Aristoteles_cps99, Analytica posteriora, 1, 9HOME > '������������������������' in 'Aristoteles, Analytica posteriora, 1, 9'
Aristoteles, Analytica posteriora, 1, CAPUT 8 <<<     >>> CAPUT 10hide dictionary links

(194) CAPUT 9

Ἐπεὶ δὲ φανερὸν ὅτι ἕκαστον ἀποδεῖξαι οὐκ ἔστιν ἀλλ᾿
ἐκ τῶν ἑκάστου ἀρχῶν, ἂν τὸ δεικνύμενον ὑπάρχῃ ἐκεῖνο,
οὐκ
ἔστι τὸ ἐπίστασθαι τοῦτο, ἂν ἐξ ἀληθῶν καὶ ἀναποδείκτων
δειχθῇ
καὶ ἀμέσων. Ἔστι γὰρ οὕτω δεῖξαι, ὥσπερ
Βρύσων
τὸν τετραγωνισμόν. Κατὰ κοινόν τε γὰρ δεικνύουσιν
οἱ
τοιοῦτοι λόγοι, καὶ ἑτέρῳ ὑπάρξει· διὸ καὶ ἐπ᾿ ἄλλων
ἐφαρμόττουσιν
οἱ λόγοι οὐ συγγενῶν. Οὐκοῦν οὐχ
ἐκεῖνο
ἐπίσταται, ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός· οὐ γὰρ ἂν ἐφήρμοττεν
ἀπόδειξις καὶ ἐπ᾿ ἄλλο γένος.

Ἐκαστον δ᾿ ἐπιστάμεθα μὴ κατὰ συμβεβηκός, ὅταν κατ᾿
ἐκεῖνο
γινώσκωμεν καθ᾿ ὑπάρχει, ἐκ τῶν ἀρχῶν τῶν ἐκείνου
ἐκεῖνο, οἷον τὸ δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ἔχειν, ὑπάρχει καθ᾿
αὑτὸ
τὸ εἰρημένον, ἐκ τῶν ἀρχῶν τῶν τούτου. Ὤστ᾿ εἰ καθ᾿
αὑτὸ
κἀκεῖνο ὑπάρχει ὑπάρχει, ἀνάγκη τὸ μέσον ἐν τῇ
αὐτῇ
συγγενείᾳ εἶναι. Εἰ δὲ μή, ἀλλ᾿ ὡς τὰ ἁρμονικὰ δι᾿
ἀριθμητικῆς.
Τὰ δὲ τοιαῦτα δείκνυται μὲν ὡσαύτως, διαφέρει (195) δέ· τὸ μὲν γὰρ ὅτι ἑτέρας ἐπιστήμης (τὸ γὰρ ὑποκείμενον
γένος
ἕτερον), τὸ δὲ διότι τῆς ἄνω, ἧς καθ᾿ αὑτὰ τὰ
πάθη
ἐστίν. Ὥστε καὶ ἐκ τούτων φανερὸν ὅτι οὐκ ἔστιν
ἀποδεῖξαι
ἕκαστον ἁπλῶς, ἀλλ᾿ ἐκ τῶν ἑκάστου ἀρχῶν.
Ἀλλὰ
τούτων αἱ ἀρχαὶ ἔχουσι τὸ κοινόν.

Εἰ δὲ φανερὸν τοῦτο, φανερὸν καὶ ὅτι οὐκ ἔστι τὰς ἑκάστου
ἰδίας
ἀρχὰς ἀποδεῖξαι· ἔσονται γὰρ ἐκεῖναι ἁπάντων
ἀρχαί,
καὶ ἐπιστήμη ἐκείνων κυρία πάντων. Καὶ γὰρ ἐπίσταται
μᾶλλον
ἐκ τῶν ἀνώτερον αἰτίων εἰδώς· ἐκ τῶν
προτέρων
γὰρ οἶδεν, ὅταν ἐκ μὴ αἰτιατῶν εἰδῇ αἰτίων. Ὥστ᾿
εἰ
μᾶλλον οἶδε καὶ μάλιστα, κἂν ἐπιστήμη ἐκείνη εἴη καὶ
μᾶλλον
καὶ μάλιστα. δ᾿ ἀπόδειξις οὐκ ἐφαρμόττει ἐπ᾿
ἄλλο
γένος, ἀλλ᾿ ὡς εἴρηται αἱ γεωμετρικαὶ ἐπὶ τὰς μηχανικὰς
ὀπτικὰς καὶ αἱ ἀριθμητικαὶ ἐπὶ τὰς ἁρμονικάς.

Χαλεπὸν δ᾿ ἐστὶ τὸ γνῶναι εἰ οἶδεν μή. Χαλεπὸν γὰρ
τὸ
γνῶναι εἰ ἐκ τῶν ἑκάστου ἀρχῶν ἴσμεν μή· ὅπερ ἐστὶ
τὸ
εἰδέναι. Οἰόμεθα δ᾿, ἂν ἔχωμεν ἐξ ἀληθινῶν τινῶν συλλογισμὸν
καὶ
πρώτων, ἐπίστασθαι. Τὸ δ᾿ οὐκ ἔστιν, ἀλλὰ
συγγενῆ
δεῖ εἶναι τοῖς πρώτοις.


328w 1.9085409641266 s