Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): hostia

hostia hostia, -ae, f. script.: os- (cf. ThLL VI/3 3045,42) |(1434) TopTom III 1b|

1 animal sacrificandum, quod expiandi gratia offertur, piaculum – obětní zvíře, oběť

+ sensu christ.: ibi ergo...missam celebrat (s. Adalbertus), sacras h-as oblaturus, viva mox h-a et ipse Cristo futurus |BrunAdalb 292|; ut non in parte, sed in toto divino conspectui h-am se (b. Hroznata) offerret |VitaHrozn 375|; h-a obiet |LexClem B f.52vb ( sim. Veleš f.106vb, ubi: os-a)|; h-a offera |LexS p.83a|; h-a wzdwyzenye, obieth |KNM XIV E 14 p.489|; h-a...wobiet |VocLact f.L 3ra|; saepe

2 panis azymus rotundus in sacram eucharistiam mutandus aut mutatus (saepe c. adi. consecrata, divina, sancta, sacrosancta, salutaris) – hostie (proměněná či neproměněná): ibi ergo...missam celebrat (s. Adalbertus), sacras h-as oblaturus |BrunAdalb 292|; sic oblatas inmaculatas coxit in h-am sanctam et divinam |Oport 396|; cum h-a salutaris devota mente sit pocius quam oculis corporalibus contemplanda |(1292) TopTg II 334b|; ematur cera, ex qua conficiantur magna luminaria ad elevacionem sacrosancte h-e accendenda |(1317) DocAulReg 15|; quidam...ex Iudeis h-am consecratam...acubus et claviculorum aculeis tam diu pupugerunt, quod ex ipsa ipsi primo et postea alii profluxisse sangwinem conspexerunt |PetrZittChron 66b|; beata Virgo confecisse creditur h-am sive panem pro sacramento |IohMarign 590b|; h-a sit obednye |ClarGl 2354 in capite de ecclesia|; quidam...oblatam in pera portabat et veniens ad sacerdotem celebrantem unam extraxit h-am et dans sacerdoti dixit: Accipe, consecra michi hoc |AugErr 34*|; illa h-a, que est simpliciter purus panis, prolatis verbis substancialibus panis transmutatur in verissimum corpus Cristi |PrIeron 6|; dicere Cristum substancialiter et corporaliter esse in h-a consecrata, est...error |ModEss 42|; h-a...dicitur panis, in quo conficitur corpus Cristi, ab hostio, -is, -ire |KNM II F 4 f.148v|; h-a oplatek |LexR f.6vb|; h-a obiet poziehnana |KNM XII F 16 f.38r|; oleum pro lampade, vinum et aquam pro officiis atque h-as semper in promptu habeat, ne negligencia committatur |(1500) StatMor 81|; saepiss.

nota: de Christo – o Kristu: ac bonitas, manus, hinc crucx (!), h-a sancta, voluntas |ClarVoc 508 in capite de nominibus Christi|

3 actus communicandi, i. e. eucharistiam sumendi – svaté přijímání: h-a, id est corporis Cristi sumpcio |HusHom 500|

4 actus se pro salute hominum ad mortem offerendi – obětování sebe sama: nam apostolus ‹ad› Hebreos X. probat ex unitate h-e vel passione Cristi unitatem baptismi |JanovReg V 13|

5 abus.: iumentum, equus iugalis – (tažné) zvíře: sicut rota molendini agitata per aquam et quadriga vel biga tracta per h-am dicitur illibere moveri |CapPr P 548 f.116v|.