altaris
Wordlist from Comphistsem Frankfurt, Jan. 2016:
n GEN sg altar
n GEN sg altare
sg 2 IND pas PRES alto
Helmut Schmid's TreeTagger with Latin data by Gabriele Brandolini: cornu|cornus N:abl
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, 8. Aufl. (1913)
altar u. altāre. s. altaria.
alto, (āvī), ātum, āre (alte), erhöhen, Sidon. ep. 2, 2; 8, 9 u.a. Eccl.
cornū, ūs u. (selten) ū, n., selten cornum, ī, n. u. cornus, ūs, m. (altind. çŕnga -m, keltisch karn, griech. κέρας, gotisch haúrn), das Horn, I) eig.: A) am tierischen Körper: 1) das Horn am Kopfe vierfüßiger Tiere, im Plur. deutsch auch das Gehörn, (show full text)
cornus,¹ ūs, m. s. cornu.
cornus,² ī, f. (κράνον, κράνεια), I) der (mit hornhartem Holze versehene Kornelkirschbaum (Cornus mascula, L.), Verg. georg. 2, 448. Col. 5, 7, 1. Plin. 16, 103 u. 105. – Nbf. cornus, ūs, f., Abl. cornu, Varro r. r. 3, 16, 22. Plin. 16, 228 u. 17, 201. (show full text)
Lewis & Short, A latin dictionary (1879)
altar altar and altāre, āris, n., v. altaria.
alto, alto, āre, v. a. altus, to make high, to raise, elevate (only in the foll. exs.), Sid. Ep. 8, 9: sol altatus, id. ib. 2, 2.
cornu, cornū, ūs (so Caes. B. C. 3, 68 Dint.; Luc. 7, 217; Plin. 28, 11, 46, § 163 et saep.; Curt. 4, 12, 11 al.; ū in the connection cornu bubuli and cornu cervini; also Cael. Aur. Tard. 3, 5, 76; Veg. Art. Vet. 1, 20, 1 (show full text)
cornus, cornus, i, f. (cornus, ūs, f., Sil. 4, 552; Stat. Th. 7, 647), a cornel cherry-tree: Cornus mascula, Linn.; Plin. 16, 25, 42, § 103 sq.; Verg. G. 2, 448; Col. 5, 7, 1 al. Meton., a javelin made of cornelwood, Verg. A. 9, 698; (show full text)
Cornus, Cornus, i, f., a city on the western coast of Sardinia, Liv. 23, 40, 5 sq.
cornus,² cornus, ūs, v. cornu init.
Gaffiot, Dictionnaire latin-français (2016, ex 1934), merci à G. Gréco, M. De Wilde, B. Maréchal, K. Ôkubo!
altar altar, āris, n., c. altare.
altare altārĕ, is, n. (altus) autel (hébreu) : Vulg. Gen. 33, 20 ; (chrétien) : Tert. Or. 11 || ordint au pl. altārĭa, autel où l'on sacrifie : Cic. Cat. 1, 24 ; Har. 9 ; Liv. 2, 12, 13.
alto altō, āre, (altus), tr., rendre haut, élever : Sid. Ep. 2, 2.
cornu cornu, gén. cornūs Cæs. C. 3, 68 et cornū Cels. Med. 5, 22, 2, n., 1 corne des animaux : Virg. B. 3, 87 ; G. 3, 232 2 [en gén, tout objet dont la substance ressemble à la corne, ou qui a (show full text)
cornu copia cornu cōpia, æ, f. [mieux que cornucopia] corne d'abondance : Pl. Ps. 671 ; cf. Hor. O. 1, 17, 16.
Cornus,⁴ 4 Cornus, ī, f., ville de Sardaigne : Liv. 23, 40, 5.
cornus,¹ 1 cornŭs, ūs, m., Cic. Nat. 2, 149 ; Prisc. Gramm. 6, 77, c. cornu.
cornus,² 2 cornus, ī, f., cornouiller : Virg. G. 2, 448 ; Col. Rust. 5, 7, 1 || [fig.] javelot, lance : Virg. En. 9, 698.
cornus,³ 3 cornŭs, ūs, f., Varro R. 3, 16, 22 ; Plin. 16, 228 ; Sil. 4, 550 ; Stat. Th. 7, 647, c. cornus 2.
