Aristoteles_cps99, De anima, 2, 15HOME > '������������������������' in 'Aristoteles, De anima, 2, 15'
Aristoteles, De anima, 2, CAPUT 9 <<<     >>> CAPUT 11hide dictionary links

(208) CAPUT 10

Τὸ δὲ γευστόν ἐστιν ἁπτόν τι· καὶ τοῦτ’ αἴτιον τοῦ μὴ
εἶναι
αἰσθητὸν διὰ τοῦ μεταξὺ ἀλλοτρίου ὄντος σώματος·
οὐδὲ
γὰρ ἁφή. Καὶ τὸ σῶμα δὲ ἐν χυμός, τὸ γευστόν,
ἐν
ὑγρῷ ὡς ὕλῃ· τοῦτο δ’ ἁπτόν τι. Διὸ κἂν εἰ ἐν
ὕδατι
εἶμεν, αἰσθανοίμεθ’ ἂν ἐμβληθέντος τοῦ γλυκέος,
οὐκ
ἦν δ’ ἂν αἴσθησις ἡμῖν διὰ τοῦ μεταξύ, ἀλλὰ τῷ
μιχθῆναι
τῷ ὑγρῷ, καθάπερ ἐπὶ τοῦ ποτοῦ. Τὸ δὲ
χρῶμα
οὐχ οὕτως ὁρᾶται τῷ μίγνυσθαι, οὐδὲ ταῖς ἀπορροίαις.
Ὡς
μὲν οὖν τὸ μεταξὺ οὐθέν ἐστιν· ὡς δὲ χρῶμα
τὸ
ὁρατόν, οὕτω τὸ γευστὸν χυμός. Οὐθὲν δὲ ποιεῖ
χυμοῦ
αἴσθησιν ἄνευ ὑγρότητος, ἀλλ’ ἔχει ἐνεργείᾳ
δυνάμει
ὑγρότητα, οἷον τὸ ἁλμυρόν· εὔτηκτόν τε γὰρ
αὐτὸ
καὶ συντηκτικὸν γλώττης. Ὥσπερ δὲ καὶ ὄψις (209) ἐστὶ τοῦ τε ὁρατοῦ καὶ τοῦ ἀοράτου (τὸ γὰρ σκότος
ἀόρατον,
κρίνει δὲ καὶ τοῦτο ὄψις), ἔτι τοῦ λίαν λαμπροῦ
(καὶ
γὰρ τοῦτο ἀόρατον, ἄλλον δὲ τρόπον τοῦ σκότους),
ὁμοίως
δὲ καὶ ἀκοὴ ψόφου τε καὶ σιγῆς, ὧν τὸ μὲν ἀκουστὸν
τὸ
δ’ οὐκ ἀκουστόν, καὶ μεγάλου ψόφου, καθάπερ
ὄψις
τοῦ λαμπροῦ· ὥσπερ γὰρ μικρὸς ψόφος ἀνήκουστος
τρόπον
τινά, καὶ μέγας τε καὶ βίαιος· ἀόρατον
δὲ
τὸ μὲν ὅλως λέγεται, ὥσπερ καὶ ἐπ’ ἄλλων τὸ ἀδύνατον,
τὸ
δ’, ἐὰν πεφυκὸς μὴ ἔχῃ φαύλως, ὥσπερ τὸ ἄπουν καὶ
τὸ
ἀπύρηνον· οὕτω δὴ καὶ γεῦσις τοῦ γευστοῦ τε
καὶ
ἀγεύστου· τοῦτο δὲ τὸ μικρὸν φαῦλον ἔχον χυμὸν
φθαρτικὸν τῆς γεύσεως. Δοκεῖ δ’ εἶναι ἀρχὴ τὸ ποτὸν
καὶ
ἄποτον· γεῦσις γάρ τις ἀμφότερα· ἀλλὰ τὸ μὲν φαύλη
καὶ
φθαρτικὴ τῆς γεύσεως, τὸ δὲ κατὰ φύσιν. Ἔστι δὲ
κοινὸν
ἁφῆς καὶ γεύσεως τὸ ποτόν. Ἐπεὶ δ’ ὑγρὸν τὸ
γευστόν,
ἀνάγκη καὶ τὸ αἰσθητήριον αὐτοῦ μήτε ὑγρὸν
εἶναι
ἐντελεχείᾳ μήτε ἀδύνατον ὑγραίνεσθαι· πάσχει γάρ
τι
γεῦσις ὑπὸ τοῦ γευστοῦ, γευστόν. Ἀναγκαῖον ἄρα
ὑγρανθῆναι
τὸ δυνάμενον μὲν ὑγραίνεσθαι σωζόμενον, μὴ
ὑγρὸν
δέ, τὸ γευστικὸν αἰσθητήριον. Σημεῖον δὲ τὸ μήτε
κατάξηρον
οὖσαν τὴν γλῶτταν αἰσθάνεσθαι μήτε λίαν
ὑγράν·
αὕτη γὰρ ἁφὴ γίνεται τοῦ πρώτου ὑγροῦ, ὥσπερ
ὅταν
προγευματίσας τις ἰσχυροῦ χυμοῦ γεύηται ἑτέρου·
καὶ
οἷον τοῖς κάμνουσι πικρὰ πάντα φαίνεται διὰ τὸ τῇ
γλώττῃ
πλήρει τοιαύτης ὑγρότητος αἰσθάνεσθαι. Τὰ δ’
εἴδη
τῶν χυμῶν, ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν χρωμάτων, ἁπλᾶ μὲν
τἀναντία,
τὸ γλυκὺ καὶ τὸ πικρόν, ἐχόμενα δὲ τοῦ μὲν τὸ
λιπαρόν,
τοῦ δὲ τὸ ἁλμυρόν· μεταξὺ δὲ τούτων τό τε δριμὺ (210) καὶ τὸ αὐστηρὸν καὶ στρυφνὸν καὶ ὀξύ· σχεδὸν γὰρ αὗται
δοκοῦσιν
εἶναι διαφοραὶ χυμῶν. Ὥστε τὸ γευστικόν ἐστι
τὸ
δυνάμει τοιοῦτον, γευστὸν δὲ τὸ ποιητικὸν ἐντελεχείᾳ
αὐτοῦ.


HOME > '������������������������' in 'Aristoteles, De anima, 2, 15'
422w 4.419753074646 s