Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): cingulum

cingulum cingulum, -i, n. et cingulus, -i, m. script. et form.: -golum (acc. sg.; cf. ThLL III 1068,13) |(1361) ArchPr 987 f.368r|; czi-um (acc. sg.) |(1355) ib. f.84r|; czyn-um (acc. sg.) |LibLun II f.10v|; cyn-os |(1351) ArchPr 987 f.31r|; cynculum (acc. sg.) |(1353) ib. f.29v|; czenkulum (acc. sg.) |(1441) ArchPr 998 f.200v|; angulos (err. ed) |(1384) ConcPr 32| zona, balteus ad gladium suspendendum, cingula bestiarum – pás, opasek, závěsník meče, podpínka u zvířat: usque ad c-um cum gladio (vetus vers.: až po pás s mečem ) |OrdoIud 217|; c-us est pass |ClarGl 1881|; c-um dictus gurt |(1391) ArchPr 2072 f.50r|; c-um argenteum deauratum |(1448) ArchPr 992 f.222v|, cf.: strziebrneho pasu pozlaczeneho |ib.|; pro c-o umb die gürtl |(1489) LibIudIgl V f.80va|; c-um...pasek |VocLact f.E 4va|

+ iunct.: cingulum (-us) militare (-ris) signum honoris attributi vel dignitatis equestris acceptae – rytířský pás jako znamení pocty nebo odznak rytířského stavu: promittimus...dicto domino regi, quod a nullo alio nisi ab ipso decorabimur...in honore c-i militaris |(s. XIII) FormHenr I 58|; fidelem nostrum..., quem nuper in tali loco c-o militari accinximus (imperator) |SummaCanc 75|; qui (Iessko) militarem c-um (vetus vers.: pasu rytieřskeho ) cum Crussina...meruerunt |LaurBrzezHist 441|; tyrones meritis reperti ydonei militari c-o decorari debebunt |DocBelHus I 480|; al.

spec.: (semper m.): funis (serico intortus) vestem sacerdotalem (albam appellatam) cingens – cingulum, šňůra k přepásání kněžského roucha (cf. Zíbrt–Winter, Děj. kroje I 401): prout circa missam est humerale, alba, stola, mapula, c-us et ornatus more ecclesie sancte ordinatus |(1434) MonConc 743|; c-i vero, stole et manipuli suis apparamentis iungantur |(1500) StatMor 81|; al.