Дворецкий И.Х., Отличный латинско-русский словарь (1976)
altar altar (altāre), is n Ap, Pt, Eccl = altaria.
alto alto, —, ātum, āre [altus II] делать выше, повышать (aliquid Sid).
cornu cornu, us (редко Q; dat. тж. u C etc.) n 1) рог (cornua boum Cs, arietis Vr, C, hirci V, cervi Vr): cornua amittere PM сбрасывать рога (об оленях); irasci in c. V в ярости устремить рога (на кого-л.); cornua obvertere alicui или vertere (tollere (show full text)
DuCange, Glossarium mediae et infimae latinitatis (1883-7)
ALTAR, Altare. Isid. Gloss. et ante Isidorum Prudentius in Hymno, qui B. Vicentio dicatus est: Altar quietem debitam Praestat beatis ossibus. Et Hymno de S. Eulalia: Sic venerarier ossa libet, Ossibus Altar et impositum. Item Alcuinus Poemate 241. f. 1735: Bartolomaeus habet praesens hoc Apostolus Altar.
ALTO, (ALTARE) Pars templi, in quo erectum altare conspicitur, apud Gregor. Turon. lib. 2. Hist. cap. 14.
ALTO, pro Aldio, apud Meichelbec. tom. 2. Hist. Frising. pag. 55: Mancipia, colonias, famulos, Altones, prata, pascua, etc. Vide Aldius.
ALTO,⁴ (ALTARE) Ecclesia, vel obventiones ac reditus altaris, seu Ecclesiae; maxime decima Ecclesiastica. Concilium Claromontanum ann. 1095. can. 3: Ecclesiae, quae vulgari vocabulo apud eos (Gallos) Altaria nuncupantur, et apud Goffridum Vindoc. lib. 3. Epist. 12. Idem Concilium ann. 1095. can. 6: Ut nullus sibi praebendam emat;... hoc idem (show full text)
ALTO,⁸ (ALTARE) Mensa usurariorum. Stat. Mantuae 1. 2. c. 36. ex Cod. reg. 4620: Et intelligantur quoad hoc publici et manifesti usurarii, qui tenent publice Altare paratum.
ALTO,⁷ (ALTARE) Basis Phylacteriorum, seu capsellarum, in quibus reconduntur reliquiae. Vetus Scheda apud Brouverum lib. 8. Annal. Trevirensium num. 114: Capsam auream cum Altari supposito, innitentem 4. columnis argenteis, et aliam item capsulam modicam altari superpositam, etc. Ademarus Cabanensis tom. 2. Bibl. Labbei pag. 272: Idem Josbertus iconem auream (show full text)
ALTO,⁶ (ALTARE) Minutae oblationes, in Charta apud Cencium inter Cens. eccl. Rom.: In die Jovis sancti et die Veneris, si episcopus S. Rufinae recipit jus quod consuevit habere, videlicet archam et Altare, ex quo pulsatur ad matutinum usque dum finitur officium, etc. Arest. parlam. Paris. ann. 1416. 8. Aug.: (show full text)
ALTO,⁹ (ALTARE) Verbum. Gloss. Cyrilli: ὑψω, Alto, amplo, exalto. Vide Altiare. Charta ann. 1365. in Reg. 115. Chartoph. reg. ch. 209: Injunctum fuit villam seu locum de Aulacio deberi muris, vallatis ac fossatis, et palentis fortificari, de novoque Altari et construi bene et condecenter.
ALTO,² (ALTARE) Ecclesia succursalis. Capitula Caroli C. tit. 5. cap. 7: Si necessitas populi exegerit, ut plures fiant ecclesiae, aut statuantur Altaria, cum ratione et auctoritate hoc faciant. Synod. ap. Tolos. Civit. ann. 844.
