Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): electus

electus electus 3. script.: ell- |HusRecS 69|

a de hominibus – o lidech: lectus, delectus, creatus – vybraný, vyvolený, zvolený: vitrici eiusdem cappelle ad hoc deputati et e-i |(1463) AČ 18,330|, cf.: kostelníci...vyvolení |(1465 ib. 341|; e-us..., id est...ex aliis lectus zwoleny |VocLact f.H 1rb|

b de rebus – o věcech: insignis, egregius, praestans – znamenitý, vynikající, výborný: argentum e-um (gl.: wybrane ) |UK III B 16 f.4rb|; mirra e-a (gl.: wyborna ) |UK I F 37 f.223v|; e-us..., id est splendidus, clarus...wyborny |VocLact f.H 1rb| subst. electus, -i, m.

1 homo delectus, creatus, etiam in iunct.: ,electus Dei‘, i. e. homo a Deo delectus – vyvolenec (i boží)

+ simplex ,electus‘, i. q. ,electus Dei‘: in quolibet e-o multo realius est Cristus quam in eukaristie sacramento |NicPelhArt 62|

spec. pl.: homines a Deo delecti, caelicolae, viri sancti (cf. DuC III 238b) – vyvolení boží, nebešťané, světci: ut cum e-is omnibus / in celi patria / perfruamur gaudiis / per cuncta secula |CantBoh 113|; ubi chorus angelorum / omniumque e-orum / congaudet hilariter |ib. 127|; homines carnales...amare temporalia...non desistunt. E-i vero econtrario propter amorem celestis patrie...ea contemnunt |Malogr f.e 6vb|; Cristus pro e-is est mortuus e-ique moriuntur cum illo...sicut in isto sancto martyre...palam factum est |WencDoct 28b|; tribulacio beatorum e-orum prophetata a Cristo Iesu |(s. XV in.) ConcPr XLVII adnot.|; necessarium est, ut in agro ecclesie verbi Dei semen e-orum fidei seminetur ad erudicionem |(1414) CodIurMun II 1158|; e-i pauci consimiliter ut olim apostoli vexabuntur propter Cristum |PayneOr 83|; quamvis singularia Dei dona conferantur aliquibus e-is, et non tamen omnibus et singulis |EpCapistr I 797|; saepiss.

2 qui ad dignitatem sustinendam vel munus administrandum delectus nondum confirmatus est (cf. DuC III 238b) – osoba zvolená k hodnosti či úřadu, ještě však nepotvrzená

a de (archi)episcopo, abbate, canonico sim., quandoque etiam i. q. (archi)episcopus, abbas, canonicus sim. – o (arci)biskupovi, opatovi, kanovníkovi apod., někdy též (arci)biskup, opat, kanovník apod.: iussus est dux Bracizlaus cum e-o suo illuc venire |CosmChron 168|; eundem Maguntinum e-um domnus Daniel, Pragensis episcopus, ...in archiepiscopum consecrat |VincAnn 459|; mandamus, quatinus ipsi e-o vestro tanquam patri et pastori animarum vestrarum...exhibeatis...obedientiam |(1245) CodDiplBoh IV 162|; cum...ipse (rex) per...Maguntinum e-um, pro eo, quod nondum est eius electio per sedem apostolicam confirmata..., coronari non possit |(1260) ib. V 369|; fratres...fratrem Conradum...in abbatem concorditer elegerunt et redeuntes ad capitulum e-um suum confirmari...petiverunt |PetrZittChron 51b|; e-us Pataviensis in ecclesia Pragensi fuit in episcopum consecratus a quinque episcopis et uno e-o |IohMarign 565a|; Hermannus, Pragensis e-us (vetus vers.: biskup )...per Rupertum cardinalem...in episcopum consecratur |PulkChron 64b|; per dominum Conradum e-um Verdensem |(1400) TabCur VIII 80|; reverendis in Cristo patribus, ...archiepiscopis et episcopis, e-is, administratoribus, abbatibus, prioribus...salutem |DocBelHus I 46|; si quis...clericus iudicio episcopi aut aliorum e-orum (vetus vers.: volencův )...fuerit...dampnatus |LaurBrzezHist 504a|; per...dominum Georgium, e-um Vesperiensem, Ungarie regni cancellarium, responsum dedit |(1500 Febr. 7) ArchMünch|; saepiss.

b de rectore studii generalis – o rektorovi univerzity: qui electores si in eligendo non concordaverint, sed in duas partes equales divisi fuerint, ex tunc rector antiquus, ad cuius partis eleccionem declinaverit, illius partis e-us accipietur in rectorem |(1409) StatUniv 44|

c de imperatore Romano – o římském císaři: ad peragendas regales legaciones Rudolphi, e-i Romanorum |AnnPostOttak 338|; ad hoc finaliter devenerunt, ut filia regis filio e-i ‹nubat› et e converso filius regis Boemie accipiat natam Rudolphi |IohMarign 572b|; al. *electa, -ae, f. quae ad dignitatem sustinendam vel munus administrandum delecta nondum confirmata est (de abbatissa vel priorissa), quandoque etiam abbatissa, priorissa – řeholnice zvolená k hodnosti či úřadu, ještě však nepotvrzená (o abatyši nebo převorce), někdy též abatyše, převorka: instruatis eas (sorores), ut sibi...per electionem canonicam studeant providere de aliqua persona idonea in abbatissam..., quam...confirmetis...facientes eidem e-e a suis subditis obedientiam...debitam exhiberi |(1287) RegDipl II 609|; a fratre Henrico, custode de Strahovia, habuit reliquias: ...curialem partem de brachio...Elizabeth virginis et e-e |(1330) ib. III 673|; receptis iuramentis...de non alienacione bonorum...ipsius monasterii...ab eadem e-a, ipsam in abbatissam dicti mon(asterii) in T. ...instituatis |(1416) LibConf VII 191|.