intelligentes, et eum virum esse grandis fiduciae et audaciae, per muros et moenia diffusi universi urbis cives et milites, hostes excipiebant ac procul repellebant, seras quoque et portas omni solertia munire non differebant.
157Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0650B (auctor 1095-1125)
Sic blanda et bona satis haec illorum fuere responsa; sed nequaquam in eis fides fuit aut veritas, aut aliqua voluntas virum redimendi, propter ambitionem civitatis et eius tributorum; quae diversis negotiis et rerum commutatione, quae tantum infra moenia aguntur, ad quadraginta millia byzantiorum singulis annis computantur, absque his reditibus, quos plurima castella et regiones ad eamdem civitatem pertinentes largiuntur.
158Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0657B (auctor 1095-1125)
Aperuit quoque eadem legatio universis quomodo rex et omnis primatus ipsius decreverint urbem Sagittam terra marique obsidere et expugnare, et illic eorum opem et vires necessarias haberi: et hac de causa regem et patriarcham ad civitatem Acram descendere, machinas et mangenas aedificare ad expugnanda moenia et eius habitatores; eos vero interim Iaphet debere habitare, dum regis iussio innotescat.
159Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0660A (auctor 1095-1125)
Qui cum defensore suo quodam, Baldewino nomine, perterriti, omnes vires et apparatus regis Babyloniae adesse arbitrantes, sine mora in equis celerrimis octo equites urbem egressi sunt, ac Iaphet introeuntes, nuntiaverunt Rotgero de castello Resset, qui urbi Iaphet praeerat, et caeteris conchristianis quomodo Ascalonitae et tota virtus Babyloniae campestria urbis Rames occupassent, et procul dubio sine intermissione ad urbis Iaphet moenia properare.
160Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0660B (auctor 1095-1125)
Hoc audito, quotquot erant equites in urbe Iaphet et pedites, ex subita admonitione Rotgeri a porta urbis accincti armis processerunt obviam, appropinquantes hosti, ut moenia et urbis introitum inimicis omni armorum genere et virtute prohiberent.
161Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0660D (auctor 1095-1125)
Ad haec Gerhardus quidam eques de domo regis Baldewini, qui partem redituum civitatis Iaphet pro militari obsequio obtinebat, mediis Christianorum turmis equo velocissimo adfuit, virtutem et copias innumerabiles inimicorum et adeo intolerabiles asserens, ut nunquam praesens Christianorum manus has sufferre possit: et ideo consultius esse equites et pedites in urbis tutamina redire et moenia defensare.
162Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0663C (auctor 1095-1125)
Tankradus quidem videns sibi cives aversos, ante urbis moenia tentoria locavit; ac trium hebdomadarum spatio illic consummato, in universis assultibus suis nequaquam proficere potuit.
163Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0670C (auctor 1095-1125)
CAP. XL. - Qualiter Conrado in Italia commorante, Boemundus, moenia Dyrrhachii urbis impugnaverit.
164Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0670D (auctor 1095-1125)
Sic diebus multis moenia et turres crebro ictu lapidum minuebat, civesque et omnes inhabitantes vehementi assultu vexabat.
165Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0675A (auctor 1095-1125)
Et ecce, rege ab obsidione regresso, et Acrae in gloria et laetitia suscepto, Turci a Damasco cum nimio apparatu equitum ante portas et moenia Sagittae adfuerunt; sed foribus clausis, minime intromissi sunt.
166Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0678C (auctor 1095-1125)
Qui statim fractis seris et portis immissi, turres et moenia obtinuerunt et munierunt, ac praesidium ultra retinentes, totam regionem usque Damascum expugnantes de die in diem invaserunt.
167Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0682A (auctor 1095-1125)
Et ecce, aperta civitas et eius portae; quas Pisani et Genuenses et omnis exercitus intrantes, moenia et turres munientes usquequaque diffusi sunt.
168Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0683D (auctor 1095-1125)
Nec modo alio intendit, nisi ut machinae, iactus lapidum assultusque circa urbis moenia fierent, quousque Sarracenorum interiore virtute edomita, urbs reddita aperiretur, cives gladio punirentur, aut victi caperentur.
169Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0690B (auctor 1095-1125)
Sic locata obsidione, toto conamine in assultu et crebris ruinis muros et turres urbis angustiantes, civibus econtra in armis et tormento lapidum ab intus fortiter resistentibus, machinam multis diebus compositam applicantes, viros in arcu Baleari in ea posuerunt, qui altitudine soliorum machinae eminentes, desuper muros per urbem et turres et eius moenia specularentur: et sic per vicos et plateas gradientes plaga intolerabili arctarunt.
170Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0691B (auctor 1095-1125)
Descendentes itaque sicut decretum erat, portas intraverunt auxilio et consensu ammiraldi, moenia apprehendentes, cives regis ditioni subiicientes.
171Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0691D (auctor 1095-1125)
Qui intromissus, priusquam rex Baldewinus fines Ascalonis attingeret, milites catholicos, qui per moenia diffusi erant, exterritos et subito expugnatos, universos in ore gladii occidit; civitatem vero, seris et omni custodia Sarracenorum minuit.
172Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0692C (auctor 1095-1125)
Turci vero filium illius tenentes, post paululum pactum fidei praevaricantes, filium illius se decollare constanter attestati sunt, nisi eis foret auxilio et filios ac filias cum uxoribus et sarcinis suis intra moenia reservaret, propter dubium belli eventum.
173Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0696B (auctor 1095-1125)
Tankradus semper imperterritus obsidionem magis firmans, mangenas duodecim ad urbis moenia applicuit, donec barbicanas et turres, spatio unius mensis quassatas, usque ad interiora praesidii perforavit.
174Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0695D (auctor 1095-1125)
Universis vero admonitis, ac voluntariis ad hanc obsidionem inventis, dies statuta est qua convenirent, et ex decreto regis positis tentoriis moenia vallarent et coangustarent.
175Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0697C (auctor 1095-1125)
Rex itaque Baldewinus in virtute et apparatu decem millium a Ierusalem descendens in vigilia S. Andreae apostoli, civitatis moenia in arido positis castris occupavit; a mari vero in ipso urbis latere et portu navalis obsidio non magnae virtutis et armaturae fuit.
176Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0697D (auctor 1095-1125)
Rex autem, postquam obsidionem firmavit et munimine valli se suumque exercitum circumfodit, ne impetus adversariorum ex improviso irrueret, aggressus vi urbem, turres et moenia omni genere bellico oppugnavit, de die in diem crebris assuitibus iteratis.
177Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0698A (auctor 1095-1125)
Turci vero, qui in grandine sagittarum confundunt et resistunt, econtra per moenia et turres diffusi, strages et gravia vulnera Christianorum non parce multiplicabant, et ad portas et vectes ferreos concurrentium multitudinem, lapidum incessabili iactu, sulphuris quoque ac picis ferventis effusione suffocabant.
178Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0698B (auctor 1095-1125)
Turci Tyriique Gallos iam secum urbem intrasse contuentes, reversi sunt in faciem se a tergo prementium; et fortiter obsistentes ac moenia ascendentes, exercitum adhuc intrare contendentem omni armatura iaculorum reprimebant, quousque in virtute sua praevalentes portas clauserunt et circiter ducentos intra muros retinuerunt.
179Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0698D (auctor 1095-1125)
In hac ergo idem Eustachius cum electis manens tironibus, Tyrios mane, meridie, vespere per urbem gradientes omni genere iaculorum alios interimebant, alios vulnerabant, per turres, moenia et omnia urbis loca speculantes.
180Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0703D (auctor 1095-1125)
Nec mora, Turci, qui a rege ex Galilaea fugati, civitates et municipia regis Graecorum expugnata et attrita, praeda et spoliis in nihilum redegerant, eiusdem civitatis moenia aggressi, obsidionem in circuitu locaverunt, plurimam vim, minas et terrores civibus inferentes.
181Albericus Aquensis, Historia expeditionis Hierosolymitanae, 166, 0705A (auctor 1095-1125)
Cives vero et regis milites Ptolemaide, qui solito more quotidie per moenia diffusi erant, intuentes vela et malos gentilium Babyloniam remigantium, statim loricis et galeis induti, tribusque galeidis circiter quadringenti invecti, undis inferuntur ut naves subsequentes aliqua bellica arte vexatas captivarent.
182Alcimus Avitus, Epistolae, 6, 18; 266 (auctor ca.450-518)
tam nunc intra moenia collocatum quaerit relicta possessio.
183Alcimus Avitus, Poemata, p1, 13; 69 (auctor ca.450-518)
Intremuit tellus et nisu moenia magno Concussis celso nutabant vertice cristis.
184Alcimus Avitus, Poemata, p1, 15; 56 (auctor ca.450-518)
Quarum mox cumulis tonitru feriente subactis Congestisque sonans muscarum nubis ad auras Exiit infecto corrumpens aere flatus, Illic quas scinifes vocitant, quantosque volatus Pendula conmittunt levibus corpuscula ventis Pinnarumque vices peragunt stridentibus alis: Fundunt se pariter turbataque moenia conplent.
185Alcuinus, Carmina, 101, 0824A (auctor 730-804)
Hac vastare manu veniensque evertere regnum, Moenia destruxit, homines mucrone peremit.
186Alcuinus, Carmina, 101, 0770C (auctor 730-804)
cuius Haec invicta manus, vel relligiosa triumpho Moenia non ullo penitus quatientur ab hoste.
187Alcuinus, Carmina, 101, 0779A (auctor 730-804)
Et caput orbis honor, magne [Ms. Sal., magnus] Leo papa, valeto: Tu quoque iustitiae sceptrum, lux [Ib., lex] sedis, honoris Perpetuus [Ib., perpetuis] valeas Christo donante triumphis. Claviger aetherius, doctor simul inclytus orbis, Te precibus pariter conservet semper ubique: Et, quos Roma tenet circum sua moenia, sancti Vos precibus pariter sanctis tueantur ubique.
188Alcuinus, Carmina, 101, 0806D (auctor 730-804)
Deiicit hoc iterum Romana potentia bellis, In cineres solvens moenia tecta diu.
189Alcuinus, Carmina, 101, 0809B (auctor 730-804)
Hi simul atque alii, si si praecepta tenetis, Illorum [et] fixum est semper amare Deum, Instanter precibus vestrum tueantur ovile, Hostibus expulsis moenia vestra fovent.
190Alcuinus, De grammatica, 101, 0867D (auctor 730-804)
Usu, ut arma, moenia, nundinae, Kalendae.
191Alcuinus, De usu Psalmorum, 101, 0507C (auctor 730-804)
Domine Iesu Christe, qui nona hora in crucis patibulo confitentem latronem intra moenia paradisi transire iussisti, te suppliciter [confitentes peccata] deprecamur, ut post obitum nostrum paradisi nos gaudia introire gaudentes concedas.
192Alcuinus, Epistolae, 100, 0336D (auctor 730-804)
Dominus Deus, qui vos in unius ovilis charitate congregavit, aeterna benedictione intra moenia catholicae fidei, et sanctae charitatis divitias in bonis operibus adiuvare, perpetualiterque custodire dignetur, Domini patres, fratres et filii desiderantissimi, atque mei animi charitate dulcissimi.
193Aldegati Marcantonio, Elegiae, 1, 25; 16 (auctor fl.c.1450)
Celsa triumphalis posuit qui moenia Romae, Milite confossus decidit ille rudi.
194Aldegati Marcantonio, Elegiae, 1, 25; 18 (auctor fl.c.1450)
Qui Tyrio patriae morientia moenia bello Servavit, parvo contegit ossa solo.
195Aldegati Marcantonio, Gigantomachia, 1, 12; 3 (auctor fl.c.1450)
Te primi videre Osci nova bella parantem, In ferrumque sua pro libertate ruentem; Te Sinuessa tepens, Vulturni cantat et unda, Teque colunt si qui tacitis servantur Amyclis; Moenia te Fundi Martem superare fatentur, Atque habitata Lamo quondam Caieta domusque Lestrigonum, vicina freto, cinctumque palude Linternum et Cumae fatorum arcana ferentes.
196Aldegati Marcantonio, Gigantomachia, 1, 12; 7 (auctor fl.c.1450)
Samnites etiam tibi se debere fatentur, Qui Batuli campos habitant, qui moenia Mucrae, Et qui caeca plagis cingunt Boviania lustra Et qui Caudinis exercent faucibus arma Et qui Rufre habitant et quos Essernia nutrit, Dumosis et quos Herdonia detinet agris.
197Aldegati Marcantonio, Gigantomachia, 1, 12; 12 (auctor fl.c.1450)
Nursia, Sertori quondam celebrata triumphis, In Tetrica te rupe canit; te laudibus ornant Implumesque Cures, posuit queis moenia Sabbus.
198Aldegati Marcantonio, Gigantomachia, 1, 12; 15 (auctor fl.c.1450)
Simbrivii et gelidas ripas qui rura coluntque Et saevis qui rura domant Aequicula rastris Et quae Pontinos despectat pendula campos Setia, misceri mensis nisi digna Lyaei, Nec positae tua gesta silent in valle Velitrae, Nec Cora, nec miserum nimium stagnantia ventrem Signia vina ferens, non te Pontina palusque, Liventi coeno turbat quam squalidus Ufens; Anxuris et summo tollunt tua nomina coelo Moenia, sublimi resident quae vertice montis Hernica saxa canunt; te dives Anagnia voce Elevat ad superos, profugis habitata Pelasgis; Atque Ferentinae gentes et Alatria pubes Privernique cohors, Sorae et malesana iuventus Te, quamvis hostem credat, sine laudibus esse Non patitur propriis: cunctis placet inclyta virtus.
199Aldhelmus Schireburnensis, De laudibus virginitatis, 89, 0123C (auctor 640-709)
Igitur expergefactus imperator futurarum ignorantia rerum acriter arctatur, donec per simplam hebdomadis intercapedinem corpore frugalitatis parcimonia macilento rursus in soporem solvitur, cui vir vitae venerabilis Sylvester septima die ieiunii sui adest, iterum ei in visione dicens: Anus decrepita, hoc est civitas in qua tu moraris, nomine Byzantium, cuius muri iam prae vetustate consumpti sunt, et pene omnia moenia eius corruerunt.
