Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): contingo

contingo contingo, -ere, -tigi, -tactum form.: -tang- (cf. ThLL IV 712,63) |(1361) LibEr I 29a|; -igere v.infra; -tingerunt (cf. ThLL ib. 60) |ConrWaldhCor 754|; -tingerat |UK III G 15 f.13r|; -tingerit (coni. pf.) |(1332) RegDipl III 739|; -tiguit |(s. XV) DocLos 99|; -tictum (supinum) |CapPr P 866 f.194v|

a trans.: tangere, attingere, consequi, contiguum esse – dotýkat se, uchopovat, dosahovat, hraničit: c-igere dotknuti se |LexS p.128b|; c-o, -gis, -tingi, -ctum...wossmatati, dotykati |VocLact f.aa 4vb|

b transl.: coniunctum esse, pertinere, spectare ad – být ve spojení, týkat se, příslušet: que (porcio) me c-it (gl.: genz ke mnye slussy ) |UK V E 19 f.99v|

c animum tangere – dojímat, uchvacovat

d evenire, accidere, obvenire – přiházet se, dostávat se (někomu): si peccare vos c-tigerit (vetus vers.: událi sě vám zhřešiti ) |KarVita 338b|; c-tigerat dosta sie |KNM XIII D 11 f.322r in mg. (KNM XIII C 17 f.274rb)|; c-o...przihoditi se |VocLact f.aa 4vb|

+ c.coniunct. quod c.ind.(cf. ThLL IV 720,35) vel coni. (ad d): c-tigit, quod quidam...fuisset...accusatus |VitaeProc 117|; c-tigit autem, quod...ecclesia illa preposito carebat |(1207) CodDiplBoh II 54|; c-tigit interea, quod magnus Ottakarus ille / occiditur |AnnSarLud 208|; c-tigit..., quod quam plures utilitates...depereunt |(s. XIV) TopTgApp 14a|; al. refl. (ad a): quia quarto consanguinitatis...gradu invicem se c-unt (Iaroslaus et Catherina) |(1375) MonVat IV 549 | part. praes. pro adi. contingens, -entis [ cf. ThLL IV 720,41] philos. t. t.:

1 qui potest esse vel non esse (oppos.: necessarius) – nahodilý: quodlibet necessarium et eternum sit incomparabiliter nobilius temporali et c-e |PalPos 175|; nec potest dici, quod sit (predicatum) in materia remota...nec in materia c-i |HusSent 25|; non est inconveniens Deum sola potestate...facere novum temporalem effectum c-em |HusQuodl 10|; al.

2 non necessario verus – ne nutně pravdivý: przy[e]hodna c-s (sc. proposicio) |ClarVoc 197 in capite de loyca ( sim. LexClemB f.1vb)|; cum ,existere‘ et ,esse verum‘ sint forme non c-es, sed necessarie, composicio eorum...eciam erit necessaria et non c-s |StanDeUniv 114|; al. subst. *contingens, -entis, n. form.: incontingenti v. infra 1 quod esse vel non esse potest – věc nahodilá: quamvis mere c-s est me moveri, tamen dum ego curro, necesse est me moveri |HusSent 69|; hic ponit diffinicionem Philosophus c-is dicens: C-s est, quod non est necessarium |UK III G 27 f.164r|; al.

2 quod non necessario verum est – co není nutně pravdivé: qui...festinat manducare sacramentum altaris..., fundat suam credulitatem in certo, fixo et manifesto...Sed omnis, qui credit se manducare in alio..., fundat se ipsum in incerto et in c-i (incontingenti ed.) valde occulto |JanovReg V 315|; utrum in omnibus modis et figuris valeat silogismus in mixtione de c-i et de inesse |KNM X E 4 f.172r|; propposicionum alia modalis, alia de inesse...Et nota, quod quatuor sunt modi modales, videlicet possibile, c-s, inpar et necessarium |UK V H 28 f.84r|; al. distinguitur: omnis humanitas est c-s ad utrumlibet, quo potest esse et non esse |StanDeUniv 99|; que (regula) est, quod c-s ad utrumlibet convertitur in oppositam qualitatem, ut si Sortem possibile est non currere, Sortem possibile est currere et e contra |HusQuodl 26|; c-s dicitur duobus modis, scilicet c-s natum et c-s ad utrumlibet. C-s natum est, cuius altera pars contingit per naturam evenire, ut contingit hominem canescere in senectute. C-s ad utrumlibet est, cuius utraque pars contingit indifferenter vere vel false, ut c-s est hominem sedere vel non sedere |UK V H 28 f.84v|; al.

3 a casus, eventus, factum – náhoda, příhoda, událost: dum imperator suique...hinc inde incederent, nullam curam de futuris c-ibus habentes |BenWeitm 524a|; quod (psalterium) adhuc propter c-s ecclesie suo non donat (deponens) |VisitArchid f.37r|; si plus non scribam...ex aliquo c-i, obsecro, habete mei...memoriam |HusEp 335|; sermones eorum...notentur propter futurum c-s |(1446) DocUlrRos III 172|; casus fortuitus, quamquam neque a voluntate neque racione pendeat, sed nudum sit c-s |HilSerm 35|; quia ipse de futuris quoque c-ibus determinatam gloriabatur se posse aperire veritatem |IohAqLoc 81*|; al.

b pl.: res, quae ad alqd pertinent, quae iustae, idoneae sunt – věci příslišné, náležité: cum tamen nihil sit de c-ibus (vetus vers.: z příhod ) obmittendum |IusRegMont 270|; villani...debent uti iuribus, quibus oppidani...utuntur in pascuis et aliis c-ibus universis |SummaGerh 397|; pro sedando schismato...laboravit nihil de tempore et aliis c-ibus omittendo |PalConst 584|; al.