'non' - search in All Authors, Showing 1 to 500 of 1505530 hits      Show next 500

Nor id , p2, 7 found in
Nor id , p2, 9 found in
Nor id , p2, 10 found in
Nor id , p2, 12 found in
Nor id , p2, 14 found in
Nor id , p2, 16 found in
Nor id , p3, 14 found in
Nor id , p3, 15 found in
Nor id , p3, 16 found in
Nor id , p4, 16 found in
Nor id , p4, 18 found in
Nor id , p4, 25 found in
Nor id , p5, 6 found in
Nor id , p5, 8 found in
Nor id , p6, 3 found in
Nor id , p6, 4 found in
Nor id , p6, 5 found in
Nor id , p6, 6 found in
Nor id , p6, 7 found in
Nor id , p6, 19 found in
Nor id , p6, 21 found in
Nor id , p6, 24 found in
Nor id , p6, 30 found in
Nor id , p6, 31 found in
Nor id , p7, 6 found in
Nor id , p7, 8 found in
Nor id , p7, 13 found in
Nor id , p7, 14 found in
Nor id , p7, 16 found in
Nor id , p7, 17 found in
Nor id , p7, 23 found in
Nor id , p8, 5 found in
Nor id , p8, 7 found in
Nor id , p8, 17 found in
Nor id , p8, 20 found in
Nor id , p8, 21 found in
Nor id , p8, 24 found in
Nor id , p8, 29 found in
Nor id , p8, 30 found in
Nor id , p8, 34 found in
Nor id , p8, 43 found in
Nor id , p8, 46 found in
Nor id , p10, 10 found in
Nor id , p10, 12 found in
Nor id , p10, 13 found in
Nor id , p10, 21 found in
Nor id , p10, 27 found in
Nor id , p10, 30 found in
Nor id , p10, 33 found in
Nor id , p11, 12 found in
Nor id , p11, 15 found in
Nor id , p11, 16 found in
Nor id , p11, 24 found in
Nor id , p12, 3 found in
Nor id , p12, 8 found in
Nor id , p12, 9 found in
Nor id , p12, 19 found in
Nor id , p12, 23 found in
Nor id , p12, 31 found in
Nor id , p12, 38 found in
Nor id , p12, 41 found in
Nor id , p12, 42 found in
63A Teramensis archipresbyter, Epistolae, 1; 6
Viperee namque non humane nature decernitur in suos natos proprios insevire, que dum novos natos peperit, alios alterius iunctionis exempterat.
64A Teramensis archipresbyter, Epistolae, 2; 6
Quare si placet amici dubietas super hoc deinceps non hesitet.
65Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
Nonnulli fractionem illam tantum in signo seu symbolo, non in ipso Christi corpore fieri sentiebant, alii contra in ipso corpore fieri contendebant, propter illa verba primae confessionis Berengarianae, anathematizantis tanquam haeresim, corpus Christi non posse sensualiter, nisi in solo sacramento, manibus sacerdotum tractari, vel frangi, vel dentibus fidelium alleri.
66Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
Prioris sententiae auctores in Eucharistia post substantiae conversionem panis species seu accidentia, in quibus fractio fieret, superesse asserebant: alii negabant, rati (quod hoc loco dicit Abbaudus) albedinem seu rotunditatem ab ipso corpore, quod vel album vel rotundum est, separari non posse.
67Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
Inter primos non ultimus erat Petrus Abaetardus, quem hoc nomine, tanquam haereticum, adortus est Walterius abbas Victorinus apud Parisios; cuius auctoris libri quatuor exstant in ms.
68Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
Postea vero convictus coram Nicolao papa et pluribus episcopis confessus est, etiam et iuravit, panem scilicet et vinum post consecrationem, non solum sacramentum, sed etiam verum corpus et sanguinem Christi esse; et sensualiter non solum sacramento, sed etiam veritate manibus sacerdotum tractari, et frangi, et fidelium dentibus atteri.
69Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
» Item ait: « Sane dici potest fractio illa et partitio, non in substantia corporis, sed in ipsa forma panis sacramentali fieri, ut vera fractio et partitio sit sibi, quae fit non in substantia, sed in sacramento, id est in specie.
70Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
Ideoque illa Berengarii verba ita distinguenda sunt, ut sensualiter, non modo sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum, frangi quoque et atteri dentibus.
71Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
Ille vero correctus addidit sacramento et fractioni, attritioni etiam dentium, veritatem quam negabat: iste econtra in omnibus veritatem subtrahit, dum asserit omnia fieri, non in substantia, sed in specie visibili et forma panis et sacramento tantum.
72Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166; (auctor fl. 1130)
At sincera non est hoc in loco Walterii obiectio in Abaelardum, qui verum Christi corpus in Eucharistia admittebat, sed fractionem atque attritionem non in corpore ipso, sed in specie panis fieri asserebat.
73Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1342A (auctor fl. 1130)
Sed fortasse quis dicit tunc vere potuisse frangi corpus Domini, quia adhuc mortale erat: nunc non posse, quia iam est immortale.
74Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1342A (auctor fl. 1130)
Sed movet forte quem, quod non dixit, Corpus quod frangimus, sed panis quem frangimus.
75Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1343A (auctor fl. 1130)
Deinde cum idem panis quotidie Deo in salutem totius mundi offeratur, cur non saltem panem quem offerimus, potius quam panem quem frangimus dixit, cum utique convenientissime dici potuerit?
76Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1343A (auctor fl. 1130)
Et evangelista aeque cur non potius panem benedictionis, sive panem communicationis, seu panem distributionis, aut certe panem oblationis, quam panem fractionis posuit?
77Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1343B (auctor fl. 1130)
Quo contra de defectu doctorum per Ieremiam plangitur: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis.
78Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1343C (auctor fl. 1130)
Et, ut apertius atque compendiosius dicatur; nisi contra mundi cupiditates fores cordis tui clausae fuerint, spiritualis gratia te illustrare non poterit.
79Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1343D (auctor fl. 1130)
Hic mihi forte insultatur ab illis qui noverunt Christum a dextris Patris sedere non utique dimidium aut debilem, sed totum integrum.
80Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1343D (auctor fl. 1130)
Quasi vero Apostolus cum diceret, panem quem frangimus, communicatio corporis Domini est, oblitus fuerit de quo toties memoraverit, quod sedet ad dexteram Patris; oblitus fuerit de quo cum tanta constantia dixit, quod resurgens a mortuis iam non moritur, mors illi ultra non dominabitur.
81Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344A (auctor fl. 1130)
Sed has angustias non patitur humana inopia: divinae autem potentiae metas praefigere non valet humana infirmitas, etsi conetur temeritas.
82Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344B (auctor fl. 1130)
Ecce tria, ut hoc iam non sit solum, sed quartum eorum quae ratio non comprehendit; fides tamen divinae potentiae concedit.
83Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344B (auctor fl. 1130)
At alii quidem unusquisque quid sentiat, videatur: mihi autem pium et bonum est sentire, quia illud corpus, quod magna illa et nimis incomprehensibilis sublimitas Deitatis suum proprium esse voluit, meffabili quadam ac singulari atque divina potentia non solum mortalia, sed etiam immortalia ac coelestia corpora longissime exceliat.
84Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344C (auctor fl. 1130)
Desinat ergo homo, qui proprii corporis infirmitates investigare atque enumerare non sufficit, de Dei corpore alta sapere; discat humilibus consentire.
85Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344C (auctor fl. 1130)
Meminerit quod quidam sapiens cum de eo loqueretur, dixit: Et in pluribus operibus eius non fueris curiosus.
86Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344C (auctor fl. 1130)
Verumtamen ponamus aliquem concessisse, quod vere non frangatur corpus Christi ut videamus qui fructus inde nascatur.
87Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344D (auctor fl. 1130)
Itaque qui vere frangi corpus Christi non concedit, totam fidem tanti sacramenti, quantum in se est, fregit.
88Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344D (auctor fl. 1130)
Dicat aliquis non omnia divinae potentiae ascribenda; rationis acie multa investiganda.
89Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1344D (auctor fl. 1130)
Si quis tamen humile pusilli consilium non aspernatur, hoc divini corporis mysterium nullatenus ratione discutiat, sed evangelicae auctoritati sine dubitatione credat.
90Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345A (auctor fl. 1130)
Ait enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis.
91Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345A (auctor fl. 1130)
Ita et de hoc quod modo habemus in manibus, non video quomodo unum idemque corpus et frangatur, et integrum maneat: sed tamen certissime credo.
92Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345A (auctor fl. 1130)
Potens est enim Deus facere omnia superabundantius quam petimus aut intelligimus: ut quod non video, et credo, quandoque videam et gaudeam.
93Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345B (auctor fl. 1130)
Beati enim qui non viderunt et crediderunt.
94Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345B (auctor fl. 1130)
Non est, inquit Iesus, mortua puella, sed dormit.
95Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345B (auctor fl. 1130)
Si enim secundum Iesum mortua non erat, quomodo eam mortuam esse sciebant?
96Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345B (auctor fl. 1130)
Nam si mortuam, cum non esset, putabant, aliud est profecto putare, aliud scire.
97Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345B (auctor fl. 1130)
Quod si pro certo tenebant mortuam esse quae vivebat, errare hoc erat, non scire: ac per hoc aut mortua erat, et contraria Veritati.
98Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345C (auctor fl. 1130)
Veritas locuta est, dicens: Non est mortua: aut Veritas verum dixit, et evangelista falsum, scientes, inquiens, quia mortua est.
99Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345C (auctor fl. 1130)
Et certe maiorem contrarietatem habet, aliquem mortuum esse et non esse, quam frangi quid et integrum manere.
100Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345C (auctor fl. 1130)
Non est, inquit, Deus mortuorum, sed vinorum.
101Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345C (auctor fl. 1130)
Nota quod non dixit absolute vivunt, sed vivunt ei, scilicet non negans hominibus esse eos mortuos, sed Deo.
102Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345D (auctor fl. 1130)
Aeternitas enim cui, quae futura sunt, facta sunt; cui etiam omnium rerum consummatio iam nota est, cum sibi libet, non secundum eam instabilitatem de rebus loquitur, quam nunc de naturali sua mutabilitate patiuntur: sed, secundum eum statum, quem de immutabilitate Creatoris sui in aeternum mutuabuntur.
103Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345D (auctor fl. 1130)
Bene ergo de mortuis, si tamen post resurrectionem in aeternum cum Deo victuris dicitur: Omnes vivunt ei, quia ille immortalitatis status incommutabiliter eos manet: mors vero, quae eos nunc temporaliter tenet, aliquando non esse habet.
104Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1345D (auctor fl. 1130)
Et puellam, quam non morti dimittere, sed vitae reddere disponebat, non immerito mortuam negat qui semel et simul omnia fecit, quae nec semel nec simul fieri temporis ratione permittuntur.
105Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1346A (auctor fl. 1130)
Qui enim de corporibus servorum suorum locutus est, dicens: Capilli capitis vestri omnes numerati sunt; et capillus de capite vestro non peribit; cum secundum nos pene omnes capilli perierint, mirum sit apud eum aliqua proprii corporis particula quamlibet minuta possit perire: cum tamen idem corpus in multas partes frangendo dividatur, et a multis comedatur.
106Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1346B (auctor fl. 1130)
quod ob id solum, et cum frangitur integrum manere non usquequaque improbabiliter possit asseri, quia miro et ineffabili modo unum cum illa substantia factum est, et unum cum illa etiam in ipso tempore fractionis suae manet, quae nullam ullo modo fractionem recipiens, semper integerrima manet; qui est ipsa semper infracta et indivisa deitas.
107Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1346C (auctor fl. 1130)
Illius vero corporis etiam fracti quaelibet particula non modo viva, sed etiam vita est, si quis fideliter accipit.
108Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1346C (auctor fl. 1130)
Haec tamen non ita dixerim, ut per me tantum mysterium revelatum, tanta quaestio soluta videatur: hoc tantum effecerim, ne ipsa fractionis et integritatis assertio omnino absurda iudicetur.
109Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1346D (auctor fl. 1130)
Verumtamen ipse Dominus noster Iesus Christus, quando beatus Thomas de eius resurrectione dubitavit, non tam propheticis testimoniis quam propriorum oculorum ei satisfecit.
110Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1346D (auctor fl. 1130)
Non igitur penitus mihi videtur contemnendum oculorum nostrorum testimonium.
111Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1347A (auctor fl. 1130)
Si concesserit, fractioni corporis Christi non contradicit.
112Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1347A (auctor fl. 1130)
Nos vero cum discipulis cognoscamus Dominum in fractione panis Cogitaveram et illis aliqua respondere, qui dicunt ipsum corpus non frangi, sed in albedine eius et rotunditate aliquid factitari; sed recogitans ineptum esse in Evangelio Christi de albedine et rotunditate disputare, amaturis talia auribus dimovens, dialecticis aut certe pueris talia permisi, praesertim cum quivis facile videat albedinem seu rotunditatem ab ipso corpore, quod vel album vel rotundum est, separari non posse, ita ut ab ipso non fracto haec per se singulariter non frangantur.
113Abbaudus abbas, De fractione corporis Christi, 166, 1348A (auctor fl. 1130)
Rogo sane ne quis me praesumptionis iudicet, quod de tanta re tantillus scribere praesumpserim; qui, cum non recte credere creditus sum, non potui fidem meam qualicunque sermunculo non defendere.
114Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0461B (auctor c.945–1004)
Saepe contingit ut, dum nimius insurgentium calamitatum horror mentem fatigat, ipso horrore non ea quae dicere debuerat turbatus animus expediat, sed phantasmate cogitationum aliorsum raptus, quae tacenda erant dicat, ac, quod est consequens, quae dicenda taceat.
115Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0462B (auctor c.945–1004)
(Prov. XXII, 22.) Ecce, secundum regulas sanctorum Patrum, iudicio episcoporum subditus audientiam non diffugio, villicationis meae rationem redditurus, tantum fide accepta ut non ab insidiantibus interceptus aliquid patiar; qui paratus sum mori, si aliquando digna morte commisi.
116Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0462B (auctor c.945–1004)
Et primum de fide mea discutiendum exopto, sine qua salvus esse non potero, ut mea examinatione alii proficiant, vel mea obtestatione se in haeresim cecidisse cognoscant, a qua conentur quantocius erui: ne in ea usque ad mortem manendo fiant stipula diaboli; nam quicunque de Deo, de religione, de communi statu sanctae Ecclesiae aliter credit quam Christus docuit, aut sub sanctis apostolis catholica Ecclesia tenuit, suisque successoribus tenendum tradidit, non catholicus vel fidelis, sed plane haereticus existit.
117Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0463A (auctor c.945–1004)
Sciendum quippe est quod sacerdos quotidie inter missarum solemnia non pro haereticis vel schismaticis, sed pro orthodoxis tantum atque catholicae et apostolicae fidei cultoribus Deo supplicans intercedit, a qua nimirum supplicatione alienus existit qui in verbo vel opere se ab eorum unanimitate superbiendo dividit; qui vero se peccatis obnoxium vel fide dubium humiliter confitetur, portandus et corrigendus est non ut extraneus, sed ut frater, quia nec dum partem suam posuit cum hypocritis, praesertim cum et Petrus princeps Ecclesiae Deum negaverit, et Thomas in fide dubitaverit; siquidem ex utroque sexu fidelium tres ordines, ac si tres gradus, in sancta et universali Ecclesia esse novimus; quorum licet nullus sine peccato sit, tamen primus est bonus, secundus melior, tertius est optimus.
118Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0463D (auctor c.945–1004)
Ecce ratio: si inter eos sit quibus licet, nulla poena mulctatur, sed etiam digna praemio habetur, eo quod obediendo, castitate contenta sit quam Apostolus docuit; propterea autem adiectum est si inter eos sit quibus licitum est, quia sunt in utroque sexu qui se voto obligant ut, si virgines sunt, in virginitate permaneant; et, si virgines non sunt, spreta carnis copula in caelibatu perpetualiter vivant; est etiam cognatio vel propinquitas generis, a cuius carnali commistione prohibentur omnes qui sunt sub catholica fide.
119Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0463D (auctor c.945–1004)
Porro inter eos qui se voto obligant, vel inter eos qui nec dum transierunt septimam generis lineam, detestatabile connubium ita sub poenitentiae remedio solvendum est illico, sicut illud quod poenitentia non indiget, quia ex auctoritate licet, nunquam solvendum est, nisi aut alterius coniugum morte, aut utriusque caelibatus professione.
120Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0464A (auctor c.945–1004)
De tertiis vero vel quartis nec non et pluribus nuptiis, non me legisse memini utrum a catholicis debeant celebrari; sed hoc absque ullo scrupulo occurrit: quod si hoc facinus grave est in feminis, multo gravius est si contingat in viris.
121Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0464B (auctor c.945–1004)
Sed his posthabitis, primo de virorum ordine, id est de laicis, dicendum est, quod alii sunt agricolae, alii agonistae: et agricolae quidem insudant agriculturae et diversis artibus in opere rustico, unde sustentatur totius Ecclesiae multitudo; agonistae vero, contenti stipendiis militiae, non se collidunt in utero matris suae, verum omni sagacite expugnant adversarios sanctae Dei Ecclesiae.
122Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0464C (auctor c.945–1004)
Κλῆρος etenim Graece, Latine dicitur sors, unde clerici ad sacrificandum vel ad ministrandum in sortem Dei adsciti studeant non carnaliter sed spiritualiter filios gignere, ut semper sint memores sortis sanctorum in lumine; nam ipsi quotidiana sollicitudine omnium Ecclesiarum suscepta (II Cor. II, 28) in activa vita laborant cum Martha quae turbatur erga plurima (Luc. X, 41).
123Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0465A (auctor c.945–1004)
Denique ex monachis presbyter ordinatus, vel ex clerico monachus factus sciat se non clericorum more ecclesiasticis officiis deservire, sed Gregoriani privilegii institutione missas celebret in congregatione.
124Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0465A (auctor c.945–1004)
Verum quia de singulis ordinibus quae videbantur dicta sunt, qualiter alterius in alterum promotio fiat tacendum non est.
125Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0465B (auctor c.945–1004)
Promoventur namque ex laicis vel clericis ad monachatum, promoventur ex laicis vel monachis ad clericatum, quod quando vel quomodo fieri debeat sanctorum Patrum auctoritas liquido manifestat, quam qui secuti non sunt extra Ecclesiam catholicam a fide aberraverunt.
126Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0465B (auctor c.945–1004)
Si enim extra eam remissio peccatorum non est, haereticus vel schismaticus ut quid ieiunat?
127Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0465D (auctor c.945–1004)
Meam inquit, non tuam; et Christus alibi: Domus mea, domus orationis vocabitur (Matth.
128Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0465D (auctor c.945–1004)
Si ergo Ecclesia non est Petri, cuius erit?
129Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0465D (auctor c.945–1004)
aut successores Petri audebunt potestatem sibi vindicare, quam non habuit Petrus princeps Ecclesiae?
130Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0465D (auctor c.945–1004)
Certe, charissimi principes, nec catholice vivimus, nec catholice loquimur, quando ego illam ecclesiam dico esse meam, ille alteram dicit esse suam, ac veluti quaedam iumenta comparati iumentis insipientibus utrasque aliquando venales proponimus, propositasque ab aliis emere non formidamus.
131Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0466A (auctor c.945–1004)
Videte, aequissimi principes, quo nos ducit cupiditas, dum refrigescit charitas (Matth. XXIV, 12); ex donis omnipotentis Dei, quae gratis accipiuntur, mercatores efficimur, et vendere conamur quod profecto non possidemus.
132Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0466A (auctor c.945–1004)
Nihil enim pene ad Ecclesiam, quae est solius Dei, pertinere videtur quod ad pretium non largiatur, scilicet episcopatus, presbyteratus, diaconatus, et reliqui minores gradus, archidiaconatus quoque, decania, praepositura, thesauri custodia, baptisterium, sepultura, et si qua sunt similia.
133Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0466B (auctor c.945–1004)
Et huiusmodi negotiatores subdola responsione solent astruere non se emere benedictionem qua percipitur gratia Spiritus sancti, sed res Ecclesiarum, vel possessiones episcopi, cum certum sit quod in catholica Ecclesia alterum altero carere non possit.
134Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0466C (auctor c.945–1004)
Unde vero processerit usus ut laici vendant episcopatus, satis demiror, cum beatus Ambrosius in sermone pastorali, flendo, potius quam ridendo, post multa subiungat: « Videas, inquiens, in Ecclesia passim quos non merita, sed pecuniae, ad episcopatus ordinem provexerunt: nugacem populum et indoctum, qui talem sibi adsciverunt sacerdotem.
135Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0466D (auctor c.945–1004)
Quos si percontari fideliter velis quis eos praefecerit sacerdotes, respondebunt mox, et dicent: Ab archiepiscopo sum nuper ordinatus, centumque ei solidos dedi, ut episcopalem gratiam consequi meruissem; quos si minime dedissem, hodie episcopus non essem: unde melius mihi est aurum de sacello invehere, quam tantum sacerdotium perdere.
136Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0466D (auctor c.945–1004)
Aurum dedi, et episcopatum comparavi; quos tamen solidos, si vivo, recepturum me illico non diffido.
137Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0467A (auctor c.945–1004)
Nec illud nos latet quod pro huiuscemodi episcopis, qui non pro vitae merito vel sapientiae doctrina, sed magis eliguntur pro pecuniarum summa maxima, discordiarum semen et detrimentum regno accrescat, teste Gregorio, in Epistola ad Theodebertum et Theodericum reges scripta: « Fertur, inquit, Simoniacam haeresim, quae prima contra Ecclesiam diabolica plantatione subrepsit, et in ipso ortu suo telo apostolicae ultionis percussa atque damnata est, in regni vestri finibus dominari; cum in sacerdotibus fides sit eligenda cum vita.
138Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0467B (auctor c.945–1004)
» Et post pauca: « Hinc non solum in ordinatoris et ordinati animam lethale vulnus infigitur, verum etiam excellentiae vestrae regnum episcoporum culpa, quorum intercessionibus iuvari debuerat, praegravatur.
139Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0468A (auctor c.945–1004)
Quamobrem, piissimi, more praedecessorum vestrorum regum illis assensum praebete conciliis quibus per reconciliationem res publica melioratur et crescit; quia, si quocunque conciliabulo alterius praedia vel possessiunculas alter privatis negotiis velit sibi adscribere, ac ideo, fratris damno, pecuniam per arcas et loculos aggregando, sitim suae avaritiae exstinguere, non observata tricennali lege quae emanavit ex constitutione principum seu auctoritate canonum, sciatis procul dubio quod ad vos hoc malum respicit, qui idcirco regni apicem tenetis, ut iustum iudicium omnibus faciatis.
140Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0468B (auctor c.945–1004)
Quorum versuum sensus quamvis referri possit ad Deum Patrem omnium Filiumque eius unigenitum, tamen nihil obest intelligi de terreno rege precari, ut iudicet populum non suo sed Dei iudicio, cui rationem redditurus est etiam de otioso verbo.
141Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0468C (auctor c.945–1004)
quid in me singulariter commiserunt episcopi, ut eis saltem cogitatione obesse voluerim; praesertim cum non inimicum, sed fide et opere amicissimum graviora pericula pertulisse contigerit?
142Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0468C (auctor c.945–1004)
Ecce coram Deo in Christo non mentior (Gal. I, 20), quia, audita insequentium conclamatione, ultra quam dici possit indolui, recordatus pristinae amicitiae et beneficiorum tanti viri, cuius nix capitis reverendum ostendit, excepta primatis praerogativa et sacerdotali infula.
143Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0469B (auctor c.945–1004)
Novi enim quam austerus in Letaldo Miciacensi monacho fuerit, quem oblitus reverentiae sacerdotalis iniuriose et sine ullis legibus tractavit; qui si epistolam Gregorii ad Lupum abbatem legisset, profecto nunquam tantum facinus perpetrasset: « Quoniam multae, inquit, occasiones in deceptatione religiosarum personarum a pravis illic, ut dicitur, hominibus exquiruntur, presbyterum praedictae Ecclesiae nullomodo privandum deponendumque censemus, nisi causa specialiter criminis exigente; unde necesse est ut, si qua contra eum huiusmodi querela surrexerit, non solus episcopus civitatis causam examinet, sed adhibitis sibi coepiscopis suis subtili investigatione perquirat, quatenus, cunctis concorditer iudicantibus, canonicae districtionis censura aut reum ferire aut innocentem possit absolvere.
144Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0469C (auctor c.945–1004)
» Denique quod excommunicatis me miscuisse asserit, eius exemplo utique feci, qui filios Belial nocturno latrocinio in meam necem grassantes recepit, postquam eos anathematizaverat suus archiepiscopus singularis meriti Siguinus; et Odo Carnotensium episcopus, nec non et alii magnae vitae et religiosi viri.
145Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0469C (auctor c.945–1004)
Tantum evangelicus sermo prodit quod si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum: si te audierit, lucratus eris fratrem tuum; si te non audierit, dic Ecclesiae; quod si Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus (Matth. XVIII, 15, 17).
146Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0469D (auctor c.945–1004)
Ecce divinae miserationis regula, qua iubemur reorum alios audientes pia correctione secretius arguere, alios non audientes publica invectione obiurgare usque ad aures Ecclesiae.
147Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0469D (auctor c.945–1004)
Porro qui offert munus suum ad altare, non ibi reconciliabitur mihi pro scelere, quia proditus est Ecclesiae?
148Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0470A (auctor c.945–1004)
Quod anathema quantum cavendum sit, liber Iudicum ostendit, ubi legitur: Anathema in medio tui est, Israel, non poteris stare coram inimicis tuis (Iosue VII, 13).
149Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0470A (auctor c.945–1004)
Nam quod leviter excommunicandum non sit, et quod membrum Christi a corpore cum gravi dolore resecandum sit, manifestum in concilio Africano caput est: « Quandiu, inquit, excommunicato non communicaverit suus episcopus, eidem episcopo ab aliis non communicetur episcopis, ut magis caveat episcopus ne dicat in quemquam quod aliis documentis convincere non potest.
150Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0470B (auctor c.945–1004)
» Siquidem quidquid in Ecclesia fit, nisi auctoritate Patrum fulciatur, simulatio, non veritas iudicatur; et scimus si qua simulatores et callidi provocant iram Dei, an presbyter vel episcopus habebitur, qui contra auctoritatem canonum ordinatur?
151Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0470B (auctor c.945–1004)
Nunquid credemus excommunicatum quem non remordet conscientia criminis pro quo debeat communione privari?
152Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0470B (auctor c.945–1004)
Tunc enim iusta est excommunicatio pastoris, quando canonica vocatio in reum praecessit, et ille reatum suum sub iudicio Ecclesiae corrigere noluit, eoque modo elatione tumidum a sanis ovibus segregat, quem divino iudicio segregandum non ignorat; et quia in suum pastorem excommunicatus peccaverat, eum alter absolvere nec debuit nec potuit.
153Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0470C (auctor c.945–1004)
Porro quicunque fratri meo in me peccanti excommunicationem intorserit, non ille ei peccatum dimittit, sed ego in quem peccavit, a quo excommunicationis malo regnum vestrum purgate, serenissimi principes, quia vix est in eo aliquis hominum qui saltem idcirco excommunicatus non sit, quoniam in convivio vel pacis osculo excommunicato adhaesit.
154Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0470C (auctor c.945–1004)
(TERENTIUS in Andria, Act. I, scen. v. 1.) De quorum animositate non multum moveor, dulce decus meum, Rodberte, quem atavis regibus editum divina pietas perduxit ad regni fastigium, si post Deum et sanctos eius vestro specialiter sustenter auxilio et consilio, cuius mentionem in quotidianis orationibus meis nunquam praetereo, tandem capitulatim subtexam huic indiculo quae maxime sunt corrigenda in vestro imperio, nec tamen haec verbis meis, sed authenticis sanctorum dictis, ut postmodum episcopos moveatis haec canonice emendare in suis conciliis.
155Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0471A (auctor c.945–1004)
Alii dicunt, ut arbitror, secundum Athanasium, « Spiritus sanctus a Patre et Filio non factus, nec creatus, nec genitus, sed procedens: » alii vero tantum, « Spiritus sanctus a Patre et Filio non factus nec creatus, sed procedens, » qui dum, id quod est, nec genitus subtrahunt, synodicam domni Gregorii se sequi credunt, ubi ita est scriptum: « Spiritus sanctus nec genitus est, nec ingenitus, sed tantum procedens.
156Abbo Floriacensis, Apologeticus ad Hugonem et Rodbertum reges Francorum, 139, 0471A (auctor c.945–1004)
» De fine quoque mundi coram populo sermonem in Ecclesia Parisiorum adolescentulus audivi, quod statim finito mille annorum numero Antichristus adveniret, et non longo post tempore universale iudicium succederet: cui praedicationi ex Evangeliis ac Apocalypsi et libro Danielis, qua potui virtute, restiti.
157Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0420C (auctor c.945–1004)
(HORAT. Ep. I, II, 11.) Ita Remensi Ecclesiae accidit ut in rebus sanctae Mariae vindicatum sit quidquid Arnulphus et Gerbertus commiserunt mali; et, quia utrumque ut amicum et colo et colui, si qua in eis reprehensione digna comperi, quamvis eis displiceret, non tacui.
158Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0422A (auctor c.945–1004)
Unde quaedam venerabilis femina, Ildegardis nomine, super his obstupescens, cum Romam ire disponebat, lacrymabiliter expostulavit iure propinquitatis quatenus litteris nostris vobis commendaretur, quae peccatrix est et nobilis, non autem ideo nobilis quia peccatrix, sed ideo peccatrix quia nobilis: nam, lenocinante humani generis inimico, multa in saeculo saecularis mulier commisit, pro quibus poenitentiae remedium expetiit, et consilio bonorum virorum duo monasteria, unum canonicorum, alterum sanctimonialium ex propriis rebus et possessionibus construxit, in singulis quoque, novem ferme millibus a se invicem disparatis, tantos reditus delegavit, ut sufficere possint etiam plurimis quam sunt animae utriusque congregationis.
159Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0423A (auctor c.945–1004)
Denique qualiter monachorum legislatoris Benedicti corpus in Galliam translatum sit, quaeve in Cisalpinis partibus historialiter gesta habeantur, requisistis; cui postquam historiam patefeci, eam, ut iussistis Transalpinis legendam dirigere non distuli: et hoc indiculo vobis satisfeci.
160Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0423C (auctor c.945–1004)
Verum cum charitative ad expeditum iter monuissetis, haec adeo demiror, cur causam promotionis in vestris litteris non significastis: nam auctoritates sanctorum Patrum, quas specialiter deferri iussistis, quoquo locorum prae manibus habeo, ne decipiar aemulorum lenocinio, qui fratri parant foveam, et fortassis incident in eam (Eccle. X, 8).
161Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0424B (auctor c.945–1004)
Et infra: Proinde his fraternitatem vestram hortamur affatibus, ut a monasterii molestia se sine aliqua excusatione contineat, et quae eis sunt diutius custodita, nullius occasionis tentet usurpatione convellere, sed cuncta illibate et sine aliqua studeat refragatione servare; et plus sibi in eodem monasterio, quam, praedecessoribus suis licuit, noverit non licere.
162Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0424D (auctor c.945–1004)
Ad quid enim aliud amicus meus apostoli verba ad me retorsit, dum in sermone meo est et non esse enuntiavit (Iac. V, 12), nisi quia aut quod est non esse, aut quod non est esse fatentem reprehendere voluit?
163Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0424D (auctor c.945–1004)
cuius criminis in hac re me nullo modo reum esse sciatis, quippe ante has litteras, in quibus mendacii redarguor, neminem pro huiusmodi causa vidi cum quo est et non potuissem sermocinari.
164Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0425A (auctor c.945–1004)
Porro sicut nemo bonus, nisi solus Deus (Marc., X, 18), sic nihil est in rerum creaturis, nihil enim in eis est quod mutabile non est, et si omnis creatura mutabilis est, quomodo verbum eius mutabile non est?
165Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0425B (auctor c.945–1004)
Saepe contingit ut spiritualis philosophiae dapibus amicis convivia pro modulo nostro praeparemus, sperantes hac introductione eorum deliciis communicare, quoniam, ut dicit Scriptura, amicorum sunt omnia communia; quapropter quempiam solum suis studiis uti minime delectat, et charitatis epulas tunc bona voluntas libenter degustat, cum inter eiusdem scientiae sectatores non est expers muneris quo sibi illicit amatores veritatis.
166Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0425D (auctor c.945–1004)
Quam quaestionem expediendo ei ad plenum satisfacere nequivi, partim ob difficultatem sui, partim quia nec locus nec tempus sufficiebat negotio huiusmodi; nunc vero, occasionem nactus, explicabo quomodo se habeat congeries numerorum in praedictis canonibus, exposita prius ratione qua in singulis Evangeliorum libris sunt tripliciter praefixi numeri, quorum alii capitula, alii aeras, alii subnotationes designant, communes scilicet et proprias, et capitula quidem nec non aerae ex minio hoc videntur differre, quod capitula exprimuntur maiore charactere, aerae vero nusquam denarium excedunt, nec infra denarium ex ordine se sequuntur, nisi contingat.
167Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0426A (auctor c.945–1004)
Ut autem decem sint canones et non amplius, in quibus evangelistae sibi novies tantum conferuntur, illud facit quod Marcus hanc proprietatem servat cum Ioanne, qua nusquam ei soli solvi consentit.
168Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0426C (auctor c.945–1004)
Ego quidem baptizo vos in aqua in poenitentiam; qui autem post me venturus est, fortior me est, cuius non sum dignus calceamenta portare, ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni.
169Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0426C (auctor c.945–1004)
Et erat Ioannes vestitus pilis cameli et zona pellicea circa lumbos eius, et locustas et mel sylvestre edebat, et praedicabat dicens: Venit fortior me post me, cuius non sum dignus procumbens solvere corrigiam calceamentorum eius: ego baptizavi vos in aqua, ille vero baptizabit vos in Spiritu sancto.
170Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0426C (auctor c.945–1004)
Ego quidem aqua baptizo vos, veniet autem fortior me, cuius non sum dignus solvere corrigiam calceamentorum eius, ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni.
171Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0426D (auctor c.945–1004)
Ego baptizo in aqua, medius autem vestrum stetit quem vos non scitis.
172Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0427A (auctor c.945–1004)
Ipsi vos mihi testimonium perhibetis, quod dixerim: Ego non sum Christus, sed qui missus sum ante illum.
173Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0427D (auctor c.945–1004)
Idcirco quia, evolutis quamplurimis Evangeliorum voluminibus, nusquam inter LXX et XCVIII subnotationem, ulla in canone reperitur, quapropter eamdem Matthaei LXXXVI scilicet subnotationem, in sexto tantum canone apud Matthaeum reperire poteris, et nusquam alibi, ideoque non ibidem scribenda est aera prima, sed potius aera sexta, sicut unius antiqui voluminis series recensita innotuit.
174Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0428C (auctor c.945–1004)
Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam.
175Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0428C (auctor c.945–1004)
Caeterum, in decimo quoniam propria singulorum tantummodo continentur, non potest contra id comparatio esse, quod solum est.
176Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0428C (auctor c.945–1004)
Tandem quia, venerabilis Pater, ex praedicti viri commentariis ista enodando transtuli, atque ea non praeiudicii sed iudicii censurae direxi, qui, illius benevoli fratris sagacitati satisfacere volens, me apud vos fuisse verbosum aut nimis garrulum pertimui, timendo plura dicere supersedi.
177Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0428D (auctor c.945–1004)
Restat tamen ei, quia fortassis non didicit, quid sit aera proprie exponere, eo quod Isidorus, quem sum secutus, ea sit usus quam frequenter in canonibus.
178Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0429A (auctor c.945–1004)
Domino in Christo dilectissimo fratri coabbati G. humilis Floriacensium rector ABBO. Desiderii mei fuerat bonorum virorum studia moresque explorare, explorando imitari, imitando describere; non pravorum hominum plenam vitiis vitam investigare, investigatam multis lacrymis deplorando exponere.
179Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0429B (auctor c.945–1004)
Quod ut facerem illa res compulit, qua ingemisco, quod sub novissima hora multorum charitas refrigescit, eorum maxime qui in habitu praeferunt quod eis mundus crucifixus sit (Gal., VI, 14), quandoquidem non tantum simulatione verum etiam dissimulatione provocant iram Dei; quorum dolos, venerabilis Pater, caveas, fraudulenta verba ne audias: quoniam sepulcrum patens est guttur eorum (Psal. V, 11) qui turbare rempublicam maximum lucrum putant.
180Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0429C (auctor c.945–1004)
Sub ovina pelle lupi ad monasterii asylum confugiunt, subselliis se pro latibulis abscondunt, et, ubi tempus male faciendi invenerint, malefaciunt, simpliciores fratres falsis circumventionibus sollicitant, lenocinio blandae perditionis incautos decipiunt, et corruptos veneno suae iniquitatis praecipitant in labyrinthum sui erroris; melioribus se detrahunt, crimina auditu horribilia confingunt; quorum Deus venter est, et gloria in confusione (Phil., III, 19): quia nimirum, terrena sapientes, non gustaverunt quam suavis est Dominus et Christus eius, sub quo vivimus, movemur et sumus (Act., XVII, 28).
181Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0429C (auctor c.945–1004)
Haec idcirco tuae sanctitati scribo, similibus similia conferens, quia in Sancti Martini Maiori monasterio tibi satis admodum vicino talia facta rumor innotuit, quae tuis rationibus possunt imputari, non quod malevolis assensum praebueris, sed quod inauditum nefas tua irrefragabili auctoritate corrigere neglexisti; siquidem, percurrentibus legatis e diversis mundi partibus, amatores sacrae religionis iudices convenire oportuit, eorum sententia determinare obiectiones criminis, et utrum iudicio iusto repulsam meruerit qui dicitur reus ante conspectum divinae maiestatis.
182Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0429D (auctor c.945–1004)
Non enim ille sanctissimus et magnus papa Gregorius ita abbates pro recens ortis rumoribus tractari voluit, qui Lupo presbytero et abbati propter Siagrium Augustodunensem episcopum inter alia scribit, praecipiens ne solus episcopus civitatis praesumat iudicare causas accusati abbatis; sed, adhibitis quampluribus coepiscopis, in concilio audientiam deferat, ut omnium communi parique decreto aut innocens absolvatur aut reus condemnetur.
183Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0429D (auctor c.945–1004)
Idipsum etiam nostro privilegio inserendum credidi quod de sanctis manibus domni Gregorii nostra aetate papae sanctissimi sub auctoritate sancti Petri suscipere, quamvis indignus, emerui: quapropter, venerabilis in Christo, non declamatorie sed dispensatorie tibi persuadeo, quem plurimum diligo, ne credas subornatis testibus, ne credas derepente falsis fortasse criminationibus, quia et diabolus, ut bonos decipiat, aliquando in angelum lucis se transfigurat (II Cor.
184Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0430A (auctor c.945–1004)
Recordare testimonii presbyterorum quos convicit falsa dixisse, argumento usus, semel patratum scelus non potuisse fieri sub locorum diversitate; hinc sumptum est quod habetur in canonibus, ut in appellatione virorum sacri ordinis alii accusatores, alii testes sint, alii iudices, et singulorum vita discutiatur, ne vindictam meditentur, ne velint exercere in innocentem suae indignationis achimoeniam rabiem.
185Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0430B (auctor c.945–1004)
Cui tamen oram chlamydis praescidit (I Reg. XXIV, 5), docens procul dubio subiectos praelatorum vitia ita manu humillimae reprehensionis tangere, ut eorum nomen nolint exstinguere; non enim est potestas nisi a Deo; et qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit (Rom., XIII, 1, 2).
186Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0430B (auctor c.945–1004)
Videant igitur monachi Maiorianae congregationis quid in abbatem commiserint, quorum fuit regula silentio vitam degere, nulli detrahere, nullum odisse, obmutescere non solum a malis verum etiam a bonis, maledicentes non remaledicere, sed magis benedicere.
187Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0430C (auctor c.945–1004)
Quis contemplativae vitae sectatores, qui pedes illius cum Maria lacrymis rigare debuerant, et infra septa sui claustri tribunal conscientiae conscendere, sua et aliena peccata non detegere vel publicare, imo potius deflere; quis, inquam, docuit homines proscribere?
188Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0431A (auctor c.945–1004)
Certe, venerabilis Pater, cavenda est talium ansa calumniae, cavenda mendaciorum fabrateria impunitae nequitiae, ne vos decipiant ullo modo, qui hactenus bonus odor estis Deo in omni loco: nam ego ab eis inter deteriores deterrimus adiudicor, parricida appellor, quibus si placerem, Christi servus non essem (Gal. I, 10); vobis autem gratias refero, qui mea vice doluistis, et de me, licet minimo fratre vestro, maledicta perpeti non potuistis; de caetero vestris litteris scire velim utrum repudiatus abbas libellum repudii fratribus suis miserit, an praeiudicatus violentiam sustinuerit: quoniam mecum ille totius religionis signifer Odilo contemnitur, et fratres Cluniensis coenobii, ut nobis relatum est, de Maiore monasterio cum dedecore sunt expulsi; et id duos tantum factionis principes egisse comperimus, quorum temeritas eo promptior ad audendum omne facinus, quo faventis conciliabuli maior est potentatus.
189Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0431A (auctor c.945–1004)
Proposito exemplo de veteri lege: « Vas, » inquit Moyses, « quod cooperculum non habet, immundum est (Levit. XI, 53), » quia illud os animam coinquinat, quod absque moderationis obstaculo ad omnem turpitudinem proferendam patet.
190Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0431C (auctor c.945–1004)
Recordentur suae professionis, et discant subditi praelatis obedire, non imperare; cum humilitatis subiectione a priore quidlibet requirere, non superbiendo eius imperiis contradicere: qui enim nituntur collum excutere de sub iugo regulae, seniorem conantur non obsecrare, sed increpare, scandalum ei, non pacem quaerere; conspirationi seu coniurationi semper satagunt inservire; nec metuunt poenas coniurantibus propositas, quas patiuntur desertores militiae vel rei maiestatis imperatoriae: nec ad hoc nostra procedit oratio, quo sanctorum virorum atque electorum iudicum velim subtrahere examini patrem qui dicitur incestus vel sacrilegus, sed filiorum pietati ac miserationi consulo, ne veluti Cham nuditatem patris detegant, imo potius aversis vultibus abscondant (Gen., II, 22 et 23).
191Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0431D (auctor c.945–1004)
Quis enim ignorat quod ille postmodum paternam maledictionem in posteris sustinuit, et non fratrum servus, sed servus servorum fuit.
192Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0431D (auctor c.945–1004)
Tandem his praelibatis unam de eadem re conditionaliter propositionem subnexui, ex qua oriuntur syllogismi quos ab antecedentibus, consequentibus ac repugnantibus, et si tua charitas non elicuit, tamen auctoritas vim necessariae conclusionis suggerere quibit.
193Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0431D (auctor c.945–1004)
Sane sic alterum existit, ut in abbate aut hoc aut illud non esse necesse sit: non enim et palam reus est intentati criminis, et non est indignus officio indultae paternitatis.
194Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0432A (auctor c.945–1004)
Utinam abbati B. auctoritas ecclesiastica nihil indiscussum praeterit, quin patenter doceat qualiter vivendum seu conversandum sit praelatis cum subditis, qualiterque de suis commissis iudicandi sint praelati et subditi; quod te ignorare non arbitror, qui ab ipsis cunabulis educatus es inter magistros sacrae religionis, nec subterfugit iudicium quo damnantur vel absolvuntur criminibus appetiti; nosti etiam quod Deus personas non accipit (Deut. X, 17), et quia monachalis professio inventa culpabilis magis damnat quam liberet reum ab obiectis, nec valet ad defensionem criminis.
195Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0432C (auctor c.945–1004)
Nec te iuvat illa quae est apud rhetores translatio criminis, aut transmutatum nomen facti, quando scelus quod in prostibulo perpetratum est cum uxore alicuius aliter vir, aliter reus nominat; alter enim de adulterio queritur, alter non adulterium, sed quod fecit in prostibulo, licuisse fatetur.
196Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0432C (auctor c.945–1004)
Plurimos commissi gregis tuo morbo contaminasse diceris, lepra foedissimae contagionis perdidisse convinceris, nihil aliud dicens nisi quia fecisti, sed non perfecisti: ferro socium, imo filium, et eum qui te suae vitae tutorem elegerat, transfixisti; venenum ei porrexisti; ignem sacris aedibus iniecisti: si ferro transfixus evasit, si venenum potatum non exstinxit, si ignis non convaluit, te peccasse negas, et nihil tua interesse affirmas.
197Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0432D (auctor c.945–1004)
Resipisce, resipisce, inquam, et ad te redi; atque, si obiectorum conscius es, noli abbates et monachos tecum infamare, quandoquidem non tu solus sed omnes tui ordinis tales esse creduntur.
198Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0432D (auctor c.945–1004)
Ego autem in Christo verum fateor quia omnes qui tales sunt qualis diceris, et, ut audivi, confiteris, quia delatoribus non contradicis; omnes, inquam, et monachico habitu et abbatis officio indigni sunt.
199Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0433B (auctor c.945–1004)
Nam philosophia in his exercet suam operam etiam quae non sunt, ut nihil naturae, nihil moralitatis eam effugiat, de quibus subtiliter investigat.
200Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0433C (auctor c.945–1004)
Sed facti actio enuntiari iureiurando potest, ut definite vera vel falsa sit apud eum qui rem definite novit; promissio vero futurae actionis sicut definite sub scientia non cadit, ita iuramentum de promissis rebus ignoratur verum falsum ne definitive sit, nisi de his quae necessitas naturae trahit, ut Deum immortalem esse et hominem mori; si quidem definite verum est quod omne ortum occidet.
201Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0433C (auctor c.945–1004)
Illud autem quod contingit, quoniam non necesse est fieri, et opinabile plurimum existit, si quis iureiurando affirmare vel negare voluerit definite, id ratio facere non permittit; quoniam de contingentibus causis promissivus modus saepe nos fallit, et aliter quam putamus res casu vel necessitate impulsa succedit.
202Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0433D (auctor c.945–1004)
Scilicet locus, tempus et persona considerantur, quippe si loco vel tempore seu persona legitima caruerit, iuramento reus non erit; unde Dominus in Veteri Testamento per Moysen praecipit ut puella quae adhuc in domo patris est, si votum voverit seu iusiurandum fecerit, ne voto vel iuramento obligata teneatur, si, mox ut ad notitiam parentis pervenerit, paternae auctoritatis invectione prohibita fuerit.
203Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0434A (auctor c.945–1004)
Hoc autem vetat diligere, ac si concedat invitum peierare, iuxta illud Apostoli: Non quod volo bonum, hoc ago, sed quod nolo malum, illud facio.
204Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0434B (auctor c.945–1004)
Si autem quod nolo malum, hoc ago, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum (Rom.
205Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0434B (auctor c.945–1004)
» Id praeceptum hoc continet: Non enim mendacio utendum est, hoc est, quodam mendacio utendum non est.
206Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0434B (auctor c.945–1004)
Verumtamen veritas Evangelii non solum non omni, sed nec ullo mendacio utendum esse innotuit, ubi omne mendacium ex diabolo esse proposuit.
207Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0434D (auctor c.945–1004)
Sed pro tuenda salute corporis peccatum commissum non magnifacit miseratio humanae compassionis, iuxta illud comici: Pro magno peccato paululum supplicii satis est pati; (TERENT. in And., act. V, scen. III.) metus enim et pietas aequaliter flectunt animum iudicis ad misericordiam, qui trutina iusti examinis distinguat modum culpae levioris et gravioris; siquidem eiusdem legis capitula, quamvis sibi videantur contraria, nullus praeterit nisi transgressor legis, quem tamen aliquando metus vel pietas absolvit.
208Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0435A (auctor c.945–1004)
Quaeritur quid magis observare debuerit, dum matrem caedi vidit; seu enim intraret, seu non intraret, capite puniendus erat: sed pietas praeiudicat, quae pro matris affectu cum utilitate et honestate accusatum purgat.
209Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0435B (auctor c.945–1004)
Dum enim, violentia exactoris quem vitare nequimus, iurare cogimur, aliquando in periurium labimur necessitate coacti, aut quorumdam malesarta gratia illecti; siquidem adulter, fugiendo mortem temporalem, absolvit se sacramento non esse reum adulterii, et ita se aeternae morti addixit.
210Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0435C (auctor c.945–1004)
Ille iam occidit suam animam, licet Veritas dicat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere?
211Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0435C (auctor c.945–1004)
Quapropter si quem iurandi consuetudo ad hunc exitum vergit quo plerosque Deum offendisse non nescit, suademus aliorsum pedem leviter figere potius quam ta' e praecipitium appetere, quo difficilior resurgendi spes possit inesse.
212Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0436A (auctor c.945–1004)
Quaeritur quoque si rem suam sibi iniuste ablatam debet repetere qui ne repetat tormentis compulsus est iurare Quam quaestionem argumentum a nota facillime dissolvit, dum iurare sit iure orare: qui enim falso veraciterve orat, iure aut non iure pronuntiat; iure autem orat qui a veritate non declinat, non iure vero qui cogit veritatem involvere mendacio; nec iure raptoris violentiam sustinet, qui iuste accepit quod habet.
213Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0436A (auctor c.945–1004)
Attamen iuravit, ait aliquis, licet defendi possit non iurasse qui non oravit iure, quandoquidem ad sui defensionem atque ad abluenda crimina dat locum iuridicialis clementia et lex divina.
214Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0436A (auctor c.945–1004)
Si autem audientia subtrahitur, non iure sed crudelitate exhibita innocentia damnatur: nam, sicut maius peccatum fuit Iudae tradentis quam Pilati crucifigentis, ita maius peccatum est peierare cogentis quam eius qui innocens peierat timore mortis; quandoquidem Petrus, dum mori timuit, Vitam negavit.
215Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0436B (auctor c.945–1004)
Verumtamen, humanae fragilitati compatiens, respexit Dominus Petrum et eius lacrymas quibus flevit amare, et non legitur eos respexisse quorum terrore defecit a Christi confessione; siquidem incurrit non dissimiliter peccati foveam huiusmodi negator et peierans, cum et ille nomen Domini confiteri erubescit, et iste in vanum assumit, videlicet, quantum est in se, aut timore aut cupiditate (et cupiditate quidem sicut negotiator, timore autem sicut fidei invitus proditor); unde Scriptura divina iurare prohibet, et additur quare?
216Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0436B (auctor c.945–1004)
scilicet ne forte periuret; quia periurare, non iurare, peccatum est.
217Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0436C (auctor c.945–1004)
Alibi quoque scriptum est: Iuravit Dominus, et non poenitebit eum (Psal. CIX, 4), quoniam iuramentum, sed mendax tantum, sequitur poenitentiae remedium.
218Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0436C (auctor c.945–1004)
Nec differt is qui iurare compellitur ab eo qui violenter baptizatur, si uterque sacramenti violator habeatur; quoniam, ut ait Augustinus, « ad Ecclesiam potest trahi nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere potest sacramentum nolens, credere non potest nisi volens, fidem in corde non potest servare nisi volens.
219Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0437A (auctor c.945–1004)
Dum charitas sit bona voluntas, miror qua fronte eo bono carere non erubuistis, qui palam confitemini rancorem vestrae malae voluntatis, non tantum verbis quantum litteris quas nostris fratribus direxistis; quod utique facere non debuistis.
220Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0437A (auctor c.945–1004)
Neque enim illorum benevolentia libenter suscipit praedicatores scelerum, proditores reorum, accusatores fratrum, maxime ubi non admittitur, ubi audientia reo denegatur, cum scriptum sit quod nemo absens damnari possit.
221Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0438A (auctor c.945–1004)
Quid tua interfuit unius miseri vitam corrodere, unius homuncionis quae non erant vitia denotare, cum scriptum sit quod sapiens poenitenda non committit?
222Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0438A (auctor c.945–1004)
At fortassis tuorum factorum non poenitet.
223Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0439A (auctor c.945–1004)
Vere fateor saevissima districtione feriendam esse huiusmodi praesumptionem; quia, ut ait discretissimus monachorum legislator Benedictus, suum et alienum peccatum ille, suae professionis immemor, abbati vel spiritali seniorum debuit patefacere, non detegere et publicare, quod non vobis potestatem iudicandi de fratribus vestris sustulit, cum hanc alteri commisit.
224Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0440B (auctor c.945–1004)
Saepe contingit ut veritate odium crescat: quod sapientis animus patientissime tolerat, dum rei negotium utilem et honestum finem praetendit; pro quo illud sustinet, atque sustinendo pro mimicis clementer orat: quod te fecisse non abnego, qui pro iniustitia quam pateris ad Deum clamas de profundis, et quibuscumque potes pro modulo tuae possibilitatis declamatoriae contradicis; inimicos sustines, quos amicos habere debueras, quoniam sui propositi obliviscuntur Christiani qui ad inimicitias erumpunt, dum agros non suos demetunt, aliena invadunt, stipendia servorum Dei diripiunt.
225Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0440B (auctor c.945–1004)
non id idiotae faciunt, sed doctores Christianorum, rectores plebium, et ita, quodammodo obcaecati omnium radice malorum, pauperes Christi ad inopiam pertrahunt; quod procul dubio minime facerent, si illud divinae Scripturae vetitum perhorrescerent: Ne transgrediaris terminos quos posuerunt patres tui (Prov. XXII, XXVIII), non facies calumniam proximo tuo, nec vi opprimes eum (Levit. IX, 13).
226Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0440C (auctor c.945–1004)
(Id. X, 1, 2.) Condunt quippe leges iniquas ut opprimant in iudicio pauperes, quoniam dotes ecclesiarum non ecclesiis, quarum dotes sunt, derelinquunt, ut inde pauperes Christi sustententur, sed suis militibus aut pro donativis erogant, aut vice beneficiorum dispertiunt, fingentes tegnam bonam saeculis inauditam, quod ipsae dotes non sint ecclesiarum sed potius altarium; cum maximum altare lapsum uno tremisse valeat restaurari; ecclesia vero vix quamplurimis solidorum impensis.
227Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0440D (auctor c.945–1004)
Altaria laicis in possessionem dantur, peccata populi non monachi vel clerici comedunt (Os. IV, 8), qui pro peccatis eiusdem populi apud Deum interveniunt; sed iudicio episcoporum oblationes ecclesiae plus equis et canibus laicorum prosunt, quam peregrinis, orphanis et viduis, aut restaurationi ecclesiarum: sua enim altaria esse astruunt, quae absque ullis auctoribus ab ecclesia secernunt, eo errore ducti quo detinebantur haeretici, qui unam personam Iesu Christi in duabus naturis conati sunt dividere in personarum pluralitate, contra illud, si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent (I Cor. XI, 8).
228Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0441B (auctor c.945–1004)
Siquidem Apostolus crucifixum asserit quem gloriae sua confessione patefecit: quia, sicut anima et caro unus est homo, ita Deus et homo unus est Christus, qui suam sponsam sanctam, videlicet Ecclesiam totam sibi consecravit, consecratam univit; et, si spectes ad templorum aedificia, fundamentum, parietes et tectum absque Christi mensa, domus est, non ecclesia, sicut et cadaver dicitur corpus absque anima.
229Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0441C (auctor c.945–1004)
Meam, inquit, non tuam.
230Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0441C (auctor c.945–1004)
Verumtamen non mediocriter moveor quid illud sit quod, cum omnes decimae in manu episcopi sint, tertiam seu potius quartam partem episcopo auctoritas canonum concedit.
231Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0441D (auctor c.945–1004)
Cui enim totum concessum est, et pars; sin autem et pars conceditur, totum concessum fuisse frustra contenditur: nisi forte illud totum ad ordinationem episcopi, non autem ad illam cessionem iuris pertineat ut dare, vendere, seu in proprios usus retinere queat.
232Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0442A (auctor c.945–1004)
Quod praevidens Bracharense concilium ait: Tertiam partem ex quacunque oblatione populi in ecclesiis parrochialibus episcopus non requirat, sed illa tertia pars pro luminaribus ecclesiae vel recuperatione servetur, et singulis annis episcopo exinde ratio fiat.
233Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0442B (auctor c.945–1004)
est sane rei alicuius abalienatio, talis in iure cessio ut post hanc nulla sit legitima repetitio, quoniam ad priorem possessio iam non pertinet.
234Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0442B (auctor c.945–1004)
Omnino hanc abalienationem de rebus ecclesiae non posse fieri tot sunt testes quot sunt legum seu canonum auctores.
235Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0442D (auctor c.945–1004)
Quoniam in Canticis canticorum praecipimur capere vulpeculas quae demoliuntur vineas: nam flores apparuerunt in terra nostra (Cant. II, 15), divinae gratiae praerogativa quibus nutrimur, velut haeduli qui pascuntur in liliis (I ibid., 16), peccatorum nostrorum conscii sub magisterio et regula legislatoris Benedicti; qui etiam ingemiscimus, quoniam eorum ferinos rictus patimur, quos ab aliis passos graviora non ignoramus: nec in eos audent retorquere vindictam, sed in nos minimos nostramque innocentiam movent persecutionem, iuxta illud Maronis: Torva laena lupum sequitur, lupus ipse capellam, Florentem cytisum sequitur lasciva capella.
236Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0443A (auctor c.945–1004)
Siquidem igitur potes, enitere, malis resiste, Christianum maxime episcopum, quia Christianus es, in te peccare noli permittere: ei alteram maxillam non praebeas, auferre volenti tunicam non dimittas (Matth. V, 39, 40), ne tua patientia illam perdas.
237Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0443C (auctor c.945–1004)
» Item Mariano Ravennae Episcopo (ID., ibid. VI, 40): « Quod non debeat episcopus monasterium inquietare.
238Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0443D (auctor c.945–1004)
Quibus non modicum condolentes, decessori vestro litteras misimus, ut hoc emendare per omnia debuisset.
239Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0444A (auctor c.945–1004)
Sed ne vel per cuiuslibet monachi aut abbatis promotionem, onus aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut, si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem, ne monasteria huius occasionis velamine ea quae prohibemus sustinere onera compellantur.
240Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0444A (auctor c.945–1004)
Haec itaque omnia vigilanti cura emendare iam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur.
241Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0444B (auctor c.945–1004)
Nam notum vobis sit quia tantae necessitati servorum Dei congregationem amplius subiacere non patimur.
242Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0444C (auctor c.945–1004)
Quae res nos vehementer afflixit, quia, si ita est, nil te ostendis de coelestibus cogitare, sed terrenam te conversationem habere significas, dum pro vindicta propriae iniuriae, quod sacris regulis prohibetur, maledictionem anathematis invexisti; unde de caetero omnino esto circumspectus atque sollicitus, et talia cuiquam pro defensione iniuriae tuae inferre denuo non praesumas: nam si tale aliquid feceris, in te scias postea vindicandum.
243Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0444D (auctor c.945–1004)
His ita perfectis, in Dei opere estote solliciti, et assiduae orationi operam date, ne non videatur magis vobis quaesita mentis in oratione securitas, sed male, quod absit!
244Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0445A (auctor c.945–1004)
Abbatem vero eidem monasterio non alium, sed quem dignum moribus atque actuum disciplinae monachicae communi consensu congregatio tota poposcerit, ordinare te volumus.
245Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0445B (auctor c.945–1004)
XIV. » Quod non debet episcopus monasterium inhibere a missis nec a sepultura: « Gregorius Ioanni episcopo de Urbe Vetere (Epist., I, 12).
246Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0445B (auctor c.945–1004)
Agapitus abbas monasterii Sancti Georgii insinuavit nobis plurima se [a] vestra sanctitate gravamina sustinere, et non solum in his [ad, vel contra] quae necessitatis tempore aliquod monasterium possit subferre subsidium, verum etiam in ipso monasterio missas prohibeas celebrari, sepeliri etiam ibidem mortuos interdicas: quod si ita est, a tali vos hortamur inhumanitate suspendi, et sepeliri ibidem mortuos, vel celebrari missas, nulla ulterius habita contradictione, permittas; nec denuo querelam de his quae dicta sunt praedictus vir venerabilis deponere compellatur; quod non debeat episcopus monasterium inhibere a missis.
247Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0445D (auctor c.945–1004)
Sed ne, ex ea quae magis emendanda est consuetudine, quisque illic quolibet tempore quidque molestiae praesumat inferre, necesse est ut haec quae inferius enumeranda curavimus, ita fraternitatis vestrae studio debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferendae inquietudinis occasio reperiri.
248Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0446A (auctor c.945–1004)
Sed si qua forte causa inter Ravennatem et praefatum monasterium evenerit, et pacifice non potuerit ordinari, apud electos a partibus timentibus Deum, sine voluntaria dilatione, mediis sacrosanctis Evangeliis finiatur.
249Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0446A (auctor c.945–1004)
Defuncto vero abbate non extraneus, nisi de eadem congregatione, quem sibi propria voluntate congregatio elegerit, et qui electus fuerit sine dolo vel venalitate aliqua ordinetur.
250Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0446B (auctor c.945–1004)
Pariter autem custodiendum est ut, invito eiusdem monasterii abbate, ad ordinanda alia monasteria, aut ad ordines sacros, vel clericatus officium tolli exinde monachi non debeant; sed si abundantes fuerint qui ad celebrandas Deo laudes vel utilitates monasteriorum complendas sufficiant, abbas cum devotione de his qui superfuerint offerat quos dignos coram Deo putaverit.
251Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0446C (auctor c.945–1004)
Observandum quoque est ut descriptio rerum aut cartarum eiusdem monasterii ab ecclesiasticis fieri non debeat, si quando res exigit; sed abbas loci cum abbatibus aliis rerum inventarium faciat.
252Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0446D (auctor c.945–1004)
Praeterea, cum episcoporum adventus desideranter a monasteriis debeant exspectari, quia tamen hospitandi occasione praedictum monasterium temporibus decessoris vestri nobis fuisse nuntiatum est praegravatum, oportet ut hoc sanctitas vestra decenter debeat temperare, ut visitandi exhortandique gratia ad monasterium, quoties placuerit, ab eiusdem civitatis antistite accedatur: sed sic charitatis officium illic episcopus impleat, ut gravamen aliquod monasterium non incurrat.
253Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0446D (auctor c.945–1004)
Vestram vero fraternitatem praedictus abbas non solum non metuit ad monasterium frequenter accedere, sed etiam desiderabiliter concupiscit, sciens quod per vos substantia monasterii omnino gravari non possit.
254Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0447B (auctor c.945–1004)
Proinde his fraternitatem vestram hortamur affatibus, ut, si ita est, ab eius se molestia sine aliqua excusatione contineat, et quae eis sunt diutius custodita, nullius occasionis tentet usurpatione convellere, sed cuncta illibate et sine aliqua studeat refragatione servare, et plus sibi in eodem monasterio, quam praedecessoribus suis licuit, noverit non licere.
255Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0447C (auctor c.945–1004)
Fraternitas ergo vestra subtiliter veritatem curet addiscere, et, si ita repererit, instanter studeat ut ea quae promiserunt, quia et ratio ita exigit, praebere non differant; quatenus et illi quiete quod tenent possideant, et monasterii iura praeiudicium non incurrant.
256Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0448A (auctor c.945–1004)
Item aequitatis ius exigit ut hoc quod a praedecessoribus nostris cognita veritate est redditum, nostra debite denuo ecclesia tenere non debeat; ne, quod omnino contra religiosum constat esse propositum, non vera, sed imaginaria ac magis dolosa fuisse restitutio videatur.
257Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0448B (auctor c.945–1004)
Si vero non a nostris, sed a quibusdam forsitan extraneis detinetur, strenua te agere sollicitudine volumus, ut in iure modis omnibus memorati debeat monasterii reformari, quatenus et ipsum quod suum est te sollicitante sine aliqua fatigatione recipiat, et alter de dispendio monasterii iniuste lucrum non habeat.
258Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0448C (auctor c.945–1004)
» (ID., ibid., II, 39.) « De ecclesiasticis vero privilegiis quod vestra fraternitas scribit, hoc postposita dubitatione teneat, quia, sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua iura servamus, nec cuilibet favente gratia ultra quam meretur impertior, nec ulli hoc quod sui iuris est, ambitu stimulante, derogabo; sed fratres meos per omnia honorare cupio, sicque studeo honores in oculos subvehi, dummodo non sit quod alteri iure ab altero possit opponi.
259Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0449A (auctor c.945–1004)
Cum piae desiderium voluntatis et laudandae devotionis intentio sacerdotalibus sit semper studiis adiuvanda, cura est sollicitudinis adhibenda, ut ea quae pro quiete religionis et conversationis sint ordinata, ne dissimulatione negligere, ne quadam valeat praesumptione perturbare; sed, sicut hoc quod ratio exigebat non aliter oportuit definiri, ita quod definitum est non debet violari.
260Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0449B (auctor c.945–1004)
Unde, quia effectum et regia voluntas et res valde desiderata poscebat, a praedecessore nostro Vigilio Romanae sedis antistite ad praedecessorem vestrum Aurelium scripta transmissa sunt, ubi omnia quae amplectendae voluntatis studium deposcebat apostolicae auctoritatis libenti animo subfirmata sunt; quia difficultates pati non potuit huiusmodi res petita.
261Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0449D (auctor c.945–1004)
Sit ergo ruinae suae dolore prostratus quisquis apostolicis voluerit contraire decretis, nec locum deinceps inter sacerdotes habeat; sed extorris a sancto ministerio fiat, ne de eius iudicio quisquam postea curam habeat, quoniam iam damnatus a sancta et apostolica Ecclesia eiusque auctoritate et propria inobedientia atque praesumptione a quoquam esse non dubitatur: quia maioris excommunicationis deiectione est exigendus, cui sanctae Ecclesiae commissa fuerit disciplina, qui non solum praelatae sanctae Ecclesiae iussionibus parere debuit, sed etiam alios ne praeterirent insinuare, sitque alienus a divinis et pontificalibus officiis, qui noluit praeceptis obtemperare apostolicis.
262Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450A (auctor c.945–1004)
» Dicta beati Hieronymi ad Iovinianum; qualis debeat eligi episcopus (Libro I adversus Iovinianum): « Non ait Apostolus: eligatur episcopus qui unam ducat uxorem et filios faciat; » sed « qui unam habuerit uxorem et filios in omni disciplina subditos.
263Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450A (auctor c.945–1004)
» Certe confiteris non posse esse episcopum qui in episcopatu faciat filios, alioquin, si deprehensus fuerit, non quasi vir tenebitur, sed quasi adulter damnabitur.
264Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450A (auctor c.945–1004)
Aut permitte sacerdotibus exercere opera nuptiarum, ut idem sint virgines quod mariti; aut, si sacerdotibus uxores non licet tangere, in eo sancti sunt quia imitantur pudicitiam virginalem.
265Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450B (auctor c.945–1004)
Sed et hoc inferendum, si laicus et quicunque fidelis orare non potest nisi careat officio coniugali, sacerdoti cui semper pro populo offerenda sunt sacrificia semper orandum est: si semper orandum, ergo semper carendum matrimonio.
266Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450B (auctor c.945–1004)
Nam et in veteri lege qui pro populo hostias offerebant, non solum in domibus suis non erant, sed purificabantur ad tempus ab uxoribus separati, et vinum vel siceram non bibebant, quae solent libidinem provocare.
267Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450B (auctor c.945–1004)
» De episcopis qui cum mulieribus habitant: « Nullus episcopus cum muliere habitet penitus; sin autem probatus fuerit hoc non observasse, episcopatus honore reiiciatur, quia ipse se indignum sacerdotio ostendit.
268Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450C (auctor c.945–1004)
» De clericis qui mulieres in domo sua habent: « Presbyteris et diaconis et in clero aliis scriptis non habentibus uxores, secundum divinas regulas interdicimus et nos mulierem habere in sua domo, exceptis matre et filia et sorore et aliis personis quae omnem querelam effugiunt, permittimus.
269Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0450C (auctor c.945–1004)
« Si diaconus vel subdiaconus futurus non habeat uxorem, secundum ea quae superius exposuimus, sibi coniunctam, non aliter consecretur nisi prius a consecratore interrogatus promiserit posse post consecrationem et sine legitima uxore caste vivere, non concedendo consecratore tempore consecrationis diacono vel subdiacono futuro permittere ut post consecrationem uxorem accipiat.
270Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0451A (auctor c.945–1004)
Sin autem lector secundas nuptias contraxerit, vel primas quidem, sed duxerit uxorem viduam vel disiunctam a marito, vel canonibus vel legibus sacris reprobatam, in alium gradum Ecclesiae non procedat.
271Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0451A (auctor c.945–1004)
» De clericis qui nuptias contrahere non possunt: « Clericus qui supra lectores et cantores est, veluti subdiaconus vel diaconus, nullas nuptias contrahere audeat, alioquin sacerdotio cadat.
272Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0451A (auctor c.945–1004)
Laicus etiam si appareat uxori coniunctus esse quae alium maritum habuit, aut si non iure coniunctus sit, aut si ille aliam uxorem habuit, neque subdiaconus, neque diaconus, neque presbyter fieri poterit.
273Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0451C (auctor c.945–1004)
Si autem mulier, propter aliquam necessitatem, minor quinquaginta annis diaconissa facta fuerit, non liceat ei alibi degere quam in archisterio sanctimonialium mulierum, ubi neque mares conversantur, neque vivere liceat ei quomodo velit.
274Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0451C (auctor c.945–1004)
Nam diaconissae super se habitare debent, vel nullum alium admittere secum, nisi revera fratrem; sin autem aliqua suspicio sit quasi simulatus frater cum ea degat, vel ab initio non consecretur, vel, si consecrata fuerit, amittat honorem.
275Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0451C (auctor c.945–1004)
Qui enim litteras non scit, clericus esse non potest: doceantur et presbyteri et diaconi sacras orationes et ecclesiasticos canones: quos scilicet consecrari oportet sine reprehensione, sine contradictione, sine pecuniarum datione, liberatos tam officiali quam curiali conditione, nisi forte secundum observationem quam in primo capite praesentis constitutionis exposuimus.
276Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452A (auctor c.945–1004)
Necesse est enim prius disceptari de vita episcopi, utrum bona sit an reprehensibilis, et iterum bonis testimoniis muniatur, an non.
277Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452B (auctor c.945–1004)
Eum autem oportet qui episcopus fit, vel monachum, vel clericum: ita tamen ut non minus sex mensibus appareat eum in clericatu fuisse.
278Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452B (auctor c.945–1004)
Legere autem debet et sacros canones, eoque tempore quo consecratur, consulatur eum is qui consecrat, si possit facere atque custodire omnia quae divini praecipiunt canones, et siquidem negaverit se posse custodire, non consecretur; si autem pollicitus fuerit observaturum se quantum hominibus possibile est sancta canonum praecepta, tunc is qui consecrat eum admonere atque praedicere debet quod, si non observaverit canones sanctos, et alienus erit a Deo, et religiosis episcopis non connumerabitur: nam canones Patrum vim legum habere oportet.
279Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452B (auctor c.945–1004)
Sin autem aliquis pecuniam dederit, eodemque modo episcopus creatus fuerit, non solum ipse, sed etiam qui consecravit eum inter episcopos non erit, sed pecuniae vel res datae consecrationis causa sacrosanctae Ecclesiae addicantur, sive episcopus, sive est qui dedit.
280Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452C (auctor c.945–1004)
Is autem qui accepit, non solum res amittat, sed etiam gradum atque honorem clericatus.
281Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452C (auctor c.945–1004)
Sin autem aliquis presbyter vel diaconus constitutus pecunia data ad episcopatum pervenerit, non solum episcopus esse desinat, sed etiam priorem gradum presbyteratus vel diaconii amittat.
282Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452D (auctor c.945–1004)
Et siquidem ante consecrationem facta fuerit contradictio, non prius consecretur episcopus nisi disceptatio de contradictione facta sit, et undique appareat innoxius.
283Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0452D (auctor c.945–1004)
Is autem qui eum contradixit, calumniator, si contradictionis iudicium deseruerit, et si non peregerit causam, prohibeatur sacra communione in omni vita sua ab eo qui consecraverit episcopum.
284Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0453A (auctor c.945–1004)
» In concilio Carthaginensi: « Ut cum omnibus omnino clericis extraneae feminae non cohabitent, sed solae matres, aviae, materterae, amitae, sorores, et filiae fratrum vel sororum.
285Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0453A (auctor c.945–1004)
» Item in eodem concilio: « Ut clerici continentes ad viduas vel virgines, nisi ex iussu et permissu episcoporum, non accedant, et hoc non soli faciant, sed cum clericis, aut cum his cum quibus episcopus iusserit.
286Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0453B (auctor c.945–1004)
Nam cum extra clericorum ordinem constitutis nuptiarum societati et procreationi filiorum studere sit liberum arbitrium, ad exhibendam tamen perfectae continentiae puritatem, nec subdiaconis quidem connubium carnale conceditur, ut et qui habent sint tanquam non habentes, et qui non habent permaneant singulares.
287Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0453C (auctor c.945–1004)
Qui zelo fidei ac disciplinae doctus non patitur Ecclesiam pollui ab indignis presbyteris quos in presbyterio filios asserit procreasse, quod non licere exponerem, nisi nossem vestram prudentiam legis totius habere notitiam.
288Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0453D (auctor c.945–1004)
Et ideo, fratres charissimi, libelli qui subiectus est tenore perspecto, eos qui talia perpetrasse dicuntur iubete in medio collocari, discussisque obiectionibus quae ipsis presbyteris impinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio; quia qui sancti non sunt, sancta tractare non possunt, atque alieni efficiuntur a ministerio, quod vivendo illicite polluerunt.
289Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0453D (auctor c.945–1004)
» In Nicaeno Concilio de subintroductis mulieribus: « Interdixit per omnia magna synodus non episcopo, non presbytero, non diacono, nec alicui omnino qui in clero est licere subintroductam habere mulierem, nisi forte matrem, aut sororem, aut amitam, vel eas tantum personas quae suspiciones effugiunt.
290Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0454A (auctor c.945–1004)
» In Decretalibus; quae feminae habitent cum clericis: « Feminas vero non alias esse patimur in domibus clericorum, nisi eas tantum quas propter solas necessitudinum causas habitare cum hisdem synodus Nicaena permisit.
291Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0454A (auctor c.945–1004)
» In concilio Laodicensi: « Viris cum mulieribus lavacra non celebranda.
292Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0454A (auctor c.945–1004)
Quod non oporteat sacris officiis deditos aut clericos aut continentes, vel omnem laicum Christianum lavacra cum mulieribus celebrare, quia haec apud gentiles prima reprehensio est.
293Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0454B (auctor c.945–1004)
» Non licere clericis ludicris et spectaculis interesse: « Oportet ministros altaris, vel quoslibet clericos spectaculis aliquibus quae aut in nuptiis aut in coenis exhibentur interesse, sed antequam cemelici ingrediantur, surgere eosdem convivio et abire debere.
294Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0454C (auctor c.945–1004)
» In eadem Synodo, capitul. 12: « Quae forma servatur in clericis, maxime cum vetus regula hoc habeat ut quisque correctus baptisatus clericus esse voluisset, sponderet se uxorem omnino non ducere.
295Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0454C (auctor c.945–1004)
» In synodo Carthaginensi, de continentia Aurelius episcopus dixit: « Cum praeterito concilio de continentiae et castitatis moderamine tractaretur, gradus isti tres, qui conscriptione quadam castitatis per consecrationes adnexi sunt, episcopos, inquam, presbyteros et diaconos, ita placuit, ut sacros condecet antistites, ac Dei sacerdotes, nec non et levitas, vel qui sacramentis divinis inserviunt, continentes esse in omnibus, quo possint simpliciter quod a Deo postulant impetrare; ut quod apostoli docuerunt, et ipsa servavit antiquitas, nos quoque custodiamus.
296Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0454D (auctor c.945–1004)
» Praeterea cum de quorumdam clericorum quamvis erga uxores proprias incontinentia referretur, « placuit episcopos et presbyteros et diaconos secundum priora statuta etiam ab uxoribus continere: quod nisi fecerint, ab ecclesiastico removeantur officio; caeteros autem clericos ad hoc non cogi, sed secundum unius cuiusque Ecclesiae consuetudinem observari debere.
297Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0455A (auctor c.945–1004)
» Ambrosius in epistola ad Titum inter caetera sic ait: « Unius uxoris virum, quamvis secundam numero uxorem non sit habere prohibitum, ut tamen quis dignus ad episcopatum sit, etiam licitam debet spernere propter sublimitatem ipsius ordinis, quia caeteris melior debet esse qui cupidus est sedis illius.
298Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0455A (auctor c.945–1004)
Sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non obnoxium vino, non verberatorem, sed modestum; non litigiosum, non asperum, domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni charitate: talem hominem, qui haec custodiat quae enumerat bona, creari debere dicit episcopum: haec enim signa sunt dignitatis episcopalis.
299Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0455C (auctor c.945–1004)
Relegamus Regum libros, et inveniemus sacerdotem Abimelech de panibus propositionis noluisse prius dare D. D. et pueris eius, nisi interrogaret utrum mundi essent pueri a muliere, non utique aliena, sed coniuge?
300Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0455D (auctor c.945–1004)
Quomodo itaque mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia lucri, hospitalitas quoque et benignitas praecipue esse debent in episcopo et inter cunctos laicos eminentia, sic et castitas propria et ita dixerim pudicitia sacerdotalis, ut non solum ab opere se immundo abstineat, sed etiam a iactu oculi et cogitationis errore mens Christi corpus confectura sit libera.
301Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0455D (auctor c.945–1004)
Sit quoque episcopus abstinens, non tantum, ut quidam putant, a libidine, ab uxoris complexu, sed ab omnibus animi perturbationibus, ne ad iracundiam concitetur, ne illum tristitia deiiciat, ne terror agitet, ne laetitia immoderata sustollat.
302Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0456D (auctor c.945–1004)
Unde agnoscitur non posse placere Deo huiusmodi continentiae votum quod praepeditur saecularium impedimento curarum.
303Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0456D (auctor c.945–1004)
» Idem eodem libro: « Debent ergo et ipsi episcopi ita esse perfecti, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto, in atriis tabernaculi testimonii ipsi non peccando consumant.
304Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457A (auctor c.945–1004)
Apostolus dicit: Bonum est homini mulierem non tangere (I Cor. VII, 1).
305Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457B (auctor c.945–1004)
» Ambrosius in Epistolam ad Romanos (c. VIII): « Fratres, quicunque spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei; si prudentia carnis inimica est in Deum, et qui in carne sunt Deo placere non possunt, arbitror eos qui serviunt officio coniugali quod prudentiam carnis diligant, et in carne sunt, a qua retrahens nos Apostolus, et iungens Spiritui deinceps loquitur (c. XII): Obsecro vos, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem.
306Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457B (auctor c.945–1004)
» Idem post pauca: « Vide, frater, quanta pudicitia exigatur in episcopo, ut si filii eius impudici fuerint, ipse episcopus esse non possit, et eodem vitio offendat Deum quo offendit et Heli pontifex qui corripuerat quidem filios, sed quia non abiecerat delinquentes, retrorsum cecidit, et mortuus est (I Reg. IV).
307Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457B (auctor c.945–1004)
Cernis igitur quod episcopus, presbyter, diaconus non ideo sint beati quia episcopi vel presbyteri sunt aut diaconi, sed si virtutes habuerint nominum suorum et officiorum: alioquin si diaconus sanctior episcopo suo fuerit, non ex eo quod in in feriori gradu est apud Christum deterior erit: ut Stephanus diaconus, qui primus martyrio coronatus est minor futurus in regno coelorum multis episcopis, et Timotheo ac Tito: quos ut subiicere non audeo, ita nec anteponere (I Tim. III, 2, 3).
308Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457D (auctor c.945–1004)
Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse, ut nulli vitio luxuriae mancipatus sit: unius uxoris virum, qui unam uxorem habuerit, non qui habeat: sobrium, sive, ut in Graeco dicitur, vigilantem, id est Niphanon [νηφαντόν]: pudicum, hoc enim significat Sophronon [σώφρονα], ornatum et castitate et moribus: hospitalem, ut imitetur Abraham, et cum peregrinis, imo in peregrinis Christum suscipiat: doctorem, nihil enim prodest conscientia virtutum frui, nisi et creditum sibi populum possit instruere, ut valeat exhortari in doctrina, et eos qui contradicunt redarguere: non vinolentum, quia semper in sanctis sanctorum est, et offert hostias, vinum et siceram non bibit: non vinolentum, quia in vino luxuria est: non vinolentum; sic bibat episcopus ut an biberit ignoretur.
309Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457D (auctor c.945–1004)
» Ambrosius in Epistolam ad Romanos: « Quanta felicitas non uxoris esse servum, sed Christi; non carni servire, sed spiritui!
310Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457D (auctor c.945–1004)
Ac ne forsitan in eo quod supra dixerat: Servus vocatus es, non sit tibi curae, sed et si potes liber fieri magis utere (Ibid., 21), sugillasse continentiam videretur, et in famulatum tradidisse nos coniugum, infert sententiam quae omnem cavillationem amputet: Pretio magno empti estis; nolite fieri servi hominum (Ibid.
311Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0457D (auctor c.945–1004)
Vere amat virgines Christus, quia sponte tribuunt quod sibi non fuerat imperatum, maiorisque gratiae est offerre quod non debeas, quam reddere quod exigeris.
312Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0458B (auctor c.945–1004)
Apostoli, uxoris onere contemplato: Si talis, inquiunt, est causa hominis, cum uxore non expedit nubere (Matth. XIX, 10).
313Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0458B (auctor c.945–1004)
Quorum sententiam Dominus probans: Recte quidem, ait, sentitis, quod expediat homini ad coelorum regna tendenti non accipere uxorem; Sed difficilis est res, et Non omnes capiunt verbum istud, sed quibus datum est (Ibid., 11).
314Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0458B (auctor c.945–1004)
Et paulo post tractanda sententia est: Sunt, inquit, qui se castraverunt propter regna coelorum (Ibid., 12): ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum: Qui potest, inquit, capere, capiat (Ibid.).
315Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0458C (auctor c.945–1004)
» Hieronymus: « Non potest Domini servire militiae, qui servus est uxoris.
316Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0458D (auctor c.945–1004)
« Qui non, inquit, litigat, caelebs est: » Melius est inhabitare in angulo tecti, quam cum uxore maledica in domo communi (Prov. XXV, 24): assiduis quippe iurgiis, et quotidiana garrulitate facit perpluere domum eius, et eiicit eum de aedibus suis, id est de Ecclesia.
317Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0458D (auctor c.945–1004)
Aestimo quod qui uxorem habet, quandiu ad idipsum revertitur, non tentet eum Satanas, quia in carne seminat, et non in spiritu; qui autem in carne seminat, non ego, sed Apostolus loquitur quod metat corruptionem (Gal. VI, 8).
318Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0460A (auctor c.945–1004)
Debent ergo et ipsi Ecclesiae sacerdotes ita perfecti esse, et in officiis sacerdotalibus eruditi, ut peccata populi in loco sancto, in atriis tabernaculi testimonii ipsi non peccando consumant.
319Abbo Floriacensis, Epistolae, 139, 0460B (auctor c.945–1004)
Inter familiaria verborum nostrorum arcana distillavit auribus nostris unum quoddam eloquium vestra magnificentia, quod non minus adimplere, si Deus voluerit, satago, quam vitam perpetuam mercari ex voto.
320Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0536B (auctor c.945–1004)
Qui sepultus est via Numentana, ubi decollatus est, ab urbe Roma non longe milliario 7. 5, non, Maii.
321Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0537A (auctor c.945–1004)
Hic constituit ut ministeria sacra non tangerentur, nisi a ministris.
322Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0537A (auctor c.945–1004)
Et ut quicunque Episcoporum evocatus fuisset ad Sedem Apostolicam rediens ad parrochiam suam non susciperetur, nisi cum formata.
323Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0537B (auctor c.945–1004)
Qui martyrio coronatus, sepultus est iuxta corpus B. Petri 4. non.
324Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0537B (auctor c.945–1004)
HYGINUS, natione Graecus, ex Philosopho de Athenis, cuius genealogiam non inveni; sedit annis 15. mens. 3. dieb. 4. Et sepultus est iuxta corpus B. Petri, 3. Idus Ianuar.
325Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0537C (auctor c.945–1004)
ANICETUS, natione Syrus, ex patre Ioanne, de vico Humisa, sedit annis 12 mens. 4. diebus 3. Hic constituit ut clericus comam non nutriret.
326Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0539A (auctor c.945–1004)
Sed postea incolumis ad Ecclesiam suam reversus praecepit ut duo presbyteri, et tres diaconi in omni loco Episcopum non desererent propter testimonium Ecclesiasticum.
327Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0539B (auctor c.945–1004)
STEPHANUS, natione Romanus, ex patre Iobio, sedit annis 6. mensib. 5. dieb. 2. Hic constituit sacerdotes et Levitas, ut vestibus sacratis non nisi in Ecclesia uterentur.
328Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0539C (auctor c.945–1004)
DIONYSIUS, ex monachis; cuius generationem non potuimus reperire.
329Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0540C (auctor c.945–1004)
EUSEBIUS, natione Graecus, ex medicis, sedit annis 6. mens. 1. dieb. 3. Sub huius temporibus inventa est crux Domini 5. Non.
330Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0540C (auctor c.945–1004)
Qui etiam sepultus est in cimiterio Calixti, via Appia, 6. Non.
331Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0541A (auctor c.945–1004)
Et ut sacrificium altaris non in serico, neque in panno tincto celebraretur, nisi tantum in lineo; sicut corpus Domini nostri IESU Christi in sindone linea munda sepultum est.
332Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0541D (auctor c.945–1004)
Qui consensit eis, ut una tantum participatione communionis conveniret cum haereticis, tantum ut non rebaptizaretur.
333Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0542A (auctor c.945–1004)
Ingressus quoque Liberius in urbem 4. Non.
334Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0542A (auctor c.945–1004)
Augusti consensit haereticis, non tamen rebaptizatus.
335Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0543A (auctor c.945–1004)
ANASTASIUS, natione Romanus, ex patre Maximo, sedit annis 3. diebus 10. Hic constituit ut quotiescunque Evangelia sancta recitarentur, sacerdotes non sederent, sed curvi starent, et ut nullus clericum transmarinum susciperet, nisi sui Episcopi chirographum designaret, quia eodem tempore Manichaei inventi sunt in urbe.
336Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0544A (auctor c.945–1004)
Quod audiens Valentinianus Augustus iussit synodum congregari, in qua examinatur a 46. Episcopis, et purgatur Xistus, et condemnatur Bassus, ita ut ultimo die viaticum ei non negaretur.
337Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0544C (auctor c.945–1004)
Hic constituit ut monacha non acciperet velamen benedictum in capite, nisi probata in virginitate fuerit 60 annis, et ut intra actionem sacrificii diceretur: Sanctum sacrificium, etc.
338Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0545A (auctor c.945–1004)
Quod audiens Simplicius praesul dissimulans non rescripsit Achatio, sed Petrum damnavit, expectans tempus poenitentiae.
339Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0545B (auctor c.945–1004)
Si non, offerrent libellum poenitentiae.
340Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0545B (auctor c.945–1004)
Qui cum introissent Constantinopolin, corrupti sunt pecunia, et non fecerunt ut praeceperat Dominus Papa.
341Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0545B (auctor c.945–1004)
Sed Mesenus non tacuit peccatum suum, et ob hoc concessum est ei tempus poenitentiae.
342Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0545C (auctor c.945–1004)
Quem B. Gelasius cum gloria suscepit, et ei secundam sedem praebuit, factaque Synodo misit per tractum Orientis, et iterum damnavit in perpetuum Petrum et Achatium, si non sub satisfactione libelli postularent poenitentiam.
343Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0545D (auctor c.945–1004)
Qui etiam, cum voluisset Achatium occulte revocare, et non potuisset, nutu divino percussus sepultus est in basilica B. Petri Apostoli, 13. Kalend.
344Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0547A (auctor c.945–1004)
Qui furore repletus inter alia sua sacra haec scripsit, dicens: Nos iubere volumus, non nobis iuberi; et post haec nutu divino percussus fulmine obiit.
345Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0547D (auctor c.945–1004)
Tunc Ioannes Papa aegrotus cum fletu ambulavit, et senatores, et Consules cum eo, id est, Theodorus importunus, Agapitus Patritius, accipientes in mandatis, ut redderentur Ecclesiae haereticis in partibus Orientis, quod si non, omnem Italiam gladio perderet.
346Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0548A (auctor c.945–1004)
Cum vero Ioannes venerabilis Papa, et Senatores eius comites reverterentur a Constantinopoli, praedictus Rex haereticus cum grandi dolo et odio suscepit eos, quos etiam gladio voluit interficere, sed non ausus est metuens indignationem Iustini Augusti, quanquam permiserit in custodia afflictos [cruciari] cremari.
347Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0549C (auctor c.945–1004)
Scito tamen, te et Episcopum tuum idoneos non esse Christianae religionis, nisi duas naturas in Christo confiteamini.
348Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0549D (auctor c.945–1004)
Qui corruptus pecunia talem timorem induxit clero, ut qui non consentiret in huius ordinatione gladio puniretur.
349Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0549D (auctor c.945–1004)
Quocirca sacerdotes non subscripsere ante ordinationem eius secundum morem antiquum, sed postmodum.
350Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0550D (auctor c.945–1004)
Quod audiens Belesarius non credidit, sciens quod per invidiam haec dicerentur.
351Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0552B (auctor c.945–1004)
Sed Vigilius magis desiderans mori, quam vivere, nullatenus voluit eis consentire, et dixit: Ut video, non me fecerunt venire ad se Iustinianus et Theodora, sed Diocletianus et Eleutheria.
352Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0553B (auctor c.945–1004)
PELAGIUS, natione Romanus, ex patre Ioanne Vicariano, sedit annis 11 mensibus 10, diebus 18. Quem, dum non essent Episcopi, qui eum ordinarent, eo quod multitudo religiosorum sapientium, et nobilium subduxerat se a communione eius, dicens, quia in morte Vigilii Papae se immiscuit, ut tantis poenis affligeretur, ordinaverunt duo Episcopi, Ioannes de Perusia, et Bonus de Ferentino, et Andreas presbyter de Hostia.
353Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0553B (auctor c.945–1004)
Nam non erat in clero vel monasteriis, qui posset promoveri.
354Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0554C (auctor c.945–1004)
GREGORIUS, natione Romanus, ex patre Gordiano, sedit annis 13. mens. 6. diebus 10. Hic exposuit homilias Evangeliorum, et multa alia, quae enumerare non possumus, adiecitque in canone.
355Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0555D (auctor c.945–1004)
BONIFACIUS, natione Campanus, de civitate Neapoli, ex patre Ioanne, sedit annis 5. Hic constituit, ut testamentum valeat secundum iussionem Principis, et ut nullus trahatur de Ecclesia, nec praesumat acolythus reliquias Sanctorum Martyrum levare, nisi presbyter, et ut in Lateranis acolythus non baptizet cum diacono, sed subdiaconi sequentes.
356Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0556B (auctor c.945–1004)
His auditis omnes armati a puero usque ad senem venerunt ad praedictam Ecclesiam, quam tamen irrumpere non potuerunt, resistentibus his, qui cum sanctissimo Severino aderant.
357Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0556B (auctor c.945–1004)
Unde Mauritius, quod vi non potuit, dolo fecit ingressus vestiarium Lateranensis Episcopii, et sigillavit omnia quae Christianorum pietas pro redemptione animarum suarum sancto Petro reliquerat.
358Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0556C (auctor c.945–1004)
Qui etiam sepultus est ad beatum Petrum Apostolum sub die 4. Non.
359Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0557C (auctor c.945–1004)
Deinde Paulum regiae civitatis patriarcham regulariter increpavit, nec non per apocrisiarios admonuit, quatenus proprium emendaret commentum, atque ad orthodoxam fidem, catholicamque Ecclesiam remearet.
360Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0557C (auctor c.945–1004)
Qui tandem, cum eum non posset a suo conamine revocare, secundum Apostolicam auctoritatem depositionis ultione percussit.
361Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0557D (auctor c.945–1004)
MARTINUS, de civitate Tudertina provinciae Tusciae, sedit annis 6. mense 1. diebus 26. Huius temporibus Paulus Constantinopolitanae urbis Episcopus spiritu superbiae inflammatus, non solum verbis, sed etiam libris, sententiis nefandissimorum haereticorum catholicum dogma enervare studuit; definiens, nec unam, nec duas voluntates, aut operationes in Christo Domino confiteri.
362Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0558D (auctor c.945–1004)
EUGENIUS, natione Romanus, de regione prima Aventinensi, clericus a cunabulis, ex patre Rufiniano, sedit annis 2. mensibus 9. diebus 24. His temporibus Petrus patriarcha Constantinopolitanus direxit Synodicam iuxta consuetudinem ad sedem Apostolicam omnino obscurissimam, in qua non declaravit operationes aut voluntates in Domino nostro IESU Christo.
363Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0560B (auctor c.945–1004)
Quod facere non distulit, et Episcopos ac presbyteros, vel religiosos monachos illuc quantocyus direxit.
364Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0560C (auctor c.945–1004)
Quos dum suscepisset, commonuit, ut remittentes assertiones philosophicas, non furore, sed pacifica dispositione puram sanctorum Patrum, scripturarumque comprobatam fidem per Synodalia decreta satisfacerent, et inducias ad retractandum dedit, tribuens eis omnia, quae ad sustentationem sufficiebant in domo, quae appellatur Placidia.
365Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0560D (auctor c.945–1004)
in basilica, quae Trullus appellatur, sub regali cultu resedit Imperator, et cum eo Georgius patriarcha Constantinopolitanus, et Macarius Antiochenus, missique sedis Apostolicae cum Episcopis Orientalium partium, numero 150. Post haec intromiserunt libros, et tomos diversos, et Synodos, quas falsaverunt haeretici aestimantes, non propter veritatem, sed per mendacium superare, qui non duas, sed unam voluntatem et operationem dicebant in Christo; quod coram Principe et Synodo claruit.
366Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0561D (auctor c.945–1004)
Macarius quoque cum suis amatoribus directus est in exilium ad civitatem Romanam, decretumque est, ut tollantur nomina Patriarcharum de dyptichis Ecclesiarum, vel de picturis, aut foribus, ubi esse poterant, id est, Cyri, Sergii, Pyrrhi et Pauli, nec non et Petri, per quos error iste pullulaverat.
367Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0561D (auctor c.945–1004)
Suscepit etiam divalem iussionem secundum suam postulationem, qua relevata est quantitas, quae solita erat dari pro ordinatione Pontificis, sic tamen, ut si contigerit post eius transitum electionem fieri, non debeat ordinari, nisi prius decretum generale introducatur a regia urbe secundum antiquam consuetudinem.
368Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0562B (auctor c.945–1004)
Sed et ne Mauri quondam Episcopi anniversitas aut Agenda celebretur, nec non typum autocephaliae, quem sibi elicuerant ad amputanda scandala sedis Apostolicae restituerunt.
369Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0563B (auctor c.945–1004)
CONON, oriundus patre Traceseo, educatus apud Siciliam, postmodum Romam venit eidem Ecclesiae militaturus, atque ad presbyterii honorem devenit; sedit mensibus 11. In cuius electionem consensit clerus et populus, dum non minima contentio facta esset, eo quod clerus in Petrum Archipresbyterum, et exercitus in sequentem eius Theodorum presbyterum intendebat.
370Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0564C (auctor c.945–1004)
Sed clanculo tamen non cessabat Ravennam mittere, persuadens Ioanni Patritio et exarcho Romam venire.
371Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0564C (auctor c.945–1004)
Qui amore promissae pecuniae veniens, dum omnes in personam Sergii sanctissimi invenisset consensisse, Paschali id quidem suffragari non valuit, et ideo Ecclesiae B. Petri Apostoli suo stipendio damnum intulit, adeo ut centum libras auri a praedicto Pontifice exigeret, quas praedictus miserrimus Archidiaconus promisisset.
372Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0564D (auctor c.945–1004)
Verum beatissimus Pontifex penitus non acquievit, nec eosdem tomos suscipere, aut lectioni pandere passus fuit, sed ut invalidos respuit atque abiecit, eligens ante mori, quam novitatum erroribus consentire.
373Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0565D (auctor c.945–1004)
Deinde vero, dum Gisulfus dux gentis Langobardorum Beneventi cum omni sua virtute veniret, in Campaniam incendia et praedationes multas exerceret, captivosque, non paucos cepisset, et usque ad locum, qui Horreas dicitur, fossatum figeret, nullusque esset, qui ei resistere posset, praedictus Pontifex missis sacerdotibus cum Apostolicis donariis universos captivos de eorum manibus redemit, et illum cum suo hoste ad propria repedare fecit.
374Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0566B (auctor c.945–1004)
Sed hic humana fragilitate timidus hos nequaquam emendans Principi retransmisit, postquam non diu in hac vita perduravit, sed defunctus appositus est ad patres suos.
375Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0566C (auctor c.945–1004)
SISINNIUS, natione Syrus, patre Ioanne, sedit dies 20. Qui vir podagrico ac chiragrico humore ita detinebatur astrictus, ut sibi propriis manibus cibum exhibere non valeret.
376Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0568B (auctor c.945–1004)
Non post multos hos dies venit nuntius a Sicilia, qui Philippum haereticum a principali vertice depulsum innotesceret, ac Anastasium orthodoxum Augustalia sceptra suscepisse nuntiaret.
377Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0569A (auctor c.945–1004)
Unde Romanis tribulatio maxima imminebat, quod serere non poterant: et idcirco a domno Papa Letaniae crebro fiebant.
378Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0569C (auctor c.945–1004)
Ex Francis vero mille tantum et quinquaginta in eodem bello fuerunt mortui: ex quibus ideo plures non interierunt, quia anno praemisso idem Dux Eudo in benedictionem tres spongias a praedicto Pontifice acceperat, ex quibus in hora, qua bellum commissum est, quicunque ad sumendum modicam nactus est particulam, nec vulneratus, nec mortuus est.
379Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0569C (auctor c.945–1004)
Hic Pontifex instituit, ut quod non agebatur Quadragesimali tempore in quinta feria ieiunium, atque Missarum celebritas fieret.
380Abbo Floriacensis, Excerptum de vitis Romanorum pontificum, 139, 0569 (auctor c.945–1004)
ab alio quopiam de viginti duobus sequentibus pontificibus Romanis brevissime subiecta erant luce indigna putavius, tum quod ex libro de Romanis pontificibus, qui Anastasio Bibliothecario tribuitur, uti superiora omnia, excerpta non essent, tum quod mutila essent et plena lacunis.
381Abbo Floriacensis, Praefatio commentarii in cyclum Victorii, 139, 0571A (auctor c.945–1004)
Cum enim ut filii patri servirent, liberaliter et sine invidia, non ad oculum, sed alter alteri in meo servitio praeferret, ingratus esse potui; si spretis eorum suggestionibus, apparuissem immemor accepti beneficii: qui ex quo illis praecordialiter adhaesi, semper mea commoda ex eorum comparavi commodis.
382Abbo Floriacensis, Praefatio commentarii in cyclum Victorii, 139, 0572A (auctor c.945–1004)
Sed Victorius usus praefatione, opera prologi abutitur, qui narrationis argumenta non primo elicit, licet multa proponat sequentis operis, quae imbuendis planiora singillatim facere decrevi.
383Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0523A (auctor c.945–1004)
Quam etsi inter tot religiosae vitae viros, Deo auctore, perfero, qui me quasi seipsos diligunt, ut ipsa re coniicio; non tamen voti impos, sine dolore recordari valeo, quod illius mei spiritalis alumni in praesentiarum corporali praesentia minime perfruor, quae aliquando perfruenti erat vita ipsa dulcior.
384Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0523A (auctor c.945–1004)
Nunc quia ita contigit per obedientiam, quae melior est victimis, non solum fratrum cum quibus moror imperiis deservire gestio, verum etiam quibusque huius insulae iuxta modulum meae parvitatis desidero prodesse, quoniam non sine divino constat moderamine gestum quod, sedatis fluctibus marinae tempestatis, ad id deveni exsilii cum mira tranquillitate tam vasti aequoris; ubi dum quibusdam studiorum occupationibus detineor, levior sit calamitatis miseria quam tolero, quandoquidem benevolentia eorum cum quibus habito ad id me compellit ut non solum pro posse velim fraternis necessitatibus succurrere, sed etiam ultra vires velle.
385Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0523C (auctor c.945–1004)
Cui etsi ab aliquo opponatur aemulo, in silvam ne ligna feras, certum tamen habeo quod vestri ingenii sterilitas vel inopia mei non sit indigna convivii copia, quae hoc modo se habeat.
386Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0523C (auctor c.945–1004)
In primis Donatus dicit quod si in trissyllabis et tetrasyllabis et deinceps, si penultima positione longa fuerit, ipsa acuetur, et antepenultima gravi accentu pronuntiabitur, ut Catellus, Metellus: ita tamen si positione longa, non ex muta et liquida fuerit; nam mutabit accentum, ut latebrae, tenebrae.
387Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0523D (auctor c.945–1004)
Nam si sint verbalia feminini generis, vel alia quaeque naturaliter producta, propter mutam et liquidam breviari non possunt ullo modo; hoc enim significat conditio apposita, si talis syllaba positione longa sit, accentum in antepenultima mutari.
388Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0524A (auctor c.945–1004)
Accentus igitur ante penultimam non mutatur.
389Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0524D (auctor c.945–1004)
Et in quarta tantum corripiuntur duo, queo simul et eo, et quae ex his componuntur, ut eo, itus; exeo, exitus, ex quibus verbalia non legi.
390Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0525C (auctor c.945–1004)
In quinta quoque declinatione unius genitivi trisyllabi penultimam corripi in prosa sciatis, ut fides, fidei; quia non habet i ante e, sicut habent reliqua trisyllaba genitivorum declinationis quintae.
391Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0527B (auctor c.945–1004)
Et positione producuntur mordeo, morsus, findo, fissus; natura vero, caedo, caesus, fido, fisus, et alia plurima, quae idcirco proposui ut non solum scripto, sed etiam sono distinguatis, fisum et fissum, caesum et cessum, ferum et ferrum, pyrum et Pyrrhum, et si qua sunt similia; quia fortius sonat omnis consonans in medio unius partis repetita, quam cum est sola.
392Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0528B (auctor c.945–1004)
Cur enim scriptitant Latini sequor, sequeris vel sequere, sequitur; et non secor, seceris, vel secere, secitur, cum ab eo sit secutus?
393Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0528C (auctor c.945–1004)
Quod si post g idem quis fecerit, proponimus unde sit imperitia notabilis; et stultum est dicere pingue pro pinge, et lingue pro linge, et ut Servio placet in IX Aeneidos, ungue pro unge, unde et ungentum sine u dicit esse cum g; sicut et q tunc tantum pinguem sonum habeat, si ei v ante alteram vocalem adhaereat, qua amissa, g quidem permanet, sed q manere non valet; quin in c transit, statim ut u ante alteram vocalem perdiderit, ut sequor, secutus.
394Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0529A (auctor c.945–1004)
Quando vero ch pro χ, sicut et ph pro φ, et th pro θ in aliquibus dictionibus scribunt nostri, certum est quod illae dictiones Latinae non sint, et idcirco illas proferimus Graecarum litterarum sonis, licet quidam figurarum similitudine decepti pronuntient X pro χ, et dicant arxe pro eo quod est ἄρχη, et maxaera pro μαχαίρα.
395Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0529B (auctor c.945–1004)
De littera g scitote quia si non sequatur u, propter diphthongum non impinguatur, ut lagoena, tragoedia.
396Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0529B (auctor c.945–1004)
Pupugit et tutudit in penultimis corripi non ignoretis.
397Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0529C (auctor c.945–1004)
Horatius: Fecundi calices quem non facere disertum, Quod a cedo ita scribatur praeteritum, quomodo et a cado, videlicet cecidi, auctor est Priscianus, qui docet quod omnia verba quae crescunt in praeteritis, semper repetunt non solum primam consonantem, sed etiam primam vocalem primae syllabae.
398Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0530C (auctor c.945–1004)
Meam denique reprehensionem non pudet vobis exponere, qui cum aliquando cuidam fratrum vestrati, proferenti ex libris moralibus myrmicoleonta, assensum praebuissem, sannam passus reticui.
399Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0530D (auctor c.945–1004)
Sed tamen ille si animadvertisset in eodem libro genitivum myrmicoleontis, non negaret nomen appellativum desinere in on, cuius genitivus etiam simplicis more Graeco t assumit, ut leon, leontis.
400Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0531B (auctor c.945–1004)
Metri causa tamen brevia sunt, Horatius in poetica: Effutire leves indigna tragoedia versus, Eadem dicta sint de his et similibus, spondaeus, Matthaeus, platea, Nicaea, quae non esse Latina monstrat pronuntiatio ipsa.
401Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0531D (auctor c.945–1004)
Illa etiam constructio et sermonem quem auditis non est meus, similis est, urbem quam statuo vestra est; lectionemque quam audistis vobis prodest.
402Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0532B (auctor c.945–1004)
Quocirca, ut idem doctor ait, cum nominentur tres virtutes, fides, spes, charitas, melius est dicere neutraliter, maior horum quam maior his est charitas, ut non quartum aliquid introducas, sed in rebus propositis quid maius sit secernas.
403Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0532C (auctor c.945–1004)
IN DEI PALINODIA, quam composuit Hilarius Pictavensis episcopus, non iuxta quorumdam imperitorum errorem suscepistis, sed potius suscepturus legendum est: Tu ad liberandum suscepturus hominem.
404Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0532C (auctor c.945–1004)
, archiepiscopum, non horrui maris periculum, etc.
405Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0532D (auctor c.945–1004)
In fide quoque catholica quam assertor veritatis edidit Athanasius, post multas persecutiones repertus per omnia orthodoxus, unus versiculus ita legendus est: Spiritus sanctus a Patre et Filio non factus, nec creatus, nec genitus, sed procedens, licet multi pro simplicitate intellectus sui conentur abradere id quod est nec genitus, propterea quod apud alios catholicos saepe legitur Spiritus sanctus nec genitus, sed procedens, licet multi nec ingenitus, sed tantum procedens.
406Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0533A (auctor c.945–1004)
Habet sane eadem fides in divinitate Trinitatis quod alia sit persona Patris, alia Filii, alia Spiritus sancti, quas proprietatibus informant catholici, non diversas temporibus aut locis.
407Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0533A (auctor c.945–1004)
Nam quod Pater non est factus nec creatus, commune est ei cum Filio et Spiritu sancto; quod vero non est genitus, commune est cum Spiritu sancto, sed non cum Filio; quod autem Filius est genitus, differt ab eo Pater et Spiritus.
408Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0533B (auctor c.945–1004)
Sed si Spiritus sanctus non est genitus, ait aliquis, procul dubio est ingenitus.
409Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0533B (auctor c.945–1004)
Quod non ita esse, cum Aristotelis sententia reclamat locutio consueta, qua nos patimur etiam ab inimicis, levius non esse sapientes, quam insipientes, dici; et non esse iustos potius quam iniustos, cum palam omnibus causa humilitatis id ipsum profiteatur.
410Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0533B (auctor c.945–1004)
Quis enim aegrotus, cum sciat se non esse sanum, patienter audiat se esse insanum?
411Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0533B (auctor c.945–1004)
Sic fit ut quaedam absque privatione negata, vera sint, quae privatorie affirmata, vera esse non possint; quibus tamen privatoriis si hyperbatice superveniat negatio, restituit ea veritati aliquando.
412Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0533C (auctor c.945–1004)
Nam dum dicitur de quolibet, Non est sanus, addubitat aliquis utrum insanus velit intelligi; id enim possibile est consequi, et idcirco, a dicente necessario subiungitur quia nec sanus est nec insanus.
413Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0533C (auctor c.945–1004)
Similiter ergo dum dico Spiritum sanctum non esse genitum, quantum ad veritatem sufficit; sed ad ansam calumniae solvendam proficit, si nec genitum, nec ingenitum esse tractatus patefecerit: siquidem privatio exigit negationem; negatio vero privationem necessario nomine, quia non omne quod non videt caecum est, cum omne quod caecum est non videat: et non omne quod iustum non est iniustum est, cum omne quod iniustum est, necessario constet quod iustum non est.
414Abbo Floriacensis, Quaestiones grammaticales, 139, 0534B (auctor c.945–1004)
Cum itaque infra denarium, excepto septenario, omnes numeri aut gignant, aut gignantur, horum praescriptornm imparium primus gignit, sed non gignitur; secundus nec gignit, nec gignitur; tertius autem gignitur, sed non gignit: quorum singuli quibus conveniant personis nemo dubitat fidelis, maxime cum gentium philosophi propter supradictam causam septenarium Minervae attribuerint, et nos illi sapientiae, quam numerando constat, nunquam simplicem non esse.
415Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0507B (auctor c.945–1004)
Postquam, a te, venerabilis Pater, digressus sum cum multa alacritate cordis, et ad monasterium, quod nosti, festinus redii, coeperunt me obnixe ii cum quibus fraterna charitate detentus hospitando hactenus degi, pulsare manu sancti Desiderii, ut mirabilium patratoris Eadmundi regis et martyris passionem litteris digererem, asserentes id posteris profuturum, tibi gratum, ac meae parvitatis apud Anglorum Ecclesias non inutile monumentum.
416Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0507C (auctor c.945–1004)
Audierant enim quod iam pluribus ignoratam, a nemine scriptam, tua sanctitas ex antiquitatis memoria collectam, historialiter me praesente retulisset domino Rosensis Ecclesiae episcopo, et abbati monasterii quod dicitur Mealmesbyry, ac aliis circum assistentibus, sicut tuus mos est, fratribus quos pabulo divini verbi Latina et patria lingua pascere non desinis.
417Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0508B (auctor c.945–1004)
Cuius assertioni quia in tantum fidem accommodasti, ut promptuario memoriae verba ex integro reconderes, quae postmodum iunioribus mellito ore oructares; coeperunt fratres instantius meae pusillitati incumbere, ut eorum ferventi desiderio satisfacerem, ac pro virium facultate tantorum operum seriem perire non sinerem.
418Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0508C (auctor c.945–1004)
Cuius quaestionis ambiguum volens purgare, tu vastae peritiae sacrarium pro [reserans] exemplo adiecisti, quod multo magis audientium attonita corda concussit, quia sanctus Domini Cuthbertus, incomparabilis confessor et episcopus, non solum adhuc exspectat diem primae resurrectionis incorrupto corpore, sed etiam perfusus quodam blando tepore.
419Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0509C (auctor c.945–1004)
Interius ubere ( fort., uberis) glebae satis admodum laeta, hortorum nemorumque amoenitate gratissima, ferarum venatione insignis, pascuis pecorum et iumentorum non mediocriter fertilis.
420Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0509C (auctor c.945–1004)
Quae paludes praebent pluribus monachorum gregibus optatos solitariae conversationis sinus, quibus inclusi non indigeant solitudine eremi, ex quibus sunt sancti monachorum patris Benedicti coelibes coenobitae, in loco celebri hac tempestate.
421Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0509C (auctor c.945–1004)
Qui atavis regibus editus, cum bonis polleret moribus, omnium comprovincialium unanimi favore non tantum eligitur ex generis successione, quantum rapitur, ut eis praeesset sceptrigera potestate.
422Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0510A (auctor c.945–1004)
Nactus vero culmen regiminis, quantae fuerit in subiectos benignitatis, quantae in perversos distinctionis; non est nostrae facultatis evolvere, qui eius minima, quo conveniret sermone, non possumus expedire.
423Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0511A (auctor c.945–1004)
Cumque iam multitudine interfectorum Achaemeniam rabiem non tantum exsaturasset, quantum fatigatus in posterum distulisset, evocat quosdam plebeios, quos suo gladio credidit esse indignos, ac ubi rex eorum tunc temporis vitam degeret, sollicitus perscrutator investigare studet.
424Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0511C (auctor c.945–1004)
Classem quoque absque valida manu non audebat deserere; quoniam, velut lupis vespertinis mos est, clanculo ad plana descendere, repetitis quantocius notis silvarum latibulis, sic consuevit eadem Danorum et Alanorum natio; cum semper studeat rapto vivere, nunquam tamen indicta pugna palam contendit cum hoste, nisi praeventa insidiis, ablata spe ad portum navium remeandi.
425Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0513A (auctor c.945–1004)
Vitam indulget, qua necdum careo; regnum promittit, quod habeo; opes conferre cupit, quibus non egeo.
426Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0513B (auctor c.945–1004)
Honestius enim est perpetuam defendere libertatem, si non armis, saltem iugulis, quam reposcere amissam lacrymosis querimoniis; quoniam pro altero gloriosum est mori, pro altero vero opponitur contumacia servilis, quippe servum, quascunque domini conditiones accepit, servire convenit.
427Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0513D (auctor c.945–1004)
Unde noveris quod pro amore vitae temporalis Christianus rex Eadmundus non se subdet pagano duci, nisi prius effectus fueris compos nostrae religionis, malens esse signifer in castris aeterni regis.
428Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0514D (auctor c.945–1004)
Ille quidem purus sceleris, in columna ad quam vinctus fuit, sanguinem non pro se, sed pro nobis [fundens], flagellorum suorum signa reliquit; iste pro adipiscenda gloria immarcessibili cruentato stipite similes poenas dedit.
429Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0515A (auctor c.945–1004)
Cuius corpus ita truncum et aculeis hirsutum relinquentes, cum suo auctore Dani, ministri diaboli, illud caput sanctum quod non impinguaverat peccatoris oleum, sed certi mysterii sacramentum, in silva, cui vocabulum est Hagdesdum, recedentes asportaverunt, ac inter densa veprium fruteta longius proiectum occuluerunt, id omni sagacitate elaborantes ne a Christianis, quos vix paucos reliquerant, sacratissimum corpus martyris cum capite pro tumulantium modulo honestae traderetur sepulturae.
430Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0515C (auctor c.945–1004)
Pro certo enim omnibus vere sapientibus inerat quod alienae sectae cultores, invidendo nostrae fidei, sustulissent caput martyris, quod non longius intra densitatem saltus abscondissent, aut vili cespite obrutum, aut avibus et feris devorandum.
431Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0515D (auctor c.945–1004)
Cumque inito consilio omnes pari affectu ad id concurrerent, ut cornibus vel tubis ductilibus singuli contenti essent, quatenus, circumcirca pervagantes, vocibus aut tubarum strepitu sibi mutuo innuerent, ne aut lustrata repeterent, aut non lustrata desererent.
432Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0516C (auctor c.945–1004)
Quibus rebus permota eiusdem provinciae multitudo, non solum vulgi, sed etiam nobilium, in villa regia quae lingua Anglorum Bedricesgueord ( Beodricheswort ) dicitur, Latina vero (Beodries) Bedrici curtis vocatur, construxit permaximam miro ligneo tabulatu ecclesiam, ad quam eum, ut decebat, transtulit cum magna gloria.
433Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0516D (auctor c.945–1004)
cum illud pretiosum corpus martyris putrefactum putaretur ob diuturnum spatium transacti temporis, ita sanum est repertum et incolume, ut non dicam caput redintegratum et compaginatum corpori, sed omnino in eo nihil vulneris, nihil cicatricis apparuerit.
434Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0517A (auctor c.945–1004)
Quae omnia diligenter colligens, et in capsella recondens, non neglexit, quandiu vixit, excolere mira affectione, posita super altare eiusdem ecclesiae, ubi adhuc reservantur debita veneratione.
435Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0517D (auctor c.945–1004)
non posse surgere, quando nec in vocem poterat erumpere?
436Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0517D (auctor c.945–1004)
Nam omnes simul iussit affigi patibulis, eo quod ausi fuissent atrium sancti Eadmundi martyris furtive ingredi; non reducens ad memoriam, quod Dominus per prophetam admonet: « Eos, qui ducuntur ad mortem, eruere non cesses, » factum quoque Elisei prophetae, qui latrunculos de Samaria pastos pane et aqua, remisit ad propria, dicens regi volenti percutere illico, quod non eos cepisset in gladio et arcu suo (IV Reg. VI, 22).
437Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0518C (auctor c.945–1004)
Non piget referre de quodam magnae potentiae viro, Leofustano vocabulo, qui, iuvenilis aetatis impetum non refrenans, ad id flagitii lasciviendo prorupit, ut sibi quadam singularis potentiae auctoritate praeciperet ostendi corpus tanti martyris.
438Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0518C (auctor c.945–1004)
Reserato ergo locello, astitit, aspexit, et eodem momento in amentiam versum tradidit illum Deus in reprobum sensum (Rom. I, 28): ac poena sua didicit quia praesumpsisset quod non licuit.
439Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0518D (auctor c.945–1004)
Sicque sanctus rex et martyr Eadmundus omnibus innotuit non se esse inferiorem meritis Laurentii beati levitae et martyris, cuius corpus, ut refert beatus pater Gregorius, cum quidam seu digni seu indigni levare volentes conspicerent, contigit ut septem ex eis ibidem subita morte perirent.
440Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0519A (auctor c.945–1004)
De quo constat, sicut et de aliis sanctis omnibus iam cum Christo regnantibus, quod, licet eius anima sit in coelesti gloria, non tamen per visitationem die noctuque longe est a corporis praesentia, cum quo promeruit ea quibus iam perfruitur beatae immortalitatis gaudia.
441Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0519B (auctor c.945–1004)
Sed de hoc sancto martyre aestimari licet cuius sit sanctitatis in hac vita, cuius caro mortua praefert quoddam resurrectionis decus sine sui labe aliqua; quando quidem eos qui huiuscemodi munere donati sunt, extollant catholici Patres suae relationis indiculo, de singulari virginitatis adepto privilegio, dicentes quod iusta remuneratione etiam hic gaudent praeter morem de carnis incorruptione, qui eam usque ad mortem servaverunt, non sine iugis martyrii valida persecutione.
442Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0520A (auctor c.945–1004)
Cui humano obsequio famulantes satagant illi ea placere munditia, quam ei perpetuo placuisse manifestant membra incorrupta; et si non possunt virgineo flore pudicitiae, saltem expertae voluptatis iugi mortificatione.
443Abbo Floriacensis, Vita S. Eadmundi, 139, 0520B (auctor c.945–1004)
Quoniam, si illa sanctae animae invisibilis et illocabilis praesentia alicuius famulantium spurcitia offendatur, timendum est quod propheta terribiliter comminatur: In terra sanctorum iniqua gessit, et ideo gloriam Domini non videbit (Isai. XXVI, 10).
444Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0473A (auctor 1000)
Postquam divina providente clementia regni fastigium suscepistis, ad probationis emolumentum multa infortunia, occulto sed non iniusto Dei iudicio, perpessi estis.
445Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0474A (auctor 1000)
In quibus et vestri ministerii summam expressi; et quanter vobis fidem servare debeant optimates regni non tacui.
446Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0474B (auctor 1000)
X. De eo quod sacerdotes mandatum ad gentem extraneam non mittant.
447Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0475B (auctor 1000)
XXII. De monachis non servantibus propositum.
448Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0476C (auctor 1000)
» INTERPRETATIO. Ecclesiae sunt loca Deo dicata, et ideo reos, qui ibidem compulsi timore confugerint, ita tueantur ut nullus locis sanctis ad direptionem rerum vim aut manus afferre praesumat; sed quidquid spatii vel in porticibus, vel in areis ad ecclesiam adiacentibus pertinet, velut interiora templi praecipimus custodiri, ut reos timoris necessitas non constringat circa altaria manere, et loca venerabilia polluantur.
449Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0476D (auctor 1000)
Quod si deponere arma noluerint, et sacerdoti vel clericis non crediderint, sciant se armatorum viribus pertrahendos.
450Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0476D (auctor 1000)
Defensores ecclesiarum qui dicuntur hodie, contra auctoritatem legum et canonum sibi defendunt quod fuerat iuris ecclesiarum, sicque violentiam clericis et monachis ingerendo, res ecclesiarum seu monasteriorum usufructuario diripiunt, colonos in paupertatem redigunt, possessiones ecclesiarum non augent, sed minuunt, et quorum defensores esse debuerant, eos vastant.
451Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0477A (auctor 1000)
Patet rerum copia cunctis hostibus praedae, nec parant saltem vel verbis obviant, ut resistant, qui se putant non iam advocatos, sed dominos, dum post abscessum hostium consumunt quidquid fuerit residuum, iuxta illud propheticum: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, etc.
452Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0477D (auctor 1000)
Unde ex libris, qui ex conciliis sui temporis effecti sunt cum subiectione episcoporum, quanta facile est reperiri, expressum libro II, cap. 1 (Concil. Paris. VI), post aliqua: « Iustitia regis est, neminem iniuste per potentiam opprimere, sine acceptione personarum inter virum et proximum suum iudicare, advenis et pupillis et viduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, iniquos non exaltare, impudicos et histriones non nutrire, impios de terra perdere, parricidas et peierantes vivere non sinere, ecclesias defensare, pauperes eleemosynis alere; iustos super regni negotia constituere, senes et sapientes et sobrios consiliarios habere, magorum et hariolorum pythonissarumque superstitionibus non intendere, iracundiam differre, patriam fortiter et iuste contra adversarios defendere; per omnia in Dec vivere, prosperitatibus non elevare animum, cuncta adversa patienter ferre, fidem catholicam in Deum habere, filios suos non sinere impie agere, certis horis orationibus insistere, ante horas congruas non gustare cibum.
453Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0477D (auctor 1000)
II, 17), qua ratione sui ministerii vices exercebit in contumacium perfidia, si ei primores regni auxilio et consilio non exhibeant debitum honorem cum omni reverentia?
454Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0478B (auctor 1000)
Ipse enim solus non sufficit ad omnia regni utilia.
455Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0478B (auctor 1000)
Siquidem ut melius est non vovere quam post votum non reddere, ita melius est electioni principis non subscribere quam post subscriptionem electum contemnere vel proscribere, quandoquidem in altero libertatis amor laudatur, in altero servilis contumacia probo datur.
456Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0478C (auctor 1000)
Et unaquaeque non pro saecularis amicitiae gratia vel pretio, sed ad suam professionem pro sapientia vel vitae merito.
457Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0478D (auctor 1000)
quod foedus non violandum?
458Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0479A (auctor 1000)
Sacrilegium quippe est, si violetur a gentibus regum suorum promissa fides, quia non solum in eis fit pacti transgressio, sed et in Deum quidem, in cuius nomine pollicetur ipsa promissio.
459Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0479D (auctor 1000)
Proinde de his fraternitatem vestram hortamur affatibus, ut, si ita est, ab eius se molestia sine aliqua excusatione contineat, et quae ei sunt diutius custodita nullius occasionis tentet usurpatione convellere; sed cuncta illibate et sine ulla studeat refragatione servare, et plus sibi in eodem monasterio quam praedecessoribus suis licuit, noverit non licere.
460Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0480A (auctor 1000)
Quapropter qui praeceptis regalibus contradicit, se regem non diligere nec timere ostendit, praesertim cum priscorum virorum fulcitur assertione, quam authenticam non ignorat esse.
461Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0480B (auctor 1000)
Siquidem non de imperiali praecepto, sed de indiculis epistolarum suarum hoc Carolus proposuit edictum in libro IV capitul.
462Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0481A (auctor 1000)
Si autem res proprias ad praesens dimiserit, ex rebus ecclesiasticis fructuario usu in suo tantum quis nomine assumat, quia sic eas quemcunque tueatur oportet, ut alienarum dispensatorem, non propriarum largitorem.
463Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0481A (auctor 1000)
Et a nulla potestate quis cogatur facere precariam de rebus Deo et sanctis dicatis, cum ratio et usus obtineant neminem, qui non vult, contra utilitatem et rationem praestitum de proprio facere beneficium.
464Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0481B (auctor 1000)
Qui et si fecerit, non audiatur; si autem et obtinuerit, regia discretione et episcopali iudicio idem rescindatur, et petitor iniustus pro principis iniusta suggestione digne corripiatur.
465Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0481C (auctor 1000)
Nec differt qua canonum institutione quis imbuatur ad competentem Christianae fidei professionem, dum tamen inoffenso vestigio viam veritatis ingressus, per ducatum Evangelii non recedat a divinis oraculis.
466Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0481C (auctor 1000)
Non enim omnis inventio necessitatem comitatur, ut alio modo fieri impossibile sit quod aliquis utiliter invenit.
467Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0481D (auctor 1000)
Semper igitur in talibus praeponderat utilitas et honestas, non illecebrosa, quam sancti viri fugiunt, desideriorium voluptas.
468Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0481D (auctor 1000)
Et necessitate quidem, propter frigus scilicet quod eius debile corpus ferre non poterat, Silvanus ab Attico ex Philippopoleos in Troiam mutatus est.
469Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0482A (auctor 1000)
Potestate quoque Romani pontificis Perigenes in Petris ordinatus est episcopus, nec [f. nec non] receptus inthronizatus in Corinthio, defuncto eius episcopo.
470Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0482B (auctor 1000)
Cui consuetudo paret; quae si publicis utilitatibus non impeditur ipsa pro lege succedit.
471Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0482B (auctor 1000)
Nam Cicero in rhetoricis harum similitudinem ac differentiam ita definitione pandere non supersedit (CIC. lib. II, de Invent.) « Consuetudinis ius esse putatur id quod voluntate omnium sine lege vetustas comprobarit.
472Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0482C (auctor 1000)
X.-- De eo quod sacerdotes mandatum ad gentem extraneam non mittant.
473Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0482D (auctor 1000)
Ex Toletano concilio IV, cap. 30: « Confinitimi hostium sacerdotes, praeter eos qui regia potestate licentiam acceperunt, quodlibet ad gentem extraneam mandatum occulte accipere vel dirigere non praesumant.
474Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0483A (auctor 1000)
In legibus, cap. 456: « Si quis oratoriam domum aedificaverit, et ipse vel haeredes eius clericos in ipsa domo consecrare maluerint, sumptus administrantes eiusdem domus audiantur, si dignos nominaverint clericos; sin autem illi tales sint, ut divinis canonibus non comprobentur, ad episcopum pertinebit alios clericos idoneos eligere.
475Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0483A (auctor 1000)
Nam multi sunt qui indiscussos potestate tyrannica, non auctoritate canonica, damnant; et sicut nonnullos gratiae favore sublimant, ita quosdam odio invidiaque permoti humiliant, et ad levem opinionis auram condemnant quorum crimina non approbant.
476Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0483B (auctor 1000)
Episcopus enim sacerdotibus ac ministris solus honorem dare potest, auferre non potest.
477Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0483B (auctor 1000)
Si enim hi, qui in saeculo a dominis suis honorem libertatis adepti sunt, in servitutis nexum non revolvuntur, nisi publice apud proceres tribunali foro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis altaribus consecrati honore ecclesiastico decorantur?
478Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0483C (auctor 1000)
Non solum autem ea quae data sunt, vindicari praecipimus; sed et omnem cautionem, et omnem aliam qualemcunque actionem cessare sancimus, ut ille qui promissionem accepit, non solum cautionem reddere, sed et aliud, tantum quantum cautio continet, conveniat Ecclesiae dare.
479Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0483D (auctor 1000)
» Item ex concilio Chalcedonensi, cap. 11: « Si quis episcopus per pecuniam fecerit ordinationem, et sub pretio redegerit gratiam quae non potest vendi, ordinaveritque per pecunias episcopum, aut presbyterum, aut diaconum, vel quemlibet ex his qui connumerantur in clero, aut promoverit per pecunias dispensatorem, vel quemquam qui subiectus est regulae, pro suo turpissimo lucri commodo, is qui hoc attentasse probatus fuerit, proprii gradus periculo subiacebit; et qui ordinatus est, nihil ex hac ordinatione vel promotione, quae est per negotiationem facta, proficiat; sed sit alienus a dignitate vel sollicitudine, quam pecuniis quaesivit.
480Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0484A (auctor 1000)
Igitur sancimus, ut abbas sive archimandrita in singulis monasteriis praeponatur, non secundum gradum monachorum, sed quem cuncti monachi, vel melioris opinionis constituti elegerint, propositis sanctis evangeliis, dicentes quod non propter amicitiam vel gratiam, sed scientes eum fidei rectae et vitae castae, et administratione dignum et potentem ad monachorum disciplinam et omnem monasterii statum utiliter custodire, eum elegerint.
481Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0484D (auctor 1000)
Sed ne ex ea quae magis emendanda est, consuetudine quisquam illic quolibet tempore quidquam molestiae praesumat inferre, necesse est ut haec quae inferius enumeranda curavimus, ita fraternitatis vestrae studio debeant custodiri, ut ex eis non possit ulterius inferendae inquietudinis occasio reperiri.
482Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0484D (auctor 1000)
Nullus igitur ultra audeat de redditibus, rebus, vel chartis dicti monasterii, vel de loco aliquo, qui ad eum pertinet, quocunque modo, qualibet excusatione minuere, nec immissiones dolosas aliquas facere, sed si qua forte causa inter Ravennatem ecclesiam et praefatum monasterium evenerit, et pacifice non potuerit ordinari, apud electos a partibus timentes Deum, sine voluntaria dilatione mediis sacrosanctis Evangeliis finiatur.
483Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0485A (auctor 1000)
Defuncto vero abbate, non extraneus, nisi de eadem congregatione, quem sibi propria voluntate congregatio elegerit, et qui electus fuerit, sine dolo vel venalitate aliqua ordinetur.
484Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0485A (auctor 1000)
Pariter autem custodiendum est ut invito eiusdem monasterii abbate ad ordinanda alia monasteria, aut ad ordines sacros vel ad clericatus officium tolli exinde monachi non debeant, sed si abundantes fuerint, qui ad celebrandas Deo laudes, vel utilitates monasteriorum complendas suffecerint, abbas cum devotione de his qui supersunt, offerat, quos dignos eorum putaverit.
485Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0485B (auctor 1000)
Observandum est quoque ut descriptio rerum aut chartarum eiusdem monasterii ab ecclesiasticis fieri non debeat, si quando res exigit, sed abbas loci cum abbatibus aliis rerum inventarium faciat.
486Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0485C (auctor 1000)
Praeterea cum episcoporum adventus desideranter a monasteriis debeat exspectari, quia tamen hospitandi occasione praedictum monasterium temporibus decessoris vestri nobis fuisse nuntiatum est praegravatum: oportet, ut hoc sanctitas vestra decenter debeat temperare, ut visitandi exhortandique gratia ad monasterium, quoties placuerit, ab eiusdem civitatis antistite accedatur, sed sic charitatis officium illic episcopus impleat, ut gravamen aliquod monasterium non incurrat.
487Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0485C (auctor 1000)
Vestram vero fraternitatem praedictus abbas non metuit ad monasterium frequenter accedere, sed etiam desiderabiliter concupiscit, sciens quod per vos substantia monasterii omnino gravari non possit.
488Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0486A (auctor 1000)
Sed ne vel pro cuiuslibet monachi aut abbatis promotione onus aliquod fortasse sustineant, studendum vobis est ut, si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam (ut diximus) habeat ulterius potestatem, ne monasteria huius occasionis velamine ea quae prohibemus sustinere onera compellantur.
489Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0486A (auctor 1000)
Haec itaque omnia vigilanti cura emendare iam secundo commonita sanctitas vestra non differat.
490Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0486B (auctor 1000)
Agapitus abbas monasterii sancti Georgii insinuavit nobis plurima se a vestra sanctitate gravamina sustinere, et non solum in his quae necessitatis tempore aliquod monasterio possint ferre subsidium, verum etiam in eodem monasterio missas prohibeatis celebrari, sepeliri etiam mortuos interdicas.
491Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0486C (auctor 1000)
Unde necesse est, ut si qua contra eum huiusmodi querela surrexit, non solum episcopus civitatis causam examinet, sed adhibitis sibi coepiscopis subtili hoc investigatione perquirat quatenus cunctis concorditer iudicantibus iudicio canonicae districtionis censura aut reum ferire, aut innocentem possit absolvere.
492Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0487A (auctor 1000)
Quod si non potuerit episcopus emendare, metropolitano innotescat.
493Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0487C (auctor 1000)
Quod si abbas negligens, et sacris regulis non conveniens per directos missos inventus fuerit, ab eadem paternitate removeatur, et alius qui dignus repertus fuerit, substituatur, et privilegii auctoritas in eodem monasterio quacunque occasione non destituatur.
494Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0487D (auctor 1000)
XXII.-- De monachis non servantibus propositum.
495Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0488B (auctor 1000)
» Idem est ex alia constitutione: « Etsi non introduxit.
496Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0488B (auctor 1000)
» Item, cap. 18: « Si quis introierit in monasterium, et post religiosam vestem recesserit, vel militaverit, vel simpliciter laicus factus fuerit, spolietur cingulo militari, et vita libera non potiatur, sed officio praesidis provinciae servire cogatur.
497Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0488D (auctor 1000)
Quapropter monemus eos qui ecclesiis praesunt, ut ultra talia non praesumant, sed hoc tantum sibi in monasteriis vindicent sacerdotes quod praecipiunt canones, id est, monachos ad conversationem sanctam praemonere, abbates ad aliqua [al., abbates, aliaque] officia instituere, atque extra regulam facta corrigere.
498Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0489B (auctor 1000)
Quod si aliquid in monachos canonibus interdictum praesumpserint, aut usurpare quidpiam de monasterii rebus tentaverint; non deerit ab illis sententia excommunicationis, qui se deinceps nequaquam sustulerint ab illicitis.
499Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0489C (auctor 1000)
): « Si quis de clericis propter luxum vanitatemque praesumptam de officio sponte discesserit, ac se, velut observatorem legis, monachum videri maluerit esse quam clericum, ita de ecclesia repellendum, ut, nisi rogando et obsecrando plurimis temporibus satisfecerit, non recipiatur.
500Abbo Floriacensis Hugo Francorum Robertus F, Canones, 139, 0490B (auctor 1000)
Quod si, ignorante domino, mala fide possessor alienaverit, non aliter hoc praeiudicet domino nisi triginta annorum spatium transactum sit, quamvis is qui emit vel alio modo alienationes nactus est, bonae fidei possessor fuerit.