Tractatus
form analysis and translation based on Perseus (Version 2010):
GEN S M | NOM S M | ACC P M | NOM P M
tractatus N  a handling, management, treatment
NOM S M PERF PTC PASS
tracto V  to draw violently, drag, tug, haul, pull
Helmut Schmid's TreeTagger with Latin data by Gabriele Brandolini: tracto V:PTC:nom
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, 8. Aufl. (1913)
tractātus, ūs, m. (tracto), die Behandlung, Betastung, I) eig.: nucum, Plin. 15, 87. – II) übtr., die Behandlung, die Beschäftigung mit etw., die Bearbeitung, 1) im allg.: ipsarum artium tractatu delectari, Cic.: terra tractatu aspera, Plin.: consilia tractatu dura, Liv. – 2) insbes.: a) die (show full text)
tracto, āvī, ātum, āre (Frequ. von traho), I) schleppen, herumschleppen, -zerren, -ziehen (s. Lorenz Plaut. mil. 489), qui te sic tractavere, Enn. fr.: hospita tractata et ludificata, Plaut.: tractata comis antistita, Ov.: malis morsuque tractari ferarum, Lucr.: eiusmodi persona, quae propter otium ac studium minime in iudiciis periculisque (show full text)
Lewis & Short, A latin dictionary (1879)
tractatus, tractātus, ūs, m. tracto, a touching, handling, working. Lit. (rare; not in Cic.): nucum, Plin. 15, 22, 24, § 87: plantae tractatu mansuescunt ut ferae, id. 17, 10, 12, § 66: tofacea aspera tractatu, id. 17, 7, 4, § 44. Trop., a handling, management, treatment (show full text)
tracto, tracto, āvi, ātum (gen. plur. part. tractantum, Ov. P. 3, 3, 20), 1, v. freq. a. traho. To draw violently, to drag, tug, haul, etc. (so, very rare): qui te (Hectorem) sic tractavere? Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Trag. v. 96 Vahl.): tractatus per aequora (show full text)
Gaffiot, Dictionnaire latin-français (2016, ex 1934), merci à G. Gréco, M. De Wilde, B. Maréchal, K. Ôkubo!
tractatus,¹ 1 tractātus, a, um, part. de tracto.
tractatus,² 2 tractātŭs, ūs, m., 1 action de toucher : Plin. 15, 87 ; 17, 44 2 [fig.] a) action de cultiver, de manier, de s'occuper de : Cic. de Or. 3, 86 ; Quint. 8, pr. 2, etc. ; b) mise en œuvre, emploi : (show full text)
tracto tractō, āvī, ātum, āre (traho). I poét., 1 traîner avec violence : tractata comis Ov. M. 13, 410, traînée par les cheveux, cf. Enn. Ann. 137 || maltraiter (en tiraillant) qqn : Pl. Mil. 490 ; 510 2 traîner, mener difficilement : vitam (show full text)
Дворецкий И.Х., Отличный латинско-русский словарь (1976)
tractatus tractatus, us m C, PM, PJ, O etc. = tractatio.
tracto tracto, avi, atum, are [frequ. к traho] 1) тащить, влечь (aliquem comis O); тянуть, привлекать (aliquem in judiciis C); 2) ощупывать, осязать, касаться, трогать (aliquid manu Pl etc.): t. fila lyrae O бряцать (играть) на лире; 3) обрабатывать (lanam Just); 4) мять, (show full text)
DuCange, Glossarium mediae et infimae latinitatis (1883-7)
TRACTATUS, Ὁμιλία, Collatio, praesertim de rebus sacris, praeterea concio Episcopi vel Sacerdotis ad populum. Acta Numidarum Martyr. apud Surium 1. Maii, et Baron. ann. 262. n. 39: Horum tanta charitas fuit, et tanta dilectio, ut licet taciti possent jam devotae et obsignatae virtutis exemplis fidem fraternitatis extruere; tamen ad (show full text)
TRACTATUS,⁴ Epistola, quam Pontifex recens electus ad alios Pontifices mittebat, fidei suae testis, quam Synodicam appellabant, ut in hac voce docemus. Auctor Praedestinati lib. 1. haeresi 89: Consuetudo est namque, ut unum Tractatum suum Episcopus Alexandrinus mittat ad Constantinopolim, qui recitetur in Pascha, et Tractatum suum Constantinopolites, qui Alexandriae (show full text)
TRACTATUS,⁸ Convulsio, spasmus. Miracula B. Ambrosii Senens. tom. 3. Martii pag. 204: Malum quod vocatur in majoribus morbus caducus, et habebat Tractatus, quos habet ille quem arripuit malum praedictum. Vide Tractus 5.
TRACTATUS,⁷ Examen. Canonizatio S. Edmundi Cantuar. Archiep. apud Marten. tom. 3. Anecd. col. 1843: Habito diligenti Tractatu, licet nihil invenisset omissum, quod diligens inquisitor facere debuisset, tamen, etc.
TRACTATUS,⁶ Pactum, compositio, Gall. Traité. Charta S. Benigni Divion. ann. 1282: Rogavimus dictos Abbatem et Conventum.... ut ipsi dicto Tractatui consentirent. Tractatus pacis, in Litteris ann. 1225. apud Rymer. tom. 1. pag. 280. Occurrit passim hac notione.
