sedem
form analysis and translation based on Perseus (Version 2010):
ACC S F
sedes N  a seat, bench, chair, throne
1 S PRES SUB ACT
sedo V  to bring to rest, lay
Helmut Schmid's TreeTagger with Latin data by Gabriele Brandolini: spiritus N:nom
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, 8. Aufl. (1913)
sēdēs, is, f. (sedeo), der Sitz, I) eig. u. übtr.: A) eig., der Stuhl, die Bank, der Thron usw., sedes honoris, sella curulis, Cic.: sedes regia, Liv., regalis, Augustin.: media inter deos, Plin. pan.: omnes in iis sedibus, quae erant sub platano, consedisse dicebat, Cic.: ad laevam eius (show full text)
sēdo, āvī, ātum, āre (Causat. v. sedeo), machen, daß sich etwas setzt, zu Boden sinkt, sinken machen, I) eig.: pulverem, Phaedr. 2, 5, 18. – II) übtr., stillen, löschen, beschwichtigen, beruhigen, beilegen, beseitigen, heben, Einhalt tun, hemmen, a) act.: fluctus, Cic.: ventos, Ov.: tempestatem, Cic.: incendia, (show full text)
spīritus, ūs, m. (spiro), der Hauch, I) der Hauch = Lufthauch, Luftzug, die wehende bewegte Luft, 1) übh.: spiritus Boreae, Verg.: spiritus purior, Frontin. aqu.: semper aër spiritu aliquo movetur, Plin. ep.: quo spiritus non pervenit, Varro: circumfusus nobis spiritus, Quint.: alvus redditur cum multo spiritu, Winden, Blähungen, (show full text)
Lewis & Short, A latin dictionary (1879)
sedes, sēdes, is (gen. plur. sedum, Cic. Sest. 20, acc. to Prisc. p. 771 P.: sedium, from form sedis, Liv. 5, 42 Drak. N. cr.; Vell. 2, 109, 3), f. sedeo, q. v., a seat (freq. and class.). Lit., that on which one sits, a bench, (show full text)
sedo, sēdo, āvi, ātum, 1, v. a. and n. sedeo. Act. (orig. to cause to sit, to seat; hence, of inanimate or abstract objects), to allay, settle, still, calm, assuage, appease, quiet, check, end, stop, stay, etc. (syn.: mitigo, mulceo, lenio): cave putes, aut mare ullum aut (show full text)
spiritus, spīrĭtus, ūs (scanned spĭrĭtus, Sedul. Hymn. 1 fin.; dat. SPIRITO, Inscr. Orell. 3030; gen., dat., and abl. plur. only eccl. and late Lat., e. g. spirituum, Vulg. Marc. 6, 7: spiritibus, Aug. Serm. 216, 11 fin.; Vulg. Luc. 8, 2), m. spiro, a breathing or gentle blowing (show full text)
Gaffiot, Dictionnaire latin-français (2016, ex 1934), merci à G. Gréco, M. De Wilde, B. Maréchal, K. Ôkubo!
