Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): filia

filia 1. filia, -ae, f. script.: -ll – |(1454) LibCivSlan p.118|

1 progenies sexus feminei, nata – dcera: f-a dczy |ClarGl 1728|; f-a...tochter, dczera |KNM II F 4 f.120v|; f-a (gl.: dczerka ) |UK V E 19 f.212v|

+ iunct.: filia familiaris i. q. filia familias – dcera v otcovské moci: f-a familiaris, id est nondum maritata in domo patris existens |InOmG f.59r| filia filiastra privigna – nevlastní dcera: Augustinus filiaster Iohannis pannificis et Dorothea f-a filiastra |(1444) LibLun VII f.14v|

+

2 latius: ,filia‘ appellatur – šíře: ,dcerou‘ se nazývá:

a monacha ab abbatissa, ab abbate – jeptiška ve vztahu k abatyši, k opatu: abbas...eas (sorores) dimisit, sed post discessum earum...graviter ingemuit, compaciens suis f-abus |GerlAnn 483|; sororibus dixit (Agnes): Laudate, f-e, Dominum, quoniam pauperem vitam gerimus |VitaAgn 110|; assumptis sibi f-abus suis pluribus, eiusdem monasterii sanctimonialibus, illuc venit (abbatissa) |PetrZittChron 184b|; al.

b quaevis mulier Christiana a summo pontifice – křesťanská žena ve vztahu k papeži in iunct.: filia in Christo (cf. ThLL VI/1 749,71): cum dilecta in Cristo f-a, nobili muliere Anna, nata tua |(1373) MonVat IV 352|; dilecte in Cristo f-e priorisse dictorum monasteriorum...Iohannem...in suum...prepositum...elegerunt |ib. 363|; d(omine) in Cristo f-e nobili mulieri Elizabeth de Boemia, ducisse Austrie, salutem |ib. 377|; pro parte...Petri B. et dilecte in Cristo f-e Benigne, ...civium Pragensium |(1375) ib. 577|; d(omine) in Cristo f-e Gugil, uxori d(omini) f(ilii) Iacobi..., opidani opidi de Nisa..., salutem |(1377) ib. 691|; al. se ipsam illum alloquens sic appellat: S(anctitatis) V(estre) humilis f-a Sophia regina Bohemie |(1410) ScriptHus II 191|

c in imag.: α monasterium Aulae Regiae a suo conditore rege Wenceslao II. – zbraslavský klášter ve vztahu k svému zakladateli, králi Václavu II.: o Aula Regia, plantula novella, tenella f-a, opus manuum mearum |PetrZittChron 92b|; maiorem tamen ornatus sui partem Aule Regie, fundacioni et f-e sue future orphane, assignavit (rex) |ib. 94b| β studium generale ad summum pontificem scribens – univerzita ve vztahu k papeži: suplicat S(anctita)ti V(est)re humiliter et devote vestra devota f-a universitas medicorum |(1362) MonVat III 29| γ ecclesia Christiana – křesťanská církev in iunct.: filia Ierusalem, Sion (Vulg. Is. 1,8 et passim; cf. ThLL VI/1 750,5): ubi cum f-abus Syon exultans (Agnes) in rege suo faciem eius videt in iubilo |VitaAgn 124|; hec vinea (sancta), dum redundat fructibus, multos habet cultores, cum...tempus presentacionis advenit, ...delinquitur f-a Syon |FridSternb 140|; quis ergo, o f-a Ierusalem, id est ecclesia militans, medebitur tui? |HusSerm 106|; quid admiramini, /.../ f-e Ierusalem / de partu novitatis |CantBoh 85| δ res abstr. (in iunct. c. gen. subst. var.): rex puer...nescius, quo se vertat, irato Deo, quo vadat, maximam f-am criminum, desperacionem impegit |BrunAdalb 272|; sciendum..., quod f-e ire sunt...impaciencia, discordia, rixa, contumelia |Malogr f.q 4va|; taliter ergo subvecte mundi corruptrices nil relinquunt liberum...Secum enim ducunt omnes diaboli f-as (cf. ThLL VI/1 750,8 et infra filius diaboli s. v. filius ), cuncti dico generis deformitates et enormitates |MichPrRem 322|; gula lakota habet IX f-as |CapPr P 125 f.222vb|; avaricia...habet XII f-as: prima est ambicio |UK XI D 9 f.75v|; al.

3 t. t. eccl.:

a ecclesia filialis – filiální kostel: in recompensacionem ecclesie sancti Michaelis, f-e ecclesie sancti Petri |(1247) CodDiplBoh IV 223|; ecclesiam in R. cum f-a in Mericha...tradidi...possidendam |(1279) DocAltov I 32|; capellam...fundavi<m>us..., civitati nostre dicte K. tamquam f-am adiunximus |(1348) RegDipl V 177|; pater noster...unam erexit catholicam...pro f-a et filiali in dicta villa L. ecclesie in L. iure filiali subiectam |(1359) LibEr I 7a|; ut ecclesia in K., que fuerit et est f-a ecclesie matricis in D. ...in ecclesiam parrochialem erigeretur |(1361) RegDipl VII 572|; data est crida, ad commissionem, confyrmacionem domino Otiechoni plebano ecclesie in L. ad ecclesias in W. matrem et f-am in Z. |(s. XV) LibCivZlut II f.69v|; saepiss.

b monasterium, quod ab alio monasterio vel ecclesia pendet (cf. DuC III 496a) – filiální klášter: conventum...et domum...in Welegrad, tamquam f-am specialem ecclesie nostre Olomocensis, que ipsius mater esse dinoscitur ac patrona |(1220) CodDiplBoh II 180|; nos fr(ater) Iohannes, abbas in P., in f-a nostra monasterio Sancte Corone annue visitacionis officium...celebrantes |(c. 1350) FontCl 119|; ut...ipsum monasterium ad graciam B(eate) Virginis existat f-a monasterii Sedlicensis |(1357) LibEr I 14b|; ven(erabilem) abbaciam Czedlicenzem f-am rev(erendi) in Cr(isto) p(atris) ac d(omini) Conradi abbatis...inquisivimus |(1409) DocAulReg 216|; saepe

4 medic.: filia noctis genus pustulae – druh puchýře: pustule, que fiunt in nocte..., vocantur f-e noctis et sunt albe, lucide, pruriginose |UK XIII C 17 f.174v|.