200Aldhelmus Schireburnensis, De laudibus virginum, 89, 0249D (auctor 640-709)
In qua murorum praecelsa cacumina quondam, Nunc prostrata solo veterascunt arce ruenti, Moenia marcescunt, et propugnacula nutant, Quae quassat caries, et frangit fessa vetustas.
201Aldhelmus Schireburnensis, De laudibus virginum, 89, 0250A (auctor 640-709)
Cornipedis spina vectus per squalida rura, Cuspide vexilli scrobem sulcare memento, Labara sic equitans per terram trudito dextra, Quatuor infindens directo tramite sulcos, Per quos, erectis castrorum turribus altis, Moenia murorum restaures imbrice rubra, In qua regnabit proles, prolesque nepotum, Sicut regnabat patrum numerosa propago, Quorum progenies et avi glomerantur avorum.
202Aldhelmus Schireburnensis, De laudibus virginum, 89, 0262D (auctor 640-709)
Nec glus lentescens murorum moenia pangit, Nec durus scopulus calcis compage quadratur: Sic simul exhausta veterum virtute deorum, Insuper augustum quassata mole sacellum Diruit in cinerem vindex censura Tonantis, Ut precibus martyr supplex cum voce poposcit, Quatenus Altithronum, lauta qui regnat in arce, Possent clarificis pagani credere signis.
203Aldhelmus Schireburnensis, De virginitate, 226; 186 (auctor 640-709)
' Igitur expergefactus imperator futurarum ignorantia rerum acriter artatur, donec per simplam ebdomadis intercapidinem corpore frugalitatis parsimonia macilento rursus in | soporem solvitur, Cui vir vitae venerabilis Silvester septima die ieiunii sui adest iterum ei in visione dicens: 'Anus decrepita haec est civitas, in qua tu moraris, nomine Bizantium, cuius muri iam prae vetustate consumpti sunt, et paene omnia moenia eius corruerunt.
204Aldhelmus Schireburnensis, De virginitate, 350; 119 (auctor 640-709)
Nomine nempe tuo gestat per saecla triumphos; In qua murorum praecelsa cacumina quondam Nunc prostrata solo veterescunt arce ruenti; Moenia marcescunt et propugnacula nutant, Quae quassat caries et frangit fessa vetustas.
205Aldhelmus Schireburnensis, De virginitate, 350; 120 (auctor 640-709)
Sed te conservare mea praecepta iubebo: Gornipedis spina vectus per squalida rura Cuspide vexilli scrobem sulcare memento; Labara sic equitans per terram trudito dextra Quattuor infindens directo tramite sulcos, Per quos erectis castrorum turribus altis Moenia murorum restaures imbrice rubra!
206Aldhelmus Schireburnensis, De virginitate, 350; 284 (auctor 640-709)
Machina celsa labat, cum culmina fracta fatescunt: Nec glus lentescens murorum moenia pangit Nec durus scopulus calcis compage quadratur; Sed simul exhausta veterum virtute deorum, Insuper augusti quassata mole sacelli, Diruit in cinerem vindex censura Tonantis, Diruit in cinerem vindex censura Tonantis, Ut precibus martyr supplex cum voce poposcit, Quatenus altithronum, lauta qui regnat in arce, Possent clarificis pagani credere signis.
207Alexander II, Epistolae et diplomata, 146, 1338A
Qua de re huius nostri privilegii authentica constitutione concedimus et confirmamus tibi totam ex integro Salernitanam ecclesiam, quae est archiepiscopalis sedes infra urbis moenia constituta, cum omnibus quae sibi pertinent, tam haereditario quam parochiali iure, sicut illam integram habuere et tenuere praedecessores tui episcopi et archiepiscopi, ita ut tui iuris tuaeque potestatis quidquid ad ecclesiasticum et episcopale pertinet officium, tam intra Salernum quam per omnem Salernitanam parochiam, canonica dispensatione requirere, et ordine, et canonicis ecclesiis diversorum ordinum clericos, servitium Dei provehere et ordinare, in monasteriis quoque et abbatiis, abbates providere, et benedicere, et Dei servitio et utilitati semper consulere, ut omnia fiant fautore Deo ad incrementum sanctae Ecclesiae.
208Alexander II, Epistolae et diplomata, 146, 1357D
Conservator vero huius nostri apostolici privilegii benedictionis gratia donatus, intra paradisi moenia, cum sanctis omnibus in sempiternum gaudeat.
209Alexander S Augustini Cantuariensis, Vita Hugonis, 153, 1063C
Qui totus iam evangelico more, anima scilicet et corpore sanatus, sumptis solemniter pera et baculo, apostolica, ut proposuerat, moenia petiit; obtentaque benedictione summi pontificis in Angliam reversus, ac Cisterciensis ordinis habitum indutus, bonae conversationis merito, non minus rem sibi, quam nomen conversi, perseveranter vindicavit.
210Alexander S Augustini Cantuariensis, Vita Hugonis, 153, 1107B
Civitatis enim Londoniae clerus et populus procul extra urbis moenia cum crucibus et cereis feretrum prosecuti sunt.
211Alexander S Augustini Cantuariensis, Vita Hugonis, 153, 1080C
Cuius iam adventus, mox ut Gratianopolitanis innotuit, universi pariter obviam ruunt viro ad modum venerabili extra urbis moenia, ac susceptum per urbem mediam floribus et palliis holosericis, varioque decore ob eius reverentiam specialiter et splendidius ornatam, usque ad S. Ioannis Baptistae ecclesiam cathedralem cum canticis laetitiae et solemni deducunt processione.
212Alphanus Salernitanus, Carmina, 147, 1231C (auctor 1015-1085 -)
Omnibus humanus famulis sis, Petre, rogamus, Atque potens nostri, totique salutifer orbi, O Deus, aeterni genitor clarissime verbi, Da mentis Petri nos scandere moenia coeli.
213Alphanus Salernitanus, Carmina, 147, 1236C (auctor 1015-1085 -)
Mons ibi Casini nomen habens Omnibus eminet, ipse quidem Pectore moenia prisca nimis Pertulit, in quibus ara fuit, Qua perhibetur Apollo coli.
214Alphanus Salernitanus, Carmina, 147, 1238A (auctor 1015-1085 -)
Quis meliora, Casine, tuis Moenia porticibus statuit?
215Altilio Gabriele, Carmina, 1, 8; 2 (auctor 1436-1501)
Nunc iacet et primae vix iam vestigia fossae Extant atque suis moenia iacta casis; Maxima quae fuerant altae fastigia turris, Diruta nunc sentes et fruticeta tegunt, Quae fuerant nitidis nimium delubra columnis Factaque silvicolis apta sacella deis; Deficiunt annis et longior arripit aetas, Tantum longevi prevaluere dies.
216Altilio Gabriele, Carmina, 1, 32; 10 (auctor 1436-1501)
Si quondam Sidicina tuos ad moenia gressus Pertulit a Calibus nota per arva via, Hac ubi vicino colitur vetus ara sacello Et strepit irriguis proximus amnis aquis: Haud procul hinc atque inde acies consistere iussas, Praesidium statuunt ductor uterque sibi.
217Alulfus Tornacensis, Expositio Novi Testamenti, 79, 1321B (auctor -c.1143)
Hinc est quod Paulus contra Ierusalem moenia decertanti coquorum principi, id est ventri, cui a coquentibus servitur, virtutes animae ad pacis visionem tendentis destruere volenti, vires subtrahebat cum diceret: Castigo corpus meum, et servituti subiicio: ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar (I Cor. IX).
218Amalteo Cornelio Paolo, Carmina, 1, 12; 66 (auctor 1460-1517)
Et arces Iam tenet Ausonias celeris Tegeaticus alis, Qua flavas Tiberinus aquas non gurgite lento Eruit; et magnae tolluntur moenia Romae Septenis expansa iugis.
219Amalteo Cornelio Paolo, Carmina, 1, 13; 7 (auctor 1460-1517)
Novimus pridem lybicas cohortes Quo duce in gentem ruerint Latinam; Scimus et Gallos miserae occupantes Moenia Romae.
220Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 1964C (auctor 340-397)
Sane praevenit insidias Ioannes ortus ex Simone, cui nomen Hyrcanus, et properavit ad vicinae urbis moenia, ubi a populo propter egregia patris merita, odio quoque hostilis sceleris, expectabatur.
221Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 1975D (auctor 340-397)
Namque Magnus adhibitis custodibus Aristobulo, urbis moenia speculari coepit, atque explorare diligentius, quibus in locis tentaret irruptionem.
222Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2129D (auctor 340-397)
Post diem Antonius adest: e diverso occurritur, trino circa ubis moenia congressu habito: fusi caesique omnes Vitelliani: interea Vitellius epulabatur, ne amitteret moriturus prandium, et redundantioribus (ut in extremis solet) mensae sibi ultimae dapibus refertiebatur.
223Ambrosius Mediolanensis, De excidio urbis Hierosolymitanae, 15, 2145B (auctor 340-397)
Quinto itaque die, quia nihil a Iudaeis pacificum deferebatur, gemino agmine Caesar moenia aggreditur: et duos aggeres attolli imperat, unum contra Antoniam, alterum contra murum qui erat contra Ioannis sepulcrum.
224Ambrosius Mediolanensis, Hexaemeron, 14, 0265B (auctor 340-397)
Siquidem ut coelum eminet aeri, terris, mari quae velut quaedam membra sunt mundi: ita etiam caput supra reliquos artus nostri corporis cernimus eminere, praestantissimumque esse omnium, tamquam inter elementa coelum, tamquam arcem inter reliqua urbis moenia.
225Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, p1, 12; 22 (auctor c.330–c.391)
Recursus enim ad moenia tutior vallumque antemuranum caespitibus fultum insidiantes ab omni discrimine defendebat.
226Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 14, 2; 28 (auctor c.330–c.391)
Hac ita persuasione reducti intra moenia bellatores obseratis undique portarum aditibus propugnaculis insistebant et pinnis congesta undique saxa telaque habentes in promptu, ut, si qui se proripuisset interius, multitudine missilium sterneretur et lapidum.
227Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 18, 2; 7 (auctor c.330–c.391)
Post haec impetrata restabat adigente necessitatum articulo receptarum urbium moenia reparari nullo etiamtum interturbante; idque claris indiciis apparet ea tempestate utilitati publicae metu barbaros oboedisse, rectoris amore Romanos.
228Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 19, 1; 9 (auctor c.330–c.391)
Ideoque cum prima lux advenisset, rex Chionitarum Grumbates fidenter domino operam navaturus tendebat ad moenia cum manu promptissima stipatorum, quem ubi venientem iam telo forte contiguum contemplator peritissimus advertisset, contorta ballista filium eius primae pubis adolescentem lateri paterno haerentem thorace cum pectore perforato perfodit proceritate et decore corporis aequalibus antestantem.
229Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 19, 5; 9 (auctor c.330–c.391)
Quibus hac celeritate confectis relatisque ad loca sueta tormentis paulo securius moenia omnium concursu defendebantur.
230Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 19, 9; 2 (auctor c.330–c.391)
Inter haec tamen funera direptionesque civitatis excisae Aeliano comite et tribunis, quorum efficacia diu defensa sunt moenia stragesque multiplicatae Persarum, patibulis sceleste suffixis Iacobus et Caesius numerarii apparitionis magistri equitum aliique protectores post terga vinctis manibus ducebantur Transtigritanis, qui sollicita quaerebantur industria, nullo infimi summique discrimine ad unum omnibus contruncatis.
231Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 20, 6; 2 (auctor c.330–c.391)
Cuius propugnatores viso hoste longissime clausis ocius portis ingentibus animis per turres discurrebant et minas saxa tormentaque bellica congerentes cunctisque praestructis stabant omnes armati multitudinem parati propellere, si moenia subire temptasset.
232Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 20, 7; 6 (auctor c.330–c.391)
Deinde datis indutiis die totius et noctis ante alterius lucis initium Persarum populus omnis adortus avide vallum acriter minans ac fremens, ubi ad ipsa moenia confidenter accessit, dimicabat vi magna resistentibus oppidanis.
233Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 20, 11; 6 (auctor c.330–c.391)
Cuius, cum prope venisset, moenia favillis oppleta collustrans flebat cum gemitu reputans, quales miseranda civitas pertulerat clades.
234Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 20, 11; 12 (auctor c.330–c.391)
Densis itaque ordinibus cum tubarum incitamentis latera oppidi cuncta adortus alacrius miles legionibus in testudines varias conglobatis paulatim tuto progrediens subruere moenia conabatur; et quia telorum omne genus in subeuntes effundebatur, nexu clipeorum soluto discessum est in receptum canentibus signis.
235Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 20, 11; 25 (auctor c.330–c.391)
Verum post ambiguam proelii varietatem plurimi nullo impetrato intra moenia repelluntur moxque ex aggeribus, quos erexerant Romani, idem Persae propugnaculis insistentes sagittis incessebantur et fundis telisque igniferis, quae per tegumenta turrium volitantia paratis, qui restinguerent, plerumque irrita labebantur.
236Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 20, 11; 30 (auctor c.330–c.391)
Vtque facile defensuri moenia pellerentur, in ipsis aggerum summitatibus binae sunt locatae ballistae, quarum metu ne prospicere quidem posse hostium quisquam crederetur.
237Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 20, 11; 34 (auctor c.330–c.391)
Vnde fortunas suas sitas in extremo iam cogitantes destinatam ruebant in mortem et partiti munera dimicandi inter necessitatis articulos relictis, qui moenia tuerentur, reserata latenter postica strictis gladiis valida manus erupit pone sequentibus aliis, qui flammas occulte portabant.
238Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 22, 9; 4 (auctor c.330–c.391)
Cuius moenia cum vidisset in favillas miserabiles consedisse, angorem animi tacitis fletibus indicans pigriore gradu pergebat ad regiam hoc maxime aerumnis eius illacrimans, quod ordo squalens occurrit et populus nimium quantum antehac florentissimus; et agnoscebat quosdam ibidem ab Eusebio educatus episcopo, quem genere longius contingebat.
239Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 22, 16; 2 (auctor c.330–c.391)
Igitur Thebais multas inter urbes clariores aliis Hermopolim habet et Copton et Antinou, quam Hadrianus in honorem Antinoi ephebi condidit sui: apud hecatonpylos enim Thebas magnorum [...] In Augustamnica Pelusium est oppidum nobile, quod Peleus Achillis pater dicitur condidisse lustrari deorum monitu iussus in lacu, qui eiusdem civitatis alluit moenia, cum post interfectum fratrem nomine Phocum horrendis furiarum imaginibus raptaretur, et Cassium, ubi Pompei sepulchrum est Magni, et Ostracine et Rhinocorura.
240Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 22, 16; 6 (auctor c.330–c.391)
Alexandria enim vertex omnium est civitatum, quam multa nobilitant et magnifica conditoris altissimi et architecti sollertia Dinocratis, qui, cum ampla moenia fundaret et pulchra, penuria calcis ad momentum parum repertae omnes ambitus liniales farina respersit, quod civitatem post haec alimentorum uberi copia circumfluere fortuito monstravit.
241Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 23, 5; 2 (auctor c.330–c.391)
Cuius moenia Abora et Euphrates ambiunt flumina velut spatium insulare fingentes.
242Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 23, 6; 36 (auctor c.330–c.391)
Splendidissimae vero et pervulgatae hae solae sunt tres: Babylon, cuius moenia bitumine Semiramis struxit — arcem enim antiquissimus rex condidit Belus —, et Ctesiphon, quam Vardanes temporibus priscis instituit posteaque rex Pacorus incolarum viribus amplificatam et moenibus Graeco indito nomine Persidis effecit specimen summum, post hanc Seleucia, ambitiosum opus Nicatoris Seleuci.
243Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 24, 2; 3 (auctor c.330–c.391)
Et post haec praetermeantes moenia ipsa naves nostras verecunda quiete spectabant immobiles.
244Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 24, 2; 18 (auctor c.330–c.391)
Cuius obequitans moenia imperator et situm obsidium omni cautela coeptabat, quasi sola formidine oppidanos a propugnandi studio summoturus.
245Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 24, 4; 12 (auctor c.330–c.391)
Et duarum incolae civitatum, quas amnes amplexi faciunt insulas, parva sui fiducia trepidi, ad Ctesiphontis moenia se contulerunt, pars per silvarum densa, alii per paludes vicinas alveis arborum cavatarum invecti ad unicum auxilium et potissimum itineris longi, quod supererat, dilabuntur ulteriora petituri terrarum.
246Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 24, 4; 26 (auctor c.330–c.391)
Verum ubi vimineas crates prae se ferentes oppugnatores iam moenia perurgerent, cum sagittariis funditores, alii quin etiam saxa volventes ingentia cum facibus et malleolis eos longius propulsabant, tum aptatae ligneis sagittis ballistae flexu stridoreque torquebantur creberrima spicula funditantes et scorpiones, quocumque manus peritae duxissent, rotundos lapides evibrabant.
247Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 25, 9; 7 (auctor c.330–c.391)
Appositis itaque compulsoribus mortem, si qui distulerit egredi, minitantibus moenia permixta sunt lamentis et luctu et per omnia civitatis membra una vox cunctorum erat gementium, cum laceraret crines matrona, exsul fuganda laribus, in quibus nata erat et educata, orbataque mater liberis vel coniuge viduata procul ab eorum manibus pelleretur et turba flebilis postes penatium amplexa vel limina lacrimabat.
248Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 27, 12; 7 (auctor c.330–c.391)
Et quoniam munimentum positum in asperitate montana rigente tunc caelo nivibus et pruinis adiri non poterat, eunuchus Cylaces aptusque ad muliebria palpamenta Arrabanne ascito prope moenia ipsa fide non amittendae salutis accepta propere venit et cum socio ad interiora susceptus, ut postulavit, suadebat minaciter defensoribus et reginae motum Saporis inclementissimi omnium lenire deditione veloci.
249Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 28, 6; 19 (auctor c.330–c.391)
Vnde elati in pertinaciam saevissimi grassatores ipsa pulsavere moenia Leptitana funestis plangoribus resonantia feminarum, quas numquam antea hostiliter clausas pavor exanimabat insolitus, obsessaque urbe per octo continuos dies, cum quidam oppugnatores sine ullo vulnerarentur effectu, redierunt ad propria tristiores.
250Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 29, 6; 24 (auctor c.330–c.391)
Dum haec tot ac talia per turbines agitantur assiduos, Claudio regente urbem aeternam Tiberis, qui media intersecans moenia cloacis et fluviis abundantibus multis Tyrrheno mari miscetur, effusione imbrium exuberans nimia et supra amnis speciem pansus omnia paene contexit.
251Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 30, 3; 3 (auctor c.330–c.391)
Quia igitur abeunte autumno multa impediebant et aspera, annitebantur omnes per regiam optimates, ut ad usque veris principium oratum retinerent et exoratum, primum durata pruinis itinera, ubi nec adultae in pastum herbae repperirentur nec cetera usui congrua, penetrari non posse firmantes, dein vicinorum Galliis regum immanitatem maximeque omnium Macriani ut formidati tunc praetendentes, quem constabat impacatum relictum etiam ipsa urbium moenia temptaturum.
252Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 31, 5; 27 (auctor c.330–c.391)
Post clades acceptas illatasque multas et saevas excisa est Philippopolis centum hominum milibus, nisi fingunt annales, intra moenia iugulatis.
253Ammianus Marcellinus, Rerum gestarum libri qui supersunt, 31, 15; 24 (auctor c.330–c.391)
Ita sine requie ulla vel modo pro moenibus et contra moenia ingentibus animis pugnabatur.
254Ammianus Marcellinus, Res gestae, 14, 2, 18; 31 (auctor c.330–c.391)
Hac ita persuasione reducti intra moenia bellatores, obseratis undique portarum aditibus, propugnaculis insistebant et pinnis, congesta undique saxa telaque habentes in promptu, ut si quis se proripuisset citerius, multitudine missilium sterneretur et lapidum.
255Ammianus Marcellinus, Res gestae, 18, 2, 4; 1 (auctor c.330–c.391)
lulianus C. castellorum ad Rhenum quae receperat moenia reparat; Rhenum transit, et hostili Alamanniae parte vastata, V Alamannorum reges ad pacem petendam et captivos reddendos compellit.
256Ammianus Marcellinus, Res gestae, 18, 2, 5; 8 (auctor c.330–c.391)
Post haec impetrata, restabat adigente necessitatum articulo, receptarum urbium moenia reparari, nullo etiam tum interturbante; idque claris indiciis apparet, ea tempestate utilitati publicae metu barbaros oboedisse, rectoris amore Romanos.
257Ammianus Marcellinus, Res gestae, 19, 1, 7; 10 (auctor c.330–c.391)
Ideoque cum prima lux advenisset, rex Chionitarum Grumbates, fidenter domino suam operam navaturus, tendebat ad moenia, cum manu promptissima stipatorum, quem ubi venientem iam telo forte contiguum contemplator peritissimus advertisset, contorta ballista, filium eius primae pubis adulescentem, lateri paterno haerentem, thorace cum pectore perforato perfodit, proceritate et decore corporis aequalibus antestantem.
258Ammianus Marcellinus, Res gestae, 19, 5, 7; 10 (auctor c.330–c.391)
Quibus hac celeritate confectis, relatisque ad loca sueta tormentis, paulo securius moenia omnium concursu defendebantur.
259Ammianus Marcellinus, Res gestae, 19, 9, 2; 5 (auctor c.330–c.391)
Inter haec tamen funera direptionesque civitatis excisae, Aeliano comite et tribunis, quorum efficacia diu defensa sunt moenia, stragesque multiplicatae Persarum, patibulis sceleste suffixis, Iacobus et Caesius, numerarii apparitionis magistri equitum aliique protectores, post terga vinctis manibus ducebantur, Transtigritanis qui sollicita quaerebantur industria, nullo infimi summique discrimine, ad unum omnibus contruncatis.
260Ammianus Marcellinus, Res gestae, 20, 6, 2; 3 (auctor c.330–c.391)
Cuius propugnatores viso hoste longissime, clausis ocius portis, ingentibus animis per turres discurrebant et minas, saxa tormentaque bellica congerentes, cunctisque praestructis, stabant omnes armati, multitudinem parati propellere, si moenia subire temptasset.
261Ammianus Marcellinus, Res gestae, 20, 7, 5; 7 (auctor c.330–c.391)
Deinde datis indutiis diei totius et noctis, ante alterius lucis initium Persarum populus omnis adortus avide vallum, acriter minans ac fremens, ubi ad ipsa moenia confidenter accessit, dimicabat vi magna resistentibus oppidanis.
262Ammianus Marcellinus, Res gestae, 20, 11, 5; 7 (auctor c.330–c.391)
Cuius cum prope venisset moenia favillis oppleta, collustrans, flebat cum gemitu, reputans qualis miseranda civitas pertulerat clades.
263Ammianus Marcellinus, Res gestae, 20, 11, 8; 13 (auctor c.330–c.391)
Densis itaque ordinibus, cum tubarum incitamentis, latera oppidi cuncta adortus alacrius miles, legionibus in testudines varias conglobatis paulatim tuto progrediens, subruere moenia conabatur, et quia telorum omne genus in subeuntes effundebatur, nexu clypeorum soluto discessum est, in receptum canentibus signis.
264Ammianus Marcellinus, Res gestae, 20, 11, 17; 26 (auctor c.330–c.391)
Verum post ambiguam proelii varietatem, plurimi nullo impetrato intra moenia repelluntur: moxque ex aggeribus quos erexerunt Romani, idem Persae propugnaculis insistentes, sagittis incessebantur, et fundis telisque igniferis, quae per tegumenta turrium volitantia, paratis qui restinguerent, plerumque irrita labebantur.
265Ammianus Marcellinus, Res gestae, 20, 11, 20; 31 (auctor c.330–c.391)
Utque facile defensuri moenia pellerentur, in ipsis aggerum summitatibus binae sunt locatae ballistae, quarum metu ne prospicere quidem posse hostium quisquam crederetur.
266Ammianus Marcellinus, Res gestae, 20, 11, 22; 35 (auctor c.330–c.391)
Unde fortunas suas sitas in extremo iam cogitantes, destinatam ruebant in mortem, et partiti munera dimicandi inter necessitatis articulos, relictis qui moenia tuerentur, reserata latenter postica, strictis gladiis valida manus erupit, pone sequentibus aliis, qui flammas occulte portabant.
267Ammianus Marcellinus, Res gestae, 21, 12, 13; 23 (auctor c.330–c.391)
Recursus enim ad moenia tutior, vallumque antemuranum caespitibus fultum, insidiantes ab omni discrimine defendebant.
268Ammianus Marcellinus, Res gestae, 22, 9, 4; 5 (auctor c.330–c.391)
Cuius moenia cum vidisset in favillas miserabiles consedisse, angorem animi tacitis fletibus indicans, pigriore gradu pergebat ad regiam, hoc maxime aerumnis eius illacrimans, quod ordo squalens occurrit et populus nimium quantum antehac florentissimus; et agnoscebat quosdam, ibidem ab Eusebio educatus episcopo, quem genere longius contingebat.
269Ammianus Marcellinus, Res gestae, 22, 16, 3; 4 (auctor c.330–c.391)
In Augustamnica Pelusium est oppidum nobile, quod Peleus Achillis pater dicitur condidisse, lustrari deorum monitu iussus in lacu, qui eiusdem civitatis alluit moenia, cum post interfectum fratrem nomine Phocum, horrendis furiarum imaginibus raptaretur, et Cassium, ubi Pompei sepulcrum est Magni, et Ostracine et Rhinocorura.
270Ammianus Marcellinus, Res gestae, 22, 16, 7; 8 (auctor c.330–c.391)
Alexandria enim vertex omnium est civitatum, quam multa nobilitant et magnifica, conditoris altissimi, et architecti sollertia Dinocratis, qui cum ampla moenia fundaret et pulchra, paenuria calcis ad momentum parum repertae, omnes ambitus lineales farina respersit, quod civitatem post haec alimentorum uberi copia circumfluere fortuito monstravit.
271Ammianus Marcellinus, Res gestae, 23, 5, 1; 2 (auctor c.330–c.391)
Adscitis Saracenorum auxiliis, quae animis obtulere promptissimis, tendens imperator agili gradu Cercusium, principio mensis Aprilis ingressus est, munimentum tutissimum et fabre politum, cuius moenia Abora et Euphrates ambiunt flumina, velut spatium insulare fingentes.
272Ammianus Marcellinus, Res gestae, 23, 6, 23; 39 (auctor c.330–c.391)
Splendidissimae vero et pervulgatae hae solae sunt tres: Babylon cuius moenia bitumine Samiramis struxit — arcem enim antiquissimus rex condidit Belus — et Ctesiphon, quam Vardanes temporibus priscis instituit, posteaque rex Pacorus, incolarum viribus amplificatam et moenibus, Graeco indito nomine, Persidis effecit specimen summum.
273Ammianus Marcellinus, Res gestae, 24, 2, 2; 4 (auctor c.330–c.391)
Et post haec praetermeantes moenia ipsa, naves nostras verecunda quiete spectabant immobiles.
274Ammianus Marcellinus, Res gestae, 24, 2, 9; 20 (auctor c.330–c.391)
Cuius obequitans moenia imperator et situm, obsidium omni cautela coeptabat, quasi sola formidine oppidanos a propugnandi studio summoturus.
275Ammianus Marcellinus, Res gestae, 24, 4, 8; 12 (auctor c.330–c.391)
Et duarum incolae civitatum, quas amnes amplexi faciunt insulas, parva sui fiducia trepidi, ad Ctesiphontis moenia se contulerunt, pars per silvarum densa, alii per paludes vicinas, alveis arborum cavatarum invecti, ad unicum auxilium et potissimum itineris longi, quod supererat, dilabuntur, ulteriora petituri terrarum.