ALTO,³ (ALTARE) inq. Isid. lib. 15. Orig. cap. 4. ab altitudine constat esse nominatum quasi Alta ara. Altare Animarum, In quo sacra fieri solent pro animabus defunctorum. Synodus Valentina ann. 1584. tom. 4. Collect. Conc. Hispan. pag. 290: In Beatae Mariae Virginis et Animarum Altaribus, in quibus Missae frequentius (show full text)
CORNU, Vas quo bibitur. Cornibus usos veteres ante pocula observat Scholiastes Homeri ad Iliad. Θ. πρὸ τοῦ γὰρ εὑρεθῆναι τὴν τῶν ποτηρίων χρῆσιν, εἰς ϰέρας ἔπινον. Vide auctorem Etymologici in Κεράσαι. Corneus scyphus, apud Saxonem lib. 7. et Ordericum Vitalem lib. 5. Scyphus cum Cornu et argento, in Testamento (show full text)
CORNU,⁴ pro Charta seu Scriptura accipi videtur apud Kennettum Antiquit. Ambrosden. pag. 73. ad ann. 1091: Willi antecessores ante conquestum Angliae tenuerunt jure haereditario terram, boscum et ballivam praedictas de Domino Rege per unum Cornu, quod est Charta praedictae forestae, et per servitium reddendi Domino Regi pro terra praedicta (show full text)
CORNU,⁸ Vox in hac notione nota. Carmen de Curia Romana. v. Femina si qua suo quaesivit Cornua sponso.Occurrit eadem notione apud Joan. Berberium in Viatoriis utriusque Juris part. 1. Rubrica de adulteris. Vide Etymolog. D. de Caseneuve ad vocem Cornard. Hinc cornua ad domum alicujus affigere, injuriae reputabantur. Statuta (show full text)
CORNU,⁷ Instrumentum, quo aegris jumentis medicina seu potio in os infunditur. S. Gregor. in Vita S. Benedicti cap. 30: Quadam die dum ad B. Johannis Oratorium, quod in ipsa montis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulo-medici specie obviam factus est, Cornu et tripedicam ferens.
CORNU,⁶ Extremitas vestis in acumen desinens. Statuta Ecclesiae Andegav. num. 16: Prohibemus... ne quis seu aliqua in vestimentis caudas et Cornua, coleratas reversas manicas.... habere et deferre... praesumat. Inventar. S. Capellae Paris. ann. 1376. ex Bibl. reg.: Et etiam deficiunt super duo Cornua mitrae duo lapides de vitro perforati. (show full text)
CORNU,⁹ Mensurae species. Inventar. ann. 1491. inter Probat. tom. 4. Hist. Nem. pag. 55. col. 1: Item una grossa de argento,... longitudinis septem Cornibus sive palmis. Vide Palmus. Cornu Altaris. Honorius Augustod. lib. 1. cap. 60. de templi dedicatione agens: Post haec quatuor Cornua altaris signavit, dum quatuor mundi (show full text)
CORNU,³ Atramentarium. Ugutio: Calmarium, Cornu quo tenetur incaustum. Willel. Brito in Vocab.: Atramentarium dicitur vas in quo reponitur atramentum, Cornu etiam scriptoris. Nostris Cornet. Charta Hervei D. de Stafford tom. 1. Monastici Angl. pag. 559: Testibus his .... et Ilberto Vicecomite, et ipso domino Radulfo testante, qui tenuit Cornu (show full text)
