Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): armatura

armatura armatura, -ae, f.

1 a arma, armatus, certa species armorum, spec. ornatus militaris – výzbroj, výzbroj určitého druhu, zvl. odění, zbroj: brnye a-a |ClarBoh 904|; a-a haw |ClarGl 1861 (CapPr P 741 f.199rb, VocC 104)|; torax, -racis et a-a pectoris, vulgariter platij |InOmG f.84v|

b copiae armatorum, armati – ozbrojené jednotky, ozbrojenci

c exercitium armorum – umění užívat zbraní

+ 2 transl. (ad 1a): arma spiritalia (cf. ThLL II 605,6) – duševní výzbroj: ipse autem celestis a-e roboratus tutamine |GumpWenc 155|; ipsa beata virgo est medicina venie, auxiliatrix gracie...a-a contra spiritualia nequicie (!)...odyene proty duchownym neprzatelom |KNM XII F 2 f.266v|; propterea accipite a-am (gl.: odienye ) Dei, ut possitis resistere (cf. Vulg. sap. 5,18) |KNM XII D 11 f.249rb|; induite vos a-am (gl.: w odyenye ) Dei (cf. Vulg. Eph. 6,11) |UK I F 31 f.170r|; et apostolus Eph. 6 ponit sex a-as, quarum quinque sunt defensive et ultima invasiva (gl. in mg.: odyenye ) |UK VI F 4 f.13r|; in hiis verbis ponit Apostolus sex spirituales a-as, quibus episcopi armati debent defendere oves Cristi |HusDoct 480|; al.

3 insigne generis – šlechtický znak, erb: a-am subscriptam...puta pavonem |(1360) RegDipl VII 308|; signum a-e designate sive picte in clipeo |SummaCanc 54|; insignia...eligere tali signorum differencia, quod per hoc aliorum nobilium a-is...nullum preiudicium generetur |Třeb C 3 f.7r|; cf. arma (2)

4 armamenta (templi) – nářadí, náčiní (chrámové): Iudeos, quibus a-as, id est pertinencias memorati templi vestri obligatas esse oppinamini |UK V A 6 f.24v|

5 species scientiae (artis) mechanicae – druh praktického (řemeslnického) umění: mechanice autem sciencie septem sunt species, scilicet lanifium, a-a, agricultura...secunda est a-a ad prohibendum mortem carnalem et lesionem membrorum ab extrinseco et ad infernum eius oppositum |UK X E 20 f.98r|; sequitur de artibus mechanicis secundum Hugonem libro 20. VII enim sunt: lanificium, a-a, navigacio |UK I E 39 f.172r|; de a-a. Ad hanc omnis materia lapidum, lignorum, metallorum, arenarum, argillarum pertinet |UK I F 8 f.65v|.