cum
form analysis and translation based on Perseus (Version 2010):
cum PREP  with, together with, in the company of, in connection with, along with, together, and
Helmut Schmid's TreeTagger with Latin data by Gabriele Brandolini: capitulum N:acc
Georges, Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, 8. Aufl. (1913)
capitulum,¹ ī, n. (Demin. v. caput), der kleine Kopf, das Köpfchen, I) eig.: obstipo capitulo, Caecil. com. fr.: operto capitulo, Plaut.: c. agninum, Pelagon. c. haedi, Cels.: cepae, Col.: sarmenti, Col.: torcularii, Cato: m. tamquam od. quasi von den Hämorrhoidalknoten, Cels. 6, 18, 9 u. 7, 30, (show full text)
Capitulum,² ī, n., Stadt der Herniker in Latium, j. wahrsch. Paliano, Plin. 3, 63. Corp. inscr. Lat. 14, 269. – Dav. Capitulēnsēs, ium, m., die Einw. von Kapitulum, die Kapitulenser, Ulp. dig. 50, 15, 8. § 7.
cum,¹ (altl. quom), Coni. (ein alter Acc. gen. neutr. von qui), I) zu Angabe der Zeit, A) im allg.: 1) wenn, als, is qui non defendit iniuriam, cum potest, iniuste facit, Cic.: bes. mit vorausgehendem tum, tunc, nunc, iam, od. einem die Zeit bestimmenden Substant., wie tempus, annus, (show full text)
cum,² Praep. m. Abl. (auf Inschrn. auch cun u. con u. quom, in Hdschrn. auch quom geschr.) = ξύν od. σύν, mit, samt, nebst, nicht ohne (Ggstz. sine), zuw. verb. unā cum, simul cum (s. unā u. simul), zusammen mit, zugleich mit, I) im Raume: a) (show full text)
Lewis & Short, A latin dictionary (1879)
capitulum, căpĭtŭlum, i, n. dim. caput. Lit., a small head, of man or beast: operto capitulo bibere, Plaut. Curc. 2, 3, 14. Hence, in the lang. of comedy, for a man, Plaut. As. 2, 4, 89; and as a term of endearment: o capitulum lepidissimum, most (show full text)
Capitulum, Căpĭtŭlum, i, n., a town of the Hernici in Latium, now perh. Paliano, Plin. 3, 5, 9, § 63.—Hence, Căpĭtŭlen-ses, ĭum, m., the inhabitants of Capitulum, Dig. 50, 15, 8, § 7.
Cum Cum (ante-class. quom; freq. in MSS. of Cicero; the post-class. form quum is incorrectly given in many MSS. and edd.), conj. [pronom. stem ka- or kva- with acc. case ending]. Of time, when, as, while, sometimes = after, since. In adverbial clauses dependent on non-preterite (show full text)
cum cum (archaic form COM, found in an inscr., COM PREIVATVD; in MSS. sometimes quom or quum), prep. with abl. [for skom, Sanscr. root sak, together; cf. sequor, and Gr. κοινός, σὐν ], designates in gen. accompaniment, community, connection of one object with another (opp. sine, separatim, etc.), (show full text)
Gaffiot, Dictionnaire latin-français (2016, ex 1934), merci à G. Gréco, M. De Wilde, B. Maréchal, K. Ôkubo!
capitulum,¹ 1 căpĭtŭlum, ī, n. (caput), 1 petite tête, tête : operto capitulo bibere Pl. Curc. 293, boire la tête couverte || homme, individu [langue de la comédie] : Pl. As. 496 ; capitulum lepidissimum Ter. Eun. 531, la plus délicieuse des créatures 2 [métapht] (show full text)
Capitulum,² 2 Căpĭtŭlum, ī, n., ville de Campanie : Plin. 3, 63 || -tŭlēnsēs, ĭum, m., habitants de Capitulum : Dig. 50, 15, 7.
cum,¹ 1 cum, prép. [gouvernant l'abl.], avec : 1 [idée d'accompagnement, de société] : habitare cum aliquo Cic. Att. 14, 20, 4, habiter avec qqn ; vagari cum aliquo Cic. Att. 8, 2, 3, errer avec qqn ; habere rem cum aliquo Cæs. G. (show full text)
cum,² 2 cum (quom) conj. (ancien acc. relatif, adverbialisé), de sens temporel, construite avec l'indic. ; avec le subj. le sens temporel s'efface ; la subordonnée prend une valeur subjective avec des nuances diverses. A [emploi relatif] : I indic., 1 [constr. archaïques] : istuc sapienter fecit, quom... dedit (show full text)
Дворецкий И.Х., Отличный латинско-русский словарь (1976)
capitulum capitulum, ī n [demin. к caput] 1) головка (operto capitulo Pt; c. cepae Col); 2) шутл. ласк. дружок (o c. lepidissimum! Ter); 3) головной убор Is; 4) архит. капитель Vtr; 5) глава, отделение, раздел CJ, Eccl; 6) набор новобранцев CTh.
