Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): durus

durus durus 3. form.: duriciora (comp. n. pl.) |UK VIII C 8 f.86vb|

a σκληρός – tvrdý

b asper, acer, informis – drsný, trpký, nevzhledný

c transl.: α patiens, fortis, constans, abstinens – otužilý, silný, vytrvalý, zdrženlivý β rudis, incultus, ineruditus – neohrabaný, neobratný, nevzdělaný γ pertinax, procax – zatvrzelý, drzý: d-as (gl.: zapeklene ) ac superbas (sc. monachas) |UK I F 29 f.49v| δ immitis, severus, atrox, crudelis – nelaskavý, přísný, příkrý, krutý ε difficilis, molestus, gravis, periculosus – nesnadný, obtížný, trudný, nebezpečný

+ constr. (ad bε ): c. dat. (cf. ThLL V/1 2306,58): ipse (annus) fuit d-us miseris |AnnSarLud 198|

spec.:

a medic.: α de pulsu – o pulsu: pulsus autem spasmatorum est debilis, d-us, undosus, inordinatus |CapPr P 1360 f.84r| β iunct.: dura mater una e membranis cerebri, meninx dura, i. e. venis carens, pachymeninx – tvrdá mozková plena, podlebice: cerebrum...est humidum, subtile...obvolutum miringia, pia matre et d-a matre |UK III G 25 f.164r|; hanc (piam matrem) sequitur alia pellicula, que appellatur d-a mater, que defendit cerebrum |UK III C 2 f.44r|; al.

b mus.: iunct.: b durum (quadratum, quadrum, oppos.: molle, rotundum)

nota musica et sonus ea signatus, qui nunc „h“ dicitur – nota a tón „h“: b capitale grave seu d-um discrepat in sono...a b rotundo molli et a b minuto quadrato |UK V F 6 f.67v|; in sumitate auricularis digiti due sunt claves duas continentes voces, scilicet b fa, quod b molle seu rotundum dicitur, et b mi, quod b d-um seu quadrum nunccupatur |CapPr P 1461 f.50r| subst. dura, -orum, n.

1 mala, inhumana tractatio, condicio gravis – tvrdé, nelaskavé zacházení, obtížná situace

+

2 pertinacia, obstinatus animus – tvrdost, zatvrzelost: ut d-a eciam cordis auditorum...emolliret (Milicius) |VitaMil 417|

3 cibi duri, difficiles ad concoquendum – tvrdá, těžko stravitelná jídla: caules non comedat (melancolicus), boletos d-aque spernat |ClarCompl 735|

4 vestis aspera – drsné roucho: vestio d-a obleczy sie wostre totissto w ssyny |Penit 230|.