Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): praedicamentum

praedicamentum

a) Aussage im Sinne der Logik, synonym mit praedicatum (←): calidum est quoddam praedicamentum id est quoddam affirmatum sine privatione, 1 gener. 8 c.

b) oberste Gattung der Aussage und des Seins, synonym mit praedicatio (← sub c), die Übersetzung des aristotelischen Ausdrucks κατηγορία: ens dividitur in decem praedicamenta non univoce (←), sicut genus in species, sed secundum diversum modum essendi. Modi autem essendi proportionales sunt modis praedicandi. Praedicando enim aliquid de aliquo altero dicimus hoc esse illud; unde et decem genera entis dicuntur decem praedicamenta, 3 phys. 5 i; oportet, quod ens contrahatur ad diversa genera secundum diversum modum praedicandi, qui consequitur diversum modum essendi, quia, quotiens ens dicitur id est quot modis aliquid praedicatur, totiens esse significatur id est tot modis significatur aliquid esse, et propter hoc ea, in quae dividitur ens primo, dicuntur esse praedicamenta, quia distinguuntur secundum diversum modum praedicandi, 5 met. 9 c; vgl. th. I. 5. 6 ob. 1; 28. 2 ad 1; 29. 2 ad 4; I. II. 49. 1 ad 3; cg. II. 9, 57 & 58; III. 9; 1 anal. 33 c & 34 g; 1 gener. 6 c & 9 b.

Die gemeinten zehn Prädikamente sind diese: substantia, quantitas, qualitas, relatio, passio, actio, quando sive tempus, ubi sive locus, situs, habitus (←) ; vgl. 3 phys. 5 i; cg. IV. 63.

Zu figura praedicamenti → figura sub b.

Unum praedicamentum non continetur sub alio (th. I. II. 49. 1 ob. 2) = die obersten Gattungen des Seins schließen sich gegenseitig aus; vgl. 1 anal. 26 f & 27 d.

c) Schrift des Aristoteles über die Kategorien: ut patet in Praedicamentis, th. II. II. 118. 2 c; liber Praedicamentorum ordinatur ad librum Perihermeneias, 1 perih. 1 a; vgl. ib. 10 a; 1 anal. 1 a & 33 c; quae ponitur in Praedicamentis, 3 phys. 1 b.