DuCange, Glossarium mediae et infimae latinitatis (1883-7)
CAPITULUM, et Capitularia functio, vel temonaria, in leg. 14. et 15. Cod. Th. (11, 16) de Extraordin. etc. pro auri tironici, seu pretii loco tironum exactione. Gregorius M. lib. 1. Ep. 47: Sacra Imperialia cucurrerunt, quibus omnia praeceperunt gravia nunc Capitula submoveri. Capitularii, Iidem qui Exactores, in leg. 3. (show full text)
CAPITULUM,⁴ Locus in quem conveniunt Monachi et Canonici, sic dictum, inquit Papias, quod Capitula ibi legantur: Capitula librorum dicta, quod breviter capiant et contineant aliquam sententiam, sive quasi caput et titulus majoris scripti. Unde Clericorum Capitulum dictum, quod Capitula ibi exponantur: nempe Regulae. Notum enim mane post Primam recitatam, (show full text)
CAPITULUM,⁷ Idem, ut videtur, quod Capitium 2. ut ibidem dictum est.
CAPITULUM,⁶ Capitulare. Capitis tegumentum muliebre. Isidorus lib. 19. Orig. cap. 31. et ex eo Papias: Capitulum, est quod vulgo Capitulare dicunt. Glossae veteres, cap. de vestimentis: Capitulare, ϰεφαλοδέσμον. Addit. ad Matth. Paris pag. 115: Nec habeant Capitulum de floribus, id est, sertum; Gallis Chappellet.
CAPITULUM,¹ Muri fastigium, Gall. Chaperon. Charta ann. 1214. apud Lam. in Delic. erudit. inter not. ad Chron. imper. Leon. Urbevet. pag. 218: Salvo quod non faciant praejudicium superiori Capitulo murorum.
CAPITULUM,⁹ Pactionis caput, articulus. Transact. ann. 1501. ex schedis Pr. de Mazaugues: Transactionem, conventionem, concordiam, appointamentum, Capitula et pacta fecerunt. Vide supra Capitulare 4.
CAPITULUM,¹⁰ Conventus, synodus. Charta Odonis Camerac. episc. ann. 1113. ex Tabul. ejusd. eccl.: Altare de Solemia... ecclesiae pretiosorum martyrum Dionysii, Rustici et Eleutherii de Francia... concessimus, ea quidem ratione ut... presbiter altari praelibato cantaturus, cura de manu episcopi recepta, episcopi et ministrorum suorum Capitula adeat et de synodalibus respondeat.
CAPITULUM,¹² passim in regestis saltem recentioribus ecclesiae Carnotensis, teste D. Courbon du Terney, pro Mandatum seu Charta, qua expensa pecunia restituenda jubetur.
CAPITULUM,² Papiae, dictum quasi alterius sententiae caput. Capitulum, est brevis multorum complexio, sic dictum, quia breviter capiat totam summam. Capitula librorum dicta quod breviter capiant et contineant aliquam sententiam, quasi caput et titulus majoris scripti. Unde Clericorum Capitulum dictum, quod capitula ibi exponantur. Capitula, et Capitularia, Canonum (show full text)
CAPITULUM,³ Brevis Lectio, quae in divino officio, loco Lectionis legitur. Radulphus Tungrensis de Canon. observ. propos. 13: Sicut ad vigilias noctis leguntur Lectiones magnae, ita ad Laudes et Vesperas, et ad quinque parvas Horas, dicuntur parvae Lectiones, quas Benedictus appellat in sua Regula Lectiones; communi tamen usu saeculi appellantur (show full text)
CAPITULUM,⁵ Domus urbis publica, in qua AEdiles seu Scabini jus dicunt, aut coeunt, Hostel, vel Maison de Ville. Joan. Hocsemius in Henrico Gueldrensi Episcopo Leodiensi cap. 5: Cumque pro vini assisa cives fuissent in Capitulo congregati. In Adolpho a Marka cap. 5: Partem terrae Militum... cum Rectoribus civitatis (show full text)
CUM, Coram, apud. Greg. Turon. lib. 7. Hist. cap. 15: Nectarium autem, Baudegisili fratrem, nefandis accusationibus Cum rege tentavit obruere.