sedes sēdēs, is, f., 1 siège [chaise, banc, trône, etc.] : Cic. de Or. 1, 29 ; Cat. 4, 2 ; Div. 1, 104 || ad lævam alicujus sedem capere Liv. 1, 18, 7, s'asseoir à gauche de qqn, cf. Liv. 4, 9, 8 (show full text)
sedo sēdō, āvī, ātum, āre (causatif de sedeo). I tr., 1 faire asseoir, rasseoir : pulverem Phædr. 2, 5, 18, abattre la poussière 2 faire tenir en repos, calmer, apaiser : mare, flammam Cic. Rep. 1, 65, maîtriser la mer, des flammes ; tempestas (show full text)
spiritus spīrĭtŭs, ūs, m. (spiro), 1 souffle [de l'air, du vent] : Sen. Nat. 5, 13, 4 ; Virg. En. 12, 365 2 air : Plin. 2, 10 ; quid tam est commune quam spiritus vivis ? Cic. Amer. 72, est-il chose plus (show full text)
Дворецкий И.Х., Отличный латинско-русский словарь (1976)
sedes sedes, is (gen. pl. um и ium) f [sedeo] 1) сиденье, седалище, кресло (s. honoris ac dignitatis C): s. judicialis CJ судейская трибуна, судилище || стул, скамья (sedes ponere L); престол, трон (patria sede sedere V): s. apostolica Eccl папский престол; 2) место жительства, (show full text)
sedo sedo, avi, atum, are [causat. к sedeo] 1) заставлять осесть, осаждать, прибивать к земле (pulverem Ph); 2) сдерживать (ventos O); успокаивать, унимать (animos C; tempestas sedatur Cср. 3); улаживать (discordias C); усмирять, подавлять (seditionem C; flammam C); утолять (sitim Lcr, O, VM; (show full text)
spiritus spiritus, us m [spiro] 1) веяние, дуновение (vehementior s. ventus est, s. leviter fluens — aer Sen); испарение (s. pestilens Capit); благоухание (s. suavis unguenti Lcr; s. florum AG); ветер (frigidus PM); 2) дыхание (vita tenetur spiritu C): usque ad extremum spiritum. C до (show full text)
DuCange, Glossarium mediae et infimae latinitatis (1883-7)
SEDES, Dignitas, quae vox maxime tribuitur Praefecto Praetorio et Praefecto urbis, quorum Sedes eminentissimae, excelsae, inlustres, magnificae, magnificentissimae, etc. passim dicuntur in utroque Codice, ubi sedes vestra, sedes vestra magnifica, inlustris, etc. Vide Glossar. med. Graecit. voce Θρόνος, col. 496. Sedes, Tribunal, forum, Siége eadem notione usurpamus. Statutum Caroli (show full text)
SEDES,⁴ Locus idoneus ad construendum aedificium, vulgo Masure. Sella mansi, in Edicto Pistensi c. 30. Charta Lotharii Imp. ann. 977. apud Locrium in Chron. Belgico: Simili modo mansa duo in jam praedicta villa, et Sedes duas in terra arabili, et bovaria (bonaria) 24. ad opus Fratrum ipsius loci. (show full text)
SEDES,⁶ Gall. Siege, Convivium inter sodales, qui etiam cum pauperibus ad eamdem mensam sedent. Stat. confratr. S. Pauli Paris. ann. 1332. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 1123: Item il font leur Siege chascun an lendemain de ladite feste saint Pol, ou à un autre jour la sepmaine, tel (show full text)
SEDES,² Ecclesiae dictae majores, seu quod in iis Episcopi sederent in thronis, unde et θρόνοι dictae, seu quod essent Apostolorum vel Martyrum sedes, id est, memoriae, ut est in leg. 6. Cod. Th. de Sep. violat. (9, 17.) quomodo etiam Ammianus lib. 22. Sedem dixit extrui Martyrum reliquiis. Adde (show full text)
SEDES,³ Obsidio, ex Gallico Siege. Epistola Stephani Comitis Blesensis de Obsidione Antiochiae, tom. 4. Spicilegii Acheriani: Et jam ibi cum omni electo Dom. Jesu Christi exercitu Sedem cum magna ejus virtute per 23. continuas septimanas tenueramus. Dicitur autem exercitus Sedem tenere, vel facere, cum in castris sedet. Vegetius lib. (show full text)
SEDES,⁵ Proprietas, dominium, possessio. Charta Rothb. archiep. Trevir. ann. 952. tom. 1. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab Hontheim pag. 285. col. 2: De adjacentiis Sedis nostrae Altreiae terram indominicatam ad vineas plantandas. Charta Phil. I. ann. 1061. in Reg. 62. Chartoph. reg. ch. 283: Concessimus loco Sanctae Mariae in (show full text)
SEDO, (SEDARE) Componere. Vide Sedator.
SEDO, (SEDERE) Aptum esse. Ordo Romanus cap. 6: Primicerius autem et secundicerius componunt vestimenta ejus (Pontificis) ut bene Sedeant. Vide infra Sedet.
SEDO,⁴ (SEDERE) Pacifice possidere. Bullar. Casin. tom. 2. Constit. 22: Cum omnes fretos concessos valeant rectrices monasterii quiete vivere et Sedere.
