Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): depono

depono depono, -ere, -posui, -positum

1 a deorsum ponere, detrahere, demere – odkládat, skládat, snímat: quicumque postea digitos sibi (iuranti) subtrahere vel de cruce d-ere presumserit, quod vulgariter „abstreichen“ dicitur |SentBrun 213|; d-ere složiti |LexClemB f.11vb ( sim. VocLact f.aa 8ra)|

b relinquere, dimittere (e manibus), amittere – vzdávat se něčeho, pozbývat, ztrácet

c alqd custodiendum tradere, committere, demandare – dávat do úschovy, svěřovat, odevzdávat

d diruere, destruere – strhnout, zbořit

e mittere, missum facere de magistratibus – sesadit z úřadu: d-ere...ssaditi |LexClemB f.11vb|

+ constr.: (ad 1c): c. praep. circa : ut dicte pecunie per ipsam mulierem d-antur circa me Vitum, notarium publicum, dicto vendenti tradende |VisitArchid f.19v|; al. ib. (ad 1e): c. praep. ab (cf. ThLL V/1 580,39): ab officio suo...d-atur (divisor metalli; vetus vers.: buď ssazen ) |IusRegMont 314|; electores imperii...regem Wenceslaum a regno Romanorum d-unt |ChronUniv 568b|; al. c. praep. de (cf. ThLL ib.): si predicti urburarii...exonerati sive d-siti non fuerint de urbura |(1296?) FormPaul 68|; Dominus...d-ens potentes de sede (vetus vers.: ssazuje mocné s stolice ) |KarVita 338b|; cum...adversum te (regem) crucem erigeret (ecclesia) et de regno...d-eret |PayneOr 85|; al. spec.: (ad 1a): merces intra constitutum tempus venales proponere – vyložit zboží na prodej po určitou dobu: de qualibet tunna...duos hall(enses) in onerando et duos hall(enses) in d-endo |(1371 Maii 21) ArchKlostern|; quod quelibet navis onerata...mercibus...descendens seu ascendens per Albeam aput Luthomer(icensem) civitatem merces huiusmodi d-ere debeat |CodIurBoh II/3 339|; al. (ad 1c): de pecunia quandoque i. q. solvere – složit peníze, zaplatit: quas (sexagenas)...michi solvere et d-ere in festo s. Georii...promiserunt (Andreas et Sazema) |(1349) RegDipl V 309|; Mara pro domino Henzlino vendente d-suit III sexagenas grossorum, quas...Henzlinus recepit pro numeratis |VisitArchid f.19v|; dominus R. d-suit primum censum de willa D. |KNM VIII F 47 f.12v|; al.

2 collocare in lecto – uložit na lože: erigit (domina) egrotos, d-it, contegit ipsos |AnnSarLud 204|; d-endo et cooperiendo sudabit post bibicionem |AlbicMin 123| refl.:

a cubitum ire – uléhat: ubi boni surgunt, ibi ipsi primo se d-unt...et dormiunt ad ortum solis |IohHolLarg 325| additur: ad lectum, in lecto: nocturno tempore d-suimus nos in lecto (vetus vers.: položichme sě na lože ) |KarVita 350a|; postquam autem predicta homo observaverit, d-at se ad lectum |AlbicRec f.8v|; al.

b castra metari – položit se táborem: Thaborienses ipsi cum curribus suis et equitibus insula foris valvam...se d-unt (vetus vers.: sou se položili ) |LaurBrzezHist 371a|

3 profiteri, declarare, proferre (cf. ThLL V/1 582,38) – prohlašovat, vyhlašovat, podávat: ubi...omnibus, qui de ipsis querimonias d-suerint, respondebunt (homines) |(1272) RegDipl II 309|; contra...prepositum...d-suimus querelam |(1367) LibEr I 66a|; Wolco...Pesslino...super causa...adversus eum d-sita non respondit |(1381) LibLun II f.7v|; falsi testes falsa testimonia contra eum (Ieronymum) d-suerunt |DocWicl 362|; al. iunct.: deponere querulose super alqo queri de alqo – stěžovat si na někoho: d-o querulose super Nicolao..., eo quod censum duarum sexagenarum michi...per ipsum solvendarum neglexit |UK VIII A 22 f.23va| iuramentum deponere iusiurandum dare – skládat přísahu: decretus est notarius pro eisdem...pro recipiendis eisdem testibus et iuramentis d-endis |(1403) ActaIudCons IV 244|; cf. iunct.: depositio iuramenti s. v. depositio

4 testimonium dicere – svědčit: nec testimonium valet..., si d-suerint (testes; vetus vers.: svědčili-li jsú ) non iurati |IusRegMont 404|; notarii testamentales Clare...d-suerunt, quod ipsa legasset V sexagenas grossorum...Nicolao |(1377) LibIudIgl I f.170va|; abbas...citatus...ad d-endum interrogatus...respondit |(1425) FontM 52|; consules...d-suerunt..., quia idem officiales fecerunt racionem |(1452) TopTgApp 49a|; saepe constr.: c. praep. de : respondit (Petrus), quod de premissis, de quibus d-suit, est publica vox |InqDom 23|; de qua (Margaretha) supra per Hermannum d-itur |VisitArchid f.1v|; de illis (ornatu et calice) sic d-suit |(1466) LibLun III f.299ra|; al. c. praep. contra, pro : testibus, qui pro paupertate eiusdem d-suerunt |(1393) LibDec I 281|; parrochiani dicte ecclesie citentur ad d-endum pro statu ecclesie ipsorum |VisitArchid f.13r|; episcopus...racionabiliter contra Huss...d-suit |(1415) ScriptHus II 274|; illud, quod iam contra me d-unt (vetus vers.: so sie widder mich zeugen ) nec predicavi nec docui |MladRel 76|; al.; v. etiam sequens impers.: contra dictum altaristam fuit d-situm et fuit infamatus...de adulterio |VisitArchid f.18v|; d-itur, quod sunt...recepti ad vicarias canonicorum clerici, qui non sunt de gremio ecclesie |StatWolfr 297|

5 dicere, affirmare – říkat, tvrdit: quis enim potest d-ere, ut homo non sit Trinitatis signum...Sed potest quis d-ere, quod ly ,homo‘ non significat hominem, sed aliam creaturam |HusSent 53|; falsum testem eum (papam) d-is esse |HilTract f.k 3r|

6 demere, auferre, tollere – odejmout, odstranit, zrušit: nec oportet aliquid addi, d-i vel variari ad corrigendum illam descripcionem |StanDeUniv 62|; nos...ei officium d-suimus et signanter propter negligenciam |(1416) TadCanc 261|; caveat...mutare, innovare vel d-ere hic (prelatus) canonice instituta |(1500) StatMor 48|; al. part. praes. pro subst. *deponens, -entis, m. testis – svědek: dicit plebanus et d-es predicti |(1379-1380) FontCl 198|; Margaretha..., soror germana d-is |VisitArchid f.73r|; in qua (domo) ipse d-s est predicator |InqDom 23|; saepe part. pf. pro subst. *depositum, -i, n. [ cf. ThLL V/1 584,23]

1 res, quae alci custodienda traditur – věc uložená do úschovy: de d-o et rebus ad servandum datis |SentBrun 90|; odklad d-um |ClarGl 2316 (Veleš f.95rb)|; d-um zaklad |KNM XIII C 17 f.273va|; d-aque...in ladula...observanda deponantur |(l500) StatMor 48|; d-um, -ti est pignus ad tempus comendatum gest wiecz swierzena k schowanij |VocLact f.G 1vb|; saepe

2 conservatio – úschova: quia...census, fructus et emolumenta...apud censuarios...adhuc sive in d-o vel alias conserventur |(1402) MonVat V 1140|; ipse apud...Marcum XVIII sexag. ...cum cingulo argenteo...in d-o reposuit |(1408) ActaIudCons VI 295|; quam pecuniam...iidem domini consilii antiqui successoribus suis...in cista consilii...in d-o reliquerunt |(1450) TopTgApp 45b|; al.