CUM,⁴ Apud. Chronic. Moissiac. ad ann. 809: Saxones venerunt ultra Albiam et fregerunt ibi unam civitatem Cum nostris Hwinidis, qui appellantur Semelding, Connoburg. Vide Pertz. Scriptor. tom. 2. pag. 448. not. 24. et pag. 596. not. 15.
CUM,² pro Ab, ex, apud eumd. Greg. ibid. lib. 8. cap. 43: Cives Cum homine obtinere non queunt, ut saltem vel celebrata solemnitate paschali discutiatur. Mirac. S. Nicetae tom. 4. Sept. pag. 8. col. 1: Mulier, nomine Maria, habens oculum dextrum quasi evulsum de loco suo, nihil Cum eo (show full text)
CUM,³ Accusativo alligatum pro ablativo, in Epist. Sigeberti reg. tom. 1. Febr. pag. 232. col. 2: Ignoramus in quo loco una Cum reliquos fratres et comprovinciales vestros debeatis conjungere.
Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895)
capitulum a) Hauptstück, Hauptabschnitt: ut patet per capitulum inductum, quodl. 3. 5. 11 ad 2; iam in praecedenti capitulo, 7 met. 6 a. b) zusammenfassender Abschnitt: capitulum est brevis complexio, continens multa, et dicitur a capite, quia, sicut in capite virtute et quasi summarie continentur omnia, quae sunt in (show full text)
Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017)
capitulum capitulum, -i, n. script. et form.: -pp- |(1410 Maii 18) ArchPr|; -tt- |Malogr f.G 2ra|; -ll- |(1373) TabMorO 72b|; -tol- |AnnSarLud 220|; -toll- |KNM XII E 3 f.166va|; -pet- |CatMetr I 126|; -tolio (abl. sg.), -tellum, -tole (gen. sg.), -tolis (show full text)
cum 1. cum (quom) coniunct. form.: com |(1406) TabMorO 251a|; qum |(s. XIV) ArchZnoym II 307 f.3v|; quum |(1409) ScriptHus II 120| 1 a (show full text)
cum 2. cum praep. c. abl. form.: con (cf. Georges I 1797) |BrevPrzel 105| a coniunctionem cum re vel cum persona, comitatum designat – s, předložka vyjadřující spojení, doprovod b temporis aequalitatem exprimit – zároveň s (show full text)
Köbler, Gerhard, Lateinisches Abkunfts- und Wirkungswörterbuch für Altertum und Mittelalter (thanks to the author, http://www.koeblergerhard.de/Mittellatein-HP/VorwortMlat-HP.htm) (2010)
capitulum,¹ capitulum (1), capitolum, capedulum, capiclum, lat., N.: nhd. „Köpflein“, Köpfchen, Abschnitt, Kapitel, Edikt, Gesetz, Artikel, Paragraph, Kapitelüberschrift, Kapitelverzeichnis, Liste, Kapitular (N.), Anregung, Vorschlag, Beschluss, Bestimmung, Verordnung, Einzelheit, Gegenstand, Punkt, Bedingung, Fall; mlat.-nhd. (show full text)
Capitulum,² Capitulum (2), lat., N.=ON: nhd. Capitilum (Stadt in Latium); Q.: Plin. (23/24-79 n. Chr.); E.: Herkunft unklar?; L.: Georges 1, 981, TLL
cum,¹ cum (1), con, com, cun, quom (ält.), lat., Präp.: nhd. mit, samt, nebst, nicht ohne, zusammen mit, zugleich mit, in, bei, gleichzeitig mit, unmittelbar nach, unter, zu, im Beisein, wie, demgemäß, demnach, als, aus, durch, für, um, vor, um, an; ÜG.: ahd. bit Gl, (eban) B, (show full text)
cum,² cum (2), quum, lat., Konj.: nhd. (show full text)
Neulateinische Wortliste (NLW), Johann Ramminger (www.neulatein.de/ version 09.2018, thanks to the author!)
capitulum, -i, n. Kapitel ( Versammlung der Ordensleitung ): POGGIO ep I 35 Inter cetera decretum est, ut fieret capitulum generale ad festum pentecostes. HELGESEN chron p.79 Eodem anno, Dominica Letare, celebratum est (show full text)