Close Window

Schuetz, Thomas-Lexikon, 2. Aufl. (1895): aeternus

aeternus, a, um

a) ewig im eigentlichen Sinne des Wortes, (vgl. aeternitas): primo enim vere et proprie dicuntur aeterna ea, quae sunt ingenita, id est quae non habent causam, ut ea, quae de Deo dicuntur, nom. 10. 3; illud, quod est vere aeternum, non solum est ens, sed vivens, th. I. 10. 1 ad 2; Deum esse aeternum, cg. I. 15.

Zu dicere ab aeterno → dicere sub c; zu electio ae. → electio sub b; zu filiatio ae. → filiatio; zu fruitio ae. → fruitio; zu generatio ae. → generatio sub a; zu intellectus ae. → intellectus sub c; zu lex ae. → lex sub a; zu missio ae → missio; zu nativitas ae. → nativitas; zu poena ae. → poena; zu praedicare ab ae. → praedicare sub b; zu processio ae. → processio; zu ratio ae. → ratio sub h; zu speculum ae. → speculum sub a; zu suppositum ae. → suppositum sub a; zu verbum ae. → verbum sub a; zu veritas ae. → veritas sub a; zu voluntas ae. → voluntas sub c.

Arten des aeternum in diesem Sinne sind: 1. aeternum participative (1 sent. 8. 2. 2 c) = das der Teilnahme nach Ewige (secundum quod aliqua participant de interminabilitate aeternitatis, aliquo modo dicuntur aeterna participative, ib.; vgl. ae. secundum quid). 2. ae. secundum quid & ae. simpliciter (1 cael. 21 f) = das beziehungsweise oder in gewisser Hinsicht (→ ae. participative) und das einfachhin oder schlechtweg Ewige (quod comprehendit et continet omnem durationem, ib.). 3. ae. simpliciter, → ae. secundum quid.

b) ewig im uneigentlichen Sinne, d. i. immer während, unaufhörlich, der Gegensatz zu temporalis (←): aliquando (dicuntur aeterna) ea, quae sunt incorruptibilia, quia numquam esse desinunt, et immortalia, quia numquam desinunt vivere, et invariabilia, quia non variantur de forma in formam vel de quantitate in quantitatem, et semper existentia eodem modo, quae semper in eadem habitudine se habent, nom. 10. 3; aeternum accipitur ibi pro saeculo, th. I. 10. 2 ad 2; sumitur ibi aeternum pro diuturno, ib. II. II. 164. 2 ad 6; et sic aeternum exponitur pro tempore diuturno, pot. 3. 17 ad 23; aeternum sive saeculum alicuius rei, 1 cael. 21 f.

Zu auctoritas aeterna → auctoritas sub d; zu beatitudo ae. → beatitudo sub a; zu bonum ae. → bonus sub c; zu mors ae. → mors; zu peccatum ae. → peccatum sub b; zu sacerdotium ae. → sacerdotium; zu tempus ae. → tempus; zu vita ae. → vita sub a & c.

c) von Urzeiten her seiend: tertio modo signantur nomine aevi vel aeterni, omnia quae sunt antiquissima, licet sint corruptibilia, nom. 10. 3.

d) urvordenklich: quarto modo tota congeries nostri temporis appellatur aevum vel aeternum, nom. 10. 3.