276Ammianus Marcellinus, Res gestae, 24, 4, 16; 26 (auctor c.330–c.391)
Verum ubi vimineas crates prae se ferentes, oppugnatores iam moenia perurgerent, cum sagittariis funditores, alii quin etiam saxa volventes ingentia, cum facibus et malleolis eos longius propulsabant, tum aptatae ligneis sagittis ballistae, flexus stridore torquebantur, creberrima spicula funditantes, et scorpiones quocumque manus peritae duxissent, rotundos lapides evibrabant.
277Ammianus Marcellinus, Res gestae, 25, 9, 5; 9 (auctor c.330–c.391)
Appositis itaque compulsoribus, mortem siqui distulerit egredi minitantibus, moenia permixta sunt lamentis et luctu, et per omnia civitatis membra una vox cunctorum erat gementium, cum laceraret crines matrona, exsul fuganda laribus in quibus nata erat et educata, orbataque mater liberis vel coniuge viduata, procul ab eorum manibus pelleretur, et turba flebilis postes penatium amplexa vel limina, lacrimabat.
278Ammianus Marcellinus, Res gestae, 27, 12, 6; 8 (auctor c.330–c.391)
Et quoniam munimentum, positum in asperitate montana, rigente tunc caelo nivibus et pruinis, adiri non poterat, eunuchus Cylaces, aptusque ad muliebria palpamenta, Artabanne ascito, prope moenia ipsa, fide non amittendae salutis accepta, propere venit, et cum socio ad interiora susceptus, ut postulavit, suadebat minaciter defensoribus et reginae, motum Saporis inclementissimi omnium lenire deditione veloci.
279Ammianus Marcellinus, Res gestae, 28, 6, 15; 19 (auctor c.330–c.391)
Unde elati in pertinaciam saevissimi grassatores, ipsa pulsavere moenia Leptitana, funestis plangoribus resonantia feminarum, quas numquam antea hostiliter clausas pavor exanimabat insolitus, obsessaque urbe per octo continuos dies, cum quidam oppugnatores sine ullo vulnerarentur effectu, redierunt ad propria tristiores.
280Ammianus Marcellinus, Res gestae, 29, 6, 17; 24 (auctor c.330–c.391)
Dum haec tot ac talia per turbines agitantur assiduos, Claudio regente urbem aeternam, Tiberis qui media intersecans moenia, cloacis et fluviis abundantibus multis, Tyrreno mari miscetur, effusione imbrium exuberans nimia, et supra amnis speciem pansus, omnia paene contexit.
281Ammianus Marcellinus, Res gestae, 30, 3, 3; 4 (auctor c.330–c.391)
Quia igitur abeunte autumno multa impediebant et aspera, annitebantur omnes per regiam optimates, ut ad usque veris principium oratum retinerent et exoratum: primum durata pruinis itinera, ubi nec adultae in pastum herbae reperirentur, nec cetera usui congrua, penetrari non posse firmantes: dein vicinorum Galliis regum immanitatem, maximeque omnium Macriani, ut formidati, tunc praetendentes, quem constabat impacatum relictum etiam ipsa urbium moenia temptaturum.
282Ammianus Marcellinus, Res gestae, 31, 5, 17; 30 (auctor c.330–c.391)
Post clades acceptas, illatasque multas et saevas, excisa est Philippopolis, centum hominum milibus, nisi fingunt annales, intra moenia iugulatis.
283Ammianus Marcellinus, Res gestae, 31, 15, 14; 25 (auctor c.330–c.391)
Ita sine requie ulla vel modo, pro moenibus et contra moenia ingentibus animis pugnabatur.
284Ammonio Andrea, Carmina, 1, 2; 63 (auctor 1478-1517)
Lycas Haud facile emergunt, quae duratura creantur Et pulchro cuicumque operi natura laborem Apposuit: quid enim non pastor Romulus olim Ante tulit, flavam ad Thusci quam Tybridis undam Moenia fundaret mundo impositura catenas?
285Ammonio Andrea, Carmina, 1, 5; 3 (auctor 1478-1517)
Huius me vestri ubertas et maxima rerum Copia cunctarum famaque multa soli, Regis et in primis commovit plurima virtus Desererem ut patriae moenia cara meae Desererem ut magnae iucunda palatia Romae Nec paucis annis parta sodalitia Ut magnum metirer iter, vicinaque caelo Transirem Scythica saxa adoperta nive, Traicerem oceanum, et cete insana viderem Ructato nobis eripere imbre diem.
286Andreas Agnellus, Liber pontificalis Ecclesiae Ravennatis, 265, 9a, 22; 5 (auctor -c.846)
Istius denique tenporibus occisus est Valentinianus augustus maior extra portam Artemetoris non longe ad Stadium tabulae prope canpo Corianthri, et seditio maxima in populo fuit, et multi vulnerati in loco qui dicitur Puteus benedictus; missusque ex Ravennam moenia augustus, invectorum manibus finivit vitam.
287Andreas Agnellus, Liber pontificalis Ecclesiae Ravennatis, 265, 9b, 122; 12 (auctor -c.846)
Aut vindica nos de eo, aut da nobis novum pastorem, qui nos defendat de ore draconis, qui infra nostra moenia cubat et nostras cundoleat afflictiones.
288Andreas Agnellus, Liber pontificalis Ecclesiae Ravennatis, 265, 21, 137; 25 (auctor -c.846)
Tunc residui introeuntes intra moenia muri, subposuerunt civibus ignem.
289Andreas Agnellus, Liber pontificalis Ecclesiae Ravennatis, 265, 21, 139; 3 (auctor -c.846)
Gubernator vero postquam aspexit moenia urbis, cuntorsit clavos, coepit navis circumflectere cursum, praeterit portus, adhaerens Eridani litus.
290Andreas Strumensis, Vita S. Ioannis Gualberti, 146, 0769C
Quod beatus Ioannes comperiens, cum alio sibi favente clam exinde discessit, et civitatem ingressi, ad quemdam magnum, et famosissimum senem, nomine Teuzonem, venerunt, qui venerabilis vitae tunc intra Florentinae urbis moenia in quadam parva cellula iuxta monasterium Beatae Mariae semper Virginis praefatae civitatis se concluserat, de qua cunctis salubria dabat monita, et salutifera nemini negabat consilia.
291Andrelino Fausto, Amores sive Livia, 4, 2; 34 (auctor 1462-1517?)
Anguigeras non nexa comas furialis Erycto Dat mala praelata signa futura face, Prima nec offensos remorantur limina saltus, Limina successus testificata bonos, Moesta nec auditur funesto culmine bubo, Ipsa nec infausta noctua voce gemit, Ista nec iratus damnabit moenia Titan, Versa nec obscuris nubibus ora teget.
292Andrelino Fausto, Amores sive Livia, 4, 7; 17 (auctor 1462-1517?)
Cernit ut adverso motum conamine fratrem, Cum peragit cursus menstrua Luna suos, Terreus ut secto dimensor pulvere signat, Sanctaque Socratici dogmata moris eant, Ut sunt Caesareo traiectae ponte cohortes Impetus et celsa Gallicus Alpe ruit, Ictus ut occubuit Phariis Pompeius in undis Structaque sunt caeso moenia prima Remo, Vatibus ut furor est coelo demissus ab alto Promptaque facundi rhetoris ora sonant, Sic vigiles curae, sic pectora fessa levantur, Sic bene mens resipit viribus hausta suis.
293Andrelino Fausto, De pacifica successione, 1; 19 (auctor 1462-1517?)
Post modo Sequaneis praecinctam fluctibus urbem Intras albenti conspiciendus equo, Cesserit armati sonipes cui Martis anhelans Dum rapido ingreditur moenia Thraca pede.
294Andronico Matteo, Epithalamium, 1; 12 (auctor fl.ca.1500)
Hannibal et flammis et vi mordacis aceti Temptet ver vetitae capturus moenia Romae: Sponte sua attonitas animatis rupibus Alpes Summittent cautes et saxa minantia caelo Agnoscentque suae venientia numina divae.
295Andronico Matteo, Epithalamium, 1; 56 (auctor fl.ca.1500)
" Iam dea contigerat Romani moenia Planci, Qua celeres Arar et Rhodanus sua flumina miscent, Et iam regali constructa palatia luxu Intrarat.
296Andronico Matteo, Epithalamium, 1; 60 (auctor fl.ca.1500)
Divitiis nec cedit opus, stant aera Myronis, Stat labor, o Lysippe, tuus, tamen omnia vincit Porticus antiquis patrum variata triumphis: Est illic Thybris, sunt captae moenia Romae, Sunt et Aquitanis Capitolia cincta maniplis; Arx Tarpeia manet graviori pressa periclo Porticibusque cavis volitans argenteus anser, Dum vigili attollit resonantia murmura voce, Per rupem audaces testatur adesse phalanges; Pensati est illic temerarius arbiter auri Ensis et Ausoniae tot rapta insignia genti; Parte alia Brennus per litora Graia cohortes Sequanicas ductat, - iam se vix Delphica tellus Numine Phoebeo nivibusque repente solutis In proceres Gallos victriciaque arma tuetur.
297Andronico Matteo, Epithalamium, 1; 69 (auctor fl.ca.1500)
- Huic Venus haec roseo confestim prodidit ore: "Ecquid perpetuam dulci sine coniuge vitam Nescia natorum, genialis nescia lecti Sola trahes formaeque tuae decor iste peribit, Cui nec Taenareae faciem conferre maritae Graecia nec cursus Pisaea lege petitos Audeat et multa dotatam caede puellam, Illa licet Graias peritura in Pergama vires Moverit et demum in patriam repetita cremarit Laomedonteae fumantia moenia Troiae, Fixerit haec foribus putri squallentia tabo Ora suis victrixque ipsos damnarit amantes Ad Phlegethonteae liventia stagna paludis?
298Andronicus Matthaeus, Epithalamium in nuptias Vladislai Pannoniarum ac Boemiae regis et Annae Candaliae reginae, Matthaei; 11 (auctor c.1500)
Hannibal et flammis et vi mordacis aceti Temptet ver vetitae capturus moenia Romae: Sponte sua attonitas animatis rupibus Alpes Summittent cautes et saxa minantia caelo Agnoscentque suae venientia numina divae.
299Andronicus Matthaeus, Epithalamium in nuptias Vladislai Pannoniarum ac Boemiae regis et Annae Candaliae reginae, Matthaei; 57 (auctor c.1500)
" Iam dea contigerat Romani moenia Planci, Qua celeres Arar et Rhodanus sua flumina miscent, Et iam regali constructa palatia luxu Intrarat.
300Andronicus Matthaeus, Epithalamium in nuptias Vladislai Pannoniarum ac Boemiae regis et Annae Candaliae reginae, Matthaei; 61 (auctor c.1500)
Divitiis nec cedit opus, stant aera Myronis, Stat labor, o Lysippe, tuus, tamen omnia vincit Porticus antiquis patrum variata triumphis Est illic Thybris, sunt captae moenia Romae, Sunt et Aquitanis Capitolia vincta maniplis; Arx Tarpeia manet graviori pressa periclo Porticibusque cavis volitans argenteus anser.
301Andronicus Matthaeus, Epithalamium in nuptias Vladislai Pannoniarum ac Boemiae regis et Annae Candaliae reginae, Matthaei; 75 (auctor c.1500)
— Huic Venus haec roseo confestim prodidit ore: "Ecquid perpetuam dulci sine coniuge vitam Nescia natorum, genialis nestia lecti Sola trahes formaeque tuae decor iste peribit, Cui nec Taenareae faciem conferre maritae Graecia nec cursus Pisaea lege petitos Audeat et multa dotatam caede puellam, Illa licet Graias peritura in Pergama vires Moverit et demum in patriam repetita cremarit Laomedonteae fumantia moenia Troiae, Fixerit haec foribus putri squallentia tabo Ora suis victrixque ipsos damnarit amantes Ad Phlegethonteae liventia stagna paludis?
302Angelomus Luxovensis, Enarrationes in libros Regum, 115, 0544C (auctor -c.895)
» Sicut enim tunc illi caverant ne habentes fabros ferrarios Hebraei arma ad repugnandum facerent, ita nunc Chaldaei, destructa Hierusalem, et vastata omni terra repromissionis, satagunt ut nullus in ea remaneat artifex, nullus clusor, qui vel foedata urbis moenia componeret, vel possit resarcire disrupta, quin potius quidquid apud gentem exterminatam artis invenerant, totum Babyloniam transferunt, ut vel ad nihilum valeat ultra, vel illius civitatis utilitatibus proficiat, cum iuxta deflendae historiae, quia multum negligentiae nostri temporis congruit, non opinor allegoriam esse reticendam.
303Angelomus Luxovensis, Enarrationes in libros Regum, 115, 0424A (auctor -c.895)
» Quod est aperte dicere, quia superna moenia civitatis gratia charitatis implevit.
304Angelomus Luxovensis, Enarrationes in libros Regum, 115, 0477B (auctor -c.895)
Quia vero Ahiel de Bethel destructa a Iosue atque anathematizata Iericho moenia restaurat, cum quis eorum qui in Ecclesia habitum religionis assumpserat, ad agenda scelera quae ei Dominus Iesus in die baptismatis condonaverat, redit: quasque ipse anathematizaverat diaboli pompas, luxuriose vivendo repetit, cum errorum dogmata, vel gentilium fabulas, veritati Ecclesiasticae qua imbutus est quasi de Bethel egrediens ruinas Iericho resuscitat.
305Angeriano Girolamo, Erotopaegnion, 1, 118; 1 (auctor 1470-1535)
Dic, ubi Thebarum portae, Babylonis et alta Moenia?
306Angilbertus Centulensis, De restauratione monasterii Centulensis, 99, 0844A (auctor 745-814)
Reliqua vero moenia ipsius monasterii eodem Domino cooperante quae hactenus conspiciuntur constructa, sicuti cernuntur, omnia a fundamentis studuimus reaedificare, et ut habitatores illius in eo missarum solemnia frequentare, et omnipotenti Domino delectentur deservire, ipso adiuvante, muro curavimus firmiter ambire.