TRACTATUS,⁹ Jactus. Lit. remiss. ann. 1395. in Reg. 148. Chartoph. reg. ch. 99: Petrus Laurentii, filius Bartholomei ludendo jecit rotam uno Tractatu; quo facto Bartholomeus praedictus cepit et levavit de facto rotam ipsam a dicto ludo, et illam longe extra dictum ludum projecit. Forte pro Tractus.
TRACTATUS,² Consilium. Senator lib. 8. Epist. 10: Defensorem omnium suis Tractatibus adjuvabat, et ministrando consilium, regebat ipse Rectorem. Vide Tractator 4. et Tractare 1.
TRACTATUS,³ Consilia Episcoporum, in quibus de rebus Ecclesiasticis tractatur, disceptatur. Tractatus Nicaenus, non semel apud S. Hilarium in Fragmentis. S. Ambrosius Ep. 13: Hoc scriptum est in Ariminensi Synodo; meritoque Concilium illud exhorreo, sequens Tractatum Concilii Nicaeni, a quo me nec mors nec gladius poterit separare. Infra: Si Tractandum (show full text)
TRACTATUS,⁵ Charta Petri Abbatis S. Benigni et Menardi Abbatis S. Sequani pro societate monastica, apud Perardum pag. 265: Post brevis recitationem statim fiet officium, et ea die si talis fuerit hora, vel in crastino Missa matutinalis, cum signorum pulsatione et Tractatu celebrabitur. An Tractu ?
TRACTO, (TRACTARE) Consulere, sententiam in commune proferre, una proponere. Pactus Legis Salicae in titulo: Hi autem sunt qui legem Salicam Tractaverunt, Wisogast, Arogast, Salegast, etc. Vide infra Tractator 4.
TRACTO,⁴ (TRACTARE) Controversari, litigare. Cod. Theod. lib. 6. tit. 23. leg. 19: Ita nec de ejus unquam successione Tractabitur, qui nobis mediis et toto jure, quod in nostris est scriniis constitutum, teste succedit.
TRACTO,⁸ (TRACTARE) Pacisci, transigere, Gall. Convenir. Annal. Placent. ad ann. 1481. apud Murator. tom. 20. Script. Ital. col. 964: Postmodum Tractato accordio, equos et arma restituit. Vide supra Tractamentum 2.
TRACTO,⁷ (TRACTARE) Differre, in longum trahere, ut recte interpretari videntur docti Editores ad Mirac. S. Germ. Autiss. tom. 7. Jul. pag. 283. col. 1: Si quid Deo vovistis, incunctanter absolvite, memores ruinam esse homini post vota Tractare. Ubi Labbeus legit, Retractare.
TRACTO,⁶ (TRACTARE) Abolere, tollere. Conventio ann. 1111. in Probat. novae Hist. Occitan. tom. 2. col. 379: Mali namque usagii non sunt recitandi, (f. retinendi,) sed potius Tractandi et dissipandi.
TRACTO,² (TRACTARE) Lac mulgere, Gall. Traire. Fleta lib. 2. cap. 79. § 7: Omnes oves ultra festum Nativitatis B. Mariae matrices Tractari per ubera, seu lactari non permittantur.
TRACTO,³ (TRACTARE) Disserere. Servius: Xenocrates primus Philosophiae scholam aperuit, cum antea in porticibus Philosophi Tractarent. Vide 2. leg. Cod. Th. de his, qui super religione contendunt (16, 4.), et infra in Tractator 2. et Tractatus 3. Vita S. Eugenii Episc. tom. 3. Julii pag. 496: Liberum arbitrium habeant in (show full text)
TRACTO,⁵ (TRACTARE) Convivio accipere, nostris Traiter. Gesta Abbatum Lobiens. tom. 6. Spicil. Acher. pag. 636: Abbatem suum cum comitatu Tractare tenebantur. Benignius se Tractare, pro Lautius se curare, seu pascere, legitur apud Horatium lib. 1. Ep. 17.
Köbler, Gerhard, Lateinisches Abkunfts- und Wirkungswörterbuch für Altertum und Mittelalter (thanks to the author, http://www.koeblergerhard.de/Mittellatein-HP/VorwortMlat-HP.htm) (2010)
tractatus tractātus, lat., M.: nhd. Behandlung, Unterhandlung, Betastung, Bearbeitung, Erörterung, Besprechung, Befragung, Überlegung, Abhandlung, Schrift, Predigt, Traktat, Kommentar, Rat, Beratung, Betrachtung, Meinung, Gedanke, Vorhaben, Ziel, Versammlung, Konzil, Vertrag, Vereinbarung, Komplott; mlat.-nhd. Gesang der zu einem Zug gesungen wird; ÜG.: ahd. ahtunga Gl, buoh N, gikosi Gl, hantalunga (show full text)
tracto tractāre, lat., V.: nhd. betreiben, bedenken, behandeln, untersuchen, schleppen, herumschleppen, umgehen, herumzerren, misshandeln, verhandeln, überlegen (V.), beraten (V.), betasten, berühren, bearbeiten, regieren, leiten, führen, lenken, verwalten, vornehmen, überdenken, abhandeln, besprechen, erörtern, auslegen, erläutern, darlegen, erhellen, predigen, hinauszögern, pflegen, aufnehmen, sich verschwören gegen, unterhandeln; ÜG.: ahd. ahton (show full text)