SEDO,⁶ (SEDERE) Stare. Ordinar. MS. S. Petri Aureae-val.: Pueri claustrales et bachalarii descendant in fine scalae dormitorii, et illic Sedeant. Sedere in Terra, Poenitentiae genus apud monachos. Charta ann. 1245. in Chartul. Cluniac.: Praecepimus ut silentium in ecclesia, in dormitorio, refectorio.... observetur. Et quicumque fregerit, crastina die Sedeat in (show full text)
SEDO,² (SEDERE) Commodum vel gratum esse. Litt. Henrici III. Reg. Angl. ann. 1222. apud Rymer. tom. 1. pag. 256: Si vero ad insulas illas non Sedeat vobis venire (quod erit nobis ingratum) tunc, si placet, expectare velitis in partibus sancti Machuti, donec ad vos venerint praedictus dominus Wintoniensis et (show full text)
SEDO,³ (SEDERE) Incidere, Gall. Tomber. Chartular. Abbat. de Precibus c. 18: Anniversarium Philippi Regis Sedendo 11. Id. Julii. Anniversarium Comitissae Blesensis Sedendo iv. Id. Julii.
SEDO,⁵ (SEDERE) Sedem Episcopalem obtinere. Vide infra Sedes 2. Sedere coram Episcopis prohibitum, nisi ipsis praecipientibus, in Capitul. Ludovici II. tit. 2. cap. 1.
SPIRITUS, Eo nomine quidquid ad cultum divinum pertinet significatur, in Constitut. pro Abbatia S. Pauli Narbon. ann. 1127. inter Instr. tom. 6. Gall. Christ. novae edit. col. 33: Et faciant omne servicium ipsius (Ecclesiae) canonice in Spiritibus et in ceteris secundum consuetudinem antecessorum suorum, etc. Spiritus Sanctus, Nobilissimus Ordo (show full text)
Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895)
spiritus Wind, Luft, Hauch, Atem, Dunst, unsichtbares Ding, Kraft, Geist, Gesinnung: nomen spiritus a respiratione animalium sumptum videtur, in quo aer cum quodam modo infertur et emittitur, unde nomen spiritus ad omnem impulsum et motum cuiuscumque aerei corporis trahitur, et sic ventus dicitur spiritus, . . . sic etiam (show full text)
Köbler, Gerhard, Lateinisches Abkunfts- und Wirkungswörterbuch für Altertum und Mittelalter (thanks to the author, http://www.koeblergerhard.de/Mittellatein-HP/VorwortMlat-HP.htm) (2010)
sedes sēdēs, sēdis, sēgēs, lat., F.: nhd. Sitz, Stuhl, Bank (F.) (1), Thron, Wohnsitz, Behausung, Aufenthalt, Heimat, Standquartier, Richterstuhl, Gerichtsstelle, Gerichtsstätte, Grab, Leib, Boden, Grund, Grundstück, Platz, Stätte; mlat.-nhd. (show full text)
sedo sēdāre, sādāre, cēdāre, lat., V.: nhd. sinken machen, stillen, löschen (V.) (1), beschwichtigen, schlichten, beruhigen, Einhalt tun, beilegen, heben, hemmen, unterdrücken; ÜG.: ahd. gilihten? Gl, gistillen Gl, (slihten)? Gl, stillen Gl, suonen Gl; ÜG.: as. gistillian GlPP; ÜG.: ae. gestillan; ÜG.: mhd. stillen PsM; ÜG.: mnd. (show full text)
spiritus spīritus, lat., M.: nhd. Hauch, Lufthauch, Luftzug, Luft, Einatmen, Atemholen, Atem, Lebenshauch, Lebensgeist, Seufzen, Zischen, Ton (M.) (2), Klang, Stimme, Duft, Dunst, Geist, Sinn, Seele, Odem, Übermut, Trotz, Stolz, Gesinnung, Unwille, Erbitterung, Begeisterung, Feuer; ÜG.: ahd. atum B, E, (beldi) Gl, (denken) N, geist B, Gl, (show full text)
Neulateinische Wortliste (NLW), Johann Ramminger (www.neulatein.de/ version 09.2018, thanks to the author!)
sedes, -is, f. finis, Ziel : MILTON fam 24 p.96,2 quod Salmurium peregrinationis uestrae, ut puto, sedem incolumes peruenistis, gaudeo. Lexicographica: GEORGES sedes 0
Graesse, Orbis Latinus 1909
Spiritus Sancti fanum od. oppidum Saint-Esprit, Vorst. v. Bayonne, Frankr. (Basses-Pyren.).