Aristoteles_cps99, De anima, 3, 30HOME > '������������������������' in 'Aristoteles, De anima, 3, 30'
Aristoteles, De anima, 3, CAPUT 12 <<<    hide dictionary links

(241) CAPUT 13

Ὅτι δ’ οὐχ οἷόν τε ἁπλοῦν εἶναι τὸ τοῦ ζῴου σῶμα,
φανερόν,
λέγω δ’ οἷον πύρινον ἀέρινον. Ἄνευ μὲν γὰρ
ἁφῆς
οὐδεμίαν ἐνδέχεται ἄλλην αἴσθησιν ἔχειν· τὸ γὰρ σῶμα
ἁπτικὸν
τὸ ἔμψυχον πᾶν, ὥσπερ εἴρηται. Τὰ δὲ ἄλλα ἔξω
γῆς
αἰσθητήρια μὲν ἂν γένοιτο, πάντα δὲ τῷ δι’ ἑτέρου
αἰσθάνεσθαι
ποιεῖ τὴν αἴσθησιν καὶ διὰ τῶν μεταξύ. δ’
ἁφὴ
τῷ αὐτῶν ἅπτεσθαί ἐστιν, διὸ καὶ τοὔνομα τοῦτο
ἔχει.
Καίτοι καὶ τὰ ἄλλα αἰσθητήρια ἁφῇ αἰσθάνεται,
ἀλλὰ
δι’ ἑτέρου· αὕτη δὲ δοκεῖ μόνη δι’ αὑτῆς. Ὥστε τῶν
μὲν
τοιούτων στοιχείων οὐθὲν ἂν εἴη σῶμα τοῦ ζῴου. Οὐδὲ
δὴ
γήϊνον. Πάντων γὰρ ἁφὴ τῶν ἁπτῶν ἐστὶν ὥσπερ
μεσότης,
καὶ δεκτικὸν τὸ αἰσθητήριον οὐ μόνον ὅσαι διαφοραὶ
γῆς
εἰσίν, ἀλλὰ καὶ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ τῶν ἄλλων
ἁπτῶν
ἁπάντων. Καὶ διὰ τοῦτο τοῖς ὀστοῖς καὶ ταῖς θριξὶ
καὶ
τοῖς τοιούτοις μορίοις οὐκ αἰσθανόμεθα, ὅτι γῆς ἐστίν.
Καὶ
τὰ φυτὰ διὰ τοῦτο οὐδεμίαν ἔχει αἴσθησιν, ὅτι γῆς
ἐστίν·
ἄνευ δὲ ἁφῆς οὐδεμίαν οἷόν τε ἄλλην ὑπάρχειν,
τοῦτο
δὲ τὸ αἰσθητήριον οὐκ ἔστιν οὔτε γῆς οὔτε ἄλλου τῶν
στοιχείων
οὐδενός. Φανερὸν τοίνυν ὅτι ἀνάγκη μόνης ταύτης
στερισκόμενα
τῆς αἰσθήσεως τὰ ζῷα ἀποθνήσκειν·
οὔτε
γὰρ ταύτην ἔχειν οἷόν τε μὴ ζῷον, οὔτε ζῷον ὂν
ἄλλην
ἔχειν ἀνάγκη πλὴν ταύτης. Καὶ διὰ τοῦτο τὰ μὲν
ἄλλα
αἰσθητὰ ταῖς ὑπερβολαῖς οὐ διαφθείρει τὸ ζῷον, οἷον
χρῶμα
καὶ ψόφος καὶ ὀσμή, ἀλλὰ μόνον τὰ αἰσθητήρια, ἂν
μὴ
κατὰ συμβεβηκός, οἷον ἂν ἅμα τῷ ψόφῳ ὦσις γένηται (242) καὶ πληγή, καὶ ὑπὸ ὁραμάτων καὶ ὀσμῆς ἕτερα κινεῖται,
τῇ
ἁφῇ φθείρει. Καὶ χυμὸς δὲ ἅμα συμβαίνει ἁπτικὸν
εἶναι,
ταύτῃ φθείρει. δὲ τῶν ἁπτῶν ὑπερβολή, οἷον
θερμῶν
καὶ ψυχρῶν καὶ σκληρῶν, ἀναιρεῖ τὸ ζῷον· παντὸς
μὲν
γὰρ αἰσθητοῦ ὑπερβολὴ ἀναιρεῖ τὸ αἰσθητήριον, ὥστε
καὶ
τὸ ἁπτὸν τὴν ἁφήν, ταύτῃ δὲ ὥρισται τὸ ζῆν· ἄνευ
γὰρ
ἁφῆς δέδεικται ὅτι ἀδύνατον εἶναι ζῷον. Διὸ τῶν
ἁπτῶν
ὑπερβολὴ οὐ μόνον τὸ αἰσθητήριον φθείρει, ἀλλὰ καὶ
τὸ
ζῷον, ὅτι ἀνάγκη μόνην ἔχειν ταύτην. Τὰς δ’ ἄλλας
αἰσθήσεις
ἔχει τὸ ζῷον, ὥσπερ εἴρηται, οὐ τοῦ εἶναι ἕνεκα
ἀλλὰ
τοῦ εὖ, οἷον ὄψιν, ἐπεὶ ἐν ἀέρι καὶ ὕδατι, ὅπως ὁρᾷ,
ὅλως
δ’ ἐπεὶ ἐν διαφανεῖ, γεῦσίν τε διὰ τὸ ἡδὺ καὶ λυπηρόν,
ἵνα
αἰσθάνηται τὸ ἐν τροφῇ καὶ ἐπιθυμῇ καὶ κινῆται,
ἀκοὴν
δὲ ὅπως σημαίνῃ τι αὑτῷ, γλῶτταν δὲ ὅπως σημαίνῃ
τι
ἑτέρῳ.


HOME > '������������������������' in 'Aristoteles, De anima, 3, 30'
383w 2.2879931926727 s