Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): hostis

hostis hostis, -is, m. script. et form.: os- |HusSerm 123|; -teum (gen. pl.) |KNM VII D 17 f.7r|; -teros (acc. pl.) |DocBelHus II 337|

a peregrinus – cizinec

b inimicus, adversarius – nepřítel, protivník, sok: tu es verus meus h-s (vetus vers.: mój vrah ), quia occidisti Iohannem fratrem meum carnalem |OrdoIud 208|; posuit...legatus exercitum et castra contra h-es (vetus vers.: proti nepřátelóm ) |KarVita 345b|; h-is nerovnik |ClarGl 1210|; h-is...dicitur ab equando, id est ad terram prosternendo edificia sui adversarii neprzietel |VocLact f.L 3rb|

+ distinguitur (ad b): hostis domesticus (cf. ThLL VI/3 3058,60): si non h-s domesticus prius, gule videlicet noxius appetitus, intrinsecus edometur |VitaIenst 445| hostis publicus (cf. ThLL ib. 72): tunc idem pro inimico et pro h-e publico ipsius regis et totius terre debet reputari (vetus vers.: že jest ztracenec proti králi i proti všie zemi ) |OrdoIud 221|

spec. (ad b): de diabolo (cf. ThLL ib. 3064,32) – o ďáblu: ipsum pulsantes precibus satanamque fugantes, / moxque per os hominis sic clamat territus h-is |VersAdalb 317|; h-is malignus in specie bubonis apparens |VitaAgn 116|; iuva gregem h-e victum / nostrumque dele delictum |AnalHymn 34,271|; nam h-is ob invidiam / fert in Prussos zizaniam / sanctus mucrone necatur |ib. 37,96|; al. iunct.: hostis antiquus eodem sensu (cf. ThLL ib. 40): semper contra antiquum h-em scutum sumens fidei |Christ 110|; quamquam ultimum anhelitum traheret, tamen antiquum h-em oracionis mucrone...iaculari non cessabat |VitaeProc 179|; antiquo h-e operante...monasterium combustum est |VincAnn 413|; ut...nos...ad patriam nostram, quam per fraudem h-is antiqui amiserimus, reduceret (sc. Cristus) |HomilOpat I 13|; cuius (Agnetis) devocionem moleste ferens h-is antiquus |VitaAgn 113|; novicios aut noviter conversos antiquus h-is invadere solet |Malogr f.c 1va|; quo pacto antiquus h-is suis viribus tradetur |WencDoct 247b|; al. hostis humani generis eodem sensu (cf. ThLL ib. 3064,55): callidus h-is humani generis cum ab effectu operis expellitur, secreta cordis per malas cogitaciones polluere molitur |Malogr f.B 1rb|.