Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): mereor

mereor (mereri)

verdienen (vgl. meritum): cum autem mereri respectu mercedis dicatur, verit. 26. 6 c; vgl. th. I. II. 114. 1 c; merces proprie dicitur praemium, quod quis ex labore vel aliquo opere meretur, 3 sent. 29. 1. 4 c; ad hoc igitur, quod aliquis mereatur, tria necessaria sunt, scilicet agens, qui meretur, actio, per quam meretur, et merces, quam meretur, 3 sent. 18. 1. 2 c.

Zu status merendi → status sub c.

Arten des mereri sind: 1. mereri aliquo sicut ipso merito & m. aliquo sicut principio merendi (th. I. II. 55. 1 ad 3; vgl. 3 sent. 23. 1. 3. 3 ad 1) = verdienen durch etwas, was das verdienstliche Werk selbst, und durch etwas, was das Prinzip dieses Werkes ist (aliquo dicimur mereri dupliciter. Uno modo sicut ipso merito eo modo, quo dicimur currere cursu; et hoc modo meremur actibus. Alio modo dicimur mereri aliquo sicut principio merendi, sicut dicimur currere potentia motiva; et sic dicimur mereri virtutibus et habitibus, th. I. II. 55. 1 ad 3); vgl. m. primo. 2. m. aliquo sicut principio merendi, → m. aliquo sicut ipso merito. 3. m. ex condigno & m. ex congruo (ib. 114. 6 ad 3; III. 2. 11 c; 2 sent. 27. 1. 3 c; 3 sent. 18. 1. 2 c; pot. 6. 9 c; verit. 29. 7 c) = würdiger- oder gebührenderweise und geziemender- oder angemessenermaßen verdienen (dicitur autem aliquis mereri ex condigno, quando invenitur aequalitas inter praemium et meritum secundum rectam aestimationem, ex congruo autem tantum, quando talis aequalitas non invenitur, sed solum secundum liberalitatem dantis munus tribuitur, quod dantem decet, 2 sent. 27. 1. 3 c). 4. m. ex congruo, → m. ex condigno. 5. m. improprie & m. proprie (virt. 1. 1 ad 2; verit. 26. 6 c) = im uneigentlichen und im eigentlichen Sinne des Wortes verdienen (mereri dupliciter accipitur. Uno modo proprie, et sic nihil aliud est, quam facere aliquam actionem, unde aliquis sibi iuste adquirat mercedem. Alio modo improprie, et sic quaelibet condicio, quae facit hominem aliquo modo dignum, meritum dicitur, ut si dicamus, quod species Priami meruit imperium, quia digna imperio fuit, virt. 1. 1 ad 2). 6. m. primo & m. secundario (verit. 26. 6 c) = durch etwas an erster und durch etwas an zweiter Stelle verdienen (quasi secundario dicimur mereri et habitibus et potentiis et obiectis. Sed id, quod primo et per se est meritorium, est voluntatis actus gratia informatus, ib.); vgl. m. aliquo sicut ipso merito. 7. m. proprie, → m. improprie. 8. m. secundario, → m. primo.