307Anonymi, Ars Bobiensis, p. 3, l. 12 (auctor c.450)
sunt autem quaedam nomina semper pluralia, ut sordes moenia; quaedam singularem pluralemue numerum communiter significant, ut dies nubes; quaedam positione singularia intellectu pluralia, ut populus contio; quaedam positione pluralia intellectu singularia, ut Cumae Athenae Thebae.
308Anonymi, Ars Bobiensis, p. 4, l. 14 (auctor c.450)
dicimus enim sic: nullo timore hostium castra inrupit, nulla spe per uim potiundi uallo fossaque moenia circundat, nullis custodibus Palladium ereptum est, nullis insidiis palam uictus est hostis; ubique enim deficit Latinus sermo, scilicet ideo quoniam duo ablatiui nominales sunt copulati: quod si unus eorum participialis sit, non deficit Latinus sermo sed plenus est, ut supra relatum est: ducente dea elapsus est Aeneas, et cetera quae secundo modo exposuimus.
309Anonymi, Ars Bobiensis, p. 29, l. 16 (auctor c.450)
neutralia semper pluralia: haec arma, haec auia (loca longe secreta), haec arbitria (cum potestates officia diuidunt), haec battualia αἱ γυμνασίαι τῶν μονομάχων, haec bona τὰ ὑπάρχοντα, haec Bacchanalia Βάκχια, haec breuia βράχη, haec castra (et castrum dixerunt), haec cibaria σιτομέτρια, haec crepundia ἀναγνωρίσματα, haec cete τὰ κήτη, haec Conpitalia τὰ ἄμφοδα, haec Carmentalia (matri Euandri sacrificia), haec Cerealia, haec cunabula, haec comitia ἀρχαιρέσια, haec diaria, haec exsta σπλάγχνα, haec Genialia τύχαια, haec gaesa ἀκόντια, haec Heraclia, haec iuga ἀκρωτήρια (iugum enim ἵππου ζυγός, sed Vergilius hoc superate iugum dixit), haec iusta ἔθιμα, haec intestina ἔγκατα, haec iugera πλέθρα (et iugerum dicimus), haec incunabula βαβάλια, haec Liberalia ἑορτὴ Διονύσου, haec lautia ἐνδομενία, haec lumina (Vergilius cui lumen ademptum singulariter), haec praestrigia ἀμαύρωσις (unde praestrigiatores ψηφοπαῖκται ), haec Lupercalia Πάνια, haec moenia, haec magalia, haec mapalia, Neptunalia, orgia, palaria (cum milites ad palos exercentur), procastria (quae ante castra sunt), Parentalia νεκύσια, praecordia σπλάγχνα τὰ ὑποχόνδρια, rostra (ubi contionantur), repotia λυσιπόδια, spectacula, spolia (et spolium inuenitur), sponsalia, Saturnalia, serta (et sertum inuenimus), Terminalia ὁροθέσια οἷς ἑορτάζοντες Ῥωμαῖοι θύουσιν, tempora κρόταφοι, uerbera μάστιγες (sed Vergilius et torto uolitans sub uerbere turbo singulariter), uiscera (Ouidius singulariter: uiscere diuiso ), uada (et uadum dixerunt), Volcanalia.
310Anonymi, De dubiis nominibus, p. 789, l. 508 (opus c.600)
moenia generis neutri semper pluralis numeri, ut Virgilius: felices, quorum iam moenia surgunt.
311Anonymi, Frg. Berolinense de speciebus hexametri, p. 637, l. 2 (opus c.750)
at ille cui superest talis est, si fingas, ad moenia respiciens quae iam infelicis Elissae.
312Anonymus 1657, Actiones duo de maleficis, p2; 1 (auctor 1657)
Qualiter in anno domini 1657 nunc currenti, die secunda mensis Augusti proxime praeterita, honesta Barbara Matanich, Georgii Sissek consors, praefatam I. ad coenam invitasset, eademque absoluta, dum idem Georgius Sissek intra undecimam et duodecimam horam noctis praetactae diei e domo sua omnino intra muros et moenia dictae civitatis montis Graeciae, comitatuque Zagrabiensi existente, habita, foras exivisset, tunc in culina domus praemissae suae praefatam I. animadvertisset, et visibiliter vidisset una cum praefata uxore sua, et nescitur, quibus diabolicis artibus et magicis plena praestigiis et maleficiis praefata I. divini pariter et humani iuris timore postergato, ignis flammam in foco culinae suae (alioquin igne ibidem pro tunc nullo prorsus existente) ac si ex uno face ignis conceptus fuisset, edidisset et fecisset, ac illico ab inde domum praemissam eiusdem dicta I. introiens, candelam in eadem ardentem, arte similiter diabolica et magica extinxisset ; quibus praemissis praestigiose et magice ac venifice paratis disparuit; poenam super huiusmodi diabolicis artibus et magicis maleficiis ac veneficiis in generalibus decretis et novissimis etiam constitutionibus regni passim superinde sancitam incurrere non formidans.
313Anonymus, Aetna, 569; 2 (opus ca.50)
nunc iuvat Ogygiis circumdata moenia Thebis cernere: quae fratres, ille impiger, ille canorus. . . . condere, felicesque alieno intersumus aevo.
314Anonymus, Appendix Vergiliana, p2; 96 (opus ante 100)
iure igitur talis sedes pietatis honores . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Scipiadasque duces, quorum devota triumphis moenia †rapidis† Libycae Carthaginis horrent.
315Anonymus, Appendix Vergiliana, p5; 80 (opus ante 100)
verum ubi nulla movet stabilem fallacia Nisum, nec possunt homines nec possunt flectere divi (tanta est in parvo fiducia crine cavendi), rursus ad inceptum sociam se adiungit alumnae purpureumque parat rursus tondere capillum, tam longo quod iam captat succurrere amori, non minus illa tamen revehi quod moenia Cretae gaudeat: et cineri patria est iucunda sepulto.
316Anonymus, Carmina de gente Portensi, 1, 1; 28 (opus c.1490)
Venit ut ad Stygios, chara pro coniuge, lucos, Si mollire Herebi Ditem Ditisque tremendi Persephonem potuit cantu miserabilis Orpheus, Dum nigrae stupuere domus Stygiique penates Et canis et, nexae foedos pro crinibus angues, Eumenides nullisque palus superanda carinis; Thebanae Amphion clarus si conditor arcis Grandia mota loco traxisse in moenia saxa Humano fertur cantu: mollire canoris Posse mihi vestras liceat nunc versibus aures".
317Anonymus, De nouitate Portusnaonensi compendium, 1; 299 (opus 1468)
moenia scandant.
318Anonymus, De nouitate Portusnaonensi compendium, 1; 303 (opus 1468)
..t interea plebs portas: moenia: turres.
319Anonymus, Waltharius manu fortis, 1; 129 (auctor fl.ca.1290)
Et licet ignicremis vellet dare moenia flammis, Nullus, qui causam potuisset scire, remansit.
320Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 158 (opus c.400?)
MOENIA (D) proprie muros significat; abusive etiam aedificia publica civitatis sicut in hoc loco.
321Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 1110 (opus c.400?)
MOENIA (a) palatia.
322Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 1302 (opus c.400?)
Vnde ait poeta ‘O male vicinis haec moenia condita Gallis’.
323Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 1305 (opus c.400?)
DAMNATA (DRV) scilicet moenia.
324Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 1999 (opus c.400?)
MOENIA (ADRV) dicta quasi munia eo quod muniant.
325Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, I; 2329 (opus c.400?)
MOENIA (R) urbem.
326Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 251 (opus c.400?)
MOENIA (R) Romae.
327Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 904 (opus c.400?)
MOENIA ETC. (R) id est quae Troianus quidam nomine Capys construxit.
328Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, II; 1090 (opus c.400?)
(a) Scilicet moenia.
329Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, III; 290 (opus c.400?)
MOENIA (aR) scilicet sunt.
330Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, III; 862 (opus c.400?)
VALLATA CORONA (a) ipsa (aD) moenia.
331Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, III; 1056 (opus c.400?)
MOENIA (R) urbis.
332Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, III; 1114 (opus c.400?)
AVT FACILIS ETC. (a) quia non poterant facile mutare balistam, ut inde mitterent tela Romanis iam propinquantibus ad moenia.
333Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, V; 99 (opus c.400?)
TARMA SEDE P. (aADR) sententiam suam exemplis confirmat; monstratur igitur quoniam civitas non moenia, sed communis hominum habitatio vocatur.
334Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VI; 41 (opus c.400?)
EPHYREAQ. MOENIA (aAR) Dyrrachium.
335Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VI; 115 (opus c.400?)
MOENIA MIRENTVR (aDRV) in Caesaris opere.
336Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VI; 118 (opus c.400?)
BABYLONIA (aDR) moenia.
337Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VI; 303 (opus c.400?)
MOENIA (ADRV1) aedificia.
338Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VII; 883 (opus c.400?)
FVNDATA (D1) moenia dico.
339Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VII; 1432 (opus c.400?)
PER MOENIA (aADR) per plateas civitatis seu per muros.
340Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VIII; 188 (opus c.400?)
OMNIA (D1R) moenia.
341Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VIII; 192 (opus c.400?)
HAEC (R) scilicet moenia.
342Anonymus, Adnotationes super Lucanum supplementum, VIII; 833 (opus c.400?)
QVAE MOENIA (DRV) scilicet occurrent moenia.
343Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 1; 20 (opus c.400)
Nam ordo est: quod semirutis tectis pendent moenia, quod lapsis muris ingentia iacent saxa, quod nulla domus custode tenetur, quod rarus antiquis in urbibus errat habitator, quod horrida Hesperia et multos per annos inarata, quod poscentibus terris manus desunt, horum auctor non Pyrrhus vel Hannibal, sed bellum civile.
344Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 1; 152 (opus c.400)
HVC VSQVE LICET ut veniatis armati; nam civibus licet sine armis ad moenia pervenire.
345Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 1; 257 (opus c.400)
QVAE MOENIA FESSIS id est dabuntur, ut Virgilius ‘da moenia fessis’.
346Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 1; 453 (opus c.400)
MOENIA L. civitas in Tuscia.
347Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 3, 3; 3 (opus c.400)
SOLVS AB HESPERIA mos est respicere, unde invitus abscesseris, ut Cicero ‘retorquet oculos saepe ad hanc urbem, quam e suis faucibus ereptam esse luget’, et Virgilius ‘fluctusque atros aquilone secabat Moenia respiciens’, alibi ‘et stabula aspectans regnis excessit avitis’.
348Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 3, 3; 346 (opus c.400)
ILLE VBI D. T. MOENIA ROMAE id est Caesar.
349Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 3, 3; 474 (opus c.400)
STARENT VT MOENIA VOTI id est sua moenia ne perirent.
350Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 5, 5a; 323 (opus c.400)
GRAIA AD MOENIA PERFLET [ad] Epirum, ut Vergilius ‘protinus aerias Phaeacum abscondimus arces litoraque Epiri legimus’.
351Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 5, 5a; 512 (opus c.400)
SAT MAGNA PEREGI ut Virgilius ‘urbem praeclaram statui, mea moenia v.
352Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 6, 6a; 20 (opus c.400)
SVSTENTANT MOENIA CAVTES quae semper timentur a navibus.
353Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 6, 6a; 108 (opus c.400)
MOENIA illum aggerem dixit, quem extruxit miles Caesaris * * * obsidebat.
354Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 7, 7; 18 (opus c.400)
CRASTINA D. Q. sensus hic est: nolite, inquit, hos somnos abrumpere, in quibus urbis optata moenia contuetur; crastina enim quies erit dira.
355Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 7, 7; 380 (opus c.400)
MOENIAQVE IN PRAECEPS ordo est: timorem, qui in praeceps aufert moenia plena, scilicet cum timentes deducent, moenia plena decipiunt.
356Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 7, 7; 398 (opus c.400)
NEC VETITOS E. D. id est nec Dahas includat in moenia, quos nos vetabamus errare, sed iam quo volunt, eant non timentes.
357Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 7, 7; 399 (opus c.400)
Ordo: nec ducat in moenia Dahas.
358Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 7, 7; 411 (opus c.400)
INFAMI CONPLEVIT MOENIA L. id est conplevit populo, quem adducebat ad lucum.
359Anonymus, Adnotationes super Lucanum, 8, 8; 91 (opus c.400)
MOENIA id est quam nostra.
360Anonymus, Alexandri Magni Macedonis epitoma rerum gestarum, p1; 122 (opus c.363)
Hic dum ipse circum moenia adequitans suos hortatur, repente a muro missa sagitta crure sinistro percussus est.
361Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p3, 2, 393; 474 (opus c.400)
MOENIA DARDANIDVM C • quod Capys Troianus Campaniam condiderit.
362Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p3, 2, 467; 555 (opus c.400)
PERDIVERSA RVENS N • M • T • ordo: per diuersa moenia ruens fugit.
363Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p3, 2, 505; 597 (opus c.400)
TVRRES ad aequiperanda moenia.
364Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p5, 4; 7 (opus c.400)
SOLVS ABHESPERIA NON F • L • T • M • Virgilius ‘interea medium Aeneas iam classe tenebat . . . moenia respiciens’.
365Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p5, 99; 102 (opus c.400)
MOENIA ROMAE CAPTVRVM moenia pro opibus posuit.
366Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p5, 497; 494 (opus c.400)
SVMMA FVIT GRAIS STARENT VT M • V • prius, inquid, Massiliensibus haec fuerat summa uotorum, ut se tutarentur, et eorum moenia starent, at posquam una res prospere cessit, more hominum prouocandi ultro certaminis accessit audacia.
367Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p7, 5, 824; 4 (opus c.400)
Inde petit tutus desertae moenia Romae Brundusiumque celer tenuitque Ceraunia uelis.
368Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p8, 35; 38 (opus c.400)
DIREPTAQ • MOENIA T • inuasa.
369Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p8, 128; 121 (opus c.400)
SVBITVSQ • INMOENIA V • non ciuitatis alicuius dixit moenia, sed muros Caesaris.
370Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p9, 414; 379 (opus c.400)
MOENIAQ • INPRECEPS L • P • T • ordo: moenia plena.
371Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p9, 429; 398 (opus c.400)
INMOENIA DVCAT deducat in moenia.
372Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p9, 438; 408 (opus c.400)
INFAMI CONPLEVIT MOENIA asylo illo seruili de quo exercitum conflauit.
373Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p10, 117; 112 (opus c.400)
OMNIA VICTORIS POSSVNT S • F • moenia subaudis.
374Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 297; 142 (opus c.400)
PROXIMVS INMVROS ET MOENIA CIRENARVM EST LABOR placuit Cyrenas pergere.
375Anonymus, Commenta Bernensia in Lucanum, p11, 5, 998; 419 (opus c.400)
RESTITVAM POPVLOS GRATA VICE MOENIA REDDENT ipse restituit Ilium a Fimbria dirutum legato Sillae.
376Anonymus, Historia Apollonii regis Tyri recensio A, 47; 3 (opus c.500)
Pro hoc tanto munere condono huic civitati vestrae ad restauranda omnia moenia auri talenta centum».
377Anonymus, Historia Apollonii regis Tyri recensio A, 51; 1 (opus c.500)
Itaque Apollonius pro hac re laetitiam populo addens, munera restituens, restaurat universas thermas, moenia publica, murorum turres.
378Anonymus, Historia Apollonii regis Tyri recensio B, 47; 3 (opus c.500)
Pro hoc tanto beneficio uestro ad restituenda ciuitatis uestrae moenia auri pondo L dono».
379Anonymus, Historia Apollonii regis Tyri recensio B, 51; 1 (opus c.500)
Apollonius uero addens laetitiam populo dedit munera, restaurans thermas, moenia, murorum turres.
380Anonymus, De Sodoma [CSEL], p1; 29
is tunc pro porta residens — uix moenia adibant caelicolae — quamquam diuinos nescius ultro aduocat, adpellat, patrio ueneratur honore hospitioque uocat longe stabulare parantes.
381Anonymus, De Sodoma [CSEL], p1; 111
nusquam illic impia lucent moenia.
382Anonymus, Chronicon Novaliciense, 1, 12b; 5
Diabolus respondit: «Adveniente sabbato, venerit alius ad custodienda moenia.
383Anonymus, Chronicon Novaliciense, 1, 26a; 3
Qui veniens, domus Dei plene lucis invenit, sed dum inciderentur longe abibant; moenia vero aecclesiarum minime confringebantur, quasi forent racionabilia, ut quippiam eis indiceret ne nocerent septis.
384Anonymus, Chronicon Novaliciense, 1, 31a; 7
Moenia cuius loci emicat clare, patule, quo pareat quantivis precii fuerit.
385Anonymus, Gesta Berengarii, 4; 4
Nec tibi bella dari uereor, si iunctus amico Iueris; at muris dicas seruare superbos Forte animam neque uelle tuis famularier armis: Esto, uices mutabo dehinc et moenia scindam Ausoniae, rutilam donec ueniatur ad aulam Clauigeri, et totos Araris uacuabo furores.
386Anonymus, Gesta Berengarii, 4; 28
Vrget enim utrorumque nimis presentia regum, Moenia quod retinent carum, pro munere dantum.
387Anonymus, Gesta Berengarii, 4; 37
Hinc igitur iuuenum soluuntur frigore mentes: Vrbibus excedunt laxisque repagula portis Discindunt hostesque feros in moenia linquunt.
388Anonymus, Gesta Berengarii, 4; 44
Quid faciat, quo se uertat, quae moenia uisat, Ignorat rationis inops.
389Anonymus, Gesta Berengarii, 5; 17
Conualuit quia regnator tamen, undique lecti Conueniunt proceres laeti uexillaque castris Proripiunt celeresque Athesis ad moenia tendunt, Haec obiter comi <re>serantes famina regi: "Te petimus, pietatis honor, nec parua precatu Credimus haec: urbem propriis si coeperis armis, Menbra uiros sine curtari, qui foedera regni Proturbant totiens, dampnum pietatis iniquae Ne patiamur!
390Anonymus, Gesta Berengarii, 5; 63
Quid referam, quantis replerit moenia donis?
391Anonymus, Graphia aureae urbis, 1, 9; 1
Glaucus etiam, filius Minois, filii Iovis, cum suis illuc adveniens, civitatem et moenia struxit.
392Anonymus, Historia Sicula ab ingressu Normannorum in Apuliam usque ad annum 1282; 40
Normanni quorum audaciae fortuna semper favebat, neque prae eorum multitudinem, neque prae loci difficultate morati, acerrime ipsis occurrunt, et sine mora multis eorum interfectis alios infra moenia retrudunt.
393Anonymus, Historia Sicula ab ingressu Normannorum in Apuliam usque ad annum 1282; 95
Et quia ipse omnibus, et praecipue Normannis utriusque partis notus, et valde dilectus fuerat, mors eius tam suos, quam hostes et maxime ipsum Ducem, atque Comitem ad lachrymandum provocans, certamen sine dubio adhuc aliquid simile commissurum diremit, dimisso itaque certamine, Comes et sui maximo fletu miserandum corpus infra moenia deferentes, pie illud, atque honorifice, ut tantum, ac talem decebat militem, sepelierunt.
394Anonymus, Historia Sicula ab ingressu Normannorum in Apuliam usque ad annum 1282; 119
In eodem anno, Comite adhuc Traiani immorante, Castri-Ioannenses quingentos probatos milites Africanorum, atque Arabicorum pro expellendis Normannis infra moenia sua receperunt; quorum Comes audito adventu, illuc cum militibus suis profectus est, cumque adhuc a Castro illo duobus adhuc milliariis distaret, missis triginta electis militibus, quibus Seilonem nepotem suum Serlonis fratris filium praefecit, ut de prope portas praedam adducendo illi indignantes eos persequerentur.
395Anonymus, Historia Sicula ab ingressu Normannorum in Apuliam usque ad annum 1282; 265
Hostibus infra moenia receptis, Iordanus prius recedere, quam Civitate potiri recusat.
396Anonymus, Passio beati Arialdi martyris qui ad sanctum Dionysium tumulatur, 57; 1
Nocte autem sequenti archiepiscopus Guido suos sequaces convocat, ubi multis varie super necem Arialdi tractatis, tandem diffinitum est, quod omnes archiepiscopi sequaces pecunias in medium conferant inter populum distribuendas, ut contra Arialdum populus incitetur ponanturque insidiae extra urbem undique, sicque Arialdus, tumultum populi fugiens, extra urbis moenia capiatur, et captus subito iuguletur.
397Anonymus, Translatio et Miracula sanctorum Senesii et Theopontii, 1, 10; 4
Peracto vero ieiunio venerabilis abbas cum sanctorum coetu fratrum una cum predicta populorum caterva summa devotione iam id expectante triduo predictorum sanctorum corpora devotissime feretro posita circum castri moenia deportaverunt et haud procul a castro missas celebraverunt.
398Anonymus, Vita sancti Symeonis monachi, 3, 2, 5; 26
At vero praefatus pontifex, totus clerus ac universus populus sanctum Symeonem, gloriosum confessorem, laeto corde suscipiunt, intra ecclesiastica moenia honorabili in loco aptum sibi habitaculum tribuunt.
399Anonymus, Vita sancti Symeonis monachi, 3, 2, 10; 11
Sed quia iuxta Redemptoris veridicam sententiam non potest abscondi civitas supra montem posita, per cuncta urbis moenia sancti viri percrebruit fama.
400Anonymus, Vita sancti Symeonis monachi, 3, 2, 11; 9
Praedicta namque vidua, de salute filii admodum laeta, quaecumque sibi obsequia potuit exhibere studuit; iuxta suae facultatis urbis moenia sancti viri percrebruit fama.
401Anonymus, Vita sancti Symeonis monachi, 3, 2, 13; 8
Quod viri et feminae qui illic aegroti iacebant, seu qui ab eo sanitatis donum acceperant, viderunt, et sospites redditi, sicut cognoverant, per tota urbis moenia laude glorifica retulerunt.
402Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 4, 3, 4; 5
De cuius excidio alacer effectus augustus, concitus sua castra movens, iuxta Beneventi moenia collocavit.
403Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 25; 6
Alacer autem augustus redditus de victoria, suorum insatiatus adhuc scelere, praecepit amoveri castra, et ocius erga moenia olim ditissimae [urbis] Beneventi castrametari, in qua Romuwaldus princeps cum sanctissimo sacerdote Barbato et paucis ac validissimis Longobardis morabatur.
404Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 25; 13
In magno itaque moerore positi et diutius lamentantes, suis indicant concivibus; quibus adunatis, solicitius consulunt et per plura loca indagantur, ut, sanctorum pignora a quibus piratis sint delata, in lucem perduceret Dominus omnipotens (11.) Tempore autem quodam, quo Dominus permisit flagellari Italos pro suis iniquitatibus flagellis paganorum, ingressi Ungari Hesperiam, omnes christicolas, quotquot obvios habuerunt, ut hostes secundum suum posse necaverunt, et moenia subvertentes urbium munitissimarum ac depopulantes provincias, pervenerunt Larinum.
405Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 398, 5, 4; 21
In ecclesia namque sanctissimi ac beatissimi martiris Ianuarii ante sepius memoratae urbis moenia condita, quae Magna a civibus nuncupatur, ubi ante unus tantummodo excubabat obsequium, ipse monasterium instituit sub abbatis dumtaxat tuitione illicque religiosae vitae virum singularem patrem ordinavit.
406Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 467, 15; 1
Dum in Eublogimenopolis urbis moenia struerentur, vir quidam tunc ibi erat suis cum sociis in constructionem civitatis.
407Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 467, 26; 17
Et, ut refert Archempertus grammaticus in historia quam de Langobardorum gente composuit, quia iste iam supradictus Arechis infra moenia Beneventi templum Domino opulentissimum ac decentissimum condidit, quod Greco vocabulo AΓHAN CUIΦHAN id est sanctam sapientiam, nominavit; ditatumque amplissimis prediis et variis opibus, sanctimonialium cenobium statuens, idque sub iure beati Benedicti tradidit in perpetuum permanendum.
408Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 524, 527; 21
Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domus, distructas ecclesias turbine cernimus eiusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus.
409Anonymus, Chronica et catalogi Langobardorum, 541, 3; 6
Fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis inpulsi sagittis, et Neapolim usque sequentibus atque extrema quaeque cedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant.
410Anonymus, Chronologica regnorum Francorum, 482; 9
Euandriae urbis muros et moenia ampliavit; ipsam nimpe urbem a suo vocabulo Romam noncupavit.
411Anonymus, Gesta Heinrici Imperatoris metrice, 2; 64
Sic devastatis castrorum partibus illis, Victores captas abigunt ad moenia predas.
412Anonymus, Gesta Heinrici Imperatoris metrice, 16; 3
Praesidiis vacuam, placida iam pace quietam Arcipolin armis invadunt milia gentis, Moenia despoliant, aeraria regia frangunt, Thesauros cultusque novos auroque rigentes, Aurea vasa, ciphos, lances, insignia regni Plurima diripiunt, incendunt moenia flammis, Adversusque Deum vertentes arma furoris, Ecclesiam invadunt, avellunt aurea mensis Ornamenta sacris, tabulas capsasque rescindunt Atque sacerdotes sua munia iam celebrantes, Vestibus abscissis, audent obtundere pugnis Auratasque cruces manibus lacerare cruentis Et defunctorum violare sepulchra, reiectis Ossibus; intactum nullum liquere furorem, Flammarumque globos iactant ad culmina templi; Venti dant vires flammis, furit aestus ad auras, Aequaturque solo regalis machina tota.
413Anonymus, Gesta Heinrici Imperatoris metrice, 33; 39
Nostri maiores bello numeroque minores Saxonum turbam multo certamine temptant: Nunc arcus celeres, nunc contorsere balistas, Hostibus adversis transfigunt pectora telis, Nunc illis igni corrumpunt moenia castri, Ediles ipsos perimebant aut capiebant; Sepeque perplures victu rhedas oneratas Hostibus allatas rapiunt violenter et ipsos Vectores capiunt, caedunt funduntque fugantque.
414Anonymus, Miracula Martini abbatis Vertavensis, 567, 8; 2
Igitur anno dominicae incarnationis octingentesimo sexagesimo quarto , cum nomen gentis Normannicae apud nostrates nec auditum foret, repente de vagina suae habitationis exiens, nancta piraticam, contigua mari Britannico depopulata loca navibusque longis alveum ingressa Ligeris, Namneticae properat ad moenia urbis, speciem praeferens multitudinis negotium exercentis.
415Anonymus, Vita Amandi episcopi, 431, 5; 2
Cumque ab eo vel ab eius archidiacono, sanctissimo videlicet Sulpicio, postea vero episcopum, clementissime fuisset susceptus, omnique ei humanitatis exhibita, cellulam iuxta ecclesiam in superiori moenia civitatis construere fecerunt.
416Anonymus, Vita Aniani episcopi Aurelianensis, 108; 74
Continuo arietibus aptant et crebrum inpulsum certatim moenia feriunt.
417Anonymus, Vita Aridii abbatis Lemovicini, 581; 302
Accidit quodam tempore, orto inter duos principes bello, Lemovicum populus regionis civitatis ipsius formidantes moenia rumpere et in desolatione redigere ac destruere; quibus directis nuntius a rege missus, quorum dicioni populus subderetur, et iam depopulata urbs esset in obsidione.
418Anonymus, Vita Filiberti, 583; 49
Ubi eius providentia construxit per quadrum moenia turrita mole surgentia, claustra receptionis mira, adventantibus oportuna.
419Anonymus, Vita Galli confessoris triplex, 23a; 2
Inter quos sanctus Gallus, mundo venerandus, Vera sub ipso principio vitae capiebat, Vertendo multos exemplo ad moenia vitae: Exin praeclaris signis effulsit in orbe Tantis mirandis, quanta vix lingua proferre Tota per arva valet aut sensus mente tenere.
