Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): annus

annus annus, -i, m. script.: anus v. infra; agnum |CapPr P 1191 f.230v|

1 spatium temporis 365 ferme dierum – rok

+ iunct.:

a sub anno (cf. ThLL II 119,35): sub eodem a-o grossi fabricati sunt |CapPr P 641 f.8v|; al.; v. etiam infra (2d)

b de anno: qualiter ipse a-o de presenti...erat captus |(1403) ActaIud Cons IV 215|; v. etiam infra (2d)

c per annum: vendidi...tria quartalia alteram dimidiam marcam per a-um censuancia |(1356 Nov. 28) ArchKrom|

2 spec.:

a annus lunaris (cf. G. Friedrich, Rukověť křesťanské chronologie, Praha 1934,47): solari VI, lunari XIIIo, ...a-o a transitu b. Francisci LXIIII |(1285) RegDipl II 577|; a-us autem embolismalis (cf. ThLL V 451,69) est spacium 13 lunacionum constans ex 384 diebus |CapPr P 1461 f.37r|

b annus maior, mediocris, minor: nota quod a-i maiores solis sunt, qui multiplicantur per 29; ita apparet, quod quilibet a-us continet in se 28 a-os minores, sed a-i minores sunt a-i communes, qui continent 365 dies et 6 horas, sed a-i mediocres dicuntur a-i bissextiles |CristPrachAstr f.64v|

c annus novus primus anni dies – první den v roce, Nový rok (1. I.): circumcisio vel que dicitur novus a-us |CristPrachComp f.127r|; (hodierna dies) tria habet nomina: primo vocatur octava nativitatis, secundo vocatur circumcisio Domini, tercio a vulgaribus vocatur nowus a-us et hoc, ut habeo, dicitur propter wynessenye nowi nominis |KNM XIV E 5 f.197r|; feria VI ante novum a-um |(1502?) AČ 18,415|; al.

d annus numerali praeditus christiana computatione adhibita – rok s číslovkou podle křesťanské éry: a-o incarnacionis Domini M et XLVo |VitaGunth 364|; a-o dominice incarnationis 1126 |CosmCont I 203|; a-o dominice incarnacionis MoCoLXXXVo...a-o cicli solaris XVIIIo, a-o cicli lunaris VIIIo |(1185) CodDiplBoh I 279|; a-o nativitatis 1360 |LibConf I/1 152|; datum in a-o Domini millesimo trecentesimo septuagesimo primo |(1371) TopTg III 1a|; a-o Domini 1389 |AugErr 21*|; datum et actum...sub a-o a nativitate Domini millesimo quadringentesimo terciodecimo |(1413 Mart. 1) ArchPr|; a-o nativitatis Domini M CCCCo XXXIIIo |IohRokBas 136|; de a-o Domini 1421 |SynodCutn 37|; a-o salutis 1477 |StatUniv 59|; saepiss.

3 eccl.:

a annus iubilaeus annus, quo sub condicionibus statutis indulgentiae concedebantur – rok, v němž bylo možno za určitých podmínek dosáhnout plnomocných odpustků, milostivé léto: a-um quoque instituit fore centesimum iubileum (Bonifacius) |PetrZittChron 64b|; (litteras) super indulgencia a-i iubilei, per nos de centesimo ad quinquagesimum annum...reducta |(1349) MonVat I 607|; ut a-um iubileum ordinate facerem proclamare et recomandare populo |IenstCur 569|; olym quinquagesimo a-o a-us iubileus celebrabatur |IohSil 149|; anus iubileus das gnadenreich Iar..., a-us remissionis idem |KNM X E 1 f.135r|; ille (peregrinaciones Romam) perficiantur in proximo a-o iubileo |(1449) LibIudIgl III f.230va|; a-us iubileus milostiwe leto |VocLact f.B 5va|; saepe

b annus gratiae α annus a Christo nato computatus (cf. DuC I 263a): acta sunt hec a-o gracie MoCoCXoX |CodDiplBoh II 191|; a-o gracie MoCCoXXXoIIIIo |ib. III 112|; acta sunt hec a-o gracie millesimo ducentesimo quinquagesimo primo |(1251) CodDiplBoh IV 398|; a-o gracie millesimo ducentesimo octuagesimo primo |VitaAgn 121|; al.; v. supra (2d) β i. q. annus iubilaeus (v. supra): approbacio et confirmacio a-i gracie per dominum papam facta |FrancPr 445b|; iste a-us erat a-us gracie et iubileus |ib. 454a| γ spec. iur.: ius, quo heredibus possessoris ecclesiastici beneficii concedebatur, ut post eius mortem unius anni spatio reditibus illius beneficii uti possent – právo dědiců držitele církevního obročí pobírat po jeho smrti po dobu jednoho roku důchody z osiřelého obročí: ubi autem nos...contingeret ingredi viam carnis universe, a-um gracie, quem habemus in ecclesia predicta, tam in prebenda quam in bursa sibi damus |CancArn 456|

4 iur.:

a annus continuus, utilis (cf. ThLL IV 726,75) signifcationem v. infra: a-us continuus dicitur ille a-us, quando in cursu a-i dies feriati et non feriati conputantur et indifferenter sive copia iudicis potest haberi sive non; a-us utilis dicitur, quando conputantur dies non feriati solummodo et quando potest haberi iudicis copia |CapPr P 1570 f.14A va|

b anni (perfectae aetatis, discretionis, legitimi, maturitatis, rationis, rationabiles) aetas pubes, annus pubertatis, nubilis – plnoletost (přirozená, rozumná léta, cf. Brandl 123-125): cives iuvenes in a-os discrecionis non debeant dissipare bona sua |(1327) TopTgApp 27a|; eis (pueris) necessaria ministrare...usque ad a-os racionis puerorum |(1345) FontCl 30|; si quis a-os legitimos etatis sue nondum habens (vetus vers.: let nemaje ) aliquem pro capite patris sui...citare voluerit |OrdoIud 214|; villa est vendita ipsis orphanis a-os non habentibus |(1386) TabMorO 161b|; postquam Katherina et Margaretha...ad a-os pubertatis seu racionis debite devenerint |(1386) LibLun II f.72r|; postquam (Agnes) a-os maturitatis sue attigisset |(1419) LibCivBrun f.317v|; Katherina a-os habens nubiles et discrecionis |(1460) LibIudIgl III f.279ra|; si vero omnes quatuor pueri decederent ante a-os perfecte etatis |(1461) LibCivBrun 48 f.381r|; si omnes autem ab hac luce migraverint a-os racionabiles non adipiscentes |(1474) LibLun VII f.278v|; Petrus ad a-os mature discrecionis perveniens |(1495) LibCivBrun f.517r|; saepiss.

c anni minores, orphaniles pupillorum aetas impubes – věk nedospělosti sirotků, léta sirotčí (cf. Brandl 123): hereditatem...disbrigare...ab ipsis orphanis usque ad a-os ipsorum orphaniles |(c. 1356-1360) RelTab I 422|; tribus a-is et sex septimanis post a-os orphaniles |(1379) ib. 458|; quia (Bolka et Anna) citaverunt, antequam eis a-i exiverunt orphaniles |(1398) TabCur VII 18|; (patruus orphanorum) debet eos...tenere in victu et amictu...per minores a-os continuos a data presencium |(s. XV in.) TopTgApp 4b|; al.

d annus et dies tempus praescriptionis – promlčecí doba: ne sibi a-us et dies transiret |(1406) TopTg II 561a|; promisit hanc (domum) a-o et die dumtaxat ab impetentibus disbrigare |(1413) LibLun V f.10r|; al.