Aristoteles_cps99, De anima, 2, 8HOME > '������������������������' in 'Aristoteles, De anima, 2, 8'
Aristoteles, De anima, 2, CAPUT 2 <<<     >>> CAPUT 4hide dictionary links

(188) CAPUT 3

Τῶν δὲ δυνάμεων τῆς ψυχῆς αἱ λεχθεῖσαι τοῖς μὲν ὑπάρχουσι
πᾶσαι,
καθάπερ εἴπομεν, τοῖς δὲ τινὲς αὐτῶν, ἐνίοις
δὲ
μία μόνη. Δυνάμεις δ’ εἴπομεν θρεπτικόν, ὀρεκτικόν,
αἰσθητικόν,
κινητικὸν κατὰ τόπον, διανοητικόν. Ὑπάρχει
δὲ
τοῖς μὲν φυτοῖς τὸ θρεπτικὸν μόνον, ἑτέροις δὲ τοῦτό
τε
καὶ τὸ αἰσθητικόν. Εἰ δὲ τὸ αἰσθητικόν, καὶ τὸ ὀρεκτικόν·
ὄρεξις
μὲν γὰρ ἐπιθυμία καὶ θυμὸς καὶ βούλησις, τὰ
δὲ
ζῷα πάντ’ ἔχουσι μίαν γε τῶν αἰσθήσεων, τὴν ἁφήν·
δ’
αἴσθησις ὑπάρχει, τούτῳ ἡδονή τε καὶ λύπη καὶ τὸ ἡδύ
τε
καὶ λυπηρόν, οἷς δὲ ταῦτα, καὶ ἐπιθυμία· τοῦ γὰρ
ἡδέος
ὄρεξις αὕτη. Ἔτι δὲ τῆς τροφῆς αἴσθησιν ἔχουσιν·
γὰρ ἁφὴ τῆς τροφῆς αἴσθησις· ξηροῖς γὰρ καὶ ὑγροῖς
καὶ
θερμοῖς καὶ ψυχροῖς τρέφεται τὰ ζῷα πάντα, τούτων
δ’
αἴσθησις ἁφή· τῶν δ’ ἄλλων αἰσθητῶν κατὰ συμβεβηκός·
οὐθὲν
γὰρ εἰς τροφὴν συμβάλλεται ψόφος οὐδὲ χρῶμα
οὐδὲ
ὀσμή. δὲ χυμὸς ἕν τι τῶν ἁπτῶν ἐστίν. Πεῖνα δὲ
καὶ
δίψα ἐπιθυμία, καὶ μὲν πεῖνα ξηροῦ καὶ θερμοῦ,
δὲ
δίψα ψυχροῦ καὶ ὑγροῦ· δὲ χυμὸς οἷον ἥδυσμά τι
τούτων
ἐστίν. Διασαφητέον δὲ περὶ αὐτῶν ὕστερον, νῦν δ’
ἐπὶ
τοσοῦτον εἰρήσθω, ὅτι τῶν ζῴων τοῖς ἔχουσιν ἁφὴν καὶ
ὄρεξις
ὑπάρχει. Περὶ δὲ φαντασίας ἄδηλον, ὕστερον δ’ ἐπισκεπτέον.
Ἐνίοις
δὲ πρὸς τούτοις ὑπάρχει καὶ τὸ κατὰ
τόπον
κινητικόν, ἑτέροις δὲ καὶ τὸ διανοητικόν τε καὶ νοῦς,
οἷον
ἀνθρώποις καὶ εἴ τι τοιοῦτον ἕτερόν ἐστιν καὶ
τιμιώτερον.
Δῆλον οὖν ὅτι τὸν αὐτὸν τρόπον εἷς ἂν εἴη
λόγος
ψυχῆς τε καὶ σχήματος· οὔτε γὰρ ἐκεῖ σχῆμα παρὰ (190) τὸ τρίγωνόν ἐστι καὶ τὰ ἐφεξῆς, οὔτ’ ἐνταῦθα ψυχὴ παρὰ
τὰς
εἰρημένας. Γένοιτο δ’ ἂν καὶ ἐπὶ τῶν σχημάτων
λόγος
κοινός, ὃς ἐφαρμόσει μὲν πᾶσιν, ἴδιος δ’ οὐδενὸς ἔσται
σχήματος.
Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ ταῖς εἰρημέναις ψυχαῖς. Διὸ
γελοῖον
ζητεῖν τὸν κοινὸν λόγον καὶ ἐπὶ τούτων καὶ ἐφ’ ἑτέρων,
ὃς
οὐδενὸς ἔσται τῶν ὄντων ἴδιος λόγος, οὐδὲ κατὰ
τὸ
οἰκεῖον καὶ ἄτομον εἶδος, ἀφέντας τὸν τοιοῦτον. Παραπλησίως
δ’
ἔχει τῷ περὶ τῶν σχημάτων καὶ τὰ κατὰ
ψυχήν·
ἀεὶ γὰρ ἐν τῷ ἐφεξῆς ὑπάρχει δυνάμει τὸ πρότερον
ἐπί
τε τῶν σχημάτων καὶ ἐπὶ τῶν ἐμψύχων, οἷον ἐν τετραγώνῳ
μὲν
τρίγωνον, ἐν αἰσθητικῷ δὲ τὸ θρεπτικόν. Ὥστε
καθ’
ἕκαστον ζητητέον, τίς ἑκάστου ψυχή, οἷον τίς φυτοῦ
καὶ
τίς ἀνθρώπου θηρίου. Διὰ τίνα δ’ αἰτίαν τῷ ἐφεξῆς
οὕτως
ἔχουσι, σκεπτέον. Ἄνευ μὲν γὰρ τοῦ θρεπτικοῦ
τὸ
αἰσθητικὸν οὐκ ἔστιν· τοῦ δ’ αἰσθητικοῦ χωρίζεται τὸ
θρεπτικὸν
ἐν τοῖς φυτοῖς. Πάλιν δ’ ἄνευ μὲν τοῦ ἁπτικοῦ
τῶν
ἄλλων αἰσθήσεων οὐδεμία ὑπάρχει, ἁφὴ δ’ ἄνευ τῶν
ἄλλων
ὑπάρχει· πολλὰ γὰρ τῶν ζῴων οὔτ’ ὄψιν οὔτ’
ἀκοὴν
ἔχουσιν οὔτ’ ὀσμῆς ὅλως αἴσθησιν. Καὶ τῶν αἰσθητικῶν
δὲ
τὰ μὲν ἔχει τὸ κατὰ τόπον κινητικόν, τὰ δ’ οὐκ
ἔχει.
Τελευταῖον δὲ καὶ ἐλάχιστα λογισμὸν καὶ διάνοιαν·
οἷς
μὲν γὰρ ὑπάρχει λογισμὸς τῶν φθαρτῶν, τούτοις
καὶ
τὰ λοιπὰ πάντα, οἷς δ’ ἐκείνων ἕκαστον, οὐ πᾶσι λογισμός,
ἀλλὰ
τοῖς μὲν οὐδὲ φαντασία, τὰ δὲ ταύτῃ μόνῃ
ζῶσιν.
Περὶ δὲ τοῦ θεωρητικοῦ νοῦ ἕτερος λόγος. Ὅτι
μὲν
οὖν περὶ τούτων ἑκάστου λόγος οὗτος οἰκειότατος καὶ
περὶ
ψυχῆς, δῆλον. (191)


HOME > '������������������������' in 'Aristoteles, De anima, 2, 8'
499w 2.2785151004791 s