420Anonymus, Vita Galli confessoris triplex, 313, 11; 4
Igitur cum quadam nocte custodes in summitate montis, qui monasterio superimminet, ad suspectos incursus armati residerent praecavendos, casu lucem e caelo venire ac totius ecclesiae perfundere moenia conspexerunt.
421Anonymus, Vita Gangulfi, 8; 48
Cecus autem quispiam, necessitate et spe recuperandi visus actus, ęcclesiam sancti martyris, quam intra moenia suae urbis prefatus antistes devote statuerat, est ingressus.
422Anonymus, Vita Lonoghylii, 3; 16
Postea ad imbuendum litteris studiose certabat adulescens et in lege Domini meditabatur die noctuque et infra moenia urbis Alvernii consedit, opinio que eius longe lateque iam in populo crescebat cottidie.
423Anonymus, Vita patrum Iurensium Romani Lupicini Eugendi, 30; 115
nuntiat urbi; ceteri vero ita eum sermocinatione sancta conligant, ut suspicione careret, donec obvio pontifici et populis ultra moenia deveniret in manibus.
424Anselmi Giorgio, Carmen, 1; 21 (auctor 1459-1528)
Pepulit ferociam plebs statim ab animo hebes, Didicitque quid decor postulet et ratio sibi, Moenia ui tuenda summa populo etiam, etiam.
425Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Apocalypsis B. Ioannis, 114, 0725A (auctor -1117)
In hac vita tertia visione sunt septem angeli canentes tubis ad destructionem inimicorum, ad similitudinem illorum qui canentes tubis destruxerunt moenia Iericho.
426Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber I Esdrae, 113, 0695B (auctor -1117)
Et eorum sicut hominum numerus designatur, quia sunt multi in Ecclesia vel sensu tardiores, vel etiam carnales, qui tamen magistris spiritualibus devote obtemperant, et ad portanda onera fraternae necessitatis, dorsum mentis inclinant, et cum caeteris electis de confusione diabolicae captivitatis erepti, ad supernae civitatis moenia tendunt, quorum etiam numerus memoria Dei integer conservatur; unde: Imperfectum meum viderunt oculi tui (Psal. CXXXVIII).
427Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber I Esdrae, 113, 0695D (auctor -1117)
Sicut enim ille per Christi gratiam quasi de Chaldaea servitute liberatus est, ita hic per exsecutionem bonorum, in quibus praedecessores eiusdem gradus conversati sunt, velut ad moenia propriae virtutis vel civitatis ascendunt.
428Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber I Esdrae, 113, 0701C (auctor -1117)
Habitant hostes Ierosolymorum in Samaria, quae interpretatur custodia, non quod praecepta fidei et veritatis custodiant, qui visioni verae pacis obstinate repugnant, sed quia custodiam virtutum penes se manere iactant, cum adversus moenia pacis per haeresim pugnant.
429Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber I Esdrae, 113, 0706B (auctor -1117)
Sic et Christus, quia Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, manus quoque Dei super eius humanitatem fuit, qua in passione exaltatus, et ad moenia supernae civitatis ascendit, et fidelibus suis iter patefecit.
430Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber III Regum, 113, 0606A (auctor -1117)
(RAB.) Hiel, vivens Deo; Bethel, domus Dei interpretatur, destructa a Iosue atque anathematizata, Iericho moenia restauravit.
431Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber IV Regum, 113, 0628C (auctor -1117)
(RAB. ex Bed., ibid.) Quod supra populo Israel Philisthiim regnantes fecisse narrantur, cum dicitur: Faber ferrarius non inveniebatur in omni terra Israel, caverant enim Philisthiim, ne forte facerent Hebraei gladium aut lanceam ad repugnandum (I Reg. XIII), ita nunc Chaldaei satagunt, ut nullus in ea remaneat artifex et inclusor, qui diruta urbis moenia componere possit vel resarcire (RAB.) Mali sunt rectores, qui munere et dono divino abutuntur, et falso sibi nomen iustitiae usurpant.
432Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber Nehemiae, 113, 0713A (auctor -1117)
, usque ad quasi diruta ab hostibus Hierosolymorum moenia restaurant.
433Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber Paralipomenon II, 113, 0668B (auctor -1117)
Unde in sequentibus: Laminis aureis texit eam (III Reg. VI), id est, moenia supernae civitatis gratia charitatis implevit.
434Anselmus Laudunensis et schola Glossa ordina, Liber Proverbiorum, 113, 1114A (auctor -1117)
, usque ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat.
435Anselmus S Remigii Remensis, Historia dedicationis ecclesiae S. Remigii, 142, 1420D
Unde apostolicae dignitatis ei adiudicata sunt insignia, iussusque ab Augusto ut ad haec secundum ecclesiasticas sanctiones suscipienda Romana inviseret moenia; sed quia solemnia imminebant nativitatis Dominicae, haec cum clero, cuius fuerat pastor.
436Anselmus S Remigii Remensis, Historia dedicationis ecclesiae S. Remigii, 142, 1424C
Qui tamen in sede sibi decenter apparata paululum residens, astantes laetificavit benedictione apostolica: et exinde egressus, ab eisdem psallentium choris cum divinis laudibus deducitur usque ad civitatis moenia.
437Anselmus S Remigii Remensis, Historia dedicationis ecclesiae S. Remigii, 142, 1427C
Adest Remensis clerus cum civium multitudine, apostolum suum ad propriae urbis moenia elaborat devehere, quem vix ab huiuscemodi impetus densitate avulsum, sanctae Dei Genitricis infert ecclesiae, ut cui vivens in corpore dignis laboribus vitae praesentis multa comparaverat commoda, catholicaeque religionis competentia addiderat insignia, huic vel unius noctis morula exsultationem simul et sanctificationem suorum ossium exhiberet praesentia.
438Anselmus S Remigii Remensis, Historia dedicationis ecclesiae S. Remigii, 142, 1428B
13. Cum itaque agitur illa circuitio extra civitatis moenia, domnus papa, convocatis episcopis intra dedicandi monasterii abdita, singulis singula ad consecrandum delegavit altaria.
439Aphthonius, De metris omnibus, p. 117, l. 27 (auctor c.350)
e quo genere apud Horatium tales epodi inducuntur, ut in illo, laudabunt alii claram Rhodon aut Mitylenen, cui hexametro hanc epodon subdidit, aut Epheson bimarisue Corinthi, ut diximus, e tetrametro compositam: dehinc moenia uel Baccho Thebas uel Apolline Delphos, post insignis aut Thessala Tempe.
440Aphthonius, De metris omnibus, p. 117, l. 6 (auctor c.350)
itaque si primos duos epodo pedes adicias, fiet hexameter talis, ut in eodem laudabunt alii claram Rhodon aut Mitylenen, si proficisceris, aut Epheson bimarisue Corinthi moenia uel Baccho Thebas uel Apolline Delphos aspicies magis insignis aut Thessala Tempe.
441Aphthonius, De metris omnibus, p. 165, l. 16 (auctor c.350)
nam hexametro epico tetrametrum eiusdem generis habet subnexum, id est duobus pedibus imminutum, quod archilochium dicitur, ut laudabunt alii claram Rhodon aut Mitylenen; dehinc epodos, aut Epheson bimarisue Corinthi, cui si duos pedes ultimos adicias, fiet hexametrus sic, aut Epheson bimarisue Corinthi moenia cerno.
442Apuleius, De Deo Socratis, 24a; 11 (auctor c.125–c.180)
Quare et eos, qui unius loci ingenia nobis qualitatesque describunt, aut moenia urbis aut alicuius amnis fluenta aut amoenitates et magnitudines montium, alia multa descripta ab aliis, plerique studiose legunt: Nysae iuga et penetralia Coryci, et Olympi sacra, et Ossae ardua, alia huiuscemodi sola dumtaxat et singula extollunt.
443Apuleius, Metamorphoses, 11, 2; 1 (auctor c.125–c.180)
Regina caeli, sive tu Ceres alma frugum parens originalis, quae, repertu laetata filiae, vetustae glandis ferino remoto pabulo, miti commonstrato cibo, nunc Eleusiniam glebam percolis; seu tu caelestis Venus, quae primis rerum exordiis sexuum diversitatem generato amore sociasti et aeterna subole humano genere propagato nunc circumfluo Paphi sacrario coleris; seu Phoebi soror, quae partu fetarum medelis lenientibus recreato populos tantos educasti praeclarisque nunc veneraris delubris Ephesi; seu nocturnis ululatibus horrenda Proserpina triformi facie larvales impetus comprimens terraeque claustra cohibens,lucos diversos inerrans vario cultu propitiaris: ista luce feminea collustrans cuncta moenia et udis ignibus nutriens laeta semina et solis ambagibus dispensans incerta lumina — quoquo nomine, quoquo ritu, quaqua facie te fas est invocare: tu meis iam nunc extremis aerumnis subsiste, tu fortunam collapsam affirma, tu saevis exanclatis casibus pausam pacemque tribue; sit satis laborum, sit satis periculorum.
444Aquilinus Iuvencus, Evangeliorum libri quattuor [CSEL], 1; 81 (auctor fl.330)
Territus Herodes Solymorum culmina uatum Quique profetarum ueterum praedicta recensent Imperio accitos iubet omnia quaerere legis, Quis pateat, quae sint genitalia moenia Christo, Omnia uenturum spondent quem oracula uatum.
445Aquilinus Iuvencus, Evangeliorum libri quattuor [CSEL], 1; 260 (auctor fl.330)
Quisque meis monitis auresque et facta dicabit, Hunc aequabo uiro solidis fundamina saxis Ponenti, librata super cui moenia surgent.
446Aquilinus Iuvencus, Evangeliorum libri quattuor [CSEL], 3; 216 (auctor fl.330)
' Haec ait et Solymos repetit comitesque seorsum Adloquitur solisque iteris regionibus infit: 'Ingredimur gnari truculentaque moenia adimus.. Filius hic hominis prodetur ad ultima mortis, Scribarum procerumque ferens ludibria membris, Adfixusque cruci post tertia lumina surget.
447Aquilinus Iuvencus, Evangeliorum libri quattuor [CSEL], 3; 238 (auctor fl.330)
' Sic adeo ingreditur Solymorum moenia Christus.
448Aquilinus Iuvencus, Evangeliorum libri quattuor [CSEL], 4; 34 (auctor fl.330)
' Egreditur templo, cuius praecelsa notantes Moenia discipulos tali sermone docebat: 'Haec operum uobis miracula digna uidentur Obtutu stupido; ueris sed discite dictis, Quod mox cuncta solo passim disiecta iacebunt.
449Aquilinus Iuvencus, Evangeliorum libri quattuor [CSEL], 4; 262 (auctor fl.330)
Tum ueterum monumenta uirum patuere repulsis Obicibus iustaeque animae per membra reuersae Et nisi passim populi per moenia late Errauere urbis: sic terrent omnia mundum, Militibus primis quatiuntur corda pauore, Dedita qui saeuae seruabant corpora poenae, N Et subolem dixere Dei Christumque fatentur.
450Aquilinus Iuvencus, Historia evangelica, 19, 0097A
Territus Herodes Solymorum culmina vatum, Quique prophetarum veterum praedicta recensent Imperio accitos iubet omnia quaerere legis, Queis pateat, quae sint genitalia moenia Christo; Omnia venturum spondent quem oracula vatum.
451Aquilinus Iuvencus, Historia evangelica, 19, 0143A
Quisque meis monitis auresque, et facta dicabit, Hunc aequabo viro, solidis fundamina saxis Ponenti, librata super quae moenia surgent.
452Aquilinus Iuvencus, Historia evangelica, 19, 0263A
Haec ait, et Solymos repetit, comitesque seorsum Alloquitur, Solymisque iterum regionibus, infit, Ingredimur gnari, truculentaque moenia adimus.
453Aquilinus Iuvencus, Historia evangelica, 19, 0269A
Sic adeo ingreditur Solymorum moenia Christus.
454Aquilinus Iuvencus, Historia evangelica, 19, 0287A
Egreditur templo, cuius praecelsa notantes Moenia discipulos tali sermone docebat: Haec operum vobis miracula digna videntur Obtutu stupido; veris sed discite dictis, Quod mox cuncta solo passim disiecta iacebunt.
455Aquilinus Iuvencus, Historia evangelica, 19, 0338A
Tum veterum monumenta virum patuere repulsis Obiicibus, iustaeque animae per membra reversae, Et visum passae populi per moenia latae Erravere urbis: sic terrent omnia mundum.
456Aquilinus Iuvencus Incertus, In Genesin, 19, 0355B
Dumque alacres certant, et nomina moenibus indunt, In campum veniunt, Sennarum nomine dictum, Molitique cavas ad sidera tollere turres, Non calcem faciunt, qua saxa inserta ligantur, Sed lateres tosta lutei fornace coquuntur, Ut prius immensis fulgerent moenia tectis, Quam novas discretas faceret migratio gentes.
457Aquilinus Iuvencus Incertus, In Genesin, 19, 0355B
Denique descendit Dominus, et moenia vidit, Praecipiens varias raptim prorumpere voces, Diversosque sonos, quis gentes quaeque loquuntur.
458Aquilinus Iuvencus Incertus, In Genesin, 19, 0360D
Hic trepidus vates famulo sermone poposcit, Noxia qui numerus sanctorum moenia servet?
459Aquilinus Iuvencus Incertus, In Genesin, 19, 0375D
Atque ubi iam Fariae perventum ad moenia terrae est, Summissi petiere solum, fratremque salutant, Mirantes celsa sublimem sede sedentem, Nec tamen agnoscunt longo post tempore visum.
460Aquilinus Iuvencus Incertus, Triumphus heroicus Christi, 19, 0385C
Agmine facto illi summa ad fastigia currunt, Vocibus horrisonis et tecta et moenia complent.
