Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): dimitto

dimitto 1. dimitto, -ere, -misi, -missum script. et form.: dem- (cf. ThLL V/1 1207,55) |(1357) RegDipl VI 346|; -mm- |(1247) CodDiplBoh IV 199|; -missit v. infra; -mitat (cf. ThLL ib.) |HomilOpat II 425|; -misus |CapPr P 1200 f.131v|; -ttandum v. infra

1 a in diversas partes mittere, emittere – rozesílat, vysílat

b a se mittere, sinere abire, liberare – odesílat, propouštět, osvobozovat: d-ere odpustiti aut nechati |LexClemB f.12rb|; d-o...diversis modis mittere...odpustiti |VocLact f.bb 1vb|

c absolvere alqa re, ignoscere, remittere – zprošťovat něčeho, odpouštět, prominout: d-ere...vorgeben...pusstiti |KNM II F 4 f.90v|

d deponere, dedere, absistere alqa re – odkládat, vzdát se, přestávat s něčím

e deserere, relinquere – opouštět, zanechávat: d-ere opustiti |LexClemB f.11va|

+ constr. c. praep. a (ad 1d): Purchardus...visis et auditis tabulis terre...a iure suo d-sit |(1382) RelTab I 488| refl. (ad 1d): d-sit se ab eisdem parafernalibus nolens ea perpetuis temporibus repetere |(1398) LibLun III f.54r| iunct.: (ad 1b): dimittere alqm in pace (cf. ThLL V/1 1211,41) sinere alqm incolumem abire – propustit v pokoji, nechat odejít bez úhony: regi autem Saxonum...pepercit (Sobieslaus dux) d-sitque eum in pace |CosmCont I 203|; mandantes...Wenceslao, ut...Iacobum...in pace d-at nullo sufragamine iuris...ipsum impetendo |(1432) TopTg II 812a|; iam multi amici nostri et vestri sunt interfecti ex utraque parte, ideo d-atis in pace magistrum Iohannem Hus |PetrZat 345| spec. iur. (ad 1c): dimittere alqm (alqd) liberum (solutum, liberum et solutum): dictus Bohuschius coram nobis pecunias, que apud vos sunt interdicte per eum; eidem Mixoni d-sit liberas, quitas et solutas |(1363) RegDipl VII 865|; Pawlico mutuat super civitatis pretorium...XXX vel quadraginta sexagenas tali sub condicione, quod ipsi debent eum liberum d-ere de censu et lozungis |VisitArchid f.39r|; illa abolicia facta est ex eo, quod Iodocus d-sit Sulikonem iuxta tenorem abolicionis solutum |(1417) LibCit II 524|; bona sua...presentibus litteris nostris libertamus ac a iure feudi nostro...libera d-imus |(1466) TabMorKal 48a|; Mussy Iudeus...in debito, quod sibi tenebatur, ...d-sit eum (Schylynconem) liberum et solutum |(1381) LibLun II f.7v|; plebanus sancti Iacobi d-ssit liberam domum Petri |(1492) LibCivBrun f.503v|; al. (ad 1d): facere et dimittere (cf. P III 591,42)

a de bonis: plenam potestatem alcis rei habere – o majetku: libovolně zacházet, nakládat s něčím: Keczel congnata Halprer resignavit marito ipsius Nicolai omnia bona sua paterna...ad faciendum et d-endum in pleno consilio |(1374) LibIudIgl I f.148vb|; quod...Margaretha...legasset filiis suis...omnia bona sua mobilia et inmobilia...ad faciendum et d-endum secundum conscienciam ipsorum |ib. f.157ra|; Anna et Iohannes...resignaverunt omnem porcionem hereditariam matri ipsorum ad fideles manus ad faciendum et d-ttandum, prout placuerit ipsius voluntati |(1377) ib. f.173rb|; domina Margaretha debet habere, facere et d-ere cum dicto dothalicio secundum mores terre |(1409) LibCrn f.2r|

b absol.: ad suum arbitrium agere – libovolně jednat: rex omnes suos officiales excellenciores preficit sectistas hereticos, in omnibus consiliis faciendo et dem-endo |VarGeorg 391|

spec. eccl. (ad 1e): de beneficio: officio ecclesiastico decedere – o církevním obročí: opustit úřad: ipso rectore cedente vel decedente aut ipsam eccl(esiam) parrochialem quomodolibet d-ente,...prepositus et conventus ecclesie... redditus et proventus in suos usus convertere licite valeant |(1363) RegDipl VII 888|; qui commissam sibi ecclesiam d-ere...disposuit, ad maiores dignitates per eum (pontificem) assequendas minime anhelavit |LestArn 396|; volumus autem, quod idem Petrus...predictam perpetuam vicariam...d-ere teneatur |(1373) MonVat IV 371|; volumus autem, quod predictum altare...exnunc realiter omnino d-as |ib. 391|; volumus autem, quod idem Iacobus...preposituram in W. ...omnino d-ere...teneatur |(1377) ib. 691|; al.

