Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): conversio

conversio conversio, -onis, f.

1 a versio – obrácení, obrat: c-o obraczenie |LexS p.70b ( sim. VocLact f.F 3va)|

b versatio, circuitus – otáčení, oběh

c t. t. rhet.: α i. q. ἀντιστροφή – antistrofa: c-o przy‹e›wrat |ClarVoc 168 in capite de rethorica (cf. B. Ryba, LF 87,1964,350; sim. LexClemB f.1va)| β i. q. ἀντιμεταβολή – antimetabola

d commutatio, mutatio – změna, převrat

+ spec. (ad 1a):

a simplex ,conversio‘ i. q. ,conversio ad verum Deum‘ (cf. Georges I 1663), i. e. versio ad fidem Christianam (catholicam) – obrácení na křesťanskou (katolickou) víru: de c-e gentis Bulgarorum et Moravie |TempMichD 242|; cum tua nobilitas ad ampliacionem catholice fidei...intendere debeat nosque (papa) experiri optemus c-em Lithuanorum infidelium |(1373) MonVat IV 422|; ven(erabilis) pater scripsit literas ad Gersik, inducendo eum ad c-em |(1459) VarGeorg 381| iunct.: Conversio s. (beati) Pauli nomen festi (25.1.) – Obrácení sv. Pavla: in die C-is beati Pauli |(1253) CodDiplBoh IV 446|; III. prox(ima) post c-em sancti Pauli |DocIohPict 116|; festum s. Crisostomi (= 27.1.) tercia die post C-em S. Pauli (Petri ed. per err.) |(1405?) ConcPr 51|; feria IIIIa ante C-em s. Pauli |(1499) AČ 18,111|; saepiss. simplex ,conversio` forsan eodem sensu (cf. Fšh II 364a): c-o na obraczenie |ClarGl 2397 in capite de festis|

b aversio a peccato, amplexus vitae honestae – odvrat od hříchu, příklon k počestnému životu: hec vero c-o earundem mulierum facta est sub anno Domini MoCCCLXXIIo |VitaMil 418|; que (mulier) prima conversa fuit et ab hac c-e abinde veraciter dolens de peccatis frequenter plorabat |ib. 420|; al. iunct.: Conversio s. Mariae Magdalenae nomen festi (23.3.) – Obrácení sv. Maří Magdaleny: die c-is...s. Marie Magdalene, que est XXIII. mensis Martii |CatMetr II 15|

2 transformatio panis et vini in corpus et sanguinem Christi, transsubstantiatio (q. v.) – proměna chleba a vína v tělo a krev Kristovu, transsubstanciace: de c-e panis et vini in corpus Cristi |Malogr f.c 4vb|; c-o sive transsubstanciacio panis nonnisi in corpus Cristi, et vini nonnisi in sanguinem Cristi |DeclMag 63|; que mutacio figuratur in c-e panis in carnem |MaurPrTract 796|; al.

3 philos.: in logica subiecti in praedicatum et praedicati in subiectum mutatio – logická konverse, záměna, obrat, při níž se podmět stane přísudkem a přísudek podmětem: de loyca: ast c-o obraczenye, sed gednoetayna simplex est |ClarVoc 198|; c-o est transposicio terminorum, hoc est, quando de subiecto fit predicatum et econtra. Unde triplex est c-o per contraposicionem, ecilicet c-o simplex, c-o per accidens, c-o per contraposicionem |UK V H 28 f.83v|; al.