Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): foris

foris 1. foris, -is, f. form.: -ras (acc. pl.) |(s. XIII/2) RegDipl II 1096|

1 a tabula, qua ostium cubiculi vel domus clauditur – dveře, vrata: f-es drzwi |CodVodn f.60vb|; ad f-es meas (gl.: v mych wrat; Vulg. prov. 8,34) |UK III B 16 f.4ra|; f-es komornye vel zewnytrny wrata |LexS p.81a|; f-es...wrata |VocLact f.I 7ra|

b foramen, aditus – otvor, vchod

+ nota (ad 1a): locus, in quo promulgationes, edicta affiguntur – místo, kde se připevňují úřední oznámení: nunccius ad tabulas Wilhelmus...ab ipso...rege fuit...delegatus et intimatum est ad f-es predictarum hereditatum per litteram beneficiariorum |(1418) TabCur III 692|; ad postulacionem Mstidruh de A. data est littera monicionis ad f-es in P. ...ad possessores hereditatum ibidem ad docendum |(1437) ib. 711|; cur...non intimasti publice (illud opus), si opus lucis est, pro f-ibus? |HilTract f.a 2r| symbolice: beneficiarii curie deputaverunt sibi camerarium, ut tangat f-es ibidem in K. et scrutetur, si ibi census aliqui post mortem Woislawe sunt relicti |(1438) TabCur III 825|; beneficiarii curie deputaverunt inductum ad tangendum f-es |(1439) ib. 178|

in imag. (ad 1a): in foribus esse (adesse, apparere), prae foribus esse pro foribus esse, prope esse, adesse (cf. ThLL VI/1 1064,16) – být přede dveřmi, být nablízku: ex quo iam mors stans ad limen quasi in f-ibus assit |UK V A 6 f.32r|; donec viderimus eorum correccionem in f-ibus apparentem |EpScot 187*|; pax erit in f-ibus et unio |PetrZat 324|; nulla concordia domini episcopi neque capituli pre f-ibus est |(1467) FontM 138|; al.

2 margo ostii, tigna, quibus continentur valvae – zárubeň, dveřní rám, vboh. odřvie (cf. StčS s. v.): f-es...odrzvye |ClarBoh 596 ( sim. ClarGl 1948, Nom f.68va, LexWies 828)|

3 porta (oppidi; cf. ThLL VI/1 1062,75) – brána (města): nuncium nostrum deprehensum ante f-es civitatis |FormThob I 21|; villam ecclesie...H. ...pro f-ibus civitatis Olomucensis iacentem |(1287) RegDipl II 610|; fructus ecclesie nostre s. Petri in N. ante f-es Pragensis civitatis locavimus |(1305) ib. 887|; de tabernis...ante foras ipsius civitatis non habendis |(1338) ib. IV 234|; ad hospitale b. Nicolai pre f-ibus nostre civitatis Oppavie |(1363) ib. VII 850|; al.

4 meton.: domus, patria, domicilium – dům, domov: et ut de f-ibus propriis audacius loquar: Rusticano natus de tugurio Priemislaus noster |NicLed 316|.