Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): quies

quies

Ruhe im eigentlichen und im uneigentlichen Sinne des Wortes, der Gegensatz zu motus (←): quies enim non est negatio motus, sed privatio ipsius, 4 phys. 20 i; vgl. 5 phys. 4 g; simpliciter quidem et proprie et perfecte contrariatur motus motui, sed etiam quies motui opponitur, cum sit privatio motus et privatio quodammodo sit contrarium, 5 phys. 9 a; vgl. ib. d; 6 phys. 5 k; 8 phys. 5 c; unus motus contrarius opponitur quodammodo et motui contrario et quieti; motui quidem contrario secundum directam contrarietatem, quieti autem magis secundum oppositionem privativam, quae tamen habet aliquid de contrarietate, inquantum quies opposita est finis et complementum contrarii motus, 8 phys. 15 f; de ratione enim quietis est, quod quiescens non aliter se habeat nunc et prius, th. I. 53. 3 c; quies enim demonstrat motum consummatum, ib. 73. 1 ad 2; vgl. ib. 2 c; intendit igitur quietem per motum, quae se habet ad motum, sicut unum ad multa; quiescit enim, quod similiter se habet nunc et prius, cg. III. 23; quies tempore mensuratur, 1 perih. 5 d; quies in bono desiderato causat delectationem, 1 anal. 41 f; motus est causa quietis consequentis, 2 anal. 10 a; quies proprie loquendo motui opponitur, quia vero motus causat laborem in operationibus nostris, . . . inde consecutum est, ut quies labori opponatur, et ex his duabus significationibus quietis transumptae sunt aliae duae. Quia enim nostris operationibus motus adiungitur, inde in usum venit, ut omnis operatio motus dicatur, quamvis improprie, et secundum hoc omnis cessatio a quacumque operatione quies dicitur, et haec significatio transumitur a prima. Sed quia nihil laborat, nisi ex hoc, quod a perfectione propriae naturae distat, ut patet in motibus violentis, inde est, ut illo res quiescere dicatur, in quo sufficientiam invenit, et secundum hunc modum voluntas quiescit in ultimo fine, et haec significatio quietis transumitur a secunda, 2 sent. 15. 3. 2 c.

Arten der quies im allgemeinen Sinne des Wortes sind: 1. quies desiderii & qu. motus (1 sent. 1. 4. 1 ad 5) = das Aufhören des Verlangens und das der Bewegung im eigentlichen Sinne des Wortes (quies desiderii est, quando desiderium sistit in aliquo, propter quod omnia facit et quaerit, et non desiderat aliquid ulterius, . . . quies autem motus est, quando pervenitur ad terminum quaesitum, ib.). 2. qu. extra naturam sive innaturalis sive violenta & qu. secundum naturam sive naturalis (ib. 40. 4. 2 ad 1; 5 phys. 10 a, d, e & i; 8 phys. 6 b; 2 cael. 4 d & 23 d) = die nicht naturgemäße oder unnatürliche oder gewaltsame und die naturgemäße oder natürliche Ruhe. 3. qu. innaturalis, → qu. extra naturam. 4. qu. motus, → qu. desiderii. 5. qu. naturalis, → qu. extra naturam. 6. qu. secundum naturam, ≈ . 7. qu. spiritualis (mal. 14. 2 ad 1-4 c) = die geistige oder geistliche Ruhe. 8. qu. violenta, → qu. extra naturam.