CORNU,⁵ Vas Ecclesiasticum. Chronicon Fontanellense cap. 14: Urceos Alexandrinos cum aquamanilibus duos, Cornu fabricatum unum, etc. Hugo Flaviniacensis in Chronico pag. 167: Capsam auream insignitam reliquiis 12. Apostolorum, et Cornua 2. eburnea identidem reliquiis conferta. Charta Ethelstani Regis in Monastico Anglic. tom. 1. pag. 40: Quatuor magnas campanas, et (show full text)
Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017)
altare altare, -is et altarium, -i, n. script. et form.: -thari (abl.) |(1381) ArchPr|; -rea (acc. pl.) |FontCl 125|; -ris (dat. pl.) |(1406) TopTg II 92b| 1 ara – oltář (show full text)
alto 1. alto 1. 1 in altum ferre, relevare – povýšit, pozdvihnout + c. praep. ad : iam a-ata / ad regnum celorum (Maria) |CantBoh 95| 2 (show full text)
alto 2. alto v. altho
cornu cornu, -us et (raro) -u, n., raro cornum, -i, n. et cornus, -us, m. form.: -ubus (abl.pl.; cf. ThLL IV 963,6) |LaurBrzezHist 477| 1 a κέρας (show full text)
cornus 2. cornus v. 1. conus, cornu, corvus
cornus 1. cornus, -i, f. form.: cer-, -nea v. infra 1 Cornus mas L. – dřín: c-nea dryen |HerbE 392| + 2 Crataegus L. – hloh: c-us hloh (show full text)
Köbler, Gerhard, Lateinisches Abkunfts- und Wirkungswörterbuch für Altertum und Mittelalter (thanks to the author, http://www.koeblergerhard.de/Mittellatein-HP/VorwortMlat-HP.htm) (2010)
altare,¹ altāre (1), lat., N.: nhd. Aufsatz auf dem Opfertisch, Opferherd, Brandaltar, Altar, Abendmahlstisch des Herrn; mlat.-nhd. Teil der Kirche in dem sich der Altar befindet, Chor (M.) (2), Seitenkapelle, Pfarreinnahmen für Amtshandlungen, Teil der gesamten Pfarreinnahmen der dem Priester zukommt, Altarpfründe, Altargut, Altareinkünfte, Kapelle; ÜG.: as. (show full text)
altare,² altāre (2), lat., V.: nhd. erhöhen, erheben, aufrichten; Vw.: s. *deex-, ex-, in-, superex-; Q.: Sidon. (um 431-486 n. Chr.); E.: s. altus (1); L.: Georges 1, 346, TLL, MLW 1, 520, Niermeyer 50, Latham 16b
cornu cornū, lat., N.: nhd. Horn, Gehörn, Geweih, Blashorn, Laterne, Ölgefäß, Trichter, Trinkhorn, Becher, Segelstange, Knopf, Flügel, äußerstes Ende, Spitze, Ecke, Jochfortsatz des Stirnbeins, Arm, Querbalken; mlat.-nhd. Kraft, Übermut, Amt, Gewandzipfel, Altarecke, Querschiff, Spitzwegerich; ÜG.: ahd. blashorn Gl, (bukkilon) N, festi? Gl, giwalt Gl, N, horn Gl, (show full text)
cornus,¹ cornus (1), lat., M.: nhd. Horn, Gehörn, Geweih; Vw.: s. capri-, nāri-; E.: s. cornū; L.: Georges 1, 1698, TLL
cornus,² cornus (2), chornus, lat., F.: nhd. Kornelkirschbaum, Kornelkirsche; ÜG.: ahd. arlizboum Gl, (erila) Gl, (gisterkida) Gl, hagandorn Gl, (hasal) Gl, hornboum Gl, kienboum? Gl, kornella Gl, kornul Gl, kurniboum Gl, kurnilboum Gl, (lerihboum) Gl, linboum Gl, tirn Gl, tirnboum Gl; ÜG.: mhd. erlboum Gl, (gesterkede) Gl, (show full text)
Graesse, Orbis Latinus 1909
Coriosopitum u. Curiosopitum, Cornu Galliae Quimper, St., Frankr. (Finistère).
Cornu Galliae 1. s. Curiosopitum. --- 2. Churwalden, D., Schweiz (Graubunden);
Curiosopitum s. Coriosopitum.