461Arator, De actibus apostolorum, 68, 0095A
Angelicis igitur postquam est affatibus usa, Liquit oliviferi veneranda cacumina montis, Ad messem praelecta manus, qui, calle citato, Moenia nota petunt, quo per sua sabbata mille Passibus ire licet, qua tunc statione sedebat Porta, Maria, Dei genitrix intacta creantis, A nato formata suo; mala criminis Evae Virgo secunda fugat; nulla est iniuria sexus; Restituit quod prima tulit.
462Arator, De actibus apostolorum, 68, 0175A
cuius Haec invicta manu, vel religiosa triumpho Moenia non ullo penitus quatientur ab hoste.
463Arator, De actibus apostolorum, 68, 0195B
In Macetum terris cum moenia nota Philippi Doctoris celebraret iter, bacchata puella Sub stimulo Pythonis ait; Paulum esse ministrum Aeterni scitote Dei.
464Arator, De actibus apostolorum, 68, 0203B
Attica discedens iam liquerat agmina Paulus, Eloquiis superata piis, bimarisque Corinthi Moenia iuncta petens populosam reperit urbem, Quae, licet alterni contingeret aequoris undas, Perpetuas sitiebat aquas; ibi Ponticus ille Aquila tunc praeceptor erat, vir plurima laudis Instrumenta gerens, cuius se Paulus amico Contulit hospitio, sociam dignatus adire Artis amore domum; nam scenifactor uterque Pollebant operis studiis et dogmate legis.
465Ariosto Ludovico, Carmina, 1, 6; 9 (auctor 1474-1533)
Me miserum imperium dominae, non moenia, claudit Quod nequeam comitis visere grata mei.
466Ariosto Ludovico, Carmina, 1, 23; 1 (auctor 1474-1533)
Haec certe Lepidi sunt Regia moenia, quae sic Grata mihi paucos ante fuere dies, Lydia dum patrios coleret formosa penates, Redderet et forma cuncta serena sua.
467Arnobius Afer, Adversus nationes [CSEL], 1, 65; 3 (auctor -c.327)
blanditiis omnibus atque honoribus fotum familiaria susciperetis in moenia, non illud medicaminis genus optaretis esse certissimum, non uerum, quod immunes uos fore ab tam innumeris uexationibus corporum usque ad ultimos fines sponderet aetatis?
468Arnobius Afer, Disputationes adversus gentes, 5, 0807B
non blanditiis omnibus atque honoribus fotum familiaria susciperetis in moenia?
469Arnobius iunior, Commentarii in Psalmos, 53, 0519C (auctor fl.460)
Illas quas mirabantur apostoli, pinge thermas, pinge fora et moenia in vertice excelso surgentia.
470Arnobius iunior, Commentarii in Psalmos, 53, 0528C (auctor fl.460)
Poteram laciniosa disputatione aedificationis huius, et fundamenta, et parietes, et tecta, et moenia demonstrare; sed alio proposito res agitur.
471Arnobius iunior, Commentarii in Psalmos, 53, 0528C (auctor fl.460)
Siquidem civitatis futurae moenia sancti erunt.
472Arnoldus Emmerammensis, De miraculis et memoria Emmerammi, 141, 1069A
Tunc dominus Bruno ingenti timore correptus, imo per vim supernae virtutis adeo est interne sibimet subreptus, quo non solum illa die coram principibus et populo humiliatus frigesceret, sudaret, pallesceret, sed etiam intra domestica moenia sub grandi vitae suae periculo proximam noctem insomnem duceret.
473Arnulfus, Tractatus de schismate orto post Honori II decessum, 201, 0188A (auctor fl. 1147)
Studia vero partium tanta dividebat imparitas, ut Petro nondum extra urbis moenia quisquam favor, alterum infra urbem quidem pars potior elegisset et extra urbem usque ad fines terrae tota iam fere Patrem confiteretur Ecclesia.
474Arnulfus Lexoviensis, Epistolae, 201, 0043C (auctor 1110-1184)
Nonne princeps ille, cui similem a multo tempore Roma non habuit, cuius Dominus apprehendisse dexteram dicebatur (Isa. XLV) , cuius fere usque ad remota Orientis terror excesserat a die susceptionis, Otto divino coepit iudicio reprobari, adeo ut hi quos ante securos moenia non reddebant, congredi cominus ausi sint et ei de prosperitate successuum insultare?
475Arnulfus Mediolanensis, Gesta archiepiscoporum Mediolanensium, 147, 0319D (auctor 1077-1079)
O quae et qualia domorum haedificia, quamque decora combusta sunt moenia, de quibus omnibus vix superfuit praeter parietinas quaslibet vel titio minimus!
476Arnulfus Sagiensis, Invectiva, 32; 244 (auctor -c.1184)
Studia vero partium tanta dividebat imparitas, ut Petro nondum extra urbis moenia quisquam favor, alterum infra urbem quidem pars potior elegisset, et extra urbem usque ad fines terrae tota iam fere patrem profiteretur ecclesia.
477Arusianus Messius, Exempla elocutionis, p. 16, l. 3 (auctor c.350)
idem Aen(eidos) XII quicquid apud durae cessatum est moenia Troiae.
478Arusianus Messius, Exempla elocutionis, p. 111, l. 2 (auctor c.350)
Verg(ilius) Aen(eidos) IX et non uiderunt moenia Troiae / Neptuni fabricata manu considere in ignes.
479Arusianus Messius, Exempla elocutionis, p. 251, l. 8 (auctor c.350)
idem Aen(eidos) III cuncta malis habitantur moenia Graiis.
480Astensis Poeta, Novus Avianus, 1; 104
Sedibus apto forum, trabibus suo templa deorum, orno rates remo, moenia summa tego.
481Atto Vercellensis, Expositio epistolarum S. Pauli, 134, 0535C (auctor 925–961)
Dicit enim: Sicut scintilla corruens, domus, moenia, civitates incedit, latos saltus percurrit, et unum membrum totum corpus inficit, et una ovis totum gregem commaculat; ita et unum praeceptum implendo, totam massam fidei vestrae corrumpit, nisi abscindatur: quemadmodum scintilla, nisi exstinguatur, et membrum, nisi abscindatur, et ovis, nisi excludatur.
482Auctores incerti, Chronicon S. Benigni Divionensis, 162, 0795C (auctor 1104-1117)
Nam cum prius non amplius quam ea pars Galliae, quae inter Rhenum et Ligerim Oceanumque ac mare Balearicum iacet; et pars Germaniae, quae inter Saxoniam et Danubium Rhenumque ac Salam fluvium, qui Thuringos et Sorabos dividit, posita, a Francis, qui Orientales dicuntur, incolitur: et praeter haec Alamani atque Baioarii ad regnum Francorum pertinerent: ipse per bella memorata primo Aquitaniam et Vasconiam, totumque Pyrenaei montis iugum, et usque ad Iberum amnem, qui apud Navarros ortus, et fertilissimos Hispaniae agros secans, sub Dertosae civitatis moenia Balearico mari miscetur: deinde Italiam totamque ab Augusta Praetoria usque in Calabriam inferiorem, in qua Graecorum ac Beneventanorum constat esse confinia, decies centum et eo amplius passuum millibus longitudine porrigitur: tum Saxoniam, quae quidem Germaniae pars non modica est, et eius quae a Francis incolitur, duplum in lato habere putatur, cum in longitudine possit esse consimilis: postquam utramque Pannoniam, et appositam ex altera parte Danubii Daciam, Histriam quoque et Liburniam atque Dalmatiam, exceptis maritimis civitatibus, quas ob amicitiam et iunctum cum eo foedus Constantinopolitanum imperatorem habere permisit: deinde omnes barbaras, ac feras nationes quae inter Rhenum ac Vistulam fluvios, Oceanumque ac Danubium positae, lingua quidem pene similes, moribus vero atque habitu valde dissimiles, Germaniam incolunt, ita perdomuit, ut eas tributarias efficeret: inter quas fere praecipue sunt Weletabi, Sorabi, Abroditi, Boemani: cum his namque bello conflixit, caeteras, quarum multo maior est numerus, in deditionem accepit.
483Auctores incerti, Chronicon S. Benigni Divionensis, 162, 0836B (auctor 1104-1117)
In cuius diebus quidam archidiaconus Lingonensis ecclesiae, Parisiorum postea episcopus, Imbertus nomine, abbatiam S. Amatoris sitam ante moenia ipsius urbis, quam beneficii iure tenebat a praesule memoratae sedis, obtulit Sancto Benigno per donum, et laudem praedicti episcopi Lamberti, quatenus ibi monachi sisterentur, qui Deo hymnis et laudibus die noctuque deservirent.
484Auctores varii 014, Selecta veterum testimonia, 14, 0115C
8. Et erat monasterium Mediolani plenum bonis fratribus extra urbis moenia sub Ambrosio nutritore.
485Auctores varii 017, Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti, 17, 0718B
Neque enim istius urbis charitas proflua et fides avara tantum huic martyri derogaverit, dum sibi arrogat; ut solum erga moenia sua patrocinii illius beneficia adfutura esse crediderit.
486Auctores varii 071, Appendix, 71, 1174C
Huius tempore Persi Calcidoniam usque pervenerunt: Huni murum longum interrumpentes; et ad moenia Constantinopolis peraccedentes, cum praedicto imperatore, mutuo in muro stante colloquuntur; qui acceptum ab eo pacis pretium, ad tempus recedunt.
487Auctores varii 071, Appendix, 71, 1152D
Romuleos refugis Byzantinosque fragores, Atque sagittifero moenia fracta Tito.
488Auctores varii 087, Formulae diversae, 87, 0927B
Cum inter praeclues ac prosperos antistites fierent sancta concilia in Iusti delubris atque Pastoris, quae sunt sita infra metropolis Narbone moenia, anno Dominicae Incarnationis 947, qui pote Aimiricum memoratae urbis archiopilionem, ac Rodallum Bitarrensem, Gisandum Carcasensem, Dacbertum Agatensem, Poncionem Magalonensem, una proruperunt; sic rebus de ecclesiasticis cum instanti statuissent studio, illos potissimos atque praeclaros bearet adiectio, vel quod magis loquax truvatim disultaret humanitas, et hoc ex eisdem Patres inter se connexae charitatis ardore multis ex quibusdam theophariis Ecclesiarum diebus sunt potiti.
489Auctores varii 087, Testimonia veterum, 87, 0272B
» Et mox: « Praeterea monasterium infra urbis moenia condidit, et in honorem beati Pauli apostoli sacravit, possessionibus ditavit, privilegio munivit: atque inibi fideles viros sub beati Benedicti, et beati Columbani Luxoviensi regula victuros instituit.
490Auctores varii 095, Homiliae de Sanctis, 95, 1523C
Fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ad Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque caedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant.
491Auctores varii 098, Epistolae pontificum Romanorum, 98, 0059C
Gregorius igitur primam Carolo epistolam scripsit sub initia Langobardicae incursionis anno 739, alteram paulo postquam Langobardi, propter Trasamundum, qui eorum iram metuens intra urbis moenia se receperat, sancti Petri basilicam expilaverunt: utramque ante ablatas quatuor civitates in belli exitu, quarum neutra meminit.
492Auctores varii 098, Epistolae pontificum Romanorum, 98, 0111B
Narniam nuper sanctae sedi restitutam a Pippino, iterum illi ereptam; insultationes obsessorum Romanis auxilio Francorum fretis; Warneharium diu noctuque armatum moenia undique tutatum esse; a tanta oppressione quantocius eripi enixe petunt.
493Auctores varii 151, Rhythmi veteres, 151, 0768D
Deinde subdit, eos a parte aquilonari Italiam ingressos, Foroiuliensi vastata marchia, Veronam usque transiliisse, et universam regionem depopulatos, cuncta firmissima urbium moenia, cunctaque murata, nullo resistente invasisse oppida.
494Auctores varii 151, Rhythmi veteres, 151, 0801D
O tu qui servas armis ista moenia, Noli dormire, moneo, sed vigila.
495Auctores varii 151, Rhythmi veteres, 151, 0803A
Fortis iuventus, virtus audax bellica, Vestra per muros audiantur carmina Et sit in armis alterna vigilia, Ne fraus hostilis haec invadat moenia.
496Auctores varii 151, Rhythmi veteres, 151, 0804A
Attamen vix nemo fuit qui non horruerit, audiens tot opprobriis oneratum ac dolose captum, ut idem Erchempertus scribit, Augustum sanctissimum virum, salvatorem scilicet Beneventanae provinciae, Beneventi infra moenia degentem ac secure quiescentem.
497Auctores varii 155, De rebus gestis B. Idae, 155, 0459A
Qui sane bonam feminae mentem non sunt frustrati; sed effecere ut inter precandum in exstasi rapta, quodammodo cerneret Godefridum filium castello ligneo suos animantem, tela in hostes creberrima eiaculantem, heroica impressione primum omnium moenia conscendentem: denique dici posset omnium quae illic gestae sunt rerum, ad prolem spectantium, species ei coelitus tanto terrarum intervallo fuisse obiectas.
498Auctores varii 166, Continuationes Cosmae, 166, 0372C
Multi etiam clericorum, tam secularium, quam religiosorum et laicorum, qui hospitia convenerant in munitis civitatibus, et caeteri inquilini rebus exspoliati sunt, turbationibus attriti, tribulationibus affecti, variis persecutionibus afflicti, doloribus gravibus et gemitibus inenarrabilibus arefacti, opprobriis lacerati, variis tempestatum doloribus in profundum miseriae demersi, minarum asperitatibus pavefacti, quidam extra moenia civitatum crudelibus vulneribus exanimati, spiritum superis reddiderunt.
499Auctores varii 166, Continuationes Cosmae, 166, 0377A
Quidam pauperes recepti ad pernoctandum extra moenia civitatis, nocte surgentes, necato hospite et familia eius perempta, ablatis rebus melioribus, recesserunt.
500Auctores varii 166, Continuationes Cosmae, 166, 0380C
Deibus vero vernalibus, cum iam terra resoluta fuisset, brumalibus recedentibus auris, sepeliebantur funera in insulis arenosis et campis ante moenia civitatis.