Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): secundum

secundum

gemäß, nach: secundum ordinem disciplinae, th. I. prol.; secundum Philosophum, cg. I. 1; haec praepositio secundum varias habitudines importat; quandoque denotat subiectum, ut cum dicitur iste est albus secundum pedem, quia pes est subiectum albedinis, quandoque vero formam, ut cum dicitur iste est coloratus secundum albedinem, quodl. 9. 6. 13 c; ly secundum denotet causam finalem, Hebr. 4. 3.

Zu secundum accidens → accidens sub a. Secundum quid (= aliquid) = nach einer gewissen Hinsicht, beziehungsweise, der Gegensatz zu absolute und simpliciter (←): quod sub condicione est tale (so und so beschaffen), secundum quid est tale, quod autem absque condicione est tale, simpliciter est tale, th. I. II. 6. 6 ob. 3; unumquodque enim simpliciter esse dicitur, secundum quod (insofern) est in actu, secundum autem quod est in sola apprehensione, non est simpliciter, sed secundum quid, ib. c.

Zu aequalitas secundum quid → aequalitas sub a; zu aeternum s. qd. → aeternus sub a; zu agere s. qd. → agere sub a; zu alius s. qd. → alius; zu beatus s. qd. → beatus sub a; zu bonum s. qd. → bonus sub b & c; zu cognoscere s. qd. → cognoscere sub b; zu conformitas s. qd. → conformitas; zu consilium s. qd. → consilium sub b; zu continens s. qd. → continens sub c; zu continentia s. qd. → continentia sub b; zu corrumpere s. qd. → corrumpere sub b; zu corruptio s. qd. → corruptio sub b; zu dicere s. qd. → dicere sub c; zu divisio s. qd. → divisio; zu ens s. qd. → ens; zu esse s. qd. → esse; zu essentia s. qd. → essentia sub a; zu falsus s. qd. → falsus; zu fieri s. qd. → fieri; zu generare s. qd. → generare; zu generatio s. qd. → generatio sub a; zu idem s. qd. → idem; zu incontinens s. qd. → incontinens; zu incontinentia s. qd. → incontinentia; zu infinitas s. qd. → infinitas; zu infinitum s. qd. → infinitus; zu involuntarium s. qd. → involuntarius; zu iudicare s. qd. → iudicare sub b; zu iudicium s. qd. → iudicium sub c; zu iustum s. qd. → iustus; zu libertas s. qd. → libertas sub a; zu esse in loco s. qd. → locus sub b; zu malum s. qd. → malus sub a & b; zu multum s. qd. → multus sub a; zu necessarium s. qd. → necessarius sub a; zu negativa s. qd. → negativus; zu nominare s. qd. → nominare; zu notum s. qd. → notus; zu pati s. qd. → pati sub a; zu perfectio s. qd. → perfectio sub c; zu perfectum s. qd. → perfectus sub a; zu praedicare s. qd. → praedicare sub b; zu prius s. qd. → prior sub a; zu prophetia s. qd. dicta → prophetia; zu prudens s. qd. → prudens; zu sanctus s. qd. → sanctus; zu scire s. qd. → scire sub b; zu tale s. qd. → talis; zu totum s. qd. → totus sub a; zu ultimum s. qd. → ultimus; zu unum s. qd. → unus; zu velle s. qd. → velle sub a; zu violentum s. qd. → violentus; zu virtus s. qd. → virtus sub e; zu vita s. qd. → vita sub c; zu voluntabile s. qd. → voluntabilis.

Secundum quod, synonym mit inquantum (→ quantus sub a) = insofern als, als: secundum quod requirebat librorum expositio, th. I. prol.; ad proprium obiectum unaquaeque potentia per se ordinatur secundum quod ipsa, ib. 85. 6 c; licet Christus non fuerit sacerdos secundum quod Deus, sed secundum quod homo, ib. III. 22. 3 ad 1; secundum quod sunt in rerum natura, cg. I. 72; privatio secundum quod huiusmodi (als solche) non est alicuius actionis principium, ib. III. 9; ponit quattuor modos eius, quod dicitur secundum quod. Quorum primus est, prout species id est forma et substantia id est essentia est id, secundum quod aliquid esse dicitur, sicut secundum Platonicos per se bonum id est idea boni est illud, secundum quod aliquid bonum dicitur. Secundus modus est, prout subiectum, in quo primo aliquid natum est fieri, dicitur secundum quod, sicut color primo fit in superficie, et ideo dicitur, quod corpus est coloratum secundum superficiem. Hic autem modus differt a praedicto, quia praedictus pertinet ad formam et hic pertinet ad materiam. Tertius modus est, prout universaliter quaelibet causa dicitur secundum quod. Unde totiens dicitur secundum quod, quotiens et causa. Idem enim est, quaerere secundum quod venit et cuius causa venit; similiter secundum quod paralogizatum aut syllogizatum est, qua causa facti sunt syllogismi. Quartus modus est, prout secundum quod significat positionem et locum, sicut dicitur iste stetit secundum hunc id est iuxta hunc et ille vadit secundum hunc id est iuxta hunc, quae omnia significant positionem et locum. Et hoc manifestius in Graeco idiomate apparet, 5 met. 19 d. Secundum se= gemäß seiner selbst, an sich, synonym mit per se (→ per sub b): secundum quod, quod est communius, quam secundum se, ib.; concludit ex praedictis quattuor modos dicendi per se vel secundum se. Quorum primus est, quando definitio significans quid est esse uniuscuiusque dicitur ei inesse secundum se, sicut Callias et quod quid erat esse Calliam id est essentia rei ita se habent, quod unum inest secundum se alteri . . . Secundus modus est, quando aliquid ostenditur esse in aliquo sicut in primo subiecto, cum inest ei per se . . . Tertius modus est, prout secundum se dicitur esse illud, cuius non est aliqua alia causa, sicut omnes propositiones immediatae, quae scilicet per aliquod medium non probantur . . . Quartus modus est, prout illa dicuntur secundum se inesse alicui, quae ei soli inquantum soli insunt, ib. e.

Zu ad aliquid secundum se → ad sub b; zu falsum s. se → falsus; zu notum s. se → notus; zu perfectum s. se sive seipsum → perfectus sub a; zu possibile s. se → possibilis sub a; zu unum s. se → unus; zu velle s. se → velle sub a; zu volitum s. se → volitus; zu voluntarium s. se → voluntarius sub c.