Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): quantus

quantus, a, um

a) wie groß, wie viel, das aristotelische πόσος: quantum cognoscibilis est, th. I. 14. 3 c; se ad immortalia et divina trahere, quantum potest, cg. I. 5; quantus est motus primus, 4 phys. 17 b.

In quantum, synonym mit secundum quod (→ secundum) = inwiefern, inwieweit (ens, inquantum est ens, th. I. 5. 3 c; inquantum perfectionem aliquam habet, ib. 13. 2 c; vgl. ib. 19. 12 c; cg. I. 2; III. 20) und = als, in der Eigenschaft als (continuum inquantum huiusmodi divisibile est, th. I. 3. 1 c; vgl. ib. 7. 3 c; cg. I. 13 & 54; III. 7; Christus inquantum Deus habet potestatem auctoritatis, th. III. 64. 3 c).

b) irgendwie groß, irgendwie viel, das aristotelische ποσός: quantum dicitur, quod est divisibile in ea, quae insunt, quorum utrumque natum est (→ natus) esse hoc aliquid (→ hic), 5 met. 15 a; augmentativae virtutis obiectum est quantum perfectum, th. I. 77. 3 c; apparet aliquid quantum esse, ib. III. 77. 2 c; omne quantum est aliquo modo in potentia, cg. I. 20; substantiae sensibilis quantae, ib. II. 75; usque ad quantum oporteat naturalem considerare de forma, 2 phys. 4 f; motus autem est quantus secundum magnitudinem, 3 phys. 12 e; nihil movetur, nisi quantum, 1 cael. pr.; quod sit quanta caro, 1 gener. 17 b; vgl. ib. d; nihil sentitur, nisi quantum, sensu 19 i.

Zu corpus quantum → corpus; zu totum quantum → totus sub a.

Arten des quantum im Sinne des irgendwie oder so und so Großen sind quantum per accidens & qu. per se (5 met. 15 d & e; vgl. quantitas sub a) = das Große gemäß einem nebenbei Seienden (aliqua dicuntur quanta per accidens ex hoc solo, quod sunt accidentia alicuius subiecti, quod est quantum. Alio modo dicuntur aliqua quanta per accidens non ratione subiecti, in quo sunt, sed eo, quod dividuntur secundum quantitatem ad divisionem alicuius quantitatis, sicut motus et tempus, quae dicuntur quaedam quanta et continua propterea, quod ea, quorum sunt, sunt divisibilia et ipsa dividuntur ad divisionem eorum, ib. e) und das gemäß seiner selbst Große (quantum per se . . . duplex est. Quaedam enim significantur per modum sustinere et subiecti, sicut linea vel superficies vel numerus; quodlibet enim istorum substantialiter est quantum, quia in definitione cuiuslibet ponitur quantitas, nam linea est quantitas continua secundum longitudinem divisibilis finita, et similiter est de aliis. Quaedam vero per se pertinent ad genus quantitatis et significantur per modum habitus vel passionis talis substantiae, scilicet lineae, quae est substantialiter quantitas, vel aliarum similium quantitatum, sicut multum et paucum significantur ut passiones numeri, et productum et breve ut passiones lineae, et latum et strictum ut passiones superficiei, et profundum et humile sive altum ut passiones corporis, ib. d).