2 a committere, concedere alci alqd – svěřit, přenechat: unde dum res in iusiurandum d-ssa sit (vetus vers.: když...bude přivedena ) |IusRegMont 420|; in quorum...amicabilem composicionem dicta causa tamquam in...veros arbitratores...fuit d-ssa |(1358) LibEr III 263a|; reversi sumus ad Parmam, d-sso regimine (vetus vers.: poručivše vládařstvie ) domino Symoni |KarVita 343b|; Petro claves d-endo / sedem prestans culminis |ScriptHus I 545b|

b t.t.iur.: cedere, tradere (bona sim.) – postoupit, odevzdat (majetek apod.): castrum in L. ...Conrado...d-simus pleno iure |(1247) CodDipBoh IV 212|; Petrus...recognovit, quod Henlino piscatori obstaculum retro suum molendinum per integrum annum d-sisset |(1374) LibIudIgl I f.150va|; Anna relicta Benessii d-sit dotem suam...Nicolao filio suo |(1384) RelTab I 498|; Adliczka...ei dictos laneos dotaliciales ad ius emphioteticum d-sit, odewzdala |(1395) TabCur VII 3|; al.

3 c.inf.: sinere, permittere (cf. ThLL V/1 1215,55 sqq.) – nechat, dovolit: faciunt, quod iubetur, d-entes Sobieslaum Pragam reduci |PulkChron 108a|; d-unt (spirituales Christiani) ita carnales et pauperes plebeios simul eciam seorsum conglobari |JanovReg II 276|; exemplum de porco, qui d-itur crescere, ut inpiguetur et occidatur |UK VI B 22 f.117rb|; vere vidi dominum vivere, / nec d-sit me pedes tangere (vetus vers.: dotknuty sem sye nesmyela ) |LudPasch 62|; tollas kebric philosophorum...et...pone ad solem nostrum...et sic permitte stare, donec solvatur, et cum solutum fuerit, d-e sic stare ad dictum solem |UK IX E 9 f.74rb|; recipe succum mente...et d-atur stare per noctem in vino |CapPr P 1252 f.81va|; al.

nota ellipsin infinitivi (cf. ThLL ib. 78): aquam atramenti...misce cum tota aqua...et d-e per tres dies sub furno |CapPr P 1370 f.24vb|; recipe galbani..., serapini, ...ponantur in aceto, d-antur per noctem |CapPr P 1258 f.80vb|

4 praetermittere, omittere (cf. ThLL V/1 1217,63) – opomíjet, mlčky přecházet: d-o s. papam Clementem...D-o Bernhardum ad Eugenium papam...causa brevitatis |IacMisAcad 380|; d-o Ambrosium..., d-o b.Gregorium..., d-o verba illorum sanctorum causa brevitatis |IacMisCler 464|

5 conservare, manere pati – zachovávat, ponechat: episcopum...penes omnia privilegia...d-ere et conservare volumus |(1359) RegDipl VII 85|; ad petendum, quod dominus d-sisset consules in officio ad unum annum |(1437) RegBerRac f.18r|

6 pretium, pecuniae summam sim. minuere, levare, laxare – snížit cenu, částku peněz apod., slevit: vendidi...allodium...pro 70 sexgis grss.den.prag.argent. minus 4 sexgis, quas bona voluntate ob remedium animarum...patris mei...et matris mee...d-si |(1353) LibEr IV 365a|; nos...nostris...censualibus...octo wyenenses de...nostro censu d-simus et...relaxamus |(1357) RegDipl VI 346|; hospes visis...pannis dicit...pannicide: „Videntur michi isti panni aliqualiter leviores..., visne d-ere in eis et alleviare?“ Cui pannicida dixit: „Nichil d-am nec alleviabo“ |LibIudIgl V f.13vb| part. pf. pro adi. dimissus 3. (cf. ThLL V/1 1217,75) intemperans, lascivus – nemírný, prostopášný: incassum quoque corpus atteritur, si inordinatis motibus d-ssa mens viciis dissipatur |LestArn 398|.