Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): qui

qui, quae, quod

welcher, welche, welches: actus enim, qui est agentis ut a quo (als desjenigen, von welchem), est patientis ut in quo (als desjenigen, in welchem), cg. II. 16; intellectus possibilis (→ intellectus sub c) est, quo est omnia fieri, agens (≈) vero, quo est omnia facere (καὶ ἔστιν ὁ μὲν τοιοῦτος νοῦς τῷ πάντα γίνεσθαι, ὁ δέ τῷ πάντα ποιεῖν, Aristoteles: De anima III. 5, 430. a. 14 sq., d. h. die mögliche Vernunft oder das eigentliche übersinnliche Erkenntnisvermögen ist dasjenige, wodurch die Seele imstande ist, abbildlich alles zu werden, und die tätige Vernunft oder das Abstraktionsvermögen dasjenige, wodurch sie abbildlich alles zu machen oder zu schaffen imstande ist), ib. III. 45; vgl. th. I. 54. 4 ob. 1; 79. 4 ad 3 & 7 c; 3 anim. 10 a.

Zu bonum cui fit → bonus sub b; zu finis cuius sive ut cuius & finis quo sive ut quo → finis sub b; zu intelligere id quo sive ut quo & intelligere id quod sive ut quod, → intelligere sub a; zu materia circa quam, ex qua & in qua → materia; zu medium quo, in quo & sub quo → medium sub b; zu principium a quo, circa quod & ex quo → principium; zu quod quid sive quod quid est sive quod quid est esse & quod quid erat esse → quis sub a; zu secundum quod → secundum; zu significare ut quo & ut quod est → significare.

Bei jedem Wesen unterscheidet man quo est & quod est d. i. dasjenige, wodurch es, und dasjenige, was das Sein oder die Existenz besitzt (vgl. th. III. 17. 2 c) oder das Prinzip und das Subjekt des Seins: in compositis ex materia et forma nec materia nec forma potest dici ipsum quod est, nec etiam ipsum esse, forma tamen potest dici quo est, secundum quod est essendi principium, ipsa autem tota substantia est ipsum, quod est, et ipsum esse est, quo substantia denominatur ens; in substantiis autem intellectualibus, quae non sunt ex materia et forma compositae, . . . sed in eis ipsa forma est substantia subsistens, forma est quod est, ipsum autem esse est actus et quo est, et propter hoc in eis est unica tantum compositio actus et potentiae, quae scilicet est ex substantia et esse, quae a quibusdam dicitur ex quod est et esse, vel ex eo quod est et quo est, cg. II. 54; vgl. ib. 52 & 53; th. I. 50. 2 ad 3; 75. 5 ad 4; 90. 2 ad 1; opp.; in compositis autem ex materia et forma quo est potest dici tripliciter. Potest enim dici quo est ipsa forma partis, quae dat esse materiae. Potest etiam dici quo est ipse actus essendi, scilicet esse, sicut quo curritur est actus currendi. Potest etiam dici quo est natura, quae relinquitur ex coniunctione formae cum materia, ut humanitas, praecipue secundum ponentes, quod forma, quae est totum, quae dicitur quidditas, non est forma partis, 1 sent. 8. 5. 2 c; in divinis (in Gott) idem est quo est et quod est, th. III. 3. 3 ad 1.