Close Window

Latinitatis medii aevi lexicon Bohemorum (thanks to the Centre for Classical Studies at the Institute of Philosophy of the Czech Academy of Sciences (www.ics.cas.cz/en)) (2017): actus

actus actus, -us, m. form.: -to (abl.) |(1417) DocWicl 392|

1 motio, actio, opus, factum, causae actio – pohyb, činnost, čin, úkon, soudní jednání: vczynek a-us |ClarGl 1559|; a-us skutek |KNM II D 1a f.188va|; a-us...id est operacio, ein tat ader erbeit, pracze |KNM II F 4 f.6v|; a-us...skutek, prace |VocLact f.A 6rb|

+ 2 iunct. (cf. ThLL I 452,39):

a c. subst. vel adi.: fratri suo...secularibus intento a-ibus |Christ 111|; homines a seculi a-ibus liberatos |(1272) RegDipl II 317|; ad nullos a-us legittimos...admittantur |PetrZittChron 210b|; ipsum...magisterii huiusmodi honore...duximus decorandum, dantes et concedentes eidem...facultatem...legendi et quoslibet a-us faciendi et exercendi magistrales |(1359) LibEr I 16a|; lecciones...audiendo...aliosque a-us scolasticos...exercendo |KNM XII D 16 f.131vb|; potestas...recipiendi unum presbyterum...ad a-us presbyterales exercendos |(1385) ActaIudCons II 323|; ad oracionis et aliorum spiritualium a-uum exercicium |VitaIenst 449|; beatitudo non consequitur hominem, nisi meritorius a-us precesserit |HusSanct 245|; potencia, a qua elicitur a-us voluntarius |HusSent 108|; nullum a-um sacramentalem potest exercere abbatissa |UK I F 29 f.123v in mg.|; milites...nullum penitus a-um militarem (vetus vers.: skutku rytířského )...ostendentes |LaurBrzezHist 396|; (clerus) a-us civilis dominii non exerceat |(1433) MonConc 707|; in exerciciis militarium a-uum (gl.: v rytieřských skutciech ) |ProcPrPrax 121|; ad nullum a-um manualem in lesionem...Iohannis...processit |Třeb C 6 f.130v|; quovis colore vel a-u inlegittimo |ChronUniv 574a|; al.

b c. gerundio: postquam (famulus balistarius) ad monasterium venerit et in a-u serviendi fuerit |(1348) RegDipl V 262|; ea, que ipsi (prophete) futura pronuncciaverunt, ego iam impleta partim esse aut ea esse in a-u implendi considerans |JanovReg III 213|; concives nostros et eorum a-us negociandi aput vos prohibere non velitis |Třeb C 6 f.76v|

3 philos.: actio, efficientia – činnost, působnost: verba dabunt habitus, ut Aristotiles dat, et a-us |ClarGl 1399|; philosophi posuerunt duo principia omnium intrinseca, scilicet a-um, et illud est forma, quam ego voco hic regulam, et materiam precise suscipientem illum a-um intrinsece |JanovReg II 6|; unum habet se per modum potencie et reliquum per modum a-us |ib. 153|; scriptura sacra dicitur per modum forme vel habitus vel a-us formalis |HusSent 14|; terminis concretis, accidencia...et a-us suppositales signantibus |ib. 57|; sicud a-us positivus capit individuacionem et quelibet forma positiva singularis a subiecto, sic a-us privativus et forma privativa |HusQuodl 200|; saepe

4 concubitus – pohlavní styk: que (delectatio) est in venereis a-ibus |JanovReg I 70|; in a-u fornicario |KNM XII F 10 f.66r|; Apostolus...loquens de a-u matrimoniali |MaurOmInd 31|; in a-i coniugali |HusSanct 357|; iste...a-um fornicatorium conmittit |KNM X E 1 f.105r|; qui non potest habere a-um cum sua uxore |CapPr P 1518 f.42v|; a-us seu concubitus coniugalis |CatTřeb 158|; post a-um sive coytum |CapPr P 1252 f.123va|; al.

5 disputatio – disputace: ut...iam sepe deductum est in presenti a-u |HusQuodl 97|; ut in principio a-us dixeram |ib. 217|; replicans quedam inseruit in suo a-u verba pungencia |PayneRepl 45|; auditor in suo a-u...late scribit |ib. 77|; persone interventure habeant libertatem adesse a-ui |(1451) EpCapistr I 712|; saepe

6 err. pro ,iactus‘: ubi (layci) exercent se in a-ibus tasserorum |KNM II F 4 f.339r|

7 pl.: acta – protokol: quod (ius) eis ipse Petrus...in libris a-uum iudicialium...proscripserat |(1415) LibLun V f.72r|; scribe...capituli...deputati...ad a-us capitulares |(1452 Sept. 15) ArchPr|

8 Actus (apostolorum) quintus liber Novi testamenti – Skutky (apoštolské): A-uum apostolorum leccio |HomilOpat I 43|; sicut in A-ibus legitur |IenstCons 88|; A-uum primo |JanovReg II 42|; saepe (in) actu adv.

1 re vera, iuste – skutečně, řádně

a gener.: pro sex marcis grossorum...michi iam a-u numeratis |(1354 Sept. 21) ArchBr|; non solum a-u, sed eciam potencia nullum peccatum potuit eum inquinare |IohHolLarg 333|; corpus Cristi in sacramento est...ibi per accidencia illa predicta, non a-u et formaliter |IohPrzibrEuch 59|; in a-u w skutku |CapPr P 866 f.201v|; de capellania, pro qua iam in a-u dicta Elizabet dedit CX sex. |(1453) LibIudIgl III f.250va|; saepe

b spec.: actu lego: Iohannis S. ...bacalarii in artibus et a-u legentis in studio Pragensi |(1363) MonVat III 106|; tibi, qui...in studio Avinionensi a-u decretales legis |(1371) ib. IV 11|; al. actu studeo: Nicholao...clerico, in iure canonico studii Pragensis a-u studenti |(1365) MonVat II 354| actu rego officio professoris ordinarii fungi – být řádným profesorem (cf. Winter, Vys. školy 173): doctoribus et magistris in eadem facultate inibi a-u regentibus convocatis |(1347) CodDiplUniv 221|; qui (decanus) tantum per magistros a-u regentes in artibus eligatur |LibDec I 5|; magistrum in artibus, qui...in studio Pragensi in eisdem artibus a-u regit |(1371) MonVat IV 34|; facta plena congregacione omnium magistrorum de facultate arcium, a-u regencium et non regencium |(1400) LibDec I 351|; saepe

2 hoc tempore, in praesentia – v této době, právě: per ipsum Franciscum, nunc a-u plebanum |(1362 Ian. 30) ArchKrom|; omnia clenodia...que a-u habet vel in futurum habere poterit |(1376) TabMorO 90|; tunc temporis a-u iuratum |(s. XIV) ArchZnoym II 307 f.29v|; talis est a-u egrotus vel ipse futuram incurrit egritudinem |CapPr P 1